Xəbər xətti

22 SENTYABR

20:46 “Roma” klubunun qəzeti “Qarabağ“dan yazdı

20:32 İlham Əliyev voleybol matçında

20:25 Kadir Topbaş istefa verdi

20:18 Jirinovski: “Qripləmiş deputatlar cərimələnsin”

20:02 Şimali Koreya gəmiləri Rusiya sularına girdi

19:56 “General Motors” 2,5 milyondan çox avtomobili geri çağıracaq

19:52 “Neftin ucuzlaşmasına baxmayaraq, Azərbaycana maraq qalır”

19:47 Azərbaycandan ABŞ-a cavab zərbəsi

19:40 Voleybol üzrə Avropa çempionatının açılışı keçirildi

19:35 Koreya: “Bənzəri olmayan nəhəng raket görəcəksiniz”

19:31 Şərqşünas: “Kürdlərin keçirəcəyi referendum yeni situasiya yaradacaq”

19:26 Mingəçevirdə partlamamış mərmi tapılıb

19:21 Novak: “Bu ilin II yarısında neftə tələbat artacaq”

19:17 Ermənilər Ağdamın işğal altında olan ərazilərində yanğınlar törədib

19:12 Tramp Şimali Koreya liderini dəli adlandırdı

19:07 Londonda “Uber”ə qadağa qoyuldu

19:02 Metropolitendə yeni dispetçer mərkəzi fəaliyyətə başladı

18:56 Ramil Usubovdan yeni rəis təyinatı

18:51 “Həmsədrlərlə masada olan təkliflər əsasında ciddi danışıqlar aparılacaq”

18:46 Şamaxıda Sabirin ev muzeyi yenidən tikiləcək

18:42 İŞİD-ə nə qədər azərbaycanlı qoşulub?

18:38 “Rauf Əliyevi ulduz futbolçu kimi almamışıq”

18:34 Rüşvət üstündə tutulan bələdiyyə sədri həbsdə öldü

18:30 “Ölkənin idarəolunmasına daha güclü qadınlar gəlir”

18:25 Qayınana onu bıçaqlayan kürəkənini bağışladı

18:20 Deputat: “Ermənistanda fahişəliklə mübarizə zərurətə çevrilib”

18:16 Türkiyə sahillərində qayıq batdı: 15 ölü

18:12 İlham Əliyevdən Səudiyyə Ərəbistanının Kralına təbrik

18:08 Özcan Deniz: “Uşağımız cəmi 7 millimetrdir”

18:04 İlham Əliyev fərman imzaladı

18:00 Rusiyanın hərbi gəmiləri Bakı limanını tərk edib

17:54 Xırdalanda 8-ci sinif şagirdi itkin düşüb

17:48 Milli Məclisin Komitə sədri: “Pulumuz kifayət qədərdir, narahat olmayın”

17:42 Arif Əsgərovun Azərbaycandan qaçan oğlu şahid imiş

17:35 Rüşvət üstündə tutulan bələdiyyə sədri həbsxanada ölüb

17:30 Masallıda 8 yaşlı oğlanı avtomobil vurub

17:23 Yaxın Şərqin rəqqasları: Tələbani və Bərzani

17:15 “Sevdiyim adamı əlimdən aldın”

17:10 Nyu-Yorkda nazirlər Əliyev-Sərkisyan görüşünün vaxtını müzakirə edəcək

17:04 Dolların sentyabrın 25-nə olan məzənnəsi

16:58 Selfi zamanı səfirin smartfonu oğurlandı

16:53 Azər Hüseynbala palataya köçürülüb

16:48 Tillerson istefa verir?

16:43 “Apple” və “Facebook” Meksika zəlzələsindən zərərçəkənlərə 1 milyon dollar ayırdı

16:37 Şəmkirdə iki avtomobil toqquşdu - Yaralılar var

16:32 Müsavat Partiyası Milli Şuranın sabahkı mitinqinə qatılmayacaq

16:30 Təhsil sahəsindəki yeni qaydaların zəif və üstün tərəfləri nədir?

16:27 Azərbaycanlı oliqarxı ən yaxın adamı satdı

16:22 Rusiya sualtı gəmisi Suriyada yaraqlıların hazırlandığı bazanı məhv etdi

16:19 Avrasiya ölkələrinin gənc liderlərinin forumuna start verildi - Foto

16:17 Əhməd Əhmədzadə 3 milyardı necə xərcləyib?

16:12 Təmayüllü siniflərin təşkilində çətinliklər yaranıb

16:05 QAT erməni deputatların Bakıya gəlməsinə etiraz olaraq aksiya keçirib

15:59 Saakaşvili Lvov məhkəməsinə gəlmədi

15:53 Bakıda yataqxanada baş verən yanğında polis komandiri zəhərlənib

15:46 İran yeni ballistik raketini üzə çıxardı

15:40 “Dünya yalnız bizdən asılıdır” - Trampın MBT-dəki çıxışının tam mətni

15:35 Stadion ətrafında bina tikilir: İcranın xəbəri yoxdur – Foto

15:30 “Milan”da qalmağı ədalətli saydım”da qalmağı ədalətli saydım”

15:23 Elza 75 dəfə yol hərəkət qaydalarını pozub

15:11 Azərbaycandakı 81 neft-qaz yatağından 33-ü qeyri-işləkdir

15:05 DTX: 900-ə yaxın Azərbaycan vətəndaşı İŞİD-ə qoşulub

14:59 “Molla Nəsrəddinin beş arvadı” Musiqili Teatrda

14:59 İcra başçısı məşhur taksi xidmətini aldı - Şirkət yaratdı

14:53 Qubad İbadoğludan Elman Rüstəmova sərt etiraz

14:47 Erməni deputatlar Bakını gəzəcəklər

14:41 Azərbaycana İlqar Məmmədovla bağlı xəbərdarlıq hazırlanır

14:36 Rusiyada mədəndə qəza: 180 işçi təxliyə edildi

14:31 Mirzə Ələkbər Sabirin Şamaxıdakı ev muzeyi söküldü

14:26 Avtobus sürücüsünü döyən şəxs tutuldu

14:21 “ABŞ ssenarini PKK üzərində qurub və İranla toqquşmaya hazırlaşır”

14:15 “Bu, üzən məzənnəyə keçidin məntiqi davamı olacaq”

14:10 Qara dənizdə qayıq batdı: 5 ölü

14:06 Neymar üzr istədi

14:01 Gədəbəydə ata-anasını qətlə yetirən şəxsin axtarışı davam etdirilir

13:57 “AAAF Park”-ın sahibi həbs edilib? - Yeniləndi

13:34 Həbsdə olan general oğlunun məhkəməsi təxirə düşdü

13:30 NATO baş katibinin xüsusi nümayəndəsi Bakıya gəlir

13:25 Nazim efirdə əsəbiləşdi, jurnalistlə dalaşdı - Video

13:20 Bakı şəhər Baş Polis İdarəsi Milli Şuranın mitinqi ilə bağlı xəbərdarlıq edib

13:17 ABŞ-İran qarşıdurması - Regionda yeni müharibə ocağı közərir?

13:15 Nazirlər Kabinetində struktur islahatları başa çatıb, şöbə müdirlərinin tam siyahısı

13:11 Nizaminin tədqiqatçısı dostlarından donos yazırdı...

13:07 Erməni deputat: “Xahiş edirəm Dağlıq Qarabağ münaqişəsini müzakirə etməyək”

13:02 Dostlarını “Nar”-a gətir, 5 ay pulsuz danış

12:57 Ən etibarlı brauzer müəyyən edildi

12:52 Hava pisləşəcək, yağış yağacaq, dolu düşəcək

12:47 Müslüm Maqomayevi öldürən səbəb

12:42 Bu il Azərbaycanda 7 nəfərə sümük iliyi köçürülüb

12:37 Məleykə Abbaszadə: “Qabiliyyət tələb edən ixtisaslara dəyişiklik olmayacaq”

12:32 Qubada alma bayramı keçiriləcək

12:27 Meksika: Zəlzələ qurbanlarının sayı 290-a yaxınlaşıb

12:22 O fahişəni sevirdim

12:17 “Azərbaycan iqtisadiyyatının dinamik inkişafı qorunub” - Prezident

12:13 Azərbaycanda televiziya rəhbərini dəfələrlə öldürmək istəyiblər - Şok sui-qəsd planları yayıldı

12:08 Gədəbəydə dəhşət: Oğul atasını və anasını öldürüb

12:04 Lider TV müflis olub?

11:59 İcra Hakimiyyətinin maşını qəzaya düşdü

11:55 “Samir Şərifovun bu əməllərinin adı nədir?…” - Cahangir Hacıyev yenidən nazirə hücum etdi

11:50 Bərzani Bağdada heyət göndərir: “Geri çəkilmək söhbəti ola bilməz”

11:45 Kataloniya separatizmi: Seçkilər İspaniyanı daha sərt mövqeyə sürükləyir

11:44 Uşaqları intihara məcbur edən “Mavi balina” oyunu Azərbaycanda da yayılır

11:40 Natavan Aygün Kazımovaya söz atdı

11:35 Zakir Həsənov hərbi təyinatlı obyektlərin açılışında iştirak edib

11:31 Tramp - Soros müharibəsi: Prezident petisiyanı imzalayacaqmı?

11:27 MTN generalının məhkəməsinə jurnalistlər buraxılmayıb

11:22 “Azərbaycan 1918-ci ildə qadınlara səsvermə hüququ verib”

11:18 Erməni deputatlar Milli Məclisdə

11:14 “Sxodka”ya basqın: azərbaycanlı avtoritetlər tutuldu

11:10 Prezident Balaxanı Sənaye Parkının açılışında iştirak edib

11:05 Kuznetsov: ABŞ İrəvanı Qarabağı qaytarmağa məcbur edə bilər

11:00 Fatih Terim Türkiyə Futbol Federasiyasından 3,5 milyon avro təzminat istəyir

10:55 Fatma Girik: “55 ildir onunla birlikdəyəm”

10:50 Quba sakini intihar edib

10:46 “Dağlıq Qarabağ bu şəkildə azad edilməlidir” - Markov

10:41 Günəş sistemində 2 yeni göy cismi aşkarlandı

10:37 Mister Bin: “Toni Bleyrin baş nazir olacağı ağlıma gəlməzdi”

10:33 “Qarabağ” – “Roma” oyuna 58 min bilet satılıb

10:29 Bakıda 28 yaşlı oğlan evində ölü tapılıb

10:24 Şəmsəddin Hacıyevin mandatı alına, özü isə həbs oluna bilər - Rəsmi


ANALİZ

...

Tramp administrasiyasına tövsiyələr - Təhlil

Tarix 17.07.17, 16:37

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Tehranla dil tapmaq üçün Reyqan üsulu işə yarayarmı?


Sina Azodi

“Atlantic Council”

 

Təxminən yeddi ay keçsə də, Tramp administrasiyasının hələ də geniş əhatəli İran siyasəti yoxdur. Ağ Ev, İranın Yaxın Şərqdə artan nüfuzuna qarşı daha əzici bir ton qəbul edərkən, sələfinin İranla imzaladığı nüvə razılaşmasına boyun əyir.

Yeni mühafizəkar düşüncə mərkəzləri Tramp administrasiyasını İranın regional rolunu azaldacaq və hətta İran hökumətinin devrilməsini istəyən daha aqressiv bir mövqe tutmağa yönəldir.

Bu yaxınlarda Demokratiyanın Müdafiəsi Fondunun icraçı direktoru Mark Dubovitz “Wall Street Journal”da bir məqalə dərc edib. O, İrana qarşı "Reyqan yolu" tutmağa çağırdı.

Dubovitz məqaləsində ABŞ-Sovet İttifaqı münasibətlərinə toxunaraq, Reyqan dövrünün Milli Təhlükəsizlik Strategiyasının Qərar Direktivi (NSDD-75) hissəsini rəhbər tutmağı tövsiyə etdi. Onun fikrincə, ABŞ, İranın genişlənən təsirini buna əsasən sədd çəkə bilər.

Bu dəlillər bir çox səbəblərə görə yanlışdır və əlbəttə, ABŞ-ın milli maraqlarını gücləndirə bilməz.

Birincisi, Dubovitz, xüsusilə " ABŞ-ın maraqlarını qoruyan və inkişaf etdirən müqavilələrə görə Sovet İttifaqı ilə danışıqlar aparmağa" çağırış edən direktivin üçüncü bəndini yaddan çıxarır.

Dubovitz, Obama administrasiyasının İranla nüvə razılaşmasının güclü tənqidçisi olub. Halbuki saziş İranın nüvə proqramına nəzarət edə bilən qıfıllara gətirib çıxardı və bölgədə yeni hərbi münaqişədən çəkindirdi.

Qeyd edək ki, prezident Reyqan Sovet İttifaqına "şər imperiyası" adını verərkən, Moskva ilə silahlara nəzarət haqqında əsas müqavilənin müzakirəsini davam etdirdi. Bundan əlavə, Dövlət Departamenti İranı terrorizmin sponsoru kimi təyin edərkən, Reyqan administrasiya gizlicə Tehrana əl uzatdı və İran-İraq müharibəsi zamanı "İran xalqı ilə münasibətləri bərpa etmək üçün" yeni yaranan İran İslam Respublikasına silah satdı.

Hər iki halda Reyqanın xarici siyasətə praktik yanaşması və ilk növbədə, ABŞ-ın maraqlarını üstün tutması ilə fərqləndi. Dubovits əksinə, ABŞ-ın Birgə Fəaliyyət Planını (JCPOA) geri götürmək və yenidən müzakirəsi çağırışı ABŞ-ın maraqlarını gücləndirməyəcək. Çünki Avropa Birliyi və digərləri İranın nüvə proqramına sadiq olduqlarını bildirdilər.

Bundan əlavə, İranı Sovet İttifaqı ilə müqayisə etmək – ən yaxşı halda, o, orta ölçülü regional gücdür – əslində, qüsurludur. Sovet İttifaqı Birləşmiş Ştatlarla təkcə ideoloji cəhətdən deyil, eyni zamanda, ABŞ şəhərləri və Qərbi Avropadakı ABŞ müttəfiqlərinə böyük itkilər verdirərdi. 1985-ci ilə qədər Sovet İttifaqı Amerika hədəflərinə 11 min nüvə başlığı göndərə bildi. Digər tərəfdən, İran, Nüvə Silahlarının Yayılmaması haqqında Müqavilənin üzvüdür və JCPOA-nı imzalayan bir ölkə kimi nüvə silahı olmayan dövləttək qalmalıdır.

İran ABŞ-ın Fars körfəzindəki varlığını məhdudlaşdırmaq istəsə də, əsasən ərazisinə hücumun qarşısının alınması və “Hizbullah” kimi şiə tərəfdaşları ilə əlaqələrinin qorunması ilə məşğuldur. Sovet İttifaqından fərqli olaraq, İranın konvensional hərbi gücü Yaxın Şərqdə ABŞ və ya ABŞ tərəfdaşları üçün mövcud ekzistensial təhlükə deyil.

Qeyd etmək lazımdır ki, Dubovits Sovet təcrübəsinə əsaslanan bir strategiya çağırarkən, İranla Sovet İttifaqı arasında məntiqi bir müqayisə apara bilmir.

Soyuq müharibə strategiyalarının zamanımızın reallıqlarına uyğun olmadığını nəzərə almalıyıq. Belə strategiyalar iki super gücün dünyada təsir üçün yarışdığı bir dövrü həll etmək üçün nəzərdə tutulmuşdu. Ancaq Sovet İttifaqının dağılmasından sonra onların geosiyasi xeyli dəyişdi.

İran qüdrətli hegemoniyaya malik deyil və bunu istəmir. Əksinə, onun maraqlarını qoruyan bir Yaxın Şərq arzusundadır. Bundan əlavə, Soyuq müharibədən sonrakı dünyada amerikalılar artıq – Şimali Koreyaya baxmayaraq – nüvə soyqırımı təhlükəsi ilə üzləşmirlər.

Əksinə, ABŞ bir çox hallarda Səudiyyə Ərəbistanı və Fars körfəzindəki digər ərəb monarxiyaları da daxil olmaqla, öz tərəfdaşları tərəfindən maliyyələşdirilən düşmənlərlə mübarizə aparır. İranın anti-İsrail və anti-ABŞ ritorikasının və regional müdaxilələrin təxribatçı olduğuna dair heç bir sual yoxdur, amma ABŞ və onun avropalı müttəfiqlərini təhdid edən sünni müsəlman terror qruplarına qarşı ABŞ ilə yanaşı mübarizə aparır.

Dubovitsin İranı "imperialist" çağırışında bir istinad nöqtəsi var, o, İranın "imperialist" xarakterinin qədim tarixə malik olduğunu vurğulayır. İran qonşuları bir-birinə bənzər tayfa toplusu olduqda və uzun müddət müstəqilliyini qoruduğu zaman imperatorluq idi.

Bu imperiya, qərar verənlər də daxil olmaqla, bir çox iranlının qəlbində və zehinində yaşayır. İranlılar, başqalarının işlərinə müdaxilə etdiyinə görə, ölkələrinin işlərinə xarici müdaxiləyə qətiyyətlə qarşı çıxırlar.

Bir çox iranlı üçün baş nazir Məhəmməd Müsəddiqi devirən 1953-cü il çevrilişi ABŞ-İran əlaqələrində yalnız uğursuzluq hadisəsi deyil. Əksinə, bu, uzun müddət sonra doğulmuş olanlar üçün də qan yaddaşıdır. İranı Sovet orbitindən və qismən Britaniya neft maraqlarını qorumaq üçün qurulan çevriliş gələcək kədərlərə və davamlı güvənsizliyə səbəb oldu.

Dövlətin katibi Reks Tillersonun rejimi "sülh yolu ilə" dəyişdirməyə dair yeni cəhd çağırışı yalnız yaxın gələcəkdə ABŞ-İran münasibətlərini zəhərləməyə gətirib çıxaracaq. İranlılar 100 ildən çox müddətdir demokratiya və azadlıq üçün araşdırma aparırlar. Onlara "kömək etmə”nin ən yaxşı yolu bunu öz ixtiyarlarına buraxmaqdır. (tərcümə: Strateq.az)

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Rusiya sualtı gəmisi Suriyada yaraqlıların hazırlandığı bazanı məhv etdi

bitmap-img3

Rakurs

ADPU-nun filialında saxta diplomlar, qohumbazlıq: Ağcabədidə təhsil rəzaləti

bitmap-img3

Seçmələr

Azərbaycanlı oliqarxın oğlu birgə yaşadığı qadını iki uşaqla küçəyə atıb

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru