Xəbər xətti

19 NOYABR

21:55 ABŞ generalı Trampın nüvə zərbəsi barədə əmrini yerinə yetirməyəcəyini bəyan edib

21:45 İranda Şəhriyarın büstünü dağıtdılar

21:40 Handenin yataq otağında onun şəkli var

21:33 Türkiyənin məşhur ağır atleti Naim Süleymanoğlu dəfn edilib

21:22 Qadını döyərək öldürüb, sonra onunla cinsi əlaqədə olub

21:05 "Rusiya Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasında maraqlıdır"

20:50 Sabunçuda kütləvi dava: iki nəfər bıçaqlandı

20:33 Jirinovski Putini “Ali hökmdar” adlandırmağa çağırdı

20:20 Saakaşvilinin sürücüsünü amansızcasına döydülər

20:10 İtaliyada zəlzələ olub- 4,4 bal gücündə

19:50 Bakıda universitetin qarşısından tələbə qız qaçırıldı

19:40 Əfqanıstan xüsusi təyinatlıları “Talibanın” əsir saxladığı30 nəfəri azad edib

19:20 “Qəbələ” səfərdə “Neftçi”ni məğlub etdi

19:12 Rusiyanın xarici işlər nazirinin Azərbaycana səfəri başlayıb

19:05 Saakaşvili: Ukraynanın baş naziri olmağa hazıram

18:33 Şamaxıda qəzada 3-ü bir ailənin üzvü olmaqla, 4 nəfər ağır xəsarət alıb

18:20 Qaxda çətin keçilən dağlıq ərazidəki yanğın söndürüldü

18:05 Siyəzəndə “Mercedes” işıq dirəyinə çırpılıb- Ölən və yaralanan var

17:50 Çin 2030-cu ildə futbol üzrə dünya çempionatınaev sahibliyi etməyi planlaşdırmır

17:40 Tatlıses yeni sevgilisi ilə sarmaş-dolaş

17:33 Suriyada terrorçular dəyirmanı raket atəşinə tutublar:12 ölü, 27 yaralı

17:23 Brüsseldə Qarabağ forumu: Bakının daha bir diplomatik həmləsi

17:17 Zimbabve prezidenti aclıq aksiyasına başlayıb

17:12 “Quska“ Hacı İbrahimin kabinetini necə gülləboran etdirib

17:05 Ağstafada avtomobilin vurduğu 8 yaşlı uşaq ölüb

16:50 Bütün dövrlərin və xalqların ən varlı adamı Mali imperatoru mansa Musa

16:45 Prezident İlham Əliyev icra başçısını təltif edib

16:40 Ermənistanda çavuş və əsgər hərbi hissədən qaçdı

16:23 Azərbaycan məhsullarının Rusiyaya ixracı ilə bağlı yeni razılıq əldə edilib

16:18 Türkiyə 2026-cı il Qış Olimpiya Oyunlarınaev sahibliyi edə bilər

16:12 "NATO-nun Türkiyəyə qarşı bu hərəkəti təəssüf doğurur"

16:05 Fransada polis 3 nəfəri qətlə yetirib

15:49 Rusiya Xəzərdə geniş miqyaslı hərbi təlim keçirir

15:37 Türkiyə sahillərində zəlzələ olub - 4,2 bal gücündə

15:30 Bakıda universitetin qarşısından tələbə qızı qaçırdılar

15:21 Azərbaycanlı qadın hərbçi partlayış zamanı şəhid oldu

15:10 Lavrov İrəvanda Qarabağ məsələsini müzakirə edəcək

14:59 Şimali İraq Kürd Muxtariyyəti müstəqillik referendumunun nəticələrini ləğv edəcək

14:48 Bakıda yeni doğulan körpəni küçəyə atdılar

14:40 Qazaxda faciəvi hadisə: 24 yaşlı oğlan öldü, xeyli yaralı var

14:33 Antalyada Türkiyə, Rusiya və İran xarici işlər nazirlərinin görüşü keçirilir

14:25 Yeni Kaledoniya sahillərində 6,7 maqnitudalı zəlzələ olub

13:54 Dünyanı dəyişəcək 5 texnologiya

13:43 “Əli Mirəliyevin acığına...” - Səməd Səmədov

13:35 Bakıda gənc qız gecə klubunda döyüldü

13:23 Azərbaycan dördüncü peykini nə vaxt buraxacaq?

13:17 İmişlidə ağır qəzada ölən və yaralananların şəxsiyyəti məlum olub

13:11 Suriya kürdləri ümidlərini Rusiyaya bağlayıblar

13:05 Almaniyada “ermənilərin soyqırımı” abidəsi açıldı

12:58 General Trampa qarşı çıxdı: “Onun əmrini yerinə yetirməyəcəm”

12:53 Oğuzda təbiətə ziyan vuran 51 nəfərə qarşı protokol tərtib olunub

12:45 NATO Rusiyanın zərbələrini dəf edə biləcəkmi?

12:33 Naxçıvanda hərbi təlimlər davam edir - Video

12:27 Sabah hava küləkli, çiskin olacaq

12:18 İmişlidə ağır qəza - 1 ölü, 2 yaralı

12:10 “Uçan” piyada zolağı istifadəyə verildi

12:03 Təcavüz qalmaqalı filmi təxirə saldı

11:56 Şirkət maşını dirəyə çırpıldı: Ölən və yaralanan var

11:49 Avropa İttifaqı Türkiyəyə maliyyə yardımını azaldacaq

11:38 Rusiyalı oliqarxın yaxtası Floridaya yan aldı: Tramp ailəsi ilə ziyafət?

11:30 Polis ailəsini güllələdi, intihar etdi - İtaliyada

11:23 Lazarevı qısqandığını etiraf etdi

11:18 Konte: ““Qarabağ”la oyun ən vacib qarşılaşmadır”

11:11 Cocuq Mərcanlıya çəkiləcək kanal ərazisi minalardan təmizlənir

11:07 Erməni diasporasının Trampa təsir gücü və Dağlıq Qarabağ

11:01 Parisdə Makrona qarşı aksiya keçirilib

10:56 Qaxda yanan meşə ərazisi deyil, otlaq sahəsidir - Yenilənib

10:51 Pekində yanğın nəticəsində 19 nəfər ölüb

10:45 Teymur Rəcəbov liderlər qrupunda

10:38 Türkiyədə ABŞ prokurorlarına qarşı cinayət işi başlandı

10:33 Son nəfəsində yanında ola bilmədim...

10:27 Üç milyon dollara nömrə aldı

10:21 “NATO-ya etibar ciddi suallar doğurur”

10:16 Bu gün Türkiyə, Rusiya və İran xarici işlər nazirlərinin görüşü keçiriləcək

10:10 Volqoqradda 30 nəfərin qalıqları aşkarlandı

10:05 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

10:00 Atəşkəs 135 dəfə pozulub

18 NOYABR

22:00 Dünyanın ən bahalı 10 yeməyi

21:51 Aİ üzvü olan ölkələrin vətəndaşlarının sosial hüquqlarına dair bəyannamə imzalanıb

21:44 Qobustanda yol qəzası baş verib, xəsarət alanlar var

21:30 Bir gündə iki dəfə cekpot qazandı

21:23 Rusiyanın bombardmançı təyyarələri İŞİD-in mövqelərinə zərbə endirib

21:15 Elif Şafak nüfuzlu mükafata layiq görülüb

21:03 “VAZ” radar dirəyinə çırpıldı - Ölən var

20:49 Ərdoğan NATO-nun üzrxahlığını qəbul etməyib

20:40 Bakıda yanğın: Sakinlər təxliyə edilib

20:27 Mütəxəssislər laboratoriya şəraitində kiçik beyin yetişdiriblər

20:20 KXDR-in raket hücumu əleyhinə plan hazırlanıb - ABŞ-da

20:08 Zimbabve prezidenti postunu tərk etmək niyyətində deyil

19:59 Dünyanın ən böyük hava gəmisi Britaniyada qəzaya uğrayıb

19:48 Azərbaycanda ayaqqabı istehsalı 35% azalıb

19:37 Rusiya yeni “İskəndər-M” raketini sınaqdan keçirib - Video

19:29 Abdolbari Goozal döyüldü, seyfindən 180 min dollar aparıldı...

19:21 Zakir Həsənov dəniz poliqonunda təlimləri izlədi - Video

19:05 Azərbaycanda pilotsuz uçan aparatlar elektron formada qeydiyyatdan keçiriləcək

18:53 Premyer Liqa klubu ən bahalı stadiona sahib olacaq

18:40 “Eurovision 2018”ə biletlərin satış tarixi açıqlandı

18:26 “Mehdiyev dedi, ağa mənəm, uzağı cibimdən 10 min verə bilərəm...”

18:10 Türkiyə, Rusiya və İran XİN başçılarının üçtərəfli görüşü keçiriləcək - Antalyada

18:08 Mətbuat Şurası “reket” KİV-lərlə bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət ünvanlayıb

18:00 “Kəpəz”in baş məşqçisi istefa verib

17:49 Aİ-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Bakıya səfər edəcək

17:35 Evlərdən qızıl və pul oğurlayan şəxs saxlanıldı

17:28 Məşhur türkiyəli atlet Naim Süleymanoğlu vəfat edib

17:20 Telman İsmayılovu Daşkənddə görüblər

17:09 Azərbaycanda növbəti zəlzələ oldu

17:00 Bakıda 19 yaşlı qız itkin düşüb

16:52 Alla Puqaçova ilə Maksim Qalkinin toyu oldu - Fotolar

16:43 Braziliyanın futbol yığması dünyada ən bahalı heyətdir

16:30 Tovuzda 12 yaşlı uşaq ağacdan yıxıldı

16:23 “ABŞ ermənilərin 50 faizdən çoxuna viza verməkdən imtina edir”

16:16 DÇ-2018-in ən varlısı açıqlandı

16:10 İki nəfərə “Əməkdar jurnalist” fəxri adı verilib

16:05 Prezident Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak edən şəxsləri təltif edib - Siyahı

15:55 Yeni ili keçirmək üçün ən çox arzulanan şəhərlər- Siyahıda Bakı da var

15:45 Avropa azərbaycanlılarının Qarabağ forumu keçiriləcək

15:40 Tovuzda 29 yaşlı gənc bıçaqlanıb

15:33 Rusiya millətçi vətənpərvərləri Qarabağ münaqişəsi barədə

15:20 “Elşad və Dəryaya görə bizi narkoman kimi tanıyırlar“ - Anar Nağılbaz

15:12 Zimbabvedə nümayişlər başladı - Muqabenin istefası tələb olunur


ANALİZ

...

Tramp kürəsəl lider rolunu Çinə verir

Tarix 10.11.17, 10:31

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Entoni Blinken

The New York Times (ABŞ), 09.11.2017


ÇXR sədri Si Szinpinin amerikalı həmkarı, prezident Trampa qurduğu təmtəraqlı qəbul fonunda qeyd etməmək çox çətindir ki, bu iki lider və ölkələri tamamilə müxtəlif yönlərdə irəliləyir.

Cənab Si Kommunist Partiyasının oktyabrda baş tutmuş qurultayından sonra Orta Səltənətin mübahisəsiz hökmdarına çevrilib. “Si Szinpinin düşüncələri” ölkə konstitusiyasında təsbit olunub – əvvəllər bu cür şərəfə yalnız Mao Szedun və Den Syaopin layiq görülüb. Cənab Si ənənəni pozub öz varisinin adını çəkməyi gərək bilməyib, bu qayda ilə eyham vurub ki, ikinci beşillik müddət bitdikdən sonra da özünü hakimiyyətdə qalmağa iqtidarlı sayır. “Economist” nəşri cənab Sini, adətən, ASBŞ prezidentinə nəsib olan fəxri adla təltif edib: dünyada ən nüfuzlu adam.

Cənab Tramp ABŞ-ın daxilində tarixən ən aşağı reytinqə malik olmaqla noyabrın 8-də Pekində yerə enmiş təyyarənin pilləkanı ilə aşağı düşüb. Onun nüfuzu xaricdə də sürətlə düşür: araşdırmaların nəticələrinə əsasən, Amerika prezidentinə inam sürətlə azalır.

Cənab Trampla cənab Sinin şəxsi trayektoriyaları ayrıldıqca onların rəhbərlik hədəfləri ilə də eyni şey baş verir. Cənab Tramp divar ucaltmaq ideyasına mübtəla olduqca cənab Si körpü salmaqla məşğul olur.

Cənab Si yanvarda baş tutan Ümumdünya iqtisadi forumunda Çini azad ticarətin və kürəsəlləşmənin yeni müdafiəçisi elan edib. Onun Asiya infrastruktur yatırımları Bankından (AİYB) maliyyələşən “Bir qurşaq – bir yol” təşəbbüsü çərçivəsində dəniz marşrutları, avtomobil və dəmiryolları və körpülər şəbəkəsi vasitəsilə Asiya və Avropa arasında əlaqənin təşkilinə, haradasa, 1 trilyon dollar sərf olunacaq. Çin resurslara çıxış əldə edəcək, sənaye gücünün ixracatını artıracaq və dinc üsulla sonradan öz nüfuzuna proyeksiya edə biləcəyi mühüm strateji mövqelər tutacaq.

Cənab Tramp çoxyönlülüyü və kürəsəl hökmranlığı rədd etdikcə cənab Si buna fəal şəkildə nail olur.

Tramp administrasiyası BMT-nin önəmini kiçiltdi, Transsakit okean tərəfdaşlığı haqda ticarət sazişindən çıxdı, ABŞ-ı iqlim üzrə Paris sazişindən çıxartdı, İranla nüvə sazişinin şərtlərini pozmağa çalışdı, ABŞ-ın Avropa və Asiyada əsas alyanslarını şübhə altına aldı, Ümumdünya ticarət təşkilatına və çoxtərəfli ticarət sazişlərinə saymazcasına yanaşdı və qapını mühacirlərin üzünə bağlamağa səy etdi. Bəs cənab Si? O, iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə üzrə proqramın gerçəkləşdirilməsində lider rolunu öz üzərinə götürdü, Ümümdünya ticarət təşkilatının mübahisələri tənzimləmə sistemini müdafiə etdi və Ümümdünya Bankında və Beynəlxalq Valyuta Fondunda Çinin mövqeyini möhkəmlətdi. Pekin Asiyanın aparıcı iqtisadiyyatlarının, ABŞ-ın deyil, Avstraliya və Yeni Zelandiyanın qatılacağı ticarət sazişi üzərində işdə irəli gedir. Bu gün Çin BMT büdcəsinə və sülhməramlı missiyalara töhfə verən aparıcı sponsorlardan biridir. Və cənab Si dünyanın aparıcı alimlərini Çinə cəlb etməkdə qəti cəhdlər göstərir. Cənab Si Çin daxilində, o cümlədən informasiya texnologiyaları və Google-dan Erik Şmidtin xəbərdarlıq etdiyi kimi, Çinin artıq növbəti onillikdə ABŞ-ı qabaqlayacaq süni intellekt sahəsində Çinə XXI əsr kürəsəl iqtisadiyyatında üstünlük təşkil etməyə imkan verəcək strateji yatırımlar qoyur. Cənab Si robotexnika, aerokosmik sahə, yüksəksürətli dəmiryolları, enerjinin yeni növü ilə işləyən nəqliyyat vasitələri, həmçinin qabaqcıl tibbi məhsullar kimi istiqamətləri fəal inkişaf etdirir. Cənab Trampın “strateji” yatırımları – kömürə və avtomatlaşma dövrününü gəlişiylə keçmişdə qalmış istehsalatı qaytarmağa xəyali cəhdlər ABŞ-ı XX əsr iqtisadiyatının müdafiəçisi edir.

Bütün bunlar Çini, cənab Sinin dediyi kimi, “başqa ölkələrin yeni seçimi” və uzun müddət ABŞ-la səsləşən beynəlxalq düzənin baş arbitri olmağa yaxınlaşdırır. Çin bu düzənə və kürəsəlləşməyə çox yatırım qoyub: ona inkişafının asılı olduğu ən yeni texnologiyalar və ixracat bazarlarına çıxış lazımdır.

Çinin səylərinin təməlində duran ziddiyyətlər onu tamamilə iflasa apara bilər. Pekin öz iqtisadiyyatının açar sahələrini xarici yatırımlardan qorumağı davam etdirir. O, əcnəbi şirkətlərə qarşı başqa ölkələrdə Çin şirkətlərinə qarşı heç vaxt tətbiq edilməyən mürtəce tələblər irəli sürüb – məsələn, Çindən, ən azı, bir tərəfdaşa malik olmaq və yaxud onlara texnologiyalar və əqli mülkiyyət vermək.

Pekinin xarici yatırımları məcburi və yaxud istismarçı ola bilər: misalçün, yerli sakinlərdən deyil, Çindən işçilər tutmaq tələbini nəzərdə tuta bilər, kasıb ölkələri böyük borclara vadar edə bilər ki, bu da öz növbəsində korrupsiyanı calaqlayacaq.

Cənab Sinin Çinin nüfuzunu yaymaq cəhdləri həm də onun ölkəsinin sistemli zəiflikləriylə zəifləyir. Böyük borclar. Artan bərabərsizlik. Ləngiyən yüksəliş. Qocalan əhali. Məhsuldarlığın azalması. Dövlət müəssisələrinin effektivsizliyi. Zəhərlənmiş hava və təmiz su qıtlığı. Və Çin xalqına deyil, başqa avtoritar liderlərə xoş gələ biləsi getdikcə repressivləşən sistem.

Amma Çinin bütün bu qüsurları inandırıcı alternativsizlikdə xırda görünə bilər. Mən heç vaxt ABŞ-a qarşı çıxmağa bel bağlamazdım, lakin Tramp administrasiyası millətçilik, proteksionizm, birtərəflilik və ksenofobiya siyasəti yürütməyi davam etdirsə, Çin modeli üstün gələ bilər.

Dünya özünü təşkil edən sistem deyil. Amerika liderliyi beynəlxalq düzəni qorumaq və demokratiya, insan haqları, söz və toplantı azadlığı, işçi hüquqlarının müdafiəsi, ətraf mühit və əqli mülkiyyətin qorunması kimi liberal dəyərləri və mütərəqqi normaları yeritməyə şərait yaradırdı. ABŞ II dünya savaşı bitəndən bəri oynadığı roldan imtina edərək bunu dünyanı Amerikanın deyil, öz dəyərlərinə uyğun quracaq başqa oyunçulara verir.

Cənab Si bu cür oyunçunun Çin olacağını bəyan etməkdən çəkinmir. Cənab Trampın lider rolunu Çinə güzəştə getdiyi nəzərə alınsa, XX əsrin ikinci yarısının xarakterini müəyyən edən liberal beynəlxalq düzənin yerinə tamamilə qeyri-liberal düzən gələ bilər.
(Tərcümə Strateq.az)

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Almaniyada “ermənilərin soyqırımı” abidəsi açıldı

bitmap-img3

Rakurs

BDU-nun dosentindən nazirə və DİM sədrinə açıq məktub

bitmap-img3

Seçmələr

Hacıbala Abutalıbov Kərəm Həsənovu məhkəməyə verdi - İddia

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru