Xəbər xətti

22 FEVRAL

20:23 Rusiya bürünc medaldan məhrum edildi

20:10 Son 2 ayda Ermənistan ordusunun 9 hərbçisi Qarabağda ölüb

20:02 Sərdar Calaloğlunun sənədləri MSK-ya təqdim edildi

19:51 Azərbaycanda narkomanların sayı açıqlandı

19:42 DİM-dən müsahibəyə gəlməyənlərə xəbərdarlıq

19:30 “Qarabağ” ilk “onluq”da

19:23 MTN generallarına ağır cəza istənildi

19:16 Naxçıvanda Süni Mayalanma Mərkəzinin yaradılacaq

19:10 Nəsimi və Yasamala içməli suyun verilməsində məhdudiyyət olacaq

18:58 “Nar” “İlin mobil operatoru” mükafatına layiq görülüb

18:50 Türkiyə ordusu daha iki kəndi PYD-dən təmizlədi

18:45 Seçkiqabağı təşviqat üçün KİV-də ödənişsiz efir vaxtı və yer ayrılacaq

18:40 İmişlidə yulğun kollarını kəsən cəzalandırıldı

18:33 Böyükağa Hacıyevin vəziyyəti ağırlaşdı

18:28 Fəxri adlara görə aylıq təqaüd artırılıb

18:23 Prezident İlham Əliyev Bruney-Darüssalamın Sultanını təbrik edib

18:18 Dövlət hesabına göstərilən xidmət üçün vəkillərə ödəniş 3 dəfə artırılacaq

18:12 Prezident vəkilliyin inkişafı ilə bağlı sərəncam imzalayıb

17:55 “Google”dan yenilik

17:49 “Moody“s” Azərbaycan manatının məzənnəsi və inflyasiya haqda

17:43 Meneceri öldürən sürücüyə hökm oxundu

17:38 Azərbaycanda oynamış futbolçuya ömürlük cəza

17:33 İnstaqramda dəyişiklik edildi

17:28 Petek Dinçöz Bakıda biznes qurur

17:24 Sarkisyan Livan prezidentinə Qarabağdan danışdı

17:22 Suriyada 30 günlük atəşkəs qətnaməsi gəlir - Türkiyənin Afrinə hücumu əngəllənir?

17:17 “Britaniya ilə Azərbaycan arasında münasibətlər yüksək səviyyədədir”

17:17 ATƏT PA-nın Cənubi Qafqaz üzrə nümayəndəsi istefa verdi

17:12 Türk ordusu 3 kəndi azad etdi

17:09 Azərbaycanda 20 mindən çox alkoqolik var

17:06 “Xocalı şahidləri danışır” kitabının təqdimatı keçirildi

16:57 Əhmədinejad İranın ali rəhbərinə məktub yazdı

16:51 Çavuşoğlu: “Terrorçuların Afrində cəmləşməsinə imkan verməyəcəyik”

16:49 “Taliban” Əfqanıstanda buraxılış məntəqəsinə hücum etdi

16:44 Dağlıq Qarabağda daha bir erməni əsgəri ölüb

16:40 Azərbaycanlı biznesmen öldürüldü

16:35 DİN-in polkovniki azadlığa buraxıldı

16:29 Amerikalı xadim: “Selfi çəkmək günahdır!”

16:23 Metropolitendə harada siqaret çəkmək olar?

16:16 Birinci vitse-prezidentin təyinatından bir il ötdü – Yeni kontitusion institut gözləntiləri doğrultdumu?

16:12 Neftçilər Xəstəxanasının baş həkimi işdən çıxarılıb

16:08 Əhmədzadənin oğlu 30 hektar ərazini necə ələ keçirib?

16:07 “20 milyard büdcə ilə yaşayırlar, daha nə istəyirlər?!”

16:03 “Bakı Kollektor Şirkəti məndən nə istəyir?”

15:57 Biləsuvarda yol qəzası: 2 yaralı

15:52 Offşorlar və milyardlar: deputatlar hökuməti bütün sirləri açmağa çağırır

15:52 Offşorlar və milyardlar: deputatlar hökuməti bütün sirləri açmağa çağırır

15:47 Yunanıstanda türkləri öldürməyə çağırdılar

15:44 Azay Quliyevdən erməni deputata sərt cavab

15:38 Tanınmış sənətçinin konserti olacaq

15:34 Dünyanın ən ölümcül sərhədinin adı açıqlanıb

15:20 Bakıda müəllim şagirdinin açıq-saçıq görüntülərini yaydı

15:16 Təhsil Nazirliyi tələbə köçürülməsinin nəticələrini açıqladı

15:11 Türkiyədə tank əleyhinə sistem hazırlanıb

15:07 Merkel: “Bunu sona çatdırmalıyıq!”

15:02 Prezidentliyə 2 namizəd həbs edildi

14:56 Azərbaycanda evdə təhsil alan nə qədər əlil uşaq var?

14:51 UEFA Avropa Komissiyası ilə anlaşdı

14:47 “Rəsmi Moskva Qarabağ probleminə təsir edəcək başlıca güc olaraq qalır”

14:42 “Twitter” “bot”larla mübarizəyə başladı

14:38 Azercell Plus Musiqi xidməti ilə hər gün milyonlarla mahnılar smartfonunuzda

14:35 “Neftçi” klubunda yeni təyinat

14:31 Astana AB-ni Orta Asiyaya çağırdı

14:27 Sərnişin və yük daşıyanların nəzərinə

14:22 Azərbaycanda “plastik düyü” satılır?

14:19 XİN beynəlxalq təşkilatları Bakıya dəvət etdi

14:15 Səudiyyəli jurnalist: “Məscidlər dağıdılsın”

14:11 Ağ Ev Moskvanı 100 nəfərin ölümündə ittiham etdi

14:08 Əli Nağıyev: “Heç kim İlham Əliyevdən artıq iş görməyəcək”

14:04 Nemtsovun qatilinin cəzası ağırlaşdırıldı

14:00 Bugünkü valyuta hərracının nəticəsi açıqlanıb

13:55 “Dilənçilər emosional manipulyasiyadan istifadə edirlər” - Psixoloq

13:51 Azərbaycan-Misir iqtisadi əlaqələri genişlənir

13:47 Zakir Həsənov Belarusa səfərə gedib

13:42 Politoloq: “ATƏT-in fəaliyyətinin dondurulması tələb olunmalıdır”

13:39 Azərbaycanda 100 yaşlı sakini olmayan rayon və şəhərlər - Siyahı

13:36 Sabahın hava proqnozu

13:32 Suriya üzrə məxfi plan hazırlanır

13:28 “Xanımım “hə” desə, arxama dönmədən gedərəm”

13:21 İran azərbaycanlı naziri Bakıya niyə göndərdi?

13:16 “Neftlə zəngin Azərbaycanda hökumət daha çox iş görməlidir”

13:12 Afrin əməliyyatı: “Bu günə qədər 1829 terrorçu məhv edilib”

13:09 Rəsmi Moskvadan YPG-ni məyus edən bəyanat

13:05 ABŞ son 10 ildə dünya banklarını 243 mlrd. dollar cərimələyib

13:01 Millət vəkili: “Onlar tarix qarşısında cavab verəcək”

12:56 Azərbaycanda bu yol pullu olacaq

12:52 Günün matçlarını yayımlayacaq kanallar - Siyahı

12:49 “Ermənistanın Azərbaycana qarşı törətdiyi cinayətlərə beynəlxalq tribunalda baxılmalıdır”

12:44 “Sovetski”də 40 hektar ərazi boşaldılıb

12:40 “Xocalı soyqırımını törədənlər məhkum kimi cavab verəcəklər”

12:36 Suriyalı çempion kəmərini Ərdoğana bağışladı

12:33 Abşeron sakini intihar edib

12:27 Bakıda məktəbli qızın meyiti tapıldı

12:23 Gəncə yol polisinin rəisi işdən çıxarıldı

12:19 Tanınmış müğənninin 10 il həbsi istənilir

12:15 SOS: Bu uşaqlar oğurluq edir

12:11 “Gülənçi” olan 2 türkiyəli məhkəmədən qaçırıldı

12:08 Bakıda yol qəzası: 2 ölü

12:04 Kıvanç Bakıya gəlməkdən imtina etdi

12:00 Deputatdan Qarabağ çağırışı

11:56 Bakıda I sinfə qəbul başlayıb

11:53 Magistraturaya qəbul imtahanı keçiriləcək

11:48 Sizin hekayənin sonu nədir?

11:45 Türkiyədə partlayış baş verib

11:42 Yanvarda Naxçıvana 17 mindən çox turist gəlib

11:38 İlham Əliyev Fəttah Heydərova “İstiqlal” ordeni verdi

11:33 İranı nə gözləyir: Təğyiri-libas olan dərvişlər və... – Şərh

11:29 Avroliqada 1/8 finalçılar müəyyənləşir

11:25 Hökməli sakini özünü öldürüb

11:21 Bu sözlərə görə Türkiyədə bizə gülürlər - Siyahı

11:17 Xaricdən gətirilən düyünün tərkibi şok etdi - Video

11:12 3D çap texnologiyası ilə ilk villalar inşa ediləcək

11:09 Paulo Koelyodan bunu oxumamısız - Esse

11:06 Türk ordusuna əmr verildi: “Dərhal vurulsun!”

11:03 “SSRİ Baş Prokurorluğu cinayət işinin istintaqını obyektiv aparmayıb”

10:59 O dövrdə yaşasaydı, Vurğun kimi o da Rəsulzadəni...

10:55 Azərbaycan ordusu kiberhücumların qarşısını ala biləcək durumdadır?

10:52 Bu gün üç MTN generalının taleyi həll olunur

10:48 Xoşqədəm transı məhkəməyə verir

10:44 ABŞ səfirliyinə əl qumbarası atdı



ANALİZ

...

Rusiya kəşfiyyatı xarici ölkələrdəki seçkilərə nə cür müdaxilə edir?

Tarix 26.05.17, 13:26

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Merve Seren
Anadolu News Agency


Rusiyanın ABŞ-dakı son prezident seçkilərinin nəticələrinə kiber üsullarla müdaxiləsi yönündə müzakirələrin əsdirdiyi küləklər hələ sakitləşmədiyi dönəmdə Donald Trampın rus kəşfiyyatı ilə əlaqələri mövzusunda aparılan istintaqa rəhbərlik edən FBI başçısı Ceyms Kominin ani bir qərarla vəzifəsindən uzaqlaşdırılması böhranı daha da dərinləşdirib.

Prezident seçkisinə rus müdaxiləsinə bağlı CIA, FBI və NSA-nın ortaq şəkildə hazırladığı və yanvar ayında yalnız 25 səhifəlik qisimi açıqlanan kəşfiyyat hesabatı ABŞ siyasi tarixinin ən böyük siyasi qalmaqallarından birinə çevrildi. Siyasi təşkilatların elektron sistemlərinin "hack" edilməsi və oğurlanan məlumatların "WikiLeaks" kanalına sızdırılaraq ABŞ-da siyasi böhrana gətirib çıxarması KQB-nin uzun illərdir müraciət etdiyi "aktiv tədbir" ("siyasi təxribatlar") ilə "kiber əməliyyatlar" arasında birbaşa bağ qurulmasına səbəb oldu.


Kiber hücumlarda bənzər taktikalar

Rusiyanın digər ölkələrdəki seçkilərə marağı ABŞ prezident seçkilərin ilə bitmədi. Məsələn, Fransada 23 Aprel 2017 tarixdəki prezident seçkilərinin ilk turundan iki gün sonra informasiya texnologiyaları təhlükəsizliyi sahəsində ixtisaslaşmış kiber təhlükəsizlik firması "Trend Micro" (Tokio) rus hackerlərin prezidentliyə namizəd Emmanuel Makronun seçki kampaniyasını hədəfə aldıqlarını iddia etdi.

ABŞ kəşfiyyat təşkilatları "Pawn Storm" (başqa adla – "Fancy Bear" və ya "APT 28") adlı kiber casus qrupunun Rusiyanın hərbi kəşfiyyat xidməti QRU ilə bağlantısına diqqət yetirərkən, "Trend Micro"lu araşdırmaçı Feyke Hakebord "Pawn Storm"un istifadə etdiyi digital infrastrukturdan Makronu hədəfə alan saxta "web domain"i təsbit etdiklərini açıqladı. Digər tərəfdən, Hakebord Makrona qarşı hücumlara dair rəqəmsal barmaq izlərinin 2016-da H.Klintonun seçki kampaniyasını icra edən Demokratik Milli Komitənin (DNC) və 2016-nın aprel-may aylarında Almaniya kansleri Merkelin partiyasını hədəf alan hücumlarla bənzər olduğunu vurğuladı.

Bu proseslər kəşfiyyat dünyasında "informasiya müharibələri" və "təsir əməliyyatları / nüfuz casusluğu" mövzularını yenidən gündəmə gətirdi. ABŞ-da davam edən müzakirələrdə Rusiyanın rəqib ölkələrin seçkilərini, ya da siyasi qərar qəbuluna təsiretmə məqsədilə kiber vasitələrlə icra etdiyi əməliyyatları, əsasında SSRİ DTK-sından miras qalan və Soyuq müharibə dövründəki "aktiv tədbirlər"lə əlaqələndirməyə dair müzakirələrin əsası oldu.

Tarixi bir istilah olan "aktiv tədbirlər" Rusiyanın kiber / informasiya əməliyyatları ABŞ Nümayəndələr Palatası Kəşfiyyat Komitəsinin bu il martın 20-də, açıq iclasda, "Rusiyanın aktiv tədbirlərinin  istintaqı – Open Hearing on Russian Active Measures Investigation" başlığı ilə müzakirəyə çıxarılıb.

Aktif tədbirlər və dərketmənin idarə olunması

Nümayəndələr Palatasının martın 15-də  "İnformasiya müharibəsi və əks-təbliğat" başlıqlı iclasında Fort Livenvortdaki Xarici Hərbi Araşdırmalar Ofisinin (FMSO) qocaman analitiki və Rusiya üzrə mütəxəssis olan Timoti L. Tomas, Rusiyanın "informasiya savaşı" konsepsiyasını "texniki" və "psixoloji" informasiya şəklində iki əsas kateqoriyaya ayırmışdı. 

Tomas kiber və ictimai medianın qarışdırma trendini və Rusiyanın ortaya çıxan yeni tendensiyalar və döyüş formasının əhəmiyyətli yenilənməsindən söz açdı.

Bu anlayış çərçivəsində Rusiya ənənəvi aktiv tədbirləri əks etdirən "online" taktika ilə əməliyyatlar icra etməkdədir. Məsələn, Rusiya ölkə daxili və öılkə xaricindəki siyasi gündəm və ideologiyasını reallaşdırmaq üçün bəzi müstəqil qruplardan istifadə edirdi.

1990-cı illərin əvvəllərindən etibarən, xüsusilə də Putinin ilk və daha sonra 2000-ci illərdəki iqtidarı dövründə FSB kompüter quldurluğu ilə məşğul olan "qaranlıq qruplar"la naməlum əlaqələr qurmağa başlamışdı. Bu döyüş tərzi, Yaxın Şərqdə cərəyan edən "vəkalət müharibələri"n sanki bir başqa versiyasını xatırladır.

Bəs "aktiv tədbirlər" anlayışı tam olaraq nə deməkdir?

Bu, ruscadakı "активные мероприятия" olub KGB tərəfindən bir sıra "təsiretmə fəaliyyəti"ni ifadə etmək üçün istifadə edilən çətir anlayışıdır. Ancaq qeyri-rus qaynaqlar bu anlayışı daha çox dar mənada "dərketməni idarəetmə"` ilə məhdudlaşdırır. O, rusların Sovet İttifaqı haqqında müsbət, düşmənlərinə dair isə mənfi hisslər yaratmaq vasitəsilə cəmiyyəti, ya da qərar alıcıların davranışlarına və fikirlərinə təsir üçün müraciət etdikləri örtülü vasitələr, ya da siyasi faaliyət başa düşülməlidir.

Aktif tədbirlərin ümumi xüsusiyyəti və məzmunu haqqında ən dəqiq açıqlamanı sabiq KGB general Oleq Kaluginin hələ 1998-ci ildə CNN-ə verdiyi müsahibədə ifadə edilib. Kalugin sovet kəşfiyyatının aktiv tədbiri sovet kəşfiyyatının qəlbi və ruhu adlandırıb və mahiyyətinin dağıdıcılıq – subversion olduğunu dilə gətirib.

Bu tətbiqlər, Kaluginə görə, kəşfiyyat məlumatı toplama fəaliyyəti yox, dağıdıcılıqdır. Sözügedən tədbirlər Qərbi güçsüzləşdirmək, başda NATO olmaqla Qərb ittifaqında uyğunsuzluq və ayrışma yaratmaq və ABŞ-ı Avropa, Asiya, Afrika və Latın Amerika xalqlarının gözündə zəiflətmək kimi məqsədləri nəzərdə tutur. 

Sovet dövründəki tətbiqlər

Kaluginin rəyini nəzərə aldıqda, "aktiv tədbirlər" anlayışı əslində, siyasi döyüş taktikasından başqa bir şey deyil. Bu taktika müstəqil (görünüşlü) təbəqə ya da qrupların təşkiletmə və onları maliyyələşdirmə, qapalı nəşrlər, mediada manipulyasiya, dezinformasiya, saxtakarlıq və təsir agentlərinin satın alınması kimi fəaliyyətləri ehtiva edir.

Fletçer R. Skoen və Kristogfer Lamb 2012-ci ilin iyununda Milli Strateji Araşdırmalar İnstitutunun hesabatında bu cür aktiv tədbirlərin son dərəcə dar əhatəli olduğunu irəli sürüblər. Onların rəyincə, Sovet İttifaqının aktiv tədbirlər proqramları qavrayış manipulyasiya üçün açıq, ya da örtülü əməliyyatlara, təşviş, sui-qəsd və hətta terrorizm kimi sahələri əhatə edib.

"Aktif tədbirlər" xüsusilə Xruşşov dövründə (1953-64) daha geniş şəkildə yenidən hazırlanıb. Soyuq müharibə dövründə o, rəqib ölkələrə qarşı dağıdıcı fəaliyyətlərdə istifadə olunub. Andropov dövründə (1967-82) KGB bu metodologiyadan istifadə edib.

1970-ci illərdə tərəf dəyişdirmiş KGB agenti Yuri Bezmenov, KQB-nin bu sisteminin dörd təməl mərhələsini açıqlayıb. Buna görə də, ona ədəbiyyatda "Dağıdıcı fəaliyyətin Bezmenov modeli" deyilir.

İttihamlar Trampı iqtidardan məhrum edə bilər

Soyuq müharibə dövrünün irsini əks etdirən "aktiv tədbirlər" indiki vaxtda kiber texnologiyanın də dövriyyəyə girməsi ilə çox daha geniş tətbiq sahəsinə çevrilib. Hazırda Rusiyanın bu taktikanı Ukraynadan tutmuş Çeçenistana qədər qarşıdurmaların olduğu bütün bölgələrdə tətbiq etdiyinə dair ümumi bir rəy var. 

Rusiyanın aktiv tədbirlərlə ABŞ və Fransadakı seçkilərinə təsiri bu ölkələrin daxili siyasətinə dərindən təsir etməkdədir.

Bu xüsusdakı iddialar hələ qətilik qazanacaq şəkildə isbat ediməsə də, bundan betərinin gözlənildiyinə dair şayiə və iddiaların ciddi nəticələr doğura bilər. Belə ki, bu gün ABŞ-da bəzi siyasi və kəşfiyyat təşkilatlarının yüksək mənsəbli rəhbərləri vəzifələrindən kənarlaşdırılıb.

Üstəlik, rus agenti olmaqla ittihamlanan və bəlkə də bir gün bu səbəblə ABŞ prezidenti də iqtidardan kənarlaşdırılacaq.(Tərcümə: Strateq.az)

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Bakıda müəllim şagirdinin açıq-saçıq görüntülərini yaydı

bitmap-img3

Rakurs

Bir villanın izi ilə … “Kristal CF” şefi haqda şok məlumatlar

bitmap-img3

Seçmələr

Azərbaycanda qarşısı alınmaz tendensiya - Xaricə beyin axını

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru