Xəbər xətti

17 OKTYABR

11:55 Tramp Asiya turnesinə çıxır

11:52 Daha iki Avropa şirkəti “Şahdəniz” qazı alacaq

11:49 Bakıda məktəbdə şagirdlər arasında insident

11:45 6 tələbənin ölümü ilə bağlı kompensasiya ödənilib

11:41 “Ermənistan Azərbaycan Ordusunun hərbi-strateji üstünlüyünü qəbul edə bilmir”

11:37 Amerika seçkilərinə internet-müdaxiləyə Ceyhun Aslanov başçılıq edib

11:32 Qarabağda itkin düşən azərbaycanlıların sayı dəqiqləşdirildi

11:29 Qırğızıstan Astanadan Sərkisyana şikayət etdi

11:25 Azərbaycanlı ifaçı “O səs Türkiyə”də münsifləri kövrəltdi

11:22 Prosineçki: “İş tapmaq asan deyil”

11:17 Yazıçılar Birliyində öldürülən məşhur yazıçı

11:14 Sabah Azərbaycan-Rusiya sərhədində yeni körpünün tikintisi başlayır

11:10 Sahibkarlara qan udduran, rayonu cəhənnəmə çevirən, milyonluq villası olan icra başçısı – Goranboyda nə baş verir?

11:06 5 yaşlı qızını zəhərləyən ana

11:03 İŞİD-dən Kərkükə hücum: 2 kənd işğal olundu

10:58 Məşhur müğənni avtomobil qəzasına düşdü

10:53 Bakıda iki qadın intihar edib

10:49 “Best Model Of Turkey - 2017”nin qalibləri məlum oldu

10:47 Politoloq: “Bərzani siyasi cəhətdən ciddi səhvə yol verdi”

10:46 Şirkət rəhbəri özünü iş yerində öldürdü

10:42 Vasif Talıbov: “Yaradılan şəraitdən səmərəli istifadə olunmur”

10:39 “Hüseyn Abdullayevlə Rəsul Quliyev müxalifətin namizədi ola bilməyəcəklər”

10:35 BMT baş katibi Əliyev-Sarkisyan görüşü haqda

10:31 Yağışlı hava şəraiti bu gün axşamadək davam edəcək

10:27 Manatın məzənnəsi

10:20 Bəzi rayonlara qar yağıb - Faktiki hava

10:16 Bakıda məktəbdə şagirdlər arasında qanlı dava

10:00 Azərbaycan neftinin qiyməti 59 dollara çatdı

9:56 Mourinyo maaşının artırılmasını istəyir

9:52 Bakı-Sumqayıt şosesində qəza baş verib

9:48 Tramp: “ABŞ İraqdakı münaqişədə tərəf tutmayacaq”

9:44 Zakir Həsənov Hulusi Akarla görüşüb

9:40 Nazirlikdən əcaib artım arqumenti: “Əhali çox yeyir...”

9:36 Qızıl 8 dollardan çox ucuzlaşıb

9:32 Tonqa sahillərində 5,6 bal gücündə zəlzələ baş verib

9:28 Həmsədrlərdən Qarabağla bağlı razılaşma xəbəri - Əslində isə...

9:24 Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə Silahlı Qüvvələri rəhbərlərinin görüşü keçiriləcək

9:20 Atəşkəs rejimi 105 dəfə pozulub

9:16 Tramp Yaponiyaya səfər edəcək

9:12 “Eldar Mahmudovun həbs təhlükəsi hələ də sovuşmayıb, amma...”

9:08 İrəvanın Türkiyə və Azərbaycan xofu, NATO xiffəti - Seçim yaxınlaşır

9:04 BMT baş katibi prezidentlərin danışıqlarını alqışlayıb

9:00 Fikrət Hüseynli həbs olundu, Elşad Abdullayev onu ittiham etdi

0:55 “Ermənistan bizim aldığımız silahların heç 10 faizini də ala bilməz”

0:42 Məşhur kanslerin türk nəvəsinə mirası açıqlandı

0:37 IMF inkişafda olan ölkələrə xəbərdarlıq edib

0:24 “Wi-Fi” şifrləmə protokoluna müdaxilə edilib

0:12 Dubay polisi uçan motosikletdə gəzəcək

0:03 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

16 OKTYABR

23:57 Bu yolda sürət həddi azaldı

23:41 Brayza: “Bu, Qarabağla bağlı ən müsbət bəyanatdır”

23:38 Suriya ordusu İsrailin hərbi təyyarəsini vurdu

23:26 Salehi: “Peşmərgələr buradan uzaqlaşdırıldı”

23:14 Qırğızıstanda müxalifət etiraz aksiyası keçirir

23:08 İrlandiyada qasırğa nəticəsində 360 min ev işıqsız qaldı

22:51 Əbülfəz Qarayev “Rossiya 24” kanalına müsahibə verib

22:44 ABŞ İraq ordusunun Kərkükə girməsini təsdiqlədi

22:34 “Suriyada antiterror əməliyyatı başa çatmaq üzrədir”

22:26 Premyer Liqa klubu satışa çıxarıldı

22:12 İstanbulda 39 İŞİD üzvü saxlanılıb

22:08 Anadangəlmə qüsurların əsas səbəbi aşkar olunub

21:52 Ötən gün 78 cinayət faktı qeydə alınıb

21:47 SOCAR büdcə ödənişlərini açıqladı

21:35 Bu il 150 minə yaxın daşınmaz əmlaka çıxarış verilib

21:22 Bəhreyn Rusiyadan S-400 alacaq

21:18 Azərbaycandan Gürcüstana pul köçürmələrinin həcmi bəlli oldu

21:06 “Maşın” şoudan MTRŞ-yə cavab

20:53 Şimali Koreya rəsmən danışıqlardan imtina etdi

20:49 Rusiya tezliklə öz kriptovalyutasını buraxacaq

20:38 Aslan İsmayılov Binəqədi Rayon Polis İdarəsində dindirildi

20:26 Xaçmazda “Mercedes” at arabası ilə toqquşdu: 1 ölü

20:12 Kərkük tamamilə rəsmi Bağdadın əlinə keçdi

20:07 İraqın şimalında Türkiyənin 2 hərbçisi şəhid olub

19:59 Direktorun əri məktəb psixoloqunu döydü

19:55 Nazirlikdə yeni şöbə müdiri təyinatı: Novruzov kimdir?

19:50 Bakıda gənc oğlan intihar etdi

19:46 NATO Rusiya sərhədlərində təlimə başladı

19:41 Netanyahu: “Tramp uzaqgörən addım atdı”

19:36 Vüqar Rəhimzadə: “Minsk Qrupu işğalçıya dəstək nümayiş etdirir”

19:31 Müxtəlif rayonlardan olan quldur dəstəsi yaxalandı

19:26 Rusiya Şimali Koreyaya qarşı sanksiyalar tətbiq etdi

19:21 Abbas Faiq Ağayevə söz atdı

19:16 Sarkisyan: “Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı konkret razılaşma yoxdur”

19:11 “Android”də yeni təhlükə aşkarlandı

19:06 Türkiyə İraqın şimalına hava məkanını bağlayır

19:02 “Ermənistan beynəlxalq təzyiqlər nəticəsində yenidən danışıqlar masasına qayıtdı”

18:56 “Unibank” və “Dəmirbank” birləşir?

18:52 Metro gücləndirilmiş iş rejiminə keçəcək

18:48 Leyla Əliyeva: “Məqsədimiz ailələrin rifahını yaxşılaşdırmaqdır”

18:44 Həbsdə olan polkovnik: “Pul alan olsaydım, niyə “Hilton”u seçirdim”

18:38 Nazarbayevdən Qırğızıstan Respublikasının yeni seçilən prezidentinə təbrik

18:33 Rəqqasə Oksana: “Kişilər məni depressiyaya salır”

18:28 “Cinsi azlıqlar məsuliyyətdən yaxa qurtarmağa çalışırlar”

18:23 Gənclər və İdman Nazirliyində yeni təyinat

18:19 “Facebook” kəşfiyyatçıları işə götürəcək

18:13 Qırğızıstanda müxalifət etiraz aksiyası keçirir

18:08 ABŞ Ankaraya nümayəndə heyəti göndərdi

18:04 İspaniya hökuməti Kataloniyaya yenidən vaxt verib

18:00 Mütəxəssislər: “iPhone”un cəld işləməsi üçün yaddaş təmizlənməlidir

17:56 “Kərkükdə yeni üsul-idarə qurulması üçün İraq hökluməti ilə danışıqlar aparırıq”

17:51 Metro gücləndirilmiş iş rejiminə keçəcək

17:46 “Bu dünyada sülh və təhlükəsizliyə təhdiddir”

17:41 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb

17:35 “Atletiko”nun Bakıya gələcək heyəti açıqlandı - Siyahı

17:30 İraq-Kürdüstan qarşıdurması: Kürdlər Kərkükdə şiə məscidini atəşə tutaraq ölüm törədiblər

17:24 Həmsədrlər xarici işlər nazirləri ilə yaxın vaxtlarda görüş keçirəcəklər

17:19 Şəkidə yol polisi əməkdaşları sürücünü döyüb ölümcül hala saldılar

17:13 “Kişilər məni depressiyaya salır” - Oksana

17:06 “Prezidentlər gərginliyi azaltmaq üçün əlavə addımlar atmağa razılaşdılar”

17:01 Azərbaycan prezidentinin İsveçrəyə səfəri başa çatıb

16:56 MTRŞ-dən “Maşın –şou”ya xəbərdarlıq

16:51 “Növbəti Bakı Şopinq Festivalında mütləq iştirak edəcəyəm”

16:45 Gəncədə 49 yaşlı kişi intihar edib

16:40 “Qarabağ”-“Atletiko” oyununun hakimləri Fransadan olacaq

16:13 Azərbaycanda böhtana görə yeni cəza tətbiq ediləcək

16:08 Azercell “Məzun - 2017”-də tələbələrə dəstək oldu

16:03 Nazir: “Yeni peşə mərkəzlərin istifadəyə verilməsi vacibdir”

15:58 Azərbaycan millisi FİFA reytinqində 115-ci pilləyə düşüb

15:53 Lerik və Masallıda yeni sürüşmə sahələri yaranıb

15:49 Azərbaycan və Gürcüstan müdafiə nazirlərinin görüşü keçirilib


ANALİZ

...

Zənciri hara vurmalıyıq

Tarix 04.10.17, 12:59

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Azərbaycanda keçirilən Aşura mərasimlərində çəkilmiş qara çarşaba bükülü, ağzı əmzikli körpə qız uşaqlarının şəkilləri ölkədə böyük rezonans doğurdu


Təkcə ona görə yox ki, bu, nə dini, nə insani, nə də hüquqi baxımdan heç bir əndazəyə sığışmırdı; həm də ona görə ki, valideynləri mərasimə apardıqları körpələri bilərkdən, nümayişkaranə şəkildə hamıya göstərir, bununla sanki cəmiyyətə bir mesaj verirdilər. Hansı mesajı?

Sualın cavabına keçməzdən qabaq, 2-3 yaşlı körpə uşaqların çadraya bükülərək, Aşura mərasimi kimi bir tədbirə aparılmasının hansı səbəblərdən son dərəcə yanlış bir addım olduğunu izah edək.

1) Uşaq psixologiyasının zədələnməsi 

Psixoanalizdən başı çıxan hər kəs sizə təsdiqləyə bilər: 1 yaşdan 3-4 yaşa qədər olan dövr insanın altşüurunun formalaşdığı mərhələdir. Həmin dövrdə uşağa ciddi təsir edən hər bir hadisə ömürlük onun altşüuruna həkk olur və gələcək şəxsiyyətini, bütün sonrakı həyatını müəyyənləşdirir.

Baş yaran, sinə vuran qara geyimli insanları müşahidə etmək uşağın yenicə formalaşmaqda olan kövrək şüuruna hansı təsiri göstərəcək, bunu təsəvvür edirsinizmi? O cür ayinlərdə hətta böyük insanın şüuru kütləvi təzyiqə müqavimət göstərə bilmir, qısa vaxtdan sonra sınır, təsirə düşür... Uşaq beyninin isə ümumiyyətlə, gördüklərinə tənqidi yanaşmaq kimi bir lüksü yoxdur. Gördükləri onun altşüuruna radikal dindarlıq kodlarını yükləyəcək, azad insan kimi böyüməsini əngəlləyəcək.

Üstəlik, elə səhnələrin şahidi uşaqlar böyüdükcə aqressiyaya meyilli olacaqlar, bu da onların bütün həyatında ağır izlər buraxacaq.

Körpəyə belə bir pislik eləməyə heç kimin haqqı yoxdur! Xüsusilə də onu bütün mənfiliklərdən qorumağa borclu olan valideynlərin.

2) Uşağın seçim imkanından məhrum edilməsi

“Uşaq” dediyin Cırtdan, Şrek, Rapunzel, Mauqli, Su pərisi haqqında düşünməlidir, qorxulu dini nağıllar haqqında yox! Uşağın beyni sadəcə olaraq, siyasi və dini mövzuları dərk etmək iqtidarında deyil. Fiziki olaraq buna qadir deyil, çünki beyninin həcmi balacadır, beyindəki neyronların və neyron əlaqələrinin sayı o cür dərin ictimai mövzuları anlamağa imkan vermir. (Hərçənd, orası ayrı bir məsələdir ki, həmin zavallı uşaqların valideynlərinin beyinlərinin həcmcə nisbətən böyük olması bu məsələdə sahiblərinə elə bir fayda verməyib.)



Bütün hallarda, bilmək lazımdır ki, o yaşda uşağa siz dini başa salmırsınız, sala da bilməzsiniz, sadəcə, təlqin edirsiniz. O isə mental müqavimət göstərmək şansı olmadığı üçün, sizin təlqinin altına düşür. Siz onu gələcəkdə hər cür azad düşüncə imkanından, seçimdən məhrum edir, bir növ zehni şikəstə çevirirsiniz. Bu, uşaqlar üzərində açıq-aşkar mənəvi zorakılıqdır!

3) Çadranın mənası nədir?

Dinin iddiasına görə, çadra onun üçündür ki, naməhrəm kişi qadına baxıb, şəhvət hissləri keçirməsin. Hərçənd, bu cür izahat çoxdan mənasını itirib, çünki müasir mini ətəklər və dekoltelər dünyasında yad kişiləri şəhvətə təhrik etməmək üçün məhz çadra örtmək heç də vacib deyil. Normal, bir azca mühafizəkar geyim bəs edər ki, heç bir qadın yad kişilərin gözünə şəhvət obyekti kimi görünməsin.

Uşaqlara gəlincə isə, vəziyyət o qədər dəhşətlidir ki, sadəcə, deməyə söz tapmırıq: Axı kim ağzı əmzikli körpəyə, ayaq üstə dayanmağı yenicə öyrənmiş qız uşaqlarına şəhvət obyekti kimi baxa bilər?! Ümumiyyətlə, psixi cəhətdən sağlam adamın ağlına belə bir şeyin gəlməsi mümkündürmü? Pedofil manyakları istisna etməklə, normal kişilər müəyyən yaşa qədər ümumiyyətlə, qız uşaqlarına qadın gözü ilə baxmır, qarşılarında məhz uşaq görürlər.

Kimsə deyə bilər ki, körpə qızların çadraya bükülməsi simvolik məna daşıyırdı. Bu, daha pis! Kim sizə haqq verib ki, körpələri öz aqressiv dini rituallarınızın simvoluna çevirəsinis?!

...İndi isə bu 3 məqamı birlikdə götürüb, nəticə çıxrmağa çalışaq: Bir valideyn hansı məntiqlə və hansı səbəbdən körpə, ağzı əmzikli qız uşağını qara çadraya büküb, Aşura mərasiminə aparmalıdır?

Səbəb və məntiq axtarmayın. Çünki qaranlıq otaqda qara pişiyi axtarmağın heç bir mənası yoxdur, xüsusilə də əgər o pişik orada deyilsə... Dini radikalizmin məntiqi olmur. O, insanın şəxsiyyətini tədricən elə işğal edir ki, fəqinə varmırsan, günlərin birincə hiss etmədən özün olmaqdan çıxırsan, sənin hərəkətlərini beyninə yüklənmiş mental viruslar idarə edir.

Bir qədər belə yaşayandan sonra fərdi şüurun müqavimət qabiliyyəti son qalıqlarını da itirir, iradən məğlub olmuş şəhərin xarabalıqları kimi yad düşüncənin sərəncamına keçir. İnsan ancaq hansısa “ağa”nın – din və Allah adından danışan mənəviyyat işbazının göstərişlərini yerinə yetirməyə hazır zombiyə çevrilir. Vəssalam, bu, qırmızı xəttdir, onu keçən fərdi biz artıq müstəqil insan, vətəndaş kimi itirmişik.

Belə insan nəinki balasına, özünə, digər ailə üzvlərinə, bütövlükdə cəmiyyətə qarşı da əsassız, məntiqsiz və aqressiv davranmağa hazırdır. Onun üçün daha dünyəvi həyat, qanunlar, sivil normalar yoxdur. Hər şey onun beyninə yüklənmiş mənəvi virusların yaratdığı fonda görünəcək. İndən belə onun üçün ancaq inandığı dini lider və həmin liderin təbliğ etdiyi ideologiyanın müəyyən etdiyi normalar var.

Digər tərəfdən, siz Aşura mərasimlərində insanların özlərini döydükcə necə qızışdıqlarına fikir vermisinizmi? Baş yarılır, adam qanına bələnir, amma bundan zövq alır, getdikcə daha böyük şövqlə özünə daha artıq xəsarət yetirir... Niyə? Çünki dini mərasimlərdən kütləvi psixoza doğru cəmisi bir addım var. Bircə addım! O addım isə hər saniyə, hər yerdə atıla bilər. Bax, onda biz kütləvi psixozun formalaşdırdığı zombi ordusu ilə üzbəüz qalacağıq!..

Bizə belə zombilər lazımdırmı? Əlbəttə və birmənalı olaraq, yox. Bizə sağlam düşüncəli, dünyəvi norma və qanunların dəyərini başa düşən, ölkənin və cəmiyyətin maraqlarını məzhəb ideologiyasından üstün tutan Vətəndaşlar lazımdırlar. Amma Aşura mərasimlərinə toplaşan və sayına görə 80-ci illərin sonunda “Azadlıq” meydanındakı kütlə ilə müqayisə edilə biləcək insanlara baxanda aydın olur ki, bizi başqa istiqamətə döndərməyə çalışırlar. Döndərildiyimiz yolun bizi apardığı ünvan isə belə adlanır: Zombiland.

Sonra gec ola bilər, nə qədər ki, dönüşün mümkün olmayacağı xətt keçilməyib, nə qədər ki, sosiologiyada “kritik kütlə” adlanan həcm yığılmayıb, dini radikalizmin getdikcə artmasının qarşısını almaq lazımdır. Bu prosesin necə getdiyi açıq müşahidə olunmadığı üçün biz təhlükəni aydın dərk etmirik, amma inanın, qazanın dibindən xəbərdar olan adam kimi deyirəm ki, vəziyyət ciddidir. İndidən dünyəvi ideyaların təbliğinə böyük diqqət ayırmalı, dəstək olmalıyıq. Radikalizmin yayılmasına isə zəncir vurmağın vaxtıdır. Bizə yad ideologiyaların zombi-əsgərləri yox, əsl Vətəndaşlar lazımdır.

Vüsal MƏMMƏDOV(azvision.az)

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


Müəllifin digər yazıları

design-img

Vernisaj

“Eldar Mahmudovun həbs təhlükəsi hələ də sovuşmayıb, amma...”

bitmap-img3

Rakurs

Yusif Yusifov Elmar Vəliyevə qarşı: Gizli savaşın aşkar görüntüləri

bitmap-img3

Seçmələr

Deputat Şəmsəddin Hacıyev həbs oluna bilər

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru