Xəbər xətti

11 DEKABR

15:02 Nazir: “Tarixi əşyalara yeni baxış formalaşmalıdır”

14:58 Qızcığaz

14:55 Məşhur türk rejissor aktyor tərəfindən öldürüldü

14:51 OPEC+ anlaşması iyunda dayandırıla bilər

14:47 “Əl-Cəzirə” qəzeti ümummilli lider Heydər Əliyevdən yazıb

14:42 Yaddaşsızlığın səbəbi nədir?

14:36 Sabahın hava proqnozu

14:31 Əkrəm Həsənov: “Palata banklara xəbərdarlıq etməlidir”

14:27 Sabah Bakıda bu yollar bağlı olacaq

14:22 Rusiya və onun dostları ABŞ dollarını necə məhv etmək istəyirlər?

14:17 Vladimir Putin Suriyaya səfər edib

14:13 İŞİD üzvü olan 6 min nəfər Afrikaya qayıda bilər

14:10 Qiyməti təsdiqlənmiş dərmanların siyahısı yayılıb

14:06 Tehrandan Ər-Riyada barış şərti

13:59 NATO: “Rusiya Bakı və İrəvana bilərəkdən ziddiyyətli siyasi mesajlar göndərir”

13:55 Yalçın Topçu: “Türkiyə bu məsələdə Azərbaycanın yanındadır”

13:51 ABŞ-ın “Böyük Mərkəzi Asiya” layihəsi - Təhlil

13:45 Nazirin ixtisaslı kadr bəhanəsi: İş var, işçi yox

13:26 Erməni deputat Qarabağda qəzaya düşdü

13:22 Xoşqədəm ölən qardaşı qızından yazdı

13:19 Misirdə 3500 illik mumiya aşkar edilib

13:15 Saakaşvili məhkəməyə gətirilib

13:12 Məşhur futbolçular oyundan sonra dalaşdılar

13:07 Əli Həsənovun nəvəsi barədə qərar verilir

13:03 ABŞ terrorçu PKK-nın Suriyadakı qoluna yarım milyard dollar ayırıb

12:59 Ağır atletika üzrə yığmanın baş məşqçisi istefa verdi

12:56 Ölkədə fiziki qüsurlu doğulan körpələrin sayı açıqlanıb

12:51 Prezident İlham Əliyev: “Rusiya ilə parlamentlərarası əməkdaşlıq genişləndirilməlidir”

12:47 Jirinovskidən Trampın Qüds qərarına reaksiya

12:44 Bu marşrut xəttinin hərəkətində dəyişiklik edilib

12:42 Qüds məsələsinə görə Azərbaycan-İsrail münasibətlərində gərginlik gözlənilirmi?

12:39 Nəsimidə “Ümummilli Lider Heydər Əliyev və qadın siyasəti” mövzusunda tədbir keçirilib

12:36 İran növbəti tələbə hərəkatına hamilədir

12:32 Kazuo İşuquro diplom və medal aldı

12:27 Hacı Məmmədovun bacısı: “Nəyinizə lazımdır Hacının qəbri?”

12:24 Elnur Əliyev “Qoruq siyasəti” ilə özünü kimdən qoruyur?

12:18 Bizim qızlar da 16 yaşında hamilə qalsaydı

12:15 Ramil Səfərov polkovnik-leytenant oldu

12:11 Bu il 13 bank filialı bağlanıb

12:07 Ən şirin mütaliə

12:04 Gənc oğlan metroda qatar relsinə yıxılıb

12:00 Keçmiş nazir müavininin yaxın qohumu 5 milyonu hardan tapdı?

11:52 Nazir: “Əlillərin işlə təminatında problemlər var”

11:48 “Bir az mədəni olsunlar, tərbiyəsizlik etməsinlər”

11:44 Ağa Cəfərli: “Xəyanət etməyin”

11:40 Bank sektorunun cəmi aktivləri azalıb

11:36 “Qaçqınkom” xarici ölkələrin Bakıdakı diplomatik nümayəndələrini Tərtərə apardı

11:32 Qəbələ sakini özünü bıçaqladı

11:31 “Monopoliya naziri” hər il Azərbaycana nə qədər ziyan vurub?

11:29 Heyva çəyirdəklərinin faydaları

11:26 NATO Kremlin Bakıya və İrəvana qarşı “3 C” siyasəti haqda

11:22 Rusiya Dövlət Dumasının nümayəndə heyəti İlham Əliyevin qəbulunda

11:19 Şəkidəki qəzada yaralanan 4 hərbçidən biri vəfat etdi

11:15 Azərbaycanda ombudsman postuna layiqli namizəd tapılmır, yoxsa...

11:12 Bacısının ərini və qayınatasını güllələdi

11:08 2018-ci ilin trend olacaq rəngi müəyyənləşdi

11:04 Belarus Azərbaycanda ticarət evi açmaqda maraqlıdır

11:00 Neft ucuzlaşdı

10:56 İş adamı sevgisinə qarşılıq verməyən 3 uşaq anasını öldürdü

10:52 “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı danışıqlara həmkarlarımı cəlb edəcəyəm”

10:49 Erməni hərbçi qəza törətdi: 1 ölü

10:42 “Hakimiyyətin öz daxilində də böyük müxalifət formalaşmaqdadır”

10:37 Bakıda gənc oğlan “beşbarmaq”la döyüldü

10:33 Bakı-Quba yolunda qəza: yaralılar var

10:28 Andre Villie: “Təzyiqlər məni Azərbaycana daha da yaxınlaşdırdı”

10:24 Ekspertlərin 2018-ə ehtiyatlı Qarabağ proqnozları

10:20 Messi daha bir rekorda imza atıb

10:16 Siyəzəndə sürüşmə: 50 evdə çat əmələ gəlib

10:12 Putinin Türkiyə səfərinin proqramı məlum oldu

10:09 İlhamə Quliyevanın oğlunun həbsinin yeni detalları

10:05 Elxan Şahinoğlu: “Bu adam nə edirsə, Azərbaycan əleyhinə edir”

9:58 “Seçkilərdə prezidentliyə namizədliyimi verəcəyəm”

9:54 Şirvan şəhərində yaşayış evində yanğın olub, ölən var

9:50 Amerika xristianları Trampın Qüds qərarını niyə dəstəkləyirlər?

9:46 Cəbhədə atəşkəs 117 dəfə pozulub

9:42 Dolların bu günə olan rəsmi məzənnəsi –Mərkəzi Bank

9:38 Xarici diplomatlar və əcnəbi KİV nümayəndələri Tərtərə gəlib –Prezidentin göstərişi ilə

9:34 Bayram ərəfəsi bazara keyfiyyətsiz ərzaq malları çıxarıla bilər

9:30 Röya “Altın Kelebek“ə sahib oldu - Video

9:26 Azərbaycanın bank sektorunun balans kapitalı 3,1 mlrd. manatdır

9:22 Palata: Bank sektoru mənfəətliliyini qoruyur

9:17 Bakıda yeniyetməyə 3 bıçaq zərbəsi vurulub

9:13 Əfqanıstan Yaxın Şərqdən Mərkəzi Asiyaya qapı olacaqmı? - Təhlil

9:09 Fazil Məmmədovun işdən çıxarılması ilə bağlı 4 milyardlıq oğurluq iddiası

9:05 Tərtərdə ağır yol qəzası baş verib

10 DEKABR

22:00 Süni intellektə malik holoqram təqdim edilib

21:57 Kim Çen: “Belə bir dövlət tanımıram”

21:49 Səidə Natavanla Dadonun boşanmasından danışdı

21:38 İlyasov: “Rusiya çox doğru mövqe sərgiləyir”

21:22 Azərbaycanın fındıq bağları təhlükə altındadır

21:15 Şəkidə yaralanmış hərbçilər hospitala göndərilib

21:03 Ramiz Məmmədov: “Biz Nostradamus deyilik”

20:57 Saakaşvili baş prokuroru məhkəməyə verdi

20:44 Salyanda yol qəzası: yaralılar var

20:37 Cocuq Mərcanlıda gün ərzində 1,30 hektar ərazi tam təmizlənib

20:29 Qətər: “İsrailin bu addımı çirkin cinayətdir”

20:16 Ruhani yeni büdcənin layihəsini təqdim etdi

20:04 Avropanın ən bahalı 20 gənc futbolçusu - Siyahı

19:57 Saakaşvili tərəfdarlarının mitinqi sona çatdı

19:42 Ərdoğan Trampa meydan oxudu

19:39 Sülh üzrə Nobel mükafatının təqdimetmə mərasimi keçirilib

19:25 Rusiyadan Azərbaycana gələn qatarlara yeni hərəkət qrafiki tətbiq edilib

19:13 Mingəçevirdə mənzildən qadın meyiti tapılıb

19:07 Əncirin faydaları

18:55 Tahir İmanov: “İlham Əliyevin konsertlərimizə gəlməməsinin səbəbini bilmirəm”

18:47 Söyün Sadıqovla Saakaşvilinin işbirliyi barədə müdhiş iddialar

18:38 “O mesajı dəfələrlə dinlədim”

18:24 Hindistanda polis öz həmkarlarına atəş açıb

18:11 Əzgilin faydaları

18:05 Avropanın ən kasıb ölkələri müəyyən edilib

17:59 Tanınmış rejissorun metroda səhhəti pisləşdi

17:54 Yağan güclü qar hava limanlarının işini iflic etdi

17:48 Ölkəmizdə “Formula-1” azarkeşlərinin sayı artıb

17:42 İranda qar uçqunu: 9 alpinist öldü

17:36 Türkmən prezident 4 nazirlə vidalaşdı

17:31 Bakıda qəza: Avtomobil iki yerə bölündü

17:26 Türkiyə və Rusiya “Akkuyu” AES-nin inşasına başlayıb

17:23 “Keşlə” “Kəpəz”dən üstün oldu

17:18 “Natavan gəlinlik geyinmək üçün Dadodan istifadə etdi”

17:12 Rəsmi Tbilisi Saakaşvilinin ekstradisiyasını istəyir



ANALİZ

...

Rusiya kəşfiyyatı xarici ölkələrdəki seçkilərə nə cür müdaxilə edir?

Tarix 26.05.17, 13:26

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Merve Seren
Anadolu News Agency


Rusiyanın ABŞ-dakı son prezident seçkilərinin nəticələrinə kiber üsullarla müdaxiləsi yönündə müzakirələrin əsdirdiyi küləklər hələ sakitləşmədiyi dönəmdə Donald Trampın rus kəşfiyyatı ilə əlaqələri mövzusunda aparılan istintaqa rəhbərlik edən FBI başçısı Ceyms Kominin ani bir qərarla vəzifəsindən uzaqlaşdırılması böhranı daha da dərinləşdirib.

Prezident seçkisinə rus müdaxiləsinə bağlı CIA, FBI və NSA-nın ortaq şəkildə hazırladığı və yanvar ayında yalnız 25 səhifəlik qisimi açıqlanan kəşfiyyat hesabatı ABŞ siyasi tarixinin ən böyük siyasi qalmaqallarından birinə çevrildi. Siyasi təşkilatların elektron sistemlərinin "hack" edilməsi və oğurlanan məlumatların "WikiLeaks" kanalına sızdırılaraq ABŞ-da siyasi böhrana gətirib çıxarması KQB-nin uzun illərdir müraciət etdiyi "aktiv tədbir" ("siyasi təxribatlar") ilə "kiber əməliyyatlar" arasında birbaşa bağ qurulmasına səbəb oldu.


Kiber hücumlarda bənzər taktikalar

Rusiyanın digər ölkələrdəki seçkilərə marağı ABŞ prezident seçkilərin ilə bitmədi. Məsələn, Fransada 23 Aprel 2017 tarixdəki prezident seçkilərinin ilk turundan iki gün sonra informasiya texnologiyaları təhlükəsizliyi sahəsində ixtisaslaşmış kiber təhlükəsizlik firması "Trend Micro" (Tokio) rus hackerlərin prezidentliyə namizəd Emmanuel Makronun seçki kampaniyasını hədəfə aldıqlarını iddia etdi.

ABŞ kəşfiyyat təşkilatları "Pawn Storm" (başqa adla – "Fancy Bear" və ya "APT 28") adlı kiber casus qrupunun Rusiyanın hərbi kəşfiyyat xidməti QRU ilə bağlantısına diqqət yetirərkən, "Trend Micro"lu araşdırmaçı Feyke Hakebord "Pawn Storm"un istifadə etdiyi digital infrastrukturdan Makronu hədəfə alan saxta "web domain"i təsbit etdiklərini açıqladı. Digər tərəfdən, Hakebord Makrona qarşı hücumlara dair rəqəmsal barmaq izlərinin 2016-da H.Klintonun seçki kampaniyasını icra edən Demokratik Milli Komitənin (DNC) və 2016-nın aprel-may aylarında Almaniya kansleri Merkelin partiyasını hədəf alan hücumlarla bənzər olduğunu vurğuladı.

Bu proseslər kəşfiyyat dünyasında "informasiya müharibələri" və "təsir əməliyyatları / nüfuz casusluğu" mövzularını yenidən gündəmə gətirdi. ABŞ-da davam edən müzakirələrdə Rusiyanın rəqib ölkələrin seçkilərini, ya da siyasi qərar qəbuluna təsiretmə məqsədilə kiber vasitələrlə icra etdiyi əməliyyatları, əsasında SSRİ DTK-sından miras qalan və Soyuq müharibə dövründəki "aktiv tədbirlər"lə əlaqələndirməyə dair müzakirələrin əsası oldu.

Tarixi bir istilah olan "aktiv tədbirlər" Rusiyanın kiber / informasiya əməliyyatları ABŞ Nümayəndələr Palatası Kəşfiyyat Komitəsinin bu il martın 20-də, açıq iclasda, "Rusiyanın aktiv tədbirlərinin  istintaqı – Open Hearing on Russian Active Measures Investigation" başlığı ilə müzakirəyə çıxarılıb.

Aktif tədbirlər və dərketmənin idarə olunması

Nümayəndələr Palatasının martın 15-də  "İnformasiya müharibəsi və əks-təbliğat" başlıqlı iclasında Fort Livenvortdaki Xarici Hərbi Araşdırmalar Ofisinin (FMSO) qocaman analitiki və Rusiya üzrə mütəxəssis olan Timoti L. Tomas, Rusiyanın "informasiya savaşı" konsepsiyasını "texniki" və "psixoloji" informasiya şəklində iki əsas kateqoriyaya ayırmışdı. 

Tomas kiber və ictimai medianın qarışdırma trendini və Rusiyanın ortaya çıxan yeni tendensiyalar və döyüş formasının əhəmiyyətli yenilənməsindən söz açdı.

Bu anlayış çərçivəsində Rusiya ənənəvi aktiv tədbirləri əks etdirən "online" taktika ilə əməliyyatlar icra etməkdədir. Məsələn, Rusiya ölkə daxili və öılkə xaricindəki siyasi gündəm və ideologiyasını reallaşdırmaq üçün bəzi müstəqil qruplardan istifadə edirdi.

1990-cı illərin əvvəllərindən etibarən, xüsusilə də Putinin ilk və daha sonra 2000-ci illərdəki iqtidarı dövründə FSB kompüter quldurluğu ilə məşğul olan "qaranlıq qruplar"la naməlum əlaqələr qurmağa başlamışdı. Bu döyüş tərzi, Yaxın Şərqdə cərəyan edən "vəkalət müharibələri"n sanki bir başqa versiyasını xatırladır.

Bəs "aktiv tədbirlər" anlayışı tam olaraq nə deməkdir?

Bu, ruscadakı "активные мероприятия" olub KGB tərəfindən bir sıra "təsiretmə fəaliyyəti"ni ifadə etmək üçün istifadə edilən çətir anlayışıdır. Ancaq qeyri-rus qaynaqlar bu anlayışı daha çox dar mənada "dərketməni idarəetmə"` ilə məhdudlaşdırır. O, rusların Sovet İttifaqı haqqında müsbət, düşmənlərinə dair isə mənfi hisslər yaratmaq vasitəsilə cəmiyyəti, ya da qərar alıcıların davranışlarına və fikirlərinə təsir üçün müraciət etdikləri örtülü vasitələr, ya da siyasi faaliyət başa düşülməlidir.

Aktif tədbirlərin ümumi xüsusiyyəti və məzmunu haqqında ən dəqiq açıqlamanı sabiq KGB general Oleq Kaluginin hələ 1998-ci ildə CNN-ə verdiyi müsahibədə ifadə edilib. Kalugin sovet kəşfiyyatının aktiv tədbiri sovet kəşfiyyatının qəlbi və ruhu adlandırıb və mahiyyətinin dağıdıcılıq – subversion olduğunu dilə gətirib.

Bu tətbiqlər, Kaluginə görə, kəşfiyyat məlumatı toplama fəaliyyəti yox, dağıdıcılıqdır. Sözügedən tədbirlər Qərbi güçsüzləşdirmək, başda NATO olmaqla Qərb ittifaqında uyğunsuzluq və ayrışma yaratmaq və ABŞ-ı Avropa, Asiya, Afrika və Latın Amerika xalqlarının gözündə zəiflətmək kimi məqsədləri nəzərdə tutur. 

Sovet dövründəki tətbiqlər

Kaluginin rəyini nəzərə aldıqda, "aktiv tədbirlər" anlayışı əslində, siyasi döyüş taktikasından başqa bir şey deyil. Bu taktika müstəqil (görünüşlü) təbəqə ya da qrupların təşkiletmə və onları maliyyələşdirmə, qapalı nəşrlər, mediada manipulyasiya, dezinformasiya, saxtakarlıq və təsir agentlərinin satın alınması kimi fəaliyyətləri ehtiva edir.

Fletçer R. Skoen və Kristogfer Lamb 2012-ci ilin iyununda Milli Strateji Araşdırmalar İnstitutunun hesabatında bu cür aktiv tədbirlərin son dərəcə dar əhatəli olduğunu irəli sürüblər. Onların rəyincə, Sovet İttifaqının aktiv tədbirlər proqramları qavrayış manipulyasiya üçün açıq, ya da örtülü əməliyyatlara, təşviş, sui-qəsd və hətta terrorizm kimi sahələri əhatə edib.

"Aktif tədbirlər" xüsusilə Xruşşov dövründə (1953-64) daha geniş şəkildə yenidən hazırlanıb. Soyuq müharibə dövründə o, rəqib ölkələrə qarşı dağıdıcı fəaliyyətlərdə istifadə olunub. Andropov dövründə (1967-82) KGB bu metodologiyadan istifadə edib.

1970-ci illərdə tərəf dəyişdirmiş KGB agenti Yuri Bezmenov, KQB-nin bu sisteminin dörd təməl mərhələsini açıqlayıb. Buna görə də, ona ədəbiyyatda "Dağıdıcı fəaliyyətin Bezmenov modeli" deyilir.

İttihamlar Trampı iqtidardan məhrum edə bilər

Soyuq müharibə dövrünün irsini əks etdirən "aktiv tədbirlər" indiki vaxtda kiber texnologiyanın də dövriyyəyə girməsi ilə çox daha geniş tətbiq sahəsinə çevrilib. Hazırda Rusiyanın bu taktikanı Ukraynadan tutmuş Çeçenistana qədər qarşıdurmaların olduğu bütün bölgələrdə tətbiq etdiyinə dair ümumi bir rəy var. 

Rusiyanın aktiv tədbirlərlə ABŞ və Fransadakı seçkilərinə təsiri bu ölkələrin daxili siyasətinə dərindən təsir etməkdədir.

Bu xüsusdakı iddialar hələ qətilik qazanacaq şəkildə isbat ediməsə də, bundan betərinin gözlənildiyinə dair şayiə və iddiaların ciddi nəticələr doğura bilər. Belə ki, bu gün ABŞ-da bəzi siyasi və kəşfiyyat təşkilatlarının yüksək mənsəbli rəhbərləri vəzifələrindən kənarlaşdırılıb.

Üstəlik, rus agenti olmaqla ittihamlanan və bəlkə də bir gün bu səbəblə ABŞ prezidenti də iqtidardan kənarlaşdırılacaq.(Tərcümə: Strateq.az)

pia.az











Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Ramil Səfərov polkovnik-leytenant oldu

bitmap-img3

Rakurs

Leriki kimlər və necə idarə edir? - Şok siyahı

bitmap-img3

Seçmələr

Şəkidə hərbçilər yol qəzasına düşüb – 4 ölü, 4 yaralı (Yenilənib)

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru