Xəbər xətti

23 MAY

0:55 Kral Salmana qarşı qiyam hazırlanır

0:48 Avropa İttifaqı - Azərbaycan danışıqlarının növbəti mərhələsi keçiriləcək

0:36 Fransızlar dünyanın ən kiçik evini tikdilər

0:28 Ölkəyə benzil idxalı artıb

0:16 “WhatsApp”da yenilik

0:03 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

22 MAY

23:55 3 alpinist Qubada niyə həlak olub?

23:42 Yaşıl çay yaddaş xəstəliklərini məhv edir

23:38 Kərə yağı adı ilə satılan yağlar ziyanlıdırmı?

23:25 ABŞ səfirliyinin əməkdaşları Venesueladan qovuldu

23:12 Tokio London və Amsterdamla əməkdaşlıq edəcək

23:07 Litvaya 1500 vahid hərbi texnika gətiriləcək

22:59 8 polkovnik həbs edildi

22:44 Ukrayna ilk dəfə bu raketi sınaqdan keçirdi

22:39 Beyons tarixi abidəni satın aldı

22:26 Azərbaycanın valyuta ehtiyatları 2,2 milyard dollar artıb

22:11 Ramazan ayının yeddinci gününün duası

22:04 Gürcüstan vətəndaşlarından ibarət cinayətkar dəstə saxlanılıb

21:57 Cəlilabadda sərxoş piyadanı avtomobil vurub

21:44 Maduro növbəti 7 il müddətinə prezident elan edildi

21:37 Ölkənin qızıl-gümüş bazarı bahalaşdı

21:25 İngiltərə Futbol Assosiasiyası “Arsenal” klubunu cərimələyib

21:12 ABŞ və Cənubi Koreya prezidentlərinin görüşü keçirildi

21:03 İbrahimoviç ABŞ-da ilk qırmızı vərəqəsini aldı

20:55 Prezident yol polisləri ilə bağlı sərəncam imzaladı

20:47 Məleykə Abbaszadədən abituriyentlərə xəbərdarlıq

20:36 “Kataloniya üsyanı”na Rusiyanın müdaxiləsi təsdiqlənib

20:24 Şimali Kipr türk lirəsindən imtina edir

20:12 Kredit ittifaqları bir-brinin ardınca niyə ləğv edilir?

20:05 Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin bir qrup əməkdaşı təltif edilib

20:01 Pakistanda son 4 gündə 65 nəfər istidən ölüb

19:55 Kürdəmirdə avtomobil aşdı: yaralılar var

19:51 TAP-a qarşı çıxanlar İtaliyada hökumət formalaşdırır

19:47 Ulduz futbolçu Kəbəni ziyarət etdi

19:42 ABŞ-da marixuana çəkənlər həbs olunmayacaq

19:38 Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzi yaradılacaq

19:33 Ələtdə Azərbaycan-Çin sənaye şəhərciyi salınacaq

19:27 İsrail beynəlxalq məhkəməyə veriləcək

19:23 DİM: Abituriyentlərdən 648 nəfəri imtahanda iştirak etməyib

19:18 Ərdoğan Fələstin liderinə zəng etdi

19:14 İran prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi

19:11 Qətərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi qeyd olundu

19:06 Qabonun dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevi təbrik edib

19:03 DİM: 28 nəfərin imtahan nəticələri ləğv edilib

18:59 Bakıda əl qumbarası tapılıb

18:55 İlham Əliyev sərəncam imzaladı

18:50 Goranboya 2 milyon manat ayrıldı

18:45 Böyük Britaniya Kraliçasından İlham Əliyevə təbrik

18:41 İlham Əliyevdən əmisi ilə bağlı sərəncam

18:37 Neft bahalaşır

18:33 Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının vəliəhdindən İlham Əliyevə təbrik

18:29 ABŞ-Şimali Koreya danışıqları pozula bilər

18:25 Bakıdakı partlayışa görə vəzifəli qardaşlar həb edildi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:17 Çavuşoğlu: “İsrail etdiklərinə görə hesab verəcək”

18:12 Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq

18:08 ““Şimal axını-2” layihəsi dayandırılmalıdır”

18:04 “Nar” Ramazan ayında danışıqları ikiqat sərfəli etdi

18:00 Pakistanda şiddətli istilər - 65 ölü

17:56 “Dəniz Səki başqası ilə eşq yaşayırdı” – Keçmiş nişanlısı

17:52 İsrail İrana qarşı F-35 qırıcısını tətbiq etdiyini açıqladı

17:48 Şəhriyar Məmmədyarov Norveçdə superturnirdə iştirak edəcək

17:43 Rəngli sular zob yaradır

17:38 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb

17:33 Putin Venesuela prezidentinə yardım əli uzatdı

17:28 Milli Məclisin sonuncu plenar iclasının gündəliyi müəyyənləşib

17:23 Jirinovskidən ilginc təklif

17:16 Avropaya qaçmış Xalid ibn Fərhan əmilərini çevrilişə niyə təhrik edir?

17:11 “Azərbaycan hekayələri” kitabı Londonda

17:06 Dağıstanda bəzi şəhər və kəndlər su altında qalıb

17:01 MN zabitlərin yol qəzasında ölməsi barədə məlumatlara aydınlıq gətirib

16:56 “Vicdan haqqı” finala hazırlaşır

16:51 “Təhsil haqqında” qanuna dəyişikliklər edilir

16:47 Ciddədə təyyarə sərt eniş etdi - Yaralılar var

16:41 İran-ABŞ qarşıdurması: Regionda daha bir Suriyanın yaranma ehtimalı var?

16:36 DİM I və IV qruplar üzrə qəbul imtahanlarının nəticələrini açıqlayıb

16:30 ETSN Daşkəsəndə reyd keçirib

16:25 Serbiya Prezidentinin Azərbaycana səfəri başa çatıb

16:20 “Bakcell” karyera sərgisinə qatılıb

16:15 “Azərbaycanda son 5 ildə əllilərin sayı 100 000 nəfər artıb”

16:10 Beyləqanda ağır qəza - hərbi qulluqçu həlak oldu

16:03 “Putinin adamları” İtalyada hökumət formalaşdırır

15:56 “Vergilər Nazirliyi indi adam balası kimi işləyir...” - Cavid Qurbanov

15:51 “Bu sektorun imici o qədər korlanıb ki...”

15:46 Navalnını dəstəkləyən Yekatrinburq meri istefa verdi

15:40 Marinski teatrında kütləvi zəhərlənmə

15:33 “Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin görüşü ilə bağlı heç bir razılaşma yoxdur”

15:28 Azərbaycan-Serbiya işgüzar görüşü keçirildi

15:23 Qoy sertifikasiya olsun, təki bu məsələyə bir son qoyulsun...

15:16 Gürcüstanın Azərbaycana qarşı xəyanəti...

15:11 Qrizmann qərar verməkdə çətinlik çəkir

15:06 “Ermənistanla danışıq aparması Azərbaycanın ən böyük güzəştidir”

15:01 “Mətanət İsgəndərli oxumasa yaxşıdır”

14:55 Fələstin İsraili beynəlxalq məhkəməyə verib

14:50 Azərbaycanda 6 kredit ittifaqının lisenziyası ləğv olunub

14:45 ABŞ Kim-ə bu xəbərdarlığı etdi: “Səni də Qəzzafinin gününə salarıq”

14:40 Paşinyan və Sarkisyan Gürcüstana gedir

14:35 DİM vakant vəzifələrin tutulması üçün ümumi müsahibə elan edib

14:30 Boru xətti tankın lüləsinə çevriləndə...

14:25 Rusiyada əks-sanksiyalar haqqında qanun qəbul edildi

13:58 Traktor aşdı: ağır yaralılar var

13:54 Rusiya və Türkiyə XİN başçıları arasında telefon danışığı olub

13:49 Azərbaycan beynəlxalq ədəbiyyat festivalında – İlk dəfə

13:44 Lənkəranda adı “Qırmızı kitab”a düşən kəpənək aşkar edilib

13:39 Ərli qadınların yubkasında əxlaq axtaran Manaf Ağayev

13:34 Maştağa sakini özünü asdı

13:29 Gizem Karaca məhkəmənin qərarına etiraz edib

13:24 “Dərman mafiyası işi”: Gömrük hospitalının iranlı həkimi həbs olundu

13:20 Dövlət qulluğuna qəbul üçün müsahibə elan edildi

13:16 Qəbul imtahanında ilk: DİM cavabın səhv olduğunu açıqladı

13:12 Şəhid əsgərimiz “Şücaətə görə” medalı ilə təltif olunub

13:04 “İclasımızda Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndənin təyin olunacağına ümid edirəm”

12:59 XİN-də geniş tərkibli iclas keçirilib

12:54 Putin SSRİ-ni sarsıdan 1991-ci ilin avqust qiyamından danışdı

12:49 “Ödənişlərin az olması vergi siyasətinin sərtləşdirilməsini tələb edir”

12:44 Sabah hava necə olacaq?

12:40 Məşhur müğənni xəstəxanaya yerləşdirildi

12:35 Azərbaycan: İran, ABŞ və İsrail arasında

12:30 “Arsenal”ın yeni baş məşqçisinin adı məlum oldu



ANALİZ

...

Türk lideri milli valyutasını məhv edir

Tarix 17.05.18, 12:43

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

"Washington Post"dan seçkilər ərəfəsində məzənnə enişininin təhlili


Avtokratlarla bazarlar həmişə yola getmir. İxracatı inkişaf etdirən sinqapurlu Li Kuan Yu, yaxud bazarları səhv anlamaqla, iqtisadi problemləri aradan qaldıracağına inanan venesuelalı Nikolas Maduro kimi.

Ancaq bu iki ifrat arasında, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğantək, həmişə bir miyanaçı tapılır. İqtisadi reallığı bəyənməyən bu dövlət başçısı həmişə onu istəklərinə uyğun hala gətirə bilmir, bu fəlsəfə ilə bağlı cahillik və xoruzlanmanın nəticələri – onun nəzarətindən kənar olan faiz dərəcələri “bütün pisliklərin baiskarıdır”, – son vaxtlar göz deşir, lakin başqa seçimi olmadığından o, bu şeylərə qatlanmalı olur.

Bəli, ən azı indiyə qədər. Başqa sözlə, Türkiyə lirəsi bu ilin ən pis ikinci milli valyutasıdır və vəd etdiyi kimi, Ərdoğanın ölkənin iqtisadi siyasətini daha da nəzarət altına alacağı təqdirdə, lirə gələcəkdə daha çox məzənnə itirə bilər.

Bədniyyət təməllər və daha pis idarəetmə ortaya yaxşı nəticə çıxarmır.

Bu hekayət, həqiqətdə, 10 il əvvəl başlayıb. İnkişaf edən dünyada sıfır faiz dərəcə gəlir gətirəndə, bazarlara axın müşahidə olundu. Bu, onların səhmlərini, istiqrazlarını və pul vahidlərini yüksəltdi, lakin onların iqtisadiyyatı bu axından elə asılı vəziyyətə düşdü ki, daxilolmaların əksinə hərəkəti başladı.

Həqiqətən də, bütün buna son qoyacaq yeganə ünvan – ABŞ idi. Federal Ehtiyat Sisteminin sədri Ben Bernanke dedi ki, tezliklə daha az pul zərb etməyə başlaya bilərlər, yəni xarici ölkələrə investisiya qoymaq üçün daha çox dollar – ən kövrək inkişaf edən bazarlara beş il əvvəl kəskin şəkildə satışa çıxarılan əsginaslar olmayacaq.

Bu, xaricdən böyük borc götürən və dollarların yağış kimi yağdığı ölkələri silkələdi. Həmin ölkələr öz mövqelərini möhkəmləndirməyə başlamaq üçün lazım olan çağırış almışdı və onların çoxu kreditlə təmin edildi.

Türkiyə bir istisna idi. Əlbəttə, xarici borclarını bir qədər azaltmışdı, lakin bu, hələ də iqtisadiyyatının əhəmiyyətli 5,5 faizini təşkil edir. Bundan başqa, bufer olmaq üçün kifayət qədər böyük dollar ehtiyatları da var.

İndi investorlar investisiyalarını daha yaxşı bir şəkildə evlərində “xərcləyəcəklərinə” inanırlar, çünki ABŞ-da işsizlik səviyyəsi 3,9%-ə düşüb, ABŞ Mərkəzi Bankı faiz dərəcələrini yüksəltmir. Nəticədə, martın əvvəlindən etibarən türk lirəsi dollara nisbətdə 14,6% ucuzlaşıb.

Ucuz valyuta daha çox ixracata kömək edəcək; ixrac daha çox pul qazanmaq imkanı verəcək və daha çox qənaət xaricdən borc almağın qarşısını kəsəcək. Problem həll edilib! Ya da ən azı, əgər Türkiyə bankları daha çox dollar borc almasaydı və lirə ilə daha çox kredit versəydi, milli valyuta indi daha çox dəyərə qazanardı. Yəni lirənin durumu göründüyü qədər yaxşı deyil, əksinə…

Bu cür vəziyyətə normal reaksiya – investorların pullarını ölkələrinə qaytarmaları yerinə, faiz dərəcələrini artırmaq, sərmayəçiləri gəlirlə şirnikləndirməkdir. Bu, bankları daha yavaş artımla dollar borcları üzrə potensial defoltdan xilas edərdi.

Ərdoğan bunu istəmir. Qarşıda seçkiləri var və jurnalistlərin cəzalandıraraq, məhkəmələri öz möhürünə çevirərək və müxalifəti qorxutmaqla, güvəndiyi mümkün qədər çox dəstəklə, o, səsverməyə qədər iqtisadiyyatı mümkün qədər sağlam tutmaqdan qayğılanır.

Üstəlik, Ərdoğan qeyri-ənənəvi iqtisadi nəzəriyyələrə abunəçidir. Uzun müddətdir ki, daha yüksək faiz dərəcələrinin daha yüksək inflyasiyaya səbəb olduğunu düşünür və “ikitərəfli inflyasiyanı istifadə etməklə, Türkiyə iqtisadiyyatına zərər verməyə çalışan” xarici “faiz lobbisi” adlandırdığına qarşı şifahi hücum edir.

Burada koqnitif dissonansa əhəmiyyət verməyərək, Ərdoğan daha yüksək dərəcələrin ləng böyüməyə səbəb olduğunu anlayır, lakin bir tərəfdən, qiymətlərin artımını daha da sürətləndiyini iddia edir, digər tərəfdən, mərkəzi bankların işini çətinləşdirir. Onlar əvvəlki kimi yetərincə sərbəstdir, 2014-cü ildə və daha sonra 2016-cı ildə faiz dərəcələrini yüksəldiblər.

Banklar bu gün də bütün “lazımi addımları atacaq”larını iddia edir. Ancaq bu, olmaya da bilər.

Ərdoğan: “Mərkəzi Bank müstəqil ola və prezidentin verdiyi siqnallardan kənara addım ata bilməz” deyə deməyə başlayıb. Onun sözləri sərmayəçiləri təlaşa salıb, düşünürlər ki, bu dəfə həqiqətən, vəziyyət fərqli ola bilər. Ərdoğanın iqtisadiyyatı həddindən artıq ehtiyacı olsa belə, çığır-bağırla yüksəliş olmur. Buna görə də, lirə məzənnədə düşür.

O, indi gəminin kapitanıdır.

 Mətt O`Brayan

“The Washington Post”

Tərcümə: Strateq.az

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Bakıdakı partlayışa görə vəzifəli qardaşlar həb edildi

bitmap-img3

Rakurs

“Avtomatla gəlib, bahalı atlarımı apardı” - Polis rəisinə ittihamlar, Video

bitmap-img3

Seçmələr

Bakının abadlığı adı altında büdcə talanı! – “Bakı Abadlıq Xidməti” MMC milyonlarla dolları göyə sovurur

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru