rezonans

Xəbər xətti

23 İYUN

13:40 2 yaşlı körpə üçüncü mərtəbədən yıxıldı

13:32 Bəzi yerlərdə yağış yağacaq, leysan olacaq, dolu düşəcək

13:05 Yeni gömrük-keçid məntəqəsi inşa olunacaq

12:58 Neymar niyə ağladığını açıqladı

12:50 Sabah Türkiyədə prezident və parlament seçkiləridir

12:44 “Greencard” udan azərbaycanlı reper ABŞ-a köçdü

12:37 Paşinyanın müşaviri: “Sarkisyan Qarabağ üzrə danışıqlarda iştirak edəcək”

12:30 Salah Çeçenistanın fəxri vətəndaşı oldu

12:19 Övladlığa uşaq götürən xarici məşhurlar

12:11 Bakıda sakini evində öldürülüb

12:06 Neft bazarında yeni valyuta - Yuan

11:55 Bakıda yaşayış binasında yanğın başlayıb

11:44 Oğuzda zəlzələ olub - 3 bal gücündə

11:35 Şirvanda 22 yaşlı oğlan itkin düşüb

11:27 Elmlər Akademiyası yaxınlığında yeni Azercell Eksklüziv!

11:20 İlham Əliyev Tayeb Louhunu qəbul edib

11:08 Rusiyada təyyarə qəzaya düşüb

11:02 Bu gün Bakının bir hissəsində su olmayacaq

10:53 Çeçen “vorlar” yığışıb belə qərar verdi: “Şeyx Həmzət” heç kimdir

10:47 Londonda güclü yanğın - Foto

10:36 ATƏT-in daimi nümayəndələr qrupu məlumat yayıb

10:30 Türkiyədə zəlzələ olub - 5 bala yaxın

10:23 “Azərbaycan və Əfqanıstan arasında əlaqələr ən yüksək səviyyədədir”

10:15 DÇ-2018: Daha 3 oyuna hakim təyinatları bəlli oldu

10:10 Neft bahalaşıb

10:05 Hüseyn Abdullayevlə Eldar Mahmudovun əlaqələri təsbit olunub - iddia

10:00 Atəşkəs 87 dəfə pozulub

0:59 Əməliyyatla kişi olan Rüzgarın yarıçılpaq fotosu təəccübləndirdi

0:47 Mbappe Fransanın tarixinə düşdü

0:34 Dəhşətli istilər gəlir: minlərlə insan təhlükədə - Alimlərdən xəbərdarlıq

0:21 Bu yoldan istifadə təhlükəlidir - Video

0:13 “Çelsi” müdafiəçini transfer etməyə çalışır

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

22 İYUN

23:59 Bəşər Əsəd: “Trampla danışıqlar aparmaq vaxt itkisidir”

23:54 Azərbaycanda daha bir bağçada uşağa qarşı zorakılıq - Fotolar

23:48 Beyləqanda 2 hektar biçilmiş taxıl sahəsi yandı

23:42 BMT Rusiyanı qoşunlarını Dnestryanıdan çıxartmağa çağırıb

23:36 Xəzər necə bölüşdürülür... - Açıqlandı

23:36 ETSN “Azərkosmos”la memorandum imzaladı

23:30 Sumqayıt sakini qapısına gələn “su pulu yığan”ı bıçaqlayıb

23:24 Tatarıstanda yaşayış binasında qaz partlayıb, ölən və xəsarət alanlar var

23:18 Ermənistanın müdafiə naziri Azərbaycanla sərhəddə - Foto

23:12 Bakıda məşhur klinikada inanılmaz hadisə

23:06 Azərbaycanda yenilik: dini kadrları bu institut hazırlayacaq - Foto

23:00 Ukraynada Azərbaycan Ticarət Evi açıldı - Fotolar

22:55 Türkiyəli məşhurların Azərbaycandakı milyonluq biznesləri

22:49 46 yaşlı kişi damdan yıxılaraq ağır xəsarət alıb

22:43 Qüdsi Osmanov haradadır?

22:37 Gün eynəklərindən istifadə edənlərə xəbərdarlıq – Video

22:31 İranda 36 polis əməkdaşının qətlində təqsirləndirilən terrorçu həbs edilib

22:25 Hafiz Hacıyev: “Araşdırsınlar o qız hansı partiyanın üzvüdür....”

22:19 “Proqres” – “Qəbələ” matçının başlama saatı açıqlandı

22:13 Nazir: “Təhsilə qoyulan investisiya ən yaxşı investisiyadır”

22:07 DÇ-2018: Nigeriya millisi islandlara heç bir şans vermədi

22:01 Eldar Baxışın oğlu: “Evimizi satıb, atamın qəbrinin üstünü götürdük”

21:56 “Bu kimi sözləri yalnız İran və Azərbaycan düşmənlərini sevindir” - Səfirlik

21:50 Tramp Avropanı hədələdi

21:44 Maliyyə naziri: “Spirtli içki və tütünə aksizlərin alınması üçün...”

21:38 Məhərrəm İncə prezident seçilsə, onları həbs edəcək

21:32 Argentinalı fanatlar oyun zamanı xorvatiyalı azarkeşi döyüblər - Video

21:26 “Azərbaycanın ölkəyə investisiyaları 20 mlrd. dolları keçəcək”

21:20 Bakıda avtomatika sahəsində beynəlxalq konfrans keçiriləcək

21:14 Mehmet Şimşək: “Türkiyədə fövqəladə vəziyyət ləğv ediləcək”

21:08 AİB İdarə Heyəti Şurasının üzvləri prezidentin qəbulunda - Foto

21:02 MDB-nin ən kasıb ölkələrinin adları açıqlandı

20:57 Sabiq nazirin qohumuna bəraət istənildi

20:51 Tramp Şimali Koreyaya qarşı sanksiyaları daha bir il müddətinə uzadıb

20:45 32 yaşlı Goranboy sakini intihar edib

20:39 Bu il Türkiyəyə nə qədər azərbaycanlı turist gedib?

20:33 Həbsdə olan şəxsə heroin ötürülməsinin qarşısı alınıb

20:27 Səməd Seyidov AŞPA-nın yay sessiyasında iştirak edəcək

20:21 Almanların 40 faizdən çoxu Merkelin kansler postundan getməsini istəyir

20:15 Şirvan sakini qətlə yetirildi

20:09 Əli Həsənov: “Azərbaycanda azad media formalaşıb”

20:03 Çavuşoğlu PKK terrorçularının gizləndiyi yeri açıqladı

19:58 Azərbaycan Premyer Liqasında növbəti mövsümün başlama vaxtı açıqlandı

19:52 Ağdamda kollec direktoru qəzaya düşdü

19:46 Bakıda yol polisləri sürücünü döyüb? - Rəsmi açıqlama+ Video

19:40 Kosta-Rika da mundialla qrupda vidalaşdı

19:34 Xəzəryanı ölkələr sualtı boru kəmərləri çəkə biləcək

19:28 Narkotacirlərin qənimi olan qəhrəman köpəklər... - Kinoloji Mərkəzdən Fotolar

19:22 Azərbaycanda tülküyə işgəncə verən şəxs cərimələndi

19:16 İsmayıllıda uçan körpü qismən bərpa olundu - Video

19:10 Azərbaycan və Ermənistanın XİN başçıları görüş barədə razılığa gəlib

19:04 Yeni büdcə qaydaları müəyyənləşdirilir

18:59 Rus futbolçular dopinqdən istifadə edirlər? - FİFA-ya müraciət

18:53 Prezident 9 milyon pul ayırdı

18:47 Yeltsinin kürəkəni Putinin müşaviri oldu

18:41 Azərbaycanda ailələr niyə dağılır? - Komitə səbəbləri açıqladı

18:35 Baş nazir pambıqçılıqla bağlı xüsusi müşavirə keçirdi

18:29 Ermənistan və Azərbaycan XİN başçıları görüşdü - Foto

18:23 Rusiya Xəzərin hüquqi statusu haqqında Konvensiya layihəsini təsdiqlədi

18:17 OPEC-in qərarı nefti kəskin bahalaşdırıb

18:11 Əbülfəz Elçibəyin 80 illik yubileyi ilə bağlı tədbir keçirilib - Fotolar

18:05 Ərdoğan: “Seçkilərdən sonra bir sıra nazirliklər birləşdiriləcək”

18:00 “Təcili Almaniyaya həkimə getməliyəm” - Hacı Nuran

17:55 İranı sərhəddən tam uzaqlaşdırmaq mümkün olacaqmı?

17:48 Gürcüstan: iqtisadiyyat 5,3%, xarici ticarət 24,5% artıb

17:43 Səudiyyə Ərəbistanı suriyalıları Həcc ziyarətinə buraxmır

17:38 Neftçalada 62 ədəd çətənə kolu aşkarlanıb

17:33 Bakıda 53 yaşlı kişi “Net” kimyəvi məhlulunu içərək intihar edib

17:28 Liseylərin V və VII siniflərinə qəbulla bağlı müsabiqə keçirilib

17:23 Azərbaycan Aİ ilə yeni tərəfdaşlıq sazişi hazırlayır

17:16 “Boşananda 30 min dollarlıq içki içdim”

17:10 Göyçay çayı üzərindəki körpü bərpa edilərək istifadəyə verilib

17:05 Putin Çeçenistanın sabiq hökumət başçısını özünə müşavir təyin edib

17:01 “Məişət zorakılığını törədən şəxslərin 95,7 faizi kişilərdir”

16:56 Əcnəbilərə tətbiq edilən qadağalardan biri ləğv olunur

16:50 Rusiya azərbaycanlıları Diaspora komitəsinin işindən razıdırlarmı?

16:43 Böyük fəlakət: Ümumdünya iqtisadi böhranı doğuracaq üç qara bulud

16:36 Vergi qanunvericiliyini pozanlar 46,6 mln. manat cərimələnib

16:30 Kənd Təsərrüfatı naziri Şəkidə vətəndaşlarla görüşüb

16:23 Bu universitetlər qəbul imtahanlarında ən yüksək nəticə göstərib - Siyahı

16:16 2019-cu ildə avtomobil açarları da rəqəmsal olacaq

16:11 Səfirin oğlu həbs edildi

16:06 Sumqayıt məktəbliləri “Bakcell”in “Təhlükəsiz İnternet” xidməti ilə tanış olublar

16:02 Mehmet Şimşək: “Türkiyədə fövqəladə vəziyyət ləğv ediləcək”

15:56 Yeni şəxsiyyət vəsiqələrinin veriləcəyi vaxt dəyişdirildi

15:51 “Elçibəy - 80” müsabiqəsinin qalibləri bəlli oldu

15:46 Namus anlayışının gətirdiyi fəlakət



ƏDƏBİYYAT

...

Uşaqları ciddiyə almayan kino məmurları

Tarix 01.06.18, 17:16

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Sevda Sultanova yazır

 
Sıravi azərbaycanlıya “Hansı uşaq filmlərimizi xatırlayırsız?” sualını versələr, ilk sırada “Sehirli xalat”, “Bir qalanın sirri”, ”Şir evdən getdi”, “Şərikli çörək”, “Asif, Vasif, Ağasif” yer alacaq… Altıncı filmin adını isə çəkməkdə çətinlik çəkəcək güman ki. 

Çünki uşaq kinosu ənənəsindən danışmaq üçün təəssüf ki, yetərli əsasımız yoxdur. Bizdə uşaq kinosuna ögey münasibət, ailələrdə adətən uşağı şəxsiyyət kimi ciddiyə almamaqla müqayisə oluna bilər.   

Hər halda kino yaranandan pis-yaxşı uşaq filmləri çəkilib. Amma həmin ekran əsərləri nə qədər keyfiyyətlidir, indiki halda aktuallığını saxlayırmı, əsas məsələ budur.

Sovet dönəmində çəkilən uşaq filmlərinin çoxu populyar ola bilmədi…

İlk uşaq filmlərimizdən biri - Qəmər Salamzadə və Aleksandr Popovun 1937-ci ildə çəkdiyi "Dəcəl dəstə" komediyasıdır. Hadisələr Bakının beynəlmiləl orta məktəblərindən birində baş verir, film ideal sovet məktəblisi modelini təbliğ edir: şagirdlərin hamısı birmənalı şəkildə zəhmətsevər, əlaçı, nümunəvi insan olmalıdırlar. Filmin vizual nəqli , vəziyyətlərin təsvir həlli primitivdir, hadisələrin gedişatında istifadə olunan fəndlər klişedir.

Yaxud 1982-ci ildə lentə alınan “Qaladan tapılan mücrü” filmi… Əsərin müəllifi Gülbəniz Əzimzadə uşaq mövzusuna daha çox müraciət edən rejissorlardan biriydi. Onun uşaq filmləri yalnız televiziyada müntəzəm nümayiş olunmadığına görə tanınmadı.  Sadəcə, filmlər yaddaşda qala bilmir. Çünki “Qaladan tapılan mücrü”də (əhvalatda iki məktəbli cinayətkarların tapılmasında milis əməkdaşlarına kömək edir) uşaq xarakterləri detektiv süjetin içində itir-batır. Üstəlik, süjetin özü detektiv janrının tələblərinə tam cavab vermir. 

Və ya Rüfət Şabanovun 1983-cü ildə çəkdiyi “Gəmi saatının sirri” filmi. Əsas mövzu - ailədəki münasibətlər, böyüklərin dünyası ilə uşaqların dünyasının toqquşması, dostluq, inam, qarşılıqlı anlaşma və sairdir. Filmin qəhrəmanı on yaşlı Əli valideynlərinin boşanması ilə barışa bilmir. O, əmisini tapmaq üçün valideynlərindən xəbərsiz Ukraynaya gedir. Əlinin bir xarakter kimi şişirdilməsi (həddindən artıq özünə əminlik, yad mühitdə özünü lider kimi aparması, soyuqqanlılıq) falş təsiri bağışlayır, ekranda gördüklərimizin səmimiyyətinə inandıra bilmir. İnandıra bilmir ona görə ki, müəllif obrazının davranışını, konkret situasiyaları əsaslandırmır, vacib psixoloji vurğuları önə çıxarmır…

Örnək göstərdiyim son iki filmdə sırf olaraq uşaq dünyası araşdırılmır, anladılmır, onlar bir şəkildə böyüklərin dünyasına, problemlərinə tabe etdirilir və açıq tekstlə diktə olunur: nümunəvi olmalısız və böyüklərin müəyyənləşdirdiyi qəlibdən kənara çıxmaq qadağandır!

Başqa bir tərəfdən rejissorun özünün də aydın konsepsiyası olmalıdır ki, o, nə çəkmək istəyir: uşaq dünyasınımı, onların qayğılarını, sevincini, arzularını, qorxularınımı? Yoxsa böyüklərin konfliktlərini, dövrün ziddiyyətlərini göstərmək üçün uşaq obrazını sadəcə bir vasitə tək istifadə əsas məqsəddir? 

Çünki uşaq filmləri daha rahat qavranılmalı, dinamik olmalı, ağır süjetlər olmamalı, onların kövrək psixikasında travmatik izlər buraxmamalıdır.

Misalçün “Buratinonun macəraları” nə qədər uşaq filmidirsə, Tarkovskinin on iki yaşlı qəhrəmanının əhvalatını anladan  “İvanın uşaqlığı” bir o qədər uşaq filmi olmaqdan uzaqdır.  

Yaxud Mikayl Mikaylovun “Lətif”, Şamil Mahmudbəyovla Həsənağa Turabovun “Tənha narın nağılı” da qəhrəmanlarının uşaq olmasına rəğmən uşaq filmi deyil.

Çünki Mikayıl Mikayılovun 1930-cu ildə ekranlaşdırdığı, “Lətif” filmində əsas xətt 1920-30-cu illərdə kəndlərdəki kolxoz quruculuğudur, yeniləşmədir. Filmin mərkəzində dayanan yeddi yaşlı Lətifin taleyi isə kollektivləşmə ilə özəl sahibkarlığın sərt toqquşduğu dövrdəki konfliktləri daha aydın, təsirli göstərir. Başqa cür ifadə etsək, bir çox situasiyalarda o, dövrün mühitini anlatmaqdan ötrü daha çox vasitədir, nəinki bütöv bir əsərin qəhrəmanı.

Rejissor mürəkkəb keçid dövründə köməksiz uşağın qarşılaşdığı yeniliklərə, istismarına reaksiyasını, psixoloji nüansları ustaca təsvir etməklə dövrün fonunu, ictimai–sosial mühitini dəqiq əks etdirir. 

“Tənha narın nağılı”nda isə uşaq müşahidəçidir. Biz onun dünyasından böyüklərin necə göründüyünü seyr edirik...

...Azərbaycan müstəqillik illərində isə uşaq kinosu tamamən unuduldu. Hərçənd, qəhrəmanları uşaq olan bir neçə film çəkildi. Amma çəkilən ekran əsərləri sırf uşaq filmləridirmi və hansı yaş kateqoriyası üçün nəzərdə tutulub? Dəqiq cavabı yoxdur.

Rüfət Əsədovun 2004-cü ildə çəkdiyi “Arxada qalmış gələcək” filmində qaçqın düşərgəsində yaşayan balaca Səməd 1990-cı illərin müharibə bölgəsinə düşür. Burdakı hadisələrin şahidi olur. Filmdə əsas fokus uşaq yox, Qarabağ müharibəsidir.

İlqar Nəcəfin 2011-ci ildə çəkdiyi “Buta”nın da qəhrəmanları uşaqlardır. Kənddə nənəsi ilə yaşayan Buta ağlı, düşüncəsiylə başqa uşaqlardan seçilir, bu cəhətlərinə görə o, yaşıdları onu qəbul etmək istəmir.

Ancaq Butanın fəlsəfi tənhalığı, qocayla dialoqları, ləng, astagəl temp, pritça elementlərinin yer aldığı film geniş uşaq auditoriyası üçün nə qədər keçərlidir?

Müstəqillik dövründə Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə, sırf uşaq auditoriyasına hesablanan vur-tut bir film ekranlaşdırılıb. Söhbət 2015-ci ildə ekranlara çıxan, Rafiq Əliyev və Cavid Təvəkkülün “Dərs” filmindən gedir.

Film məktəb həyatını, şagirdlərin münasibətini anladır. Müəlliflər uşaqların iç dünyasına daxil olub, onlara onların şəxsiyyət kimi yanaşıblar. Filmin təsviri uğurlu həll olunub, kamera bizi uşaqların dünyası ilə axıcı bir yumşaqlıqla tanış edir.

Balaca aktyorlar da öz obrazlarının xarakterinə, təbiətinə, davranışına inandıra bildilər.

Düzdür, lüzumsuz didaktika, ritorik baba obrazı filmə yoruculuq və ağırlıq gətirir, bəzi dialoqlar danışıq dilinə uyğun deyil. Bununla belə qüsurlar “Dərs”in uğuruna kölgə salmır.

Kədərli odur ki, keçən illər ərzində Mədəniyyət Nazirliyi kino sahəsində uğursuz layihələrə pullar xərclədi, rəflərdə tozlanan filmlər çəkildi. Amma əvəzinə heç olmasa, “Dərs” kimi bir neçə yaxşı uşaq filmi çəkilə bilərdi. Üstəlik, “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının nəzdində uşaq filmləri istehsal edən studiya yaradıla, ümumən çox iş görülə bilərdi.

Uşaq kinosunun gözardı edilməsi, gələcəyə mənəvi kapital qoyulmaması kino sahəsinə məsul olan məmurların uşaqları (oxu: gələcəyimizi) şəxsiyyət kimi ciddiyə almamasının göstəricisidir.(kulis)

 pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ƏDƏBİYYAT

design-img

Vernisaj

Hafiz Hacıyev: “Araşdırsınlar o qız hansı partiyanın üzvüdür....”

bitmap-img3

Rakurs

Vergilər Nazirliyi Yanında Lokal Gəlirlər Departamentində nə baş verir?

bitmap-img3

Seçmələr

Pambıq tarlalarında insanları zəhərləyən iki inhisarçı

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru