Xəbər xətti

13 DEKABR

18:40 “Nar” abunəçiləri həftə sonlarında pulsuz danışır

18:33 Barama ölkəmizi Seedstars Cənub-Şərqi Avropa Sammitində təmsil edib

18:24 “Şərqi Qüds Fələstinin paytaxtıdır”

18:12 Fələstin İsraillə bütün sazişləri ləğv etdi- Mahmud Abbasdan bəyanat

18:05 Daha bir məhbus naməlum şəraitdə öldü

18:00 Arif Rəhimzadənin oğluna vəzifə verildi

17:53 Qurban Qurbanov:“Rəşad bu təyinatlara razı deyildi”

17:48 Davosdan İstanbul Zirvəsinədək məzlumların səsini çatdırmaq missiyası

17:44 Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi İsrailə dəvət edilib

17:39 Cocuq Mərcanlıda 11 ədəd partlamamış hərbi sursat tapılıb

17:35 Almaniya yığmasına veriləcək mükafatlar açıqlandı

17:35 Azərbaycanlı alimə ölüm hökmü verildi

17:31 Qırğızıstanda məktəblərdə mobil telefonlar qadağan oluna bilər

17:26 Türkiyə amerikalı agentləri axtarışa verdi

17:23 Azərbaycan vətəndaşı külli miqdarda heroinlə tutuldu

17:17 Ruhanidən Qüdslə bağlı islam dünyasına 7 təklif

17:12 Bu gün Meksikada 7 zəlzələ baş verib

17:06 Ərdoğanın Qüds mövqeyində hansı təzad var?

17:01 1444 vəzifəyə işçi axtarılır - Müsabiqə

16:55 ABŞ-ın Rusiyadakı səfiri: “Krım Ukraynadır”

16:50 “Ərəb ölkələri ABŞ-a böyük zərbə vura bilər”

16:44 İlham Əliyev: “Amerika Birləşmiş Ştatları bu qərara yenidən baxmalıdır”

16:37 “Dövlət İmtahan Mərkəzi “sosial lift” funksiyasını yerinə yetirir”

16:31 “Qarabağla bağlı danışıqlarda hər şey bir ay ərzində aydın olacaq”

16:26 “Prezident aldadılmasının gec-tez fərqinə varır” - Elçin Şıxlı

16:22 Göygöldə yaşlı kişi dəm qazından öldü

16:17 Polis futbolçuları güllələdi

16:13 Avtovağzaldan oğurluq edən qadın tutuldu

16:09 “Qızım ürək tutmasından ölüb”

16:05 Çantada daşınan 3D-printer yaradıldı

16:01 Yaxın Şərqin bəlalarında erməni barmağı – Təhlil

15:56 “Azəriqaz”ın 2 milyondan çox abonenti var

15:52 “Neftçi” qış fasiləsində 4 futbolçusunu icarəyə göndərəcək

15:47 Zorrealizm, vurrealizm, hırrealizm: qeyri-adi cərəyanlarımız

15:45 Kreml: “Krım mövzusu müzakirə edilə bilməz”

15:41 Gürcüstan Mərkəzi Bankı uçot dərəcəsini artırıb

15:41 FES-in faiz artımı manata necə təsir edəcək?

15:36 Nalbandyan: “Türkiyə ilə imzalanan protokolu ləğv edəcəyik”

15:35 Trampın Qüds qərarı Vaşinqtonun, yoxsa Moskvanın işinə yaradı? - Politoloq rəyi

15:30 Ruhani Amerikanı ittiham etdi

15:25 Ərəbistan Yəməni vurdu

15:21 Azərbaycanın ixracında qeyri-neft sektorunun payı kiçilib

15:16 Rusiya Suriyadakı hərbi donanmasını genişləndirir

15:12 2017-ci ilin rəmzi komandası açıqlandı

15:07 Vahid Əhmədov “vurulan” nazirdən danışdı

15:03 “Instagram”dan yenilik

14:59 “OKSİAM-B” göz damcısı saxta çıxdı

14:55 Fələstin İsraillə bütün sazişləri ləğv edir

14:51 Qiyam zamanı həlak olan polisin oğluna vəzifə verildi

14:47 HƏMAS lideri saxlanıldı

14:42 Putinin sürpriz Yaxın Şərq səfəri - Təhlil

14:37 Türkiyədə yüzlərlə tələbə kütləvi zəhərlənib

14:33 “Kiçik insident böyük müharibəyə səbəb ola bilər”

14:29 “ABŞ bundan sonra bu məsələdə vasitəçi kimi çıxış edə bilməyəcək”

14:25 Əhali bu il ərzağa 14,2 mlrd. manat xərcləyib

14:21 Konstitusiyanı hansı qoşunlar qoruyacaq?

13:58 Monitorinq başa çatdı

13:53 Bitkoin ucuzlaşdı

13:47 Azərbaycanlı biznesmen “Çerkizovo”nu satır

13:42 Əmək kitabçaları niyə ləğv edilmir?

13:36 Sabahın hava proqnozu

13:32 “Heydər Əliyevin adı Azərbaycanın etnosiyasi coğrafiyasından dəfələrlə böyükdür”

13:28 Səhiyyə Nazirliyi meyitlərdən orqan köçürülməsi barədə

13:24 ABŞ Konqresi Gürcüstana raket satışını qadağan edə bilər

13:19 Avropa İttifaqı Trampın Qüds qərarını dəstəkləmir

13:15 Bu gün Barışla Sanqu Bakıya gəlir

13:11 AFFA Klublar Komitəsinə yeni sədr seçilib

13:06 Ərdoğan: “İsrail işğalçı və terrorçu dövlətdir”

13:03 Məhkəmə Fədayə Laçının vəsatətini təmin etmədi

13:00 Amaliya Pənahova: “Rasim Ocaqov dedi, ərinizdən qorxdum”

12:56 Bakının 5 qəsəbəsində su olmayacaq

12:51 Bakcell “BakuTel-2017” sərgisinin ən orijinal stendi seçilib

12:47 Azərbaycanda neft hasilatı 6% azaldı

12:46 “Bu bütün dünyanın iqtisadi mənzərəsinə təsir edən qərar olacaq” – Natiq Cəfərli

12:44 Bankomatlardan yarım milyon pul oğurladı

12:40 Lələ təpə döyüşçüsü Səlim Müslümovdan kömək istəyir

12:36 Türkiyənin tanınmış iş adamı oğlunu öldürüb

12:33 İrəvan Türkiyə ilə imzaladığı protokolları ləğv edir

12:27 Günel Rza Zərrabdan yazdı

12:24 “Paytaxt Qüds” ssenarisinin alt qatları - Təhlil

12:20 Seçicilər daha məntəqənin girişində yoxlanılmayacaq

12:16 Saakaşvili Ukrayna hökumətinə rəhbərlik etməyə hazır olduğunu bildirib

12:12 Şahzadə yazıçını mükafatlandırdı

12:09 İstilik sistemləri sağlamlığa zərər vurur

12:05 ABŞ-ın müdafiə büdcəsi müəyyənləşdi

12:02 Boğaz ağrısını azaldan təbii çay reseptləri

11:58 Sabiq hərbi prokuror: “FETÖ növbəti hücuma hazırlaşır”

11:53 Afaq Aslanın çılpaq fotolarındakı qüsur

11:49 Xəbərdarlıq: tələbələr bu hallarda ali məktəbdən qovulacaq

11:45 Rusiya Türkiyəyə 2,5 milyard dollarlıq “S-400” satacaq

11:41 Artur Rasizadə köməkçilərinin sayını 7-dən 3-ə endirdi

11:36 Bu gecə Yer kürəsində güclü meteorit yağışı olacaq

11:33 Rəşad Sadıqov iki milliyə baş məşqçi təyin edildi

11:28 Azadlıq prospektində hərəkət məhdudlaşdırılıb

11:25 Bu gün Fədayə Laçının məhkəməsidir

11:20 Röya: “Sizə görə həyasız mənəm”

11:16 “Rusiya Türkiyənin bu əməliyyatına çətin razı olar”

11:13 “Trampa görə amerikalıların qanı axır”

11:10 Fazil Məmmədov və “Şəmkir Aqropark” - Böyük maliyyə fırıldağı

11:07 “Gilan Holding”in 3 şirkəti fəaliyyətini dayandırdı

11:02 Gəncənin deputatları MDB-yə üzv dövlətlərin Forumunda

10:57 9 islam ölkəsi Qüds müzakirəsinə gəlmədi

10:53 Qüdslə bağlı fövqəladə zirvə toplantısı başlayır

10:49 ANAMA Cocuq Mərcanlıda əməliyyatları davam etdirir

10:46 Antidepressantların təhlükəsi

10:41 ABŞ bu il də Qarabağ “meydanı”nı Rusiyaya saxladı

10:36 İnşaat sektorunda çalışanların sayı artıb

10:32 Atəşkəs 136 dəfə pozulub

10:27 Oliqarx Məmişov Kərimova görə hiddətləndi

10:24 2017-ci ili Azərbaycan üçün iqtisadi cəhətdən uğurlu hesab etmək olar?

10:21 Azərbaycan gömrüyündə at oynadan bir “Trans Broker” tarixçəsi - Hardan hara...

10:20 Azərbaycan “Yaxşı ölkələr” siyahısında 89-cu yerdə

10:16 Xəzəryanı dövlət başçılarının sammiti gələn il Astanada keçiriləcək

10:12 Goranboyda yol qəzası: 3 ölü

10:09 Bakı metrosunda kütləvi ixtisarlar

10:04 Liderlər partiyadaxili demokratiyadan danışdılar

9:58 Azərbaycanın xarici ticarət əməliyyatlarında müsbət saldo 5 mlrd. dollara yaxınlaşır

9:54 Bu günə olan məzənnələr – Rəsmi

9:50 “Böyük arzularımın heç birini həyata keçirə bilməmişəm”

9:46 İstanbulda İƏT xarici işlər nazirlərinin toplantısı başlayıb



ANALİZ

...

Zənciri hara vurmalıyıq

Tarix 04.10.17, 12:59

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Azərbaycanda keçirilən Aşura mərasimlərində çəkilmiş qara çarşaba bükülü, ağzı əmzikli körpə qız uşaqlarının şəkilləri ölkədə böyük rezonans doğurdu


Təkcə ona görə yox ki, bu, nə dini, nə insani, nə də hüquqi baxımdan heç bir əndazəyə sığışmırdı; həm də ona görə ki, valideynləri mərasimə apardıqları körpələri bilərkdən, nümayişkaranə şəkildə hamıya göstərir, bununla sanki cəmiyyətə bir mesaj verirdilər. Hansı mesajı?

Sualın cavabına keçməzdən qabaq, 2-3 yaşlı körpə uşaqların çadraya bükülərək, Aşura mərasimi kimi bir tədbirə aparılmasının hansı səbəblərdən son dərəcə yanlış bir addım olduğunu izah edək.

1) Uşaq psixologiyasının zədələnməsi 

Psixoanalizdən başı çıxan hər kəs sizə təsdiqləyə bilər: 1 yaşdan 3-4 yaşa qədər olan dövr insanın altşüurunun formalaşdığı mərhələdir. Həmin dövrdə uşağa ciddi təsir edən hər bir hadisə ömürlük onun altşüuruna həkk olur və gələcək şəxsiyyətini, bütün sonrakı həyatını müəyyənləşdirir.

Baş yaran, sinə vuran qara geyimli insanları müşahidə etmək uşağın yenicə formalaşmaqda olan kövrək şüuruna hansı təsiri göstərəcək, bunu təsəvvür edirsinizmi? O cür ayinlərdə hətta böyük insanın şüuru kütləvi təzyiqə müqavimət göstərə bilmir, qısa vaxtdan sonra sınır, təsirə düşür... Uşaq beyninin isə ümumiyyətlə, gördüklərinə tənqidi yanaşmaq kimi bir lüksü yoxdur. Gördükləri onun altşüuruna radikal dindarlıq kodlarını yükləyəcək, azad insan kimi böyüməsini əngəlləyəcək.

Üstəlik, elə səhnələrin şahidi uşaqlar böyüdükcə aqressiyaya meyilli olacaqlar, bu da onların bütün həyatında ağır izlər buraxacaq.

Körpəyə belə bir pislik eləməyə heç kimin haqqı yoxdur! Xüsusilə də onu bütün mənfiliklərdən qorumağa borclu olan valideynlərin.

2) Uşağın seçim imkanından məhrum edilməsi

“Uşaq” dediyin Cırtdan, Şrek, Rapunzel, Mauqli, Su pərisi haqqında düşünməlidir, qorxulu dini nağıllar haqqında yox! Uşağın beyni sadəcə olaraq, siyasi və dini mövzuları dərk etmək iqtidarında deyil. Fiziki olaraq buna qadir deyil, çünki beyninin həcmi balacadır, beyindəki neyronların və neyron əlaqələrinin sayı o cür dərin ictimai mövzuları anlamağa imkan vermir. (Hərçənd, orası ayrı bir məsələdir ki, həmin zavallı uşaqların valideynlərinin beyinlərinin həcmcə nisbətən böyük olması bu məsələdə sahiblərinə elə bir fayda verməyib.)



Bütün hallarda, bilmək lazımdır ki, o yaşda uşağa siz dini başa salmırsınız, sala da bilməzsiniz, sadəcə, təlqin edirsiniz. O isə mental müqavimət göstərmək şansı olmadığı üçün, sizin təlqinin altına düşür. Siz onu gələcəkdə hər cür azad düşüncə imkanından, seçimdən məhrum edir, bir növ zehni şikəstə çevirirsiniz. Bu, uşaqlar üzərində açıq-aşkar mənəvi zorakılıqdır!

3) Çadranın mənası nədir?

Dinin iddiasına görə, çadra onun üçündür ki, naməhrəm kişi qadına baxıb, şəhvət hissləri keçirməsin. Hərçənd, bu cür izahat çoxdan mənasını itirib, çünki müasir mini ətəklər və dekoltelər dünyasında yad kişiləri şəhvətə təhrik etməmək üçün məhz çadra örtmək heç də vacib deyil. Normal, bir azca mühafizəkar geyim bəs edər ki, heç bir qadın yad kişilərin gözünə şəhvət obyekti kimi görünməsin.

Uşaqlara gəlincə isə, vəziyyət o qədər dəhşətlidir ki, sadəcə, deməyə söz tapmırıq: Axı kim ağzı əmzikli körpəyə, ayaq üstə dayanmağı yenicə öyrənmiş qız uşaqlarına şəhvət obyekti kimi baxa bilər?! Ümumiyyətlə, psixi cəhətdən sağlam adamın ağlına belə bir şeyin gəlməsi mümkündürmü? Pedofil manyakları istisna etməklə, normal kişilər müəyyən yaşa qədər ümumiyyətlə, qız uşaqlarına qadın gözü ilə baxmır, qarşılarında məhz uşaq görürlər.

Kimsə deyə bilər ki, körpə qızların çadraya bükülməsi simvolik məna daşıyırdı. Bu, daha pis! Kim sizə haqq verib ki, körpələri öz aqressiv dini rituallarınızın simvoluna çevirəsinis?!

...İndi isə bu 3 məqamı birlikdə götürüb, nəticə çıxrmağa çalışaq: Bir valideyn hansı məntiqlə və hansı səbəbdən körpə, ağzı əmzikli qız uşağını qara çadraya büküb, Aşura mərasiminə aparmalıdır?

Səbəb və məntiq axtarmayın. Çünki qaranlıq otaqda qara pişiyi axtarmağın heç bir mənası yoxdur, xüsusilə də əgər o pişik orada deyilsə... Dini radikalizmin məntiqi olmur. O, insanın şəxsiyyətini tədricən elə işğal edir ki, fəqinə varmırsan, günlərin birincə hiss etmədən özün olmaqdan çıxırsan, sənin hərəkətlərini beyninə yüklənmiş mental viruslar idarə edir.

Bir qədər belə yaşayandan sonra fərdi şüurun müqavimət qabiliyyəti son qalıqlarını da itirir, iradən məğlub olmuş şəhərin xarabalıqları kimi yad düşüncənin sərəncamına keçir. İnsan ancaq hansısa “ağa”nın – din və Allah adından danışan mənəviyyat işbazının göstərişlərini yerinə yetirməyə hazır zombiyə çevrilir. Vəssalam, bu, qırmızı xəttdir, onu keçən fərdi biz artıq müstəqil insan, vətəndaş kimi itirmişik.

Belə insan nəinki balasına, özünə, digər ailə üzvlərinə, bütövlükdə cəmiyyətə qarşı da əsassız, məntiqsiz və aqressiv davranmağa hazırdır. Onun üçün daha dünyəvi həyat, qanunlar, sivil normalar yoxdur. Hər şey onun beyninə yüklənmiş mənəvi virusların yaratdığı fonda görünəcək. İndən belə onun üçün ancaq inandığı dini lider və həmin liderin təbliğ etdiyi ideologiyanın müəyyən etdiyi normalar var.

Digər tərəfdən, siz Aşura mərasimlərində insanların özlərini döydükcə necə qızışdıqlarına fikir vermisinizmi? Baş yarılır, adam qanına bələnir, amma bundan zövq alır, getdikcə daha böyük şövqlə özünə daha artıq xəsarət yetirir... Niyə? Çünki dini mərasimlərdən kütləvi psixoza doğru cəmisi bir addım var. Bircə addım! O addım isə hər saniyə, hər yerdə atıla bilər. Bax, onda biz kütləvi psixozun formalaşdırdığı zombi ordusu ilə üzbəüz qalacağıq!..

Bizə belə zombilər lazımdırmı? Əlbəttə və birmənalı olaraq, yox. Bizə sağlam düşüncəli, dünyəvi norma və qanunların dəyərini başa düşən, ölkənin və cəmiyyətin maraqlarını məzhəb ideologiyasından üstün tutan Vətəndaşlar lazımdırlar. Amma Aşura mərasimlərinə toplaşan və sayına görə 80-ci illərin sonunda “Azadlıq” meydanındakı kütlə ilə müqayisə edilə biləcək insanlara baxanda aydın olur ki, bizi başqa istiqamətə döndərməyə çalışırlar. Döndərildiyimiz yolun bizi apardığı ünvan isə belə adlanır: Zombiland.

Sonra gec ola bilər, nə qədər ki, dönüşün mümkün olmayacağı xətt keçilməyib, nə qədər ki, sosiologiyada “kritik kütlə” adlanan həcm yığılmayıb, dini radikalizmin getdikcə artmasının qarşısını almaq lazımdır. Bu prosesin necə getdiyi açıq müşahidə olunmadığı üçün biz təhlükəni aydın dərk etmirik, amma inanın, qazanın dibindən xəbərdar olan adam kimi deyirəm ki, vəziyyət ciddidir. İndidən dünyəvi ideyaların təbliğinə böyük diqqət ayırmalı, dəstək olmalıyıq. Radikalizmin yayılmasına isə zəncir vurmağın vaxtıdır. Bizə yad ideologiyaların zombi-əsgərləri yox, əsl Vətəndaşlar lazımdır.

Vüsal MƏMMƏDOV(azvision.az)

pia.az











Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


Müəllifin digər yazıları

design-img

Vernisaj

Putinin sürpriz Yaxın Şərq səfəri - Təhlil

bitmap-img3

Rakurs

“Broker Əbülfəz”in bacısı oğlu məsuliyyətdən necə yayınıb? - Video

bitmap-img3

Seçmələr

“Monopoliya naziri” hər il Azərbaycana nə qədər ziyan vurub?

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru