Xəbər xətti

25 İYUL

0:58 Akif Nağı: “Mənə Alim Qasımovdan sual vermə”

0:44 Terrorçular bank kartı ilə maaş alacaq

0:38 Ətin xarab olduğunu göstərən əlamətlər

0:26 ““Qarabağ” çox güclü komandadır”

0:12 Suriyada atəşkəs elan edilən bölgələrin sayı artır

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

24 İYUL

23:55 Ağdamda 7 yaşlı uşağı it dişləyib

23:48 “Azərbaycan yük daşınmaları sahəsində mühüm ölkədir”

23:32 Sabiq bankir axtarışa verildi

23:24 Eks-mer ABŞ-ın baş prokuroru ola bilər

23:16 “Onlara şahzadə Diananın kim olduğunu mən öyrədirəm”

23:04 Rusiyada şaxtada parlayış baş verib

22:58 Nazir: “Bu layihələrin uğurlu nəticəsini görəcəyik”

22:42 Kosmik hotel layihəsi təqdim olunub

22:38 Ötən gün 74 cinayət faktı qeydə alınıb

22:24 Xaçmazda 8 yaşlı uşağı maşın vurdu

22:11 Şura daha 9 QHT-yə maliyyə ayırdı

22:06 İŞİD-in hərbi naziri öldürüldü

21:59 Yardımlıda yeni tarixi abidələr aşkarlanıb

21:46 Ən bahalı və ən ucuz ixtisaslar – Siyahı

21:33 İraq Rusiyadan kömək istədi

21:27 Avropa çempionatının biletləri satışa çıxarıldı

21:13 Füzulidə mina tapılıb

21:09 Bərdə sakini arvadını öldürüb intihar etdi

20:56 Bakıda 4-cü kurs tələbəsi həlak olub

20:42 Nəzir qutularında şəffaflığı necə təmin edək?

20:38 Yaqub Zurufçu: “Ququş hər zaman özünü fars adlandırıb”

20:26 Sabahın məzənnəsi

20:13 Şimali Koreya pivə festivalının keçirilməsini dayandırıb

20:01 Rau: “Türkiyə xalqının işinə qarışmaq lazım deyil”

19:56 Yanacaqdoldurma məntəqələri yeni ödəniş sisteminə keçir

19:51 Səyyar “ASAN” xidmət Siyəzəndə vətəndaşlara xidmət göstərəcək

19:47 Azərbaycan tennisçisi Avropa çempionu adını qazandı

19:42 Bakıda marşrut avtobusu qəza törədib

19:37 Üç Türkiyə vətəndaşı Azərbaycanı beynəlxalq məhkəməyə verib

19:34 “İlham Əliyev Putinlə görüşdə mövqeyini prinsipial şəkildə ortaya qoyub”

19:30 Məmmədyarov Macarıstan parlamentinin rəsmi şəxsləri ilə görüşüb

19:26 “Azərbaycan bayrağına toxunanın ciyərini sökərəm”

19:23 Sumqayıtda gəlin 3 uşağını atıb Türkiyəyə qaçdı

19:19 “Yeni sanksiyalar “Şimal axını 2” layihəsinə zərər vura bilər”

19:15 Azərbaycanlılar Türkiyədə 333 daşınmaz əmlak alıb

19:11 Partlayışda ölənlərin sayı 28 nəfərə çatdı

19:06 Azercell pulsuz “Coding Kids - Summer IT School layihəsinə başlanılıb

19:03 700 bal toplayan qız: “Xaricdə oxumaq istəyirəm”

18:59 Rekordçu abituriyent: “Müəllim yanına getməmişəm”

18:55 “Qarabağ”a ağır itki

18:51 “Adi kətan da geyinsəm, Elzalığım bilinəcək”

18:46 Avtomobillərdən oğurluq edən dəstə üzvləri saxlanılıdı

18:41 Məzara telefon zəngi

18:37 XİN-dən Nalbəndyanın Qarabağ səfəri ilə bağlı açıqlama

18:33 Azərbaycanlı idmançı qəzada öldü

18:28 İran denominasiyaya hazırlaşır

18:24 “Evdə tək” filminin məşhur aktyoru vəfat etdi

18:20 “YouTube” bu funksiyanı dayandıracaq

18:16 DİN-dən vətəndaşlara müraciət

18:11 Zirə-Türkan yolunun tikintisinə pul ayrılıb

18:07 I və IV ixtisas qruplarının imtahan nəticələri açıqlandı

18:03 Avtoqəzada ölən baş zabitin qardaşı danışdı

18:00 Tovuzda ağır qəza: Ana ölüb, 3 övladı xəsarət alıb

17:54 Qərb dəyərlərinin ərsəyə gətirdiyi Avropa liderləri: Sonsuzlar, homoseksuallar, transvestitlər

17:48 Sabahdan müəllimlərin işə qəbulu ilə bağlı imtahanlar başlayır

17:41 Suriya müstəvisində iki üçlük: “Cihadçı” şimali qafqazlıların yerini putinçilər tutur

17:35 “Samsung” simsiz qulaqcıqlarını təqdim edəcək

17:29 “Moskva-Bakı münasibətlərinin inkişafı Rusiyada müəyyən bir qüvvənin ürəyincə deyil”

17:25 Dolların sabaha olan rəsmi məzənnəsi açıqlandı

17:21 Rusiya ordusu neft kəmərimizi nəzarətinə keçirdi

17:19 Ərdoğan Qətərə getdi

17:13 Azərbaycan vətəndaşları bu il Türkiyədə 333 ədəd daşınmaz əmlak alıb

17:08 Londona uçan sərnişin havada təyyarənin qapısını açmağa cəhd göstərib

17:03 Azərbaycanlı idmançı iki erməniyə qalib gəldi

16:56 Polşada etirazlar nəticə verdi – Məhkəmə islahatı təxirə salınır

16:50 Dubayda dənizin ortasında 134 metrlik qüllə tikiləcək

16:43 Maşallah Əhmədovun cəzası azaldıldı

16:37 Əli Mirəliyev də aparıcılıq edəcək

16:32 Bərdədə arvadını öldürərək intihar edən şəxs psixi xəstəlikdən əziyyət çəkirmiş - Rəsmi

16:20 Vakant müəllim yerlərinin yekun sayı açıqlanıb

16:13 Həsən Ruhani İlham Əliyevi inauqurasiya mərasiminə dəvət etdi

16:06 Dağlıq Qarabağ problemi Rusiya üçün də problemə çevrilir?

16:00 Rusiyada kiçik ölçülü qablaşdırmada spirtli içkilərin satışı qadağan ediləcək

15:59 Mətbuat Şurası Azərbaycan prezidentinə məktub ünvanlayıb

15:53 Yanacaqdoldurma məntəqələrində yeni ödəniş sistemi tətbiq ediləcək

15:53 İsrail Türkiyədəki diplomatik təmsilçiliklərini bağladı

15:46 Ağstafadan olan iki qardaş Bakıda dənizdə boğuldu

15:41 Emin Ağalarov ABŞ-da satışa çıxardığı əmlak barədə

15:36 “Azərbaycan” qəzeti dənizi hasarlayan və çimərlikləri pullu edənləri “topa tutdu”

15:31 Vəkil: “Lapşinin ekstradisiyası hələlik mümkün deyil”

15:26 Azərbaycanda ölənlərin 15.5%-ni 25 yaşadək insanlar təşkil edir

15:20 Məmmədyarov macarıstanlı həmkarı ilə görüşüb

15:16 Kərəm Həsənov hesabat verdi

15:11 “Ölüm” sözünün türk şüurundakı gizli kodu

15:06 “Ən yaxşı dost Azərbaycandır, Amerika təhlükədir!”

15:01 Toydan əvvəl bir yerdə olmaq

14:56 “Hardansa bir dələduzu tapıb,SOCAR-a işə düzəlmək…” - Vitse-prezident

14:51 “Onlara veriləcək ev yox idi…” – Əli Həsənov

14:45 Arzular hara aparır

14:40 8 yaşlı oğlanı zorlayan manyak həbs edildi – Təfərrüat

14:35 Real iqtisadi vəziyyət və statistika: Şişirdilmiş rəqəmlər bizi hara sürükləyir?

14:32 Ərdoğan müsəlmanlara səsləndi: “Qardaş davasının qalibi olmur”

14:26 Sevən kişinin xəyanəti

14:20 “O evə qayıtmayacam” - Oğlu ilə itkin düşən Xanım

14:14 Akif Çovdarovun məhkəməsində sənədlərin tədqiqinə başlanılıb

14:08 Əli İnsanov ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsinə köçürülüb

13:41 OPEC bu il ABŞ-ın neft hasilatçıları danışıqlara başlaya bilər

13:36 Rusiya, İran, Qazaxıstan hərbi gəmiləri Bakıya gəlib

13:31 Xalq artisti ölkəni həmişəlik tərk edib

13:25 KƏŞ-in unikal üzvü: ABŞ ona yenə də vasitəçilik təklif edir?

13:20 Güzəştlə mənzil əldə etmək hüququ olan vətəndaşların kateqoriyaları genişləndirildi

13:16 Ayazla Səbinə arasında mahnı qalmaqalı

13:10 Xaçmazda maşın yoldan çıxaraq aşdı: Yaralılar var

13:05 Kabildə törədilən partlayış nəticəsində ölənlərin sayı 35-ə çatıb

13:01 İran milli valyutasının adı dəyişib

12:56 Faiq Əmirliyə hökm oxunub

12:51 Külək davam edəcək

12:46 Sabiq deputat Dünyamin Xəlilova hökm oxunub

12:41 Keysəriyyə kəsiyi əməliyyatı edilənlərlə bağlı xəbər

12:36 ABŞ üçün ən böyük təhdid Rusiyadır - General

12:31 Beş nəfərlik azərbaycanlı ailəsi yanaraq öldü – Rusiyada

12:26 Böyük Britaniyada dronların məcburi qeydiyyatına başlandı

12:21 Alişandan qeyri-adi toy qərarı

12:16 Sabiq deputat Dünyamin Xəlilov məhkəmədən bəraət istəyib


ANALİZ

...

Tramp administrasiyasına tövsiyələr - Təhlil

Tarix 17.07.17, 16:37

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Tehranla dil tapmaq üçün Reyqan üsulu işə yarayarmı?


Sina Azodi

“Atlantic Council”

 

Təxminən yeddi ay keçsə də, Tramp administrasiyasının hələ də geniş əhatəli İran siyasəti yoxdur. Ağ Ev, İranın Yaxın Şərqdə artan nüfuzuna qarşı daha əzici bir ton qəbul edərkən, sələfinin İranla imzaladığı nüvə razılaşmasına boyun əyir.

Yeni mühafizəkar düşüncə mərkəzləri Tramp administrasiyasını İranın regional rolunu azaldacaq və hətta İran hökumətinin devrilməsini istəyən daha aqressiv bir mövqe tutmağa yönəldir.

Bu yaxınlarda Demokratiyanın Müdafiəsi Fondunun icraçı direktoru Mark Dubovitz “Wall Street Journal”da bir məqalə dərc edib. O, İrana qarşı "Reyqan yolu" tutmağa çağırdı.

Dubovitz məqaləsində ABŞ-Sovet İttifaqı münasibətlərinə toxunaraq, Reyqan dövrünün Milli Təhlükəsizlik Strategiyasının Qərar Direktivi (NSDD-75) hissəsini rəhbər tutmağı tövsiyə etdi. Onun fikrincə, ABŞ, İranın genişlənən təsirini buna əsasən sədd çəkə bilər.

Bu dəlillər bir çox səbəblərə görə yanlışdır və əlbəttə, ABŞ-ın milli maraqlarını gücləndirə bilməz.

Birincisi, Dubovitz, xüsusilə " ABŞ-ın maraqlarını qoruyan və inkişaf etdirən müqavilələrə görə Sovet İttifaqı ilə danışıqlar aparmağa" çağırış edən direktivin üçüncü bəndini yaddan çıxarır.

Dubovitz, Obama administrasiyasının İranla nüvə razılaşmasının güclü tənqidçisi olub. Halbuki saziş İranın nüvə proqramına nəzarət edə bilən qıfıllara gətirib çıxardı və bölgədə yeni hərbi münaqişədən çəkindirdi.

Qeyd edək ki, prezident Reyqan Sovet İttifaqına "şər imperiyası" adını verərkən, Moskva ilə silahlara nəzarət haqqında əsas müqavilənin müzakirəsini davam etdirdi. Bundan əlavə, Dövlət Departamenti İranı terrorizmin sponsoru kimi təyin edərkən, Reyqan administrasiya gizlicə Tehrana əl uzatdı və İran-İraq müharibəsi zamanı "İran xalqı ilə münasibətləri bərpa etmək üçün" yeni yaranan İran İslam Respublikasına silah satdı.

Hər iki halda Reyqanın xarici siyasətə praktik yanaşması və ilk növbədə, ABŞ-ın maraqlarını üstün tutması ilə fərqləndi. Dubovits əksinə, ABŞ-ın Birgə Fəaliyyət Planını (JCPOA) geri götürmək və yenidən müzakirəsi çağırışı ABŞ-ın maraqlarını gücləndirməyəcək. Çünki Avropa Birliyi və digərləri İranın nüvə proqramına sadiq olduqlarını bildirdilər.

Bundan əlavə, İranı Sovet İttifaqı ilə müqayisə etmək – ən yaxşı halda, o, orta ölçülü regional gücdür – əslində, qüsurludur. Sovet İttifaqı Birləşmiş Ştatlarla təkcə ideoloji cəhətdən deyil, eyni zamanda, ABŞ şəhərləri və Qərbi Avropadakı ABŞ müttəfiqlərinə böyük itkilər verdirərdi. 1985-ci ilə qədər Sovet İttifaqı Amerika hədəflərinə 11 min nüvə başlığı göndərə bildi. Digər tərəfdən, İran, Nüvə Silahlarının Yayılmaması haqqında Müqavilənin üzvüdür və JCPOA-nı imzalayan bir ölkə kimi nüvə silahı olmayan dövləttək qalmalıdır.

İran ABŞ-ın Fars körfəzindəki varlığını məhdudlaşdırmaq istəsə də, əsasən ərazisinə hücumun qarşısının alınması və “Hizbullah” kimi şiə tərəfdaşları ilə əlaqələrinin qorunması ilə məşğuldur. Sovet İttifaqından fərqli olaraq, İranın konvensional hərbi gücü Yaxın Şərqdə ABŞ və ya ABŞ tərəfdaşları üçün mövcud ekzistensial təhlükə deyil.

Qeyd etmək lazımdır ki, Dubovits Sovet təcrübəsinə əsaslanan bir strategiya çağırarkən, İranla Sovet İttifaqı arasında məntiqi bir müqayisə apara bilmir.

Soyuq müharibə strategiyalarının zamanımızın reallıqlarına uyğun olmadığını nəzərə almalıyıq. Belə strategiyalar iki super gücün dünyada təsir üçün yarışdığı bir dövrü həll etmək üçün nəzərdə tutulmuşdu. Ancaq Sovet İttifaqının dağılmasından sonra onların geosiyasi xeyli dəyişdi.

İran qüdrətli hegemoniyaya malik deyil və bunu istəmir. Əksinə, onun maraqlarını qoruyan bir Yaxın Şərq arzusundadır. Bundan əlavə, Soyuq müharibədən sonrakı dünyada amerikalılar artıq – Şimali Koreyaya baxmayaraq – nüvə soyqırımı təhlükəsi ilə üzləşmirlər.

Əksinə, ABŞ bir çox hallarda Səudiyyə Ərəbistanı və Fars körfəzindəki digər ərəb monarxiyaları da daxil olmaqla, öz tərəfdaşları tərəfindən maliyyələşdirilən düşmənlərlə mübarizə aparır. İranın anti-İsrail və anti-ABŞ ritorikasının və regional müdaxilələrin təxribatçı olduğuna dair heç bir sual yoxdur, amma ABŞ və onun avropalı müttəfiqlərini təhdid edən sünni müsəlman terror qruplarına qarşı ABŞ ilə yanaşı mübarizə aparır.

Dubovitsin İranı "imperialist" çağırışında bir istinad nöqtəsi var, o, İranın "imperialist" xarakterinin qədim tarixə malik olduğunu vurğulayır. İran qonşuları bir-birinə bənzər tayfa toplusu olduqda və uzun müddət müstəqilliyini qoruduğu zaman imperatorluq idi.

Bu imperiya, qərar verənlər də daxil olmaqla, bir çox iranlının qəlbində və zehinində yaşayır. İranlılar, başqalarının işlərinə müdaxilə etdiyinə görə, ölkələrinin işlərinə xarici müdaxiləyə qətiyyətlə qarşı çıxırlar.

Bir çox iranlı üçün baş nazir Məhəmməd Müsəddiqi devirən 1953-cü il çevrilişi ABŞ-İran əlaqələrində yalnız uğursuzluq hadisəsi deyil. Əksinə, bu, uzun müddət sonra doğulmuş olanlar üçün də qan yaddaşıdır. İranı Sovet orbitindən və qismən Britaniya neft maraqlarını qorumaq üçün qurulan çevriliş gələcək kədərlərə və davamlı güvənsizliyə səbəb oldu.

Dövlətin katibi Reks Tillersonun rejimi "sülh yolu ilə" dəyişdirməyə dair yeni cəhd çağırışı yalnız yaxın gələcəkdə ABŞ-İran münasibətlərini zəhərləməyə gətirib çıxaracaq. İranlılar 100 ildən çox müddətdir demokratiya və azadlıq üçün araşdırma aparırlar. Onlara "kömək etmə”nin ən yaxşı yolu bunu öz ixtiyarlarına buraxmaqdır. (tərcümə: Strateq.az)

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Maşallah Əhmədovun cəzası azaldıldı

bitmap-img3

Rakurs

Azərbaycanda yeni reklam şirkəti fəaliyyətə başlayıb

bitmap-img3

Seçmələr

Xanım general kimləri və niyə dinlətdirib?

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru