Xəbər xətti

21 FEVRAL

11:08 Azərbaycan və Türkiyə “Qaz savaşı”nın tən ortasında

11:04 Azərbaycan məmurları xaricdəki milyardlarını itirə bilərlər - “ABLV Bank” qalmaqalı

11:00 Vaşinqtondan Bakıya da sanksiya xəbərdarlığı gəlib

10:55 Pxençxan-2018: Almaniya Norveçə çatdı - Medal siyahısı

10:51 “Fransa Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin danışıqlar yolu ilə həllinə sadiq olaraq qalır”

10:47 Bakıda əhali sıxlığı: Paytaxt ağır “yük” altında

10:43 Bədənə yapışa bilən displey yaradıldı

10:38 Çingiz müəllimin reaksiyasının doğurduğu məyusluq

10:29 Almaniya yığması Olimpiadaya 3,5 min litr pivə gətirib

10:25 Netanyahu Mahmud Abbası “terrorçuların sponsoru” adlandırdı

10:21 Bakının iki magistralında sürət həddi endirildi

10:17 Keçmiş polis intihar etdi - Ağdamda

10:13 Azərbaycan-Makedoniya matçının vaxtı dəqiqləşdi

10:08 Bakının iki rayonunda qaz təchizatı məhdudlaşdırılır

10:04 Sabiq deputatlara pensiya veriləcək

10:00 Bu gün Avropa Liqasında ilk 1/8 finalçı müəyyənləşəcək

9:58 Azərbaycandan Avropaya daha bir qaz dəhlizi - Təhlil

9:53 Neft ucuzlaşdı

9:49 Suriyada barışdırılma üzrə Rusiya mərkəzi atəşə tutulub

9:46 Bayılda gərginlik artır

9:42 Atəşkəs 135 dəfə pozulub

9:37 Fəxriyə Xələfova: “Dəb olmasaydı, həyat dayanardı”

9:33 Tələbə kreditləri haqda yeni təklif

9:29 Polkovnik: “Ermənilər hücuma keçə bilər”

9:25 “Alpinistlərin tapılmaması qeyri-peşəkarlıqdır”

9:21 ATƏT məşhur təşkilatını Azərbaycana göndərir

9:17 Bakıda gənc qadın intihara cəhd edib

9:14 Mərkəzi Bank notlarını hərraca çıxarır

9:10 Elşən Musayev: “Əli Kərimlinin cəsarəti çatıb bu gün də debata gəlsə...“

9:06 Bakıda fəhlə özünü öldürüb

9:03 İranın müdafiə nazirinin Bakı səfərinin mümkün səbəbləri

9:00 Əli İnsanov azadlığa çıxır və ölkədən gedir - Təfsilat

0:57 ABŞ kriptovalyutalara nəzarəti gücləndirəcək

0:49 Üz cizgilərinin formalaşmasını təmin edən genlər müəyyən edilib

0:36 Göygöldə yoxa çıxan gəlin tapıldı

0:28 17 türk məmur Yunanıstana qaçdı

0:14 Hava vasitəsilə enerji toplayan batareya yaradılıb

0:03 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

20 FEVRAL

23:58 “Türkiyəni itirmək ABŞ-ın bölgəni itirməsi mənasına gələr”

23:44 Ramil Usubov kral Salmanla görüşdü

23:37 Ötən il Rusiya əhalisinin sayı 0,05% artıb

23:25 ABŞ-da orta məktəb atışma ilə əlaqədar təxliyyə edilib

23:11 Olimpiadada səyyar məscidlər xidmət göstərəcək

23:06 Ərdoğandan Əsəd ordusunun həmləsinə ilk reaksiya

22:58 İki dərmanın satışı qadağan edildi

22:42 Tehrandakı iğtişaşda 300 nəfər saxlanılıb

22:36 Maldiv adaları uğrunda Çin-Hindistan rəqabəti - Təhlil

22:29 Çexiyanın “Tatra” yük maşınları Azərbaycanda yığılacaq

22:16 Vahid Əhmədov: “Kənd təsərrüfatı sahəsində ikinci mərhələ başlayır”

22:03 Azərbaycanda işsizlərin sayı açıqlandı

21:55 YPG qüvvələri Afrindən geri çəkilib

21:42 Vəzifəli şəxslərin cəriməsi müəyyənləşdi

21:37 Poroşenko Donbasda ordudan istifadəni qanuniləşdirdi

21:24 İranda təyyarə qəzasında ölənlərin cəsədləri tapılıb

21:19 Komitə sədri Cocuq Mərcanlı məscidində

21:07 Bakının iki rayonunda qaz olmayacaq

20:55 Adnan Oktar: “Biz Ermənistanla sərhədləri açacağıq”

20:41 “Seçkiləri kifayət qədər beynəlxalq təşkilat müşahidə edəcək”

20:39 “ABŞ Suriyada öz regional maraqlarından əl çəkməyəcək”

20:27 Sabahdan Bakı-Sumqayıt elektrik qatarının hərəkət qrafiki dəyişir

20:14 “Erməni və Azərbaycan icmaları arasında dialoqun qurulması vacibdir”

20:03 Bakıda şirkət və mağazadan oğurluq edildi

19:58 Özbəkistan Prezidenti Azərbaycana rəsmi səfər edə bilər

19:55 “AzerGold” QSC-nin mütəxəssisləri İsveçrəyə işgüzar səfər ediblər

19:51 Bu sürücülər 50 manatadək cərimələnəcək

19:46 Xarici ölkələrdə Xocalıya aid tədbirlər keçiriləcək

19:42 Reks Tillerson: “Kim məni əsəbiləşdirir”

19:37 Böyük Vətən Müharibəsi veteranlarının prezident təqaüdü artırıldı

19:31 Sərdar Cəlaloğlu prezidentliyə namizəd oldu

19:26 Əhalinin su sayğacları ilə təmin edilməsinə 15 milyon pul ayrıldı

19:23 Əsəd ordusu Afrinə daxil oldu

19:19 AKP-MHP ittifaqı seçkiyə bu adla girəcək

19:14 Tehranda polislə dərvişlərin toqquşdu: 6 ölü

19:10 Kılıçdaroğlu: “Qardaş Azərbaycanın kədəri Türkiyənin kədəridir”

19:06 Əfv Komissiyasının növbəti iclası keçirilib

19:02 İranda böhran dərinləşir

18:57 Azərbaycan - Makedoniya matçının vaxtı və stadionu dəqiqləşib

18:53 STP Tacikistana kabel ixrac edəcək

18:48 Saxta diplomla 8 il həkimlik edən fırıldaqçı tutuldu

18:41 “Cəzalandırmasaq, sabah fəlakətlər qarşısında aciz qalacağıq”

18:36 Azərbaycan XİN Serj Sarkisyanın təbrikini şərh edib

18:34 Vətəndaşın qeydiyyat vəsiqəsi itib

18:31 Azərbaycanda 21 xarici vətəndaş saxlanılıb

18:29 FHN: “Penitensiar Xidmətin binasındakı yanğın söndürüldü”

18:27 Tanınmış rejissorda ağır xəstəlik tapıldı

18:23 İlham Əliyev sərəncam imzaladı

18:19 Sabahın məzənnəsi

18:15 Bayıl sakinlərinə kirayə haqları niyə ödənilmədi?

18:11 SOCAR-ın trest müdiri ittihamlara cavab verdi

18:09 “The Daily Caller”: Azərbaycan Amerikanın mühüm müttəfiqidir

18:05 “Kağıza “ayda 100 min” yazıb qabağıma qoydu, dedi...”

18:02 Bakıda dövlət qurumunun binası yanır

18:00 Avropa Bankı TAP-ın maliyyəsini artıracaq

17:55 ABŞ-a məxsus F-16 qırıcısının havada mühərriki alışıb

17:49 “Oğullarım ikinci ərimi, o da övladlarımı qəbul etmədi”

17:44 Fevral ayının iqlim xarakteristikası açıqlanıb

17:39 “Bayılda sürüşmə prosesi aktiv fazadadır…” – Nazirlik rəsmisi

17:34 Qvardiola baş məşqçiyə hücum etdi

17:29 Türkmənbaşı öz zirehli “Mercedes”lərini satır

17:24 Ziyafət Əsgərov MDB İcraiyyə Komitəsi sədrinin birinci müavini ilə görüşdü

17:20 Rusiya mediası: “FTX “Qazprom”da genişmiqyaslı yoxlama aparır

17:15 Rusiyada azərbaycanlılar çinli turisti qarət etdi

17:10 İş adamı Şirzad Abdullayevə verdiyi 10 milyonu tələb edir

17:05 Dubayda 3D texnologiyası ilə villalar tikiləcək

17:00 Ermənistandan Avropaya şikayətlər artır

16:55 Şəhriyar del Gerani: “Dediyim bütün fikirlərin arxasındayam”

16:50 Moskva polisi məşhur azərbaycanlı bloqeri saxladı

16:44 Göygöldə itkin düşən gənc qadın tapılıb

16:39 Ziya Məmmədov evinin yanması xəbərindən danışdı

16:34 Direktor: “Hər ay şir 400, piton ilanı 20 manatlıq yem yeyir”

16:28 Azərbaycanda seçkiləri izləyəcək MDB müşahidə missiyasının rəhbəri bəlli oldu

16:23 Peterburqda öldürülmüş azərbaycanlının meyiti tapıldı

16:16 Lənkəranskinin qatili bilindi

16:10 Boksçumuz turnirə qələbə ilə başladı

16:03 Putin Suriyadakı qoşun qruplaşmasının komandanını dəyişir

15:58 Livanlı general Tel-Əvivi hədələdi

15:53 Ərdoğan Afrinin mühasirəyə alınacağının anonsunu verdi

15:48 Sosial sığorta üzrə borclu şəxslərin sayı və tənzimlənəcək borcun məbləği açıqlanıb

15:43 Bayılın ardınca bu ərazilərdə sürüşmə aktivləşdi

15:35 Arif Əsgərovun oğlu məhkəməyə çağırılıb



ƏDƏBİYYAT

...

Sabir - Azərbaycan cəmiyyətinin diaqnostiki

Tarix 26.01.18, 10:44

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Şəhriyar del Gerani yazır...

 
İ. Kalvinonun sözü olmasın, deyir: “Fransada Balzakı məktəbdə oxumağa başlayırlar; kitab bazarındakı nəşrlərin sayına baxıb ehtimal etmək olar ki, fransızlar məktəbdən sonra da Balzakı oxumağa davam edirlər. Amma İtaliyada sosial bir sorğu keçirilsə, təəssüf, Balzakın adı son sıralarda olacaq”.

İndi, ey əzize-mənlər, Azərbaycanda Sabiri orta məktəbdə oxuyurlar. Kitab bazarındakı nəşrlərin nüsxəsinə baxsaq, aydın görərik. Gedin istənilən nəşriyyatın basdığı Mirzə Ələkbər Sabir imzalı kitablara baxın – 1000 nüsxə. Keçən həftə  “Qanun” nəşriyyatının yarmarkasında görmüşdüm “Hophopnamə”ni. Baxdım, 2012-ci il nəşri, 1000 nüsxə.

Yəni keçən 6 il ərzində Sabiri kitabdan, belə deyək, konseptual olaraq oxumağa cəhd eləyən 1000 oxucu yox hələ də. Kitablar piştaxtada “Bir dövrdə kim, sidqü-səfa qalmayacaqmış, Bilməm belə dövranları neylərdin, İlahi?” – deyə bağırmaqda. Hərçənd, min-min şükür, məmləkətin nüfuzu 2017-nin 1 dekabr statistikasında 9 milyon 822 nəfər.

Elə bu üçcə abzası oxuyan istənilən biriniz elə üçüncü abzasın vergüllərindən birinin dalından çıxıb soruşa bilər: “Alə, nə demək istəyirsən?”

Cavab: Əvvəla, “alə” özünsən, ikincisi, demək istəyirəm ki, açdığınız bütün polemikalar süni və lokaldır. Süni və lokaldırsa, məhəlli və saxtadır demək. Saxtadırsa, o zaman mən bu yazını bakılılar demiş, nöş yazıram? Heç nə, ayın axırı yaxınlaşır, qonorar üçün. Bu da mənim sosial həqiqətim.

Rast, belədir, öz sosial həqiqətimdən çıxış edib deyə bilərəm. Ki, çox təəssüf və təəccüb, Sabir hələ də Azərbaycan cəmiyyətinin son dərəcə dəqiq diaqnostiki kimi qalmaqda.

Azərbaycan insanı kitab oxumur. Heç kim oxumur. Nə oxucu oxuyur, nə jurnalist, nə polis, nə yazıçı, nə məmur, nə də naşir. Aşağı-yuxarı bütün təbəqələrlə ünsiyyətdəyəm. Heç kim oxumur. Ol səbəbdən bu güruhla əl-qətiyyən vəl-əşədənbillah mübahisə etmirəm. Ümumiyyətlə, nadanla mübahisə etməyi heç kimə məsləhət görmürəm. Nədən ki, kənardan baxanda kimin nadan, kimin vaqif olduğu görünmür.

Deyirəm, Azərbaycanda heç kim oxumur. Nə tele-jurnalist, nə radio dicey-micey, nə kitabxanaçı, nə də ay nə bilim nəçi. Amma istənilən şairin, istənilən yazıçının təfəkkür müzakirəsinə qoşulmaq həyasızlığını özündə tapır. Məqsəd də bu: Təki qanqaraçılıq olsun!

Əl-qərəz, qoy hər kəs öz bataqlığında xoşbəxt olsun. Biz keçək qeyri-qurbağaye mövzumuza.

Azərbaycan cəmiyyətinin rifahı yalnız və yalnız Sabirin aktual olmadığı dövrlərdə. Nə yazıq, az qala 150 ildir Sabirin yazdıqları bizim məlum və məşum cəmiyyətin aktual güzgüsü. Xahiş edirəm bu cümlədəki “güzgü” sözünü məxsusən yadınızda saxlayın.

Sabir nə deyirdi?

1. Oxuyun.

2. Mövhumatdan uzaq olun.

3. Azyaşlı qızları ərə verməyin, ilk növbədə təhsil verin.

Əl-əlbət, bu sıralamanı riyaziyyatın bizə verdiyi imkanlardan dolayı uzatmaq mümkün. Di gəl, biz, ədəbiyyatın verdiyi imkanlardan danışırıq.

Yaxşı, bəs, biz nə deyirik? Məsələn, Sabiritənqid tendensiyasının banisi, mərhum yazıçı dostumuz Rafiq Tağı nə deyirdi? Məgər, Rafiq bəy bunlardan savayı nə isə deyirdi mi? Əsla!

Bu yerdə əlahəzrət məntiq demonstrativ pronounsca qulağıma pıçıldayır: Rafiq bəy qarışıq bütün çağdaş maarifçilər Sabiri üzünə ələk kimi tutmalı və cəmiyyətin qarşısına böylə çıxmalı. Nədən ki, Sabir ağrıları hələ də bütün düşüncə adamlarının iliklərində.

Sən nə vaxt bu ağrılardan qurtuldun. Ki, Sabirin bir şair kimi estetik inkarına qalxdın? Sən hələ bir maarifçi kimi Sabirin dediklərini cəmiyyətə eşitdir, aydın bir ortam yarat, daha sonra şair kimi bədii-estetik təyinini verərsən, ey dust. Və nə qərib bir olay –  Sabirin, “Harda müsəlman görürəm qorxuram!” nidası bir əsr sonra bıçaq formasında Rafiq bəyə sancılır. Sabir bəy məhz bu xurafatı ötürmüşdü mistik-diaqnostik mətniylə. Görünür bizdən daha yaxşı tanımışdı Azərbaycan cəmiyyətini. Rafiq bəy Sabirin onillər öncə yolumuza tutduğu həmin o aktual güzgüyə baxmalıydı. O güzgünün əks etdirdiyi cəmiyyəti görməliydi. Baxmadı, o güzgünü sındırmağa qalxdı. Və… hamımızı sındırdı öz dəhşətli taleyilə. Rafiq Tağının taleyi aşağı-yuxarı çağdaş ədəbiyyatın taleyi idi. Rafiq bəyə vurulan xurafat bıçağı hamımıza dəydi, hətta Sabirə də. Amma təkcə Rafiq Tağı dünyasını dəyişdi. Ruhumuz şad olsun!

Qəti şəkildə bədiiliyə getmədən publisistik yazıya davam edirəm.

Elə indicə bayaq üçüncü abzasın dalından çıxıb sual verən yoldaş gözlənilməz şəkildə ikinci sualını ünvanladı.

Sual: Klassikləri tənqid etmək olarmı?

Cavab: Sənətə çevrilə bilən hər şey olar!

Axundovun Füzulini inkarı izmə çevrildi. Sözün böyük mənasında ədəbiyyat qazandı. Şimdi Füzuli də yerində, Axundov da. Di gəl, ol mübarək inkar estetikaların savaşı deyildi, bədii-intim münasibətiydi. Həmin münasibətdən dramaturgiya kimi, realizm kimi nəsnələr doğuldu. Bəs Sabiri inkardan nə doğulacaq?

Sabir estetikasıyla hazırkı vaxtda bədii-intim münasibətə girmək qəti şəkildə gərəksiz.

Sabir deyir: Oxu! Sən nə deyəcəksən? Deyəcəksən, Oxuma?

Sabir deyir:

“Ay nənə, bir qırmızı saqqal kişi!
Ağzu dualı, qoca baqqal kişi!
Gah başımı, gah gözümü əlləyir,
Gah budumu, gah dizimi əlləyir,
Gah çənəmi, gah üzümü əlləyir,
Bir para söz də deyir ehmal, kişi,
Ağzı dualı, qoca baqqal kişi!..”
 

Sən nə deyəcəksən? Deyəcəksən, yox, get pedofil ol?

Tam səmimi deyirəm, şəxsən mən, bir şair kimi, yazıçı kimi Sabir estetikasıyla istər bədii-intim, istərsə də sosial-ictimai inkar münasibətinə girmək müstəvisində impotentəm.

Başqa heç nə…(kulis)

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ƏDƏBİYYAT

design-img

Vernisaj

İki dərmanın satışı qadağan edildi

bitmap-img3

Rakurs

Bir villanın izi ilə … “Kristal CF” şefi haqda şok məlumatlar

bitmap-img3

Seçmələr

Xaləddin İsgəndərovdan “qardaşoğlu” əməliyatı - Biri qovuldu, digəri...

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru