Xəbər xətti

27 İYUN

10:53 İsrail Qəzzada HƏMAS-ın mövqelərini vurub

10:46 Astara sakini narkotik vasitədən ölüb

10:40 Trampdan 6 ölkəyə tətbiq edilən qadağa ilə bağlı açıqlama

10:31 Polad Bülbüloğlu: “Bununla heç vaxt barışmayacağıq”

10:22 Atəşkəs 158 dəfə pozuldu

10:15 Bakıda sərxoş sürücü 7 qonşunun avtomobilini əzdi

10:08 “Ağıllı” yorğan hazırlanıb - Video

10:03 Sabunçu bazarında dava: 1 yaralı

10:00 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

26 İYUN

23:56 Lavrov və Tillerson arasında telefon danışığı olub

23:42 Pakistanda yanğından ölənlərin sayı 157-yə çatdı çatdı

23:34 AZAL-dan “erməni yeməyi” olayına reaksiya

23:27 Rusiyada təyyarə qəzası: pilot öldü

23:10 “Şehiç “Qarabağ”dan getməli idi”

22:56 Mançesterdə təyyarə təcili eniş edib

22:46 Qətərin XİN rəhbəri Vaşinqtona səfər edəcək

22:39 Arif Hacılı Tbilisiyə gedir

22:27 Pərpətöyünün faydaları

22:14 “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ərazi bütövlüyü prinsipi əsasında həll edilməlidir”

22:08 Salvador Dalinin qalıqları eksqumasiya ediləcək

21:56 Eynşteyn zəkasını belə inkişaf etdiribmiş

21:41 Ağdamda 22 yaşlı gənc bıçaqlandı

21:32 NATO: “Breksit bizə təsir etməyəcək”

21:24 Sabirabadda 33 yaşlı kişini cərəyan vurub

21:11 “Hakimiyyətə təhlükə yaradan qüvvələr daha çox hakimiyyətin içindən çıxanlardır” - Qüdrət Həsənquliyev

21:03 “Azadlıq”ın redaktoru Hollandiyadan deportasiya edilir

20:55 Akopyan: “Azərbaycanın bu addımından nəticə çıxardıq”

20:47 Lavrov: “ABŞ onları qoruyur”

20:34 Tanınmış aktyor xəstəxanaya yerləşdirilib

20:30 Yunanıstanda istilər son 10 ilin rekordunu yeniləyib

20:24 Yanğında ölənlərin sayı 157 nəfərə çatıb

20:18 Mingəçevirdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən şəxs xilas edilib

20:12 Azərbaycan prezidenti Polşaya rəsmi səfər edib

19:55 “Qətərin 4 ərəb ölkəsinin tələblərinə əməl etməsi çətindir”

19:40 Sevgilisi tutulan aktrisa tətilə çıxdı

19:33 “Dedim ki, qızım, bu sənə lazım olan əməliyyat deyil”

19:20 Sergey Lavrov ABŞ-ı terrorçulara göz yummaqda ittiham etdi

19:05 Trampın müsəlmanlarla bağlı qadağası ləğv edilmədi

18:55 Almaniya Ərdoğanın mühafizəçilərinə qadağa qoydu!

18:40 “Təhlükəsizlik satılıq mal deyil, onu idxal etmək olmaz”

18:33 Ermənistanda baş nazirlik uğrunda savaş qızışır

18:20 Stalin ən dahi tarixi şəxsiyyət adlandırılıb

18:12 Silahlı Qüvvələrdə “Açıq qapı” günü keçirilib

18:05 Oksana küsülü olduğu Natavan haqda: “İstəsəm barışaram“

17:50 İranda neft emalı zavodunda yanğın – 100-ə yaxın yaralı var

17:44 “Demokratiya olmadan da illərlə yaşamaq mümkündür”

17:40 Salvador Dali qəbirdən çıxarılacaq –İspaniya məhkəməsindən gözlənilməz qərar

17:33 “Ölkədəki bütün problemlərin səbəbi investisiyaların gəlməməsidir”

17:24 Mağaza sahibi ölümcül döyüldü

17:18 CNN-də Rusiya ilə bağlı sərt senzura tətbiq olunub

17:12 Bakıda top mərmisi tapılıb

17:00 Yağış Xaçmazın və Qubanın gilas bağlarına ciddi ziyan vurub –Foto

16:56 Cəlilabadda maşıb aşıb: sürücü ölüb

16:51 BP: İran dünyanın ən zəngin qaz ehtiyatlarına malikdir

16:45 Beyonsun əkizləri hələ də xəstəxanada müalicə alırlar

16:39 “Hambruqda keçiriləcək G-20 zirvəsində “böyük fırtına” əsəcək” –Alman mediası

16:33 AŞPA-nın yay sessiyasında Pedro Aqramuntun istefası gündəliyə çıxarılıb

16:27 İraq may ayında neft ixracının həcmini 0,35% artırıb

16:21 “Ginnesin rekordlar kitabı”na düşən azərbaycanlı: “Riski çoxdur”

16:15 Aleksandr Proxanov Azərbaycanda - Foto

16:09 Restoranda qanlı olay: 11 nəfər güllələndi

16:03 “Nəyə görə Azərbaycan güc yolu ilə torpaqlarını azad etmir?”

15:58 Ermənistanlı deputat AŞPA sədrinin müavini seçilib –Foto

15:52 Ağdaşda yol qəzası baş verib, 17 yaşlı sürücü ölüb, xəsarət alanlar var

15:46 Özbəkistan uçot dərəcəsini 9%-dən 14%-ə qaldırıb

15:40 İtaliyada birinci Azərbaycan film festivalı başa çatıb

15:34 Moskva-Bakı aviareysinin sərnişinlərinə “ermənisayağı” yemək təklif edildi

15:28 Sergey Lavrov ABŞ-ı terrorçulara göz yummaqda ittiham etdi

15:22 Yunanıstanda istilər son 10 ilin rekordunu yeniləyib

15:16 “Hababam sınıfı”ndakı o səhnənin sirri 40 il sonra açıldı - Fotolar

15:10 Ağ Evdə 20 illik Ramazan Bayramı ənənəsindən niyə imtina edildi?

15:04 Qərb böyük təşviş içindədir:uşaqlar sürətlə “kötükləşirlər”

14:59 Piratlar tankerdən 1,5 milyon litr yanacaq oğurladılar

14:53 Məşhur ərəb müğənnisi hava limanında kokainlə tutuldu - Foto

14:48 Rusiya 10 qırıcısını bu ölkəyə göndərir

14:42 Bakıda tanışını bıçaqla qətlə yetirən şəxs tutulub

14:37 Türkiyədə PKK terrorçuları ilə atışmada bir hərbçi şəhid olub, biri yaralanıb

14:31 Qənirə Paşayeva Malavinin keçmiş prezidenti ilə görüşüb - Foto

14:25 Salyanda 20 yaşlı iki uşaq anası intihara cəhd edib

14:19 “Bakıdan yüz erməni əsiri apardıq Yerevana...” - Boris Pastuxov

14:13 Ruslar Stalini tarixin ən dahi şəxsi seçdilər

14:07 İki avtomobil toqquşdu: ölən və xəsarət alan var

14:02 Azərbaycan yığmasının oyunçusu Avropa Liqasında 3-cü pillədə

13:57 Xalq artisti Qəndab Quliyeva vəfat etdi

13:52 Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib

13:48 “Sevgi insanı yerdən-yerə vurur” - Tünzalə

13:43 Ermənistanın dövlət büdcəsinin kəsiri 5,5 faizədək artıb

13:39 “Yol terroru” iki gündə beş can aldı

13:34 An-148 təyyarələrinin istehsalı dayandırılır

13:30 “Tezliklə qoca və xəstə OPEC-ə nekroloq yazılacaq”

13:22 Qubada ana və qızını maşın vurub - Qız ölüb

13:15 Sabah havanın temperaturu 38 dərəcəyədək yüksələcək

13:04 Model qızın ölümündə günahlandırılan həkim haqqında ilginc faktlar

12:55 Bakının “Formula 1”-lə əlaqədar bağlanan mərkəzi küçələri bu axşam açılacaq

12:48 Gənc qadın dərmandan zəhərləndi - Biləsuvarda

12:40 “Proxanovun Putin elitasına yaxınlığı onun söylədiyi fikirlərin əhəmiyyətini artırır”

12:33 Xameneyi: “Problemlərlə bağlı islam ölkələri birmənalı mövqe sərgiləməlidir”

12:26 Füzulidə iftar süfrələri təşkil olunub - Fotolar

12:20 İzmirdə bir ayda 2-ci zəlzələ

12:13 Ucarda 3 gün əvvəl çayda batan 11 yaşlı oğlanın meyiti tapılıb

12:06 Şamaxıda Silahlı Qüvvələri gününə həsr edilmiş bayram tədbiri keçirilib

11:59 Bu gün Strasburqda AŞPA-nın yay sessiyası başlayır

11:53 Avropa İnvestisiya Bankı TAP və TANAP layihələrini maliyyələşdirə bilər

11:45 Ermənilərin Ağdamı atəşə tutması nəticəsində yanğın baş verib

11:33 Şəkidə 17 yaşlı oğlan qəflətən öldü

11:16 ABŞ-da aktiv neft quyularının sayı daha 11 ədəd artıb

11:11 DİM: 16 nəfər qaydaları pozduğu üçün buraxılış imtahanlarından xaric edilib

11:05 Qəndab Quliyevanın həkimi: “Xalq artisti süni tənəffüs aparatına qoşulub”

11:00 Rus politoloq: “ABŞ-la razılaşma heç vaxt olmayacaq”

10:54 Monqolustanda bu gün prezident seçkiləri keçiriləcək

10:45 Yəməndə vəba xəstəliyindən 1300 nəfər ölüb

10:30 “Bəzi dövlətlər bizim daxili işimizə qarışır, dini ayrı-seçkilik etmək istəyənlər var”

10:22 Dünya birjalarında neft bahalaşıb

10:15 Rusiyada meşələr yanır

10:10 Ramazan münasibətilə bayram namazı qılınıb

10:05 General-leytenant Hüseyn Rəsulbəyov - 100

10:00 Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 155 dəfə pozub

9:00 Azərbaycan Silahlı Qüvvələr gününü qeyd edir

25 İYUN

21:55 Bakıda iş qurmaq istəyən qadınlara külli miqdarda pul “atdılar”

21:40 4 gündən sonra toyu olacaq Fahriye ilə Burak küsdü



ANALİZ

...

Rusiya kəşfiyyatı xarici ölkələrdəki seçkilərə nə cür müdaxilə edir?

Tarix 26.05.17, 13:26

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Merve Seren
Anadolu News Agency


Rusiyanın ABŞ-dakı son prezident seçkilərinin nəticələrinə kiber üsullarla müdaxiləsi yönündə müzakirələrin əsdirdiyi küləklər hələ sakitləşmədiyi dönəmdə Donald Trampın rus kəşfiyyatı ilə əlaqələri mövzusunda aparılan istintaqa rəhbərlik edən FBI başçısı Ceyms Kominin ani bir qərarla vəzifəsindən uzaqlaşdırılması böhranı daha da dərinləşdirib.

Prezident seçkisinə rus müdaxiləsinə bağlı CIA, FBI və NSA-nın ortaq şəkildə hazırladığı və yanvar ayında yalnız 25 səhifəlik qisimi açıqlanan kəşfiyyat hesabatı ABŞ siyasi tarixinin ən böyük siyasi qalmaqallarından birinə çevrildi. Siyasi təşkilatların elektron sistemlərinin "hack" edilməsi və oğurlanan məlumatların "WikiLeaks" kanalına sızdırılaraq ABŞ-da siyasi böhrana gətirib çıxarması KQB-nin uzun illərdir müraciət etdiyi "aktiv tədbir" ("siyasi təxribatlar") ilə "kiber əməliyyatlar" arasında birbaşa bağ qurulmasına səbəb oldu.


Kiber hücumlarda bənzər taktikalar

Rusiyanın digər ölkələrdəki seçkilərə marağı ABŞ prezident seçkilərin ilə bitmədi. Məsələn, Fransada 23 Aprel 2017 tarixdəki prezident seçkilərinin ilk turundan iki gün sonra informasiya texnologiyaları təhlükəsizliyi sahəsində ixtisaslaşmış kiber təhlükəsizlik firması "Trend Micro" (Tokio) rus hackerlərin prezidentliyə namizəd Emmanuel Makronun seçki kampaniyasını hədəfə aldıqlarını iddia etdi.

ABŞ kəşfiyyat təşkilatları "Pawn Storm" (başqa adla – "Fancy Bear" və ya "APT 28") adlı kiber casus qrupunun Rusiyanın hərbi kəşfiyyat xidməti QRU ilə bağlantısına diqqət yetirərkən, "Trend Micro"lu araşdırmaçı Feyke Hakebord "Pawn Storm"un istifadə etdiyi digital infrastrukturdan Makronu hədəfə alan saxta "web domain"i təsbit etdiklərini açıqladı. Digər tərəfdən, Hakebord Makrona qarşı hücumlara dair rəqəmsal barmaq izlərinin 2016-da H.Klintonun seçki kampaniyasını icra edən Demokratik Milli Komitənin (DNC) və 2016-nın aprel-may aylarında Almaniya kansleri Merkelin partiyasını hədəf alan hücumlarla bənzər olduğunu vurğuladı.

Bu proseslər kəşfiyyat dünyasında "informasiya müharibələri" və "təsir əməliyyatları / nüfuz casusluğu" mövzularını yenidən gündəmə gətirdi. ABŞ-da davam edən müzakirələrdə Rusiyanın rəqib ölkələrin seçkilərini, ya da siyasi qərar qəbuluna təsiretmə məqsədilə kiber vasitələrlə icra etdiyi əməliyyatları, əsasında SSRİ DTK-sından miras qalan və Soyuq müharibə dövründəki "aktiv tədbirlər"lə əlaqələndirməyə dair müzakirələrin əsası oldu.

Tarixi bir istilah olan "aktiv tədbirlər" Rusiyanın kiber / informasiya əməliyyatları ABŞ Nümayəndələr Palatası Kəşfiyyat Komitəsinin bu il martın 20-də, açıq iclasda, "Rusiyanın aktiv tədbirlərinin  istintaqı – Open Hearing on Russian Active Measures Investigation" başlığı ilə müzakirəyə çıxarılıb.

Aktif tədbirlər və dərketmənin idarə olunması

Nümayəndələr Palatasının martın 15-də  "İnformasiya müharibəsi və əks-təbliğat" başlıqlı iclasında Fort Livenvortdaki Xarici Hərbi Araşdırmalar Ofisinin (FMSO) qocaman analitiki və Rusiya üzrə mütəxəssis olan Timoti L. Tomas, Rusiyanın "informasiya savaşı" konsepsiyasını "texniki" və "psixoloji" informasiya şəklində iki əsas kateqoriyaya ayırmışdı. 

Tomas kiber və ictimai medianın qarışdırma trendini və Rusiyanın ortaya çıxan yeni tendensiyalar və döyüş formasının əhəmiyyətli yenilənməsindən söz açdı.

Bu anlayış çərçivəsində Rusiya ənənəvi aktiv tədbirləri əks etdirən "online" taktika ilə əməliyyatlar icra etməkdədir. Məsələn, Rusiya ölkə daxili və öılkə xaricindəki siyasi gündəm və ideologiyasını reallaşdırmaq üçün bəzi müstəqil qruplardan istifadə edirdi.

1990-cı illərin əvvəllərindən etibarən, xüsusilə də Putinin ilk və daha sonra 2000-ci illərdəki iqtidarı dövründə FSB kompüter quldurluğu ilə məşğul olan "qaranlıq qruplar"la naməlum əlaqələr qurmağa başlamışdı. Bu döyüş tərzi, Yaxın Şərqdə cərəyan edən "vəkalət müharibələri"n sanki bir başqa versiyasını xatırladır.

Bəs "aktiv tədbirlər" anlayışı tam olaraq nə deməkdir?

Bu, ruscadakı "активные мероприятия" olub KGB tərəfindən bir sıra "təsiretmə fəaliyyəti"ni ifadə etmək üçün istifadə edilən çətir anlayışıdır. Ancaq qeyri-rus qaynaqlar bu anlayışı daha çox dar mənada "dərketməni idarəetmə"` ilə məhdudlaşdırır. O, rusların Sovet İttifaqı haqqında müsbət, düşmənlərinə dair isə mənfi hisslər yaratmaq vasitəsilə cəmiyyəti, ya da qərar alıcıların davranışlarına və fikirlərinə təsir üçün müraciət etdikləri örtülü vasitələr, ya da siyasi faaliyət başa düşülməlidir.

Aktif tədbirlərin ümumi xüsusiyyəti və məzmunu haqqında ən dəqiq açıqlamanı sabiq KGB general Oleq Kaluginin hələ 1998-ci ildə CNN-ə verdiyi müsahibədə ifadə edilib. Kalugin sovet kəşfiyyatının aktiv tədbiri sovet kəşfiyyatının qəlbi və ruhu adlandırıb və mahiyyətinin dağıdıcılıq – subversion olduğunu dilə gətirib.

Bu tətbiqlər, Kaluginə görə, kəşfiyyat məlumatı toplama fəaliyyəti yox, dağıdıcılıqdır. Sözügedən tədbirlər Qərbi güçsüzləşdirmək, başda NATO olmaqla Qərb ittifaqında uyğunsuzluq və ayrışma yaratmaq və ABŞ-ı Avropa, Asiya, Afrika və Latın Amerika xalqlarının gözündə zəiflətmək kimi məqsədləri nəzərdə tutur. 

Sovet dövründəki tətbiqlər

Kaluginin rəyini nəzərə aldıqda, "aktiv tədbirlər" anlayışı əslində, siyasi döyüş taktikasından başqa bir şey deyil. Bu taktika müstəqil (görünüşlü) təbəqə ya da qrupların təşkiletmə və onları maliyyələşdirmə, qapalı nəşrlər, mediada manipulyasiya, dezinformasiya, saxtakarlıq və təsir agentlərinin satın alınması kimi fəaliyyətləri ehtiva edir.

Fletçer R. Skoen və Kristogfer Lamb 2012-ci ilin iyununda Milli Strateji Araşdırmalar İnstitutunun hesabatında bu cür aktiv tədbirlərin son dərəcə dar əhatəli olduğunu irəli sürüblər. Onların rəyincə, Sovet İttifaqının aktiv tədbirlər proqramları qavrayış manipulyasiya üçün açıq, ya da örtülü əməliyyatlara, təşviş, sui-qəsd və hətta terrorizm kimi sahələri əhatə edib.

"Aktif tədbirlər" xüsusilə Xruşşov dövründə (1953-64) daha geniş şəkildə yenidən hazırlanıb. Soyuq müharibə dövründə o, rəqib ölkələrə qarşı dağıdıcı fəaliyyətlərdə istifadə olunub. Andropov dövründə (1967-82) KGB bu metodologiyadan istifadə edib.

1970-ci illərdə tərəf dəyişdirmiş KGB agenti Yuri Bezmenov, KQB-nin bu sisteminin dörd təməl mərhələsini açıqlayıb. Buna görə də, ona ədəbiyyatda "Dağıdıcı fəaliyyətin Bezmenov modeli" deyilir.

İttihamlar Trampı iqtidardan məhrum edə bilər

Soyuq müharibə dövrünün irsini əks etdirən "aktiv tədbirlər" indiki vaxtda kiber texnologiyanın də dövriyyəyə girməsi ilə çox daha geniş tətbiq sahəsinə çevrilib. Hazırda Rusiyanın bu taktikanı Ukraynadan tutmuş Çeçenistana qədər qarşıdurmaların olduğu bütün bölgələrdə tətbiq etdiyinə dair ümumi bir rəy var. 

Rusiyanın aktiv tədbirlərlə ABŞ və Fransadakı seçkilərinə təsiri bu ölkələrin daxili siyasətinə dərindən təsir etməkdədir.

Bu xüsusdakı iddialar hələ qətilik qazanacaq şəkildə isbat ediməsə də, bundan betərinin gözlənildiyinə dair şayiə və iddiaların ciddi nəticələr doğura bilər. Belə ki, bu gün ABŞ-da bəzi siyasi və kəşfiyyat təşkilatlarının yüksək mənsəbli rəhbərləri vəzifələrindən kənarlaşdırılıb.

Üstəlik, rus agenti olmaqla ittihamlanan və bəlkə də bir gün bu səbəblə ABŞ prezidenti də iqtidardan kənarlaşdırılacaq.(Tərcümə: Strateq.az)

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

CNN-də Rusiya ilə bağlı sərt senzura tətbiq olunub

bitmap-img3

Rakurs

Maşın qiymətinə semest imtahanı – Seyidovun sələfi ADU-da “narıncı inqilab” edir?

bitmap-img3

Seçmələr

Taksi sürücüsü Artur Rasi-zadənin kortejinə belə “protiv” getdi - Video

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru