Xəbər xətti

21 OKTYABR

21:55 “Exit-poll”:"Kaxa Kaladze Tbilisi meri vəzifəsinə seçkilərdə 54% səs əldə edib"

21:50 Cüdoçumuz erməni rəqibinə qalib gəldi – Dünya çempionu oldu

21:40 Rusiya XİN Trampın İrana yönəlik mövqeyinə barmaq tuşladı - Məsuliyyətsizlikdir!

21:33 Ronaldodan növbəti xeyirxah addım

21:20 Gürcüstanda yerli idarəetmə orqanlarına seçkilər başa çatıb

21:06 “Android” əlavələrində boşluq aşkarlayanlar mükafatlandırılacaq

20:44 Dünyada ən çox universiteti olan ölkələr və Azərbaycan

20:25 “Taliban” Kabildəki partlayışa görə məsuliyyəti üzərinə götürüb

20:12 Ermənistan barəsində Azərbaycanda çəkilmiş film Rusiyada qadağan edildi

20:05 “İran nüvə proqramı ilə bağlı öhdəliklərinə sadiq qalıb“

19:55 Tərtərdə həyat yoldaşını qətlə yetirən şəxs polisə təslim olub

19:40 Azərbaycandan meyvə-tərəvəz ixracı 64% artıb

19:33 “Rusiyanın ən məxfi nüvə obyektlərində ABŞ bayrağı dalğalanırdı”

19:25 Trampdan Kennedi ilə bağlı qadağa: Məxfi sənədlər...

19:10 Bakıda pul və qızıl oğurluğu etmiş keçmiş məhkum tutuldu

18:50 Ərdoğan:“ABŞ-ı sivil ölkə adlandırmaq olmaz“

18:40 “Rusiyada evlərin qiyməti daha 2-3 il düşəcək“

18:35 Dünyanın ilk süni intellekt naziri

18:25 Topaz Premyer Liqası:“Neftçi” səfərdə “Kəpəz”i məğlub etdi

18:20 AŞPA məruzəçisi jurnalistin Kiyevdə saxlanılmasından narahatdır

18:12 Müəlliminin qızı Putinin əsas rəqibi olacaq?

18:05 Əfqanıstanda 25 terrorçu məhv edilib

17:50 Pan-Afrika Parlamentinin prezidenti Azərbaycana səfərə gəlir

17:33 Polis özünü Kür çayına ataraq intihar etmək istəyən gənc qızı xilas edib

17:25 "Yaxın 2 ildə Azərbaycanda kənd təsərrüfatı sektoru artacaq"

17:12 Müəmmalı sövdələşmə: “boz kardinal” kürdlərin əsas ixrac neft kəmərini aldı

17:05 Aldığı evin sənədləri saxta çıxmış Bakı sakini intihara cəhd edib

16:50 Gürcüstan DİN: Marneulidəki silahlı insidentin siyasətlə əlaqəsi yoxdur

16:44 Bakı-Xarkov-Kiyev avtobus reysi fəaliyyətə başlayacaq- Bu tarixdən

16:35 Demetdən Hülyaya cavab: “Sözləri məni dəli edir“

16:30 Nəcməddin Sadıkov ABŞ-a gedib

16:23 Gürcüstanda azərbaycanlıların yaşadığı rayona xüsusi təyinatlılar cəlb olunub

16:17 Kataloniyanın muxtariyyat statusu dayandırılıb

16:12 İsrail qırıcıları Suriyayazərbələr endirdi

16:05 CNBC: Bitkoinin qiyməti 10 min dolları ötəcək

16:00 Bakıda pul və qızıl oğurluğu etmiş keçmiş məhkum tutuldu

15:53 “Bizim oynadığımız qadın obrazına paxıllıq edirlər”

15:40 Türkiyə Azərbaycanla hərbi sazişi ratifikasiya edib

15:27 Çexiyada parlament seçkiləridir

15:21 Dünyanın ilk süni intellekt naziri fəaliyyətə başladı – Müsəlman ölkəsində

15:16 Rusiyaya aparılan 33 ton pomidorun idxalına icazə verilməməsinin səbəbi məlum olub

15:10 Müəmmalı sövdələşmə: “boz kardinal” kürdlərin əsas ixrac neft kəmərini aldı

15:03 “Sabah” qəzetinin yazarı “Qarabağ”ı təhqir etdi və üzr istədi

14:56 Münhendə naməlum şəxs bir neçə nəfəri bıçaqla yaralayıb

14:51 Proqnoz: Qlobal maliyyə böhranı daha 10 il davam edəcək

14:46 İsrail Əsədi hədələdi: “Daha ağır zərbələr endirəcəyik”

14:40 Direktor: “Qarabağ” “Atletiko” ilə matçda böyük nailiyyət qazandı”

14:33 “Qiymətlərin optimallaşması üçün monopoliya aradan qaldırılmalıdır”

14:28 İraq ordusu daha iki neft yatağını kürdlərin əlindən aldı

14:00 “Sabah” qəzetinin yazarı “Qarabağ”ı təhqir etdi

13:56 Azercell-dən “Hədsiz” İnternetlə və ilkin ödənişsiz iPhone8 əldə et!

13:51 Tərtərin Əskipara kəndində səyyar qəbul-görüş keçirilib

13:46 Kürdüstanın müstəqilliyi gündəmdən çıxır?

13:40 Azərbaycan e-imzanın tanınması üçün bır sıra ölkələrlədanışıqlar aparır

13:33 Dağlıq Qarabağda iki erməni hərbçi ölüb

13:27 İstanbuldan Bakıya gələn şəxsin baqajından soyuq silah tapıldı

13:22 Əfqanıstanda terror hücumu: Ölənlərin sayı 70 nəfəri ötüb

13:17 Həyat yoldaşını qətlə yetirən şəxs polisə təslim oldu

13:08 Kamran Əliyev yeni cərimələrlə bağlı mübahisələrə aydınlıq gətirdi

13:02 Bakıda intihara cəhdin qarşısı alınıb

12:56 Münhendə naməlum şəxs insanlara hücum edib

12:50 Birinci xanım paltarını muzeyə bağışladı

12:43 Malayziyada sürüşmə - Torpaq altında ölənlər və itənlər var

12:37 Qahirədə terrorçularla atışmada 54 xüsusi təyinatlı həlak olub

12:31 Zakir Həsənov müşavirə keçirib

12:25 Beynəlxalq Caz Festivalının açılışı olub

12:19 ABŞ-da aktiv neft quyularının sayı bu həftə də azalıb

12:13 Hava yenidən pisləşəcək: Leysan gözlənilir

12:06 Kataloniyanın taleyi həll olur - Nazirlər toplanır

12:01 Ramil Usubov Gəncədə şikayətçi vətəndaşları qəbul edib

11:56 Kiçik və orta sahibkarlara vergi güzəştləri tətbiq oluna bilər

11:49 Azərbaycan ət idxalı üçün xərclərini 91% artırıb

11:42 İtaliya polisi 15 milyon avroluq narkotik ələ keçirib

11:36 İrana qarşı sanksiyalar müzakirə olunacaq - ABŞ Konqresində

11:31 AŞ PA-dan Azərbaycana hücumlar Səməd Seyidovu bitirə bilər

11:26 Misirdə 4 avtomobilin toqquşması nəticəsində 16 nəfər ölüb

11:20 Azərbaycan Mərkəzi Bankı hərrac keçirəcək

11:13 Azərbaycan idmançıları yarışlardan 1 illik kənarlaşdırıldı

11:07 Qabil Hüseynli: “1993-cü ilin əvvəlində Qarabağı xilas etmək şansı böyük idi”

11:02 Rusiya XİN: İŞİD-lə mübarizədə istənilən addımları təqdir edirik

10:57 Baş alıb gedən “qara yumor”un, plagiatlığın qarşısını necə almalı...

10:50 Qızıl 9 dollardan çox ucuzlaşdı

10:45 Jirinovski: “Azərbaycan Rusiyanın tərkibinə daxil olmalıdır”

10:39 Ronaldo 370 yaralıya yardım etdi

10:33 İndoneziya sahillərində 5,3 bal gücündə zəlzələ olub

10:28 İşğalçıya çarpaz zərbə: Bakının “əli” güclənir, İrəvan şanssız qalır

10:23 Sabirabadda iki avtomobil toqquşub: Ölən və yaralılar var

10:18 Dünya birjalarında neft bahalaşıb

10:13 Atəşkəs 126 dəfə pozulub

10:09 Əfqanıstanın paytaxtı raket atəşinə məruz qalıb

10:05 Gürcüstanda yerli idarəetmə orqanlarına seçkilər keçirilir

10:00 Azərbaycanın D-8 ölkələri üçün əhəmiyyəti

0:57 S-400 Yaxın Şərqdə oyun qaydalarını dəyişdirir

0:44 Alim Qasımov haqda film çəkildi

0:38 İlk üzən elektrostansiya istifadəyə verilib

0:25 Rusiya: “Bir çox ölkə xüsusi əməliyyatlar keçirməlidir”

0:12 II Avropa Oyunlarının Atletlər Kəndinə azərbaycanlı rəhbər təyin olundu

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

20 OKTYABR

23:58 Bacısını oğlanla görən 17 yaşlı gənc bıçağa əl atdı

23:44 Daha bir azərbaycanlı interpolun axtarışındadır

23:39 Şirin qazlı içkilər uşaqlarda sümük əriməsinə səbəb olur

23:26 Azərbaycandan aparılan 33 ton pomidor Rusiyaya buraxılmadı

23:11 “Gelandewagen”in istehsalı dayandırılıb

23:06 Qax sakini bədbəxt hadisə nəticəsində ölüb

22:59 Sərdar Cəlaloğlu Dəniz Baykalla olan görüşündən danışdı

22:44 “Bu bankda böyük məbləğdə pulu olanlara deyirlər ki, puldan imtina et”

22:39 “Kiyev-Bakı münasibətlərindəki pozitivlik heç də hamının xoşuna gəlmir”

22:25 FES rəhbərliyinə namizədlər - Siyahı

22:18 Rusiya helikopterləri terrorçuların bazasına endi

22:04 “Qanuni oğru” 3,6 milyon avro ödəyərək azadlığa çıxdı

21:56 Şəmkirdə 26 yaşlı oğlan öldürülüb

21:48 13 yaşlı yeniyetmə məktəbdə atəş açdı

21:34 Məşhur müğənninin evini yardılar

21:27 Axtarışda olan 26 nəfər həbs edilib

21:13 Misirdə silahlı toqquşma: 3 polis ölüb, 1 yaralı

21:07 Xaçmazda məktəbli itkin düşüb

20:55 FİFA futbol vətəndaşlığı ilə bağlı qaydalara yenidən baxacaq

20:47 Füzulidə top mərmisi tapılıb

20:35 Bu ilin 6 ayında ölkədə toplanılan qanın miqdarı açıqlanıb

20:29 Ölkəyə istilik veriləcəyi tarix açıqlandı


ANALİZ

...

Qərb dövlətləri 1990-cı ildən bəri dörd milyon müsəlmanı qətlə yetirib – Araşdırma

Tarix 04.08.17, 10:10

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Yeni Akit (Türkiyə), 03.08.2017


Qərbin müsəlman dünyası ərazisində 1990-cı illərdən başladığı müharibələrdə dörd milyondan çox adam həlak olub.

Mərkəzi Vaşinqtonda olan “Həkimlər sosial məsuliyyət uğrunda” adlı təşkilat keçən ay ABŞ “terrorizmə qarşı müharibə”yə təkan verəndən bəri mülki vətəndaşlar arasındakı ölümlərin sayına işıq salan  araşdırmaların nəticələrini dərc edib. 11 sentyabr teraktından sonra həlak olmuş mülki şəxlsərin sayı 1,3-2 milyon nəfər təşkil edir.

Nobel mükafatı laureatı olan həkimlər 97 səhifəlik hesabatda ABŞ-ın birbaşa müdaxiləsindən sonra İraq, Əfqanıstan, Pakistanda mülki əhalinin itkilərini təhlil ediblər. İndiyədək azdan-çoxdan dəqiq rəqəmlər üzə çıxarmağa nail olunmasa da, bu araşdırma mülki şəxslər arasındakı itkini maksimal şəkildə dürüst hesablamaq cəhdini ifadə edir.

Hesabatda mülki əhalinin itkiləri haqda daha erkən hesabatlara diqqət yetirilir, media meynstrimi (ingiliscə: əsas yön-tərc.) sərt tənqidə məruz qalır. Deməli, məsələn, məruzədə xatırladılır ki, KİV-lərin məlumatına görə, İraqda mülki əhalinin itkisi 110 min nəfər təşkil edib, amma “Həkimlər sosial məsuliyyət uğrunda” təşkilatının versiyasına görə, bu rəqəm həqiqətdən xeyli uzaqdır.

İraq

Müharibənin başlanğıcından İraqın ən-Nəcəf şəhərində ancaq 1354 ölüm haqda məlumat verilsə də, məruzədə informasiya keçib ki, bölgədə cəmi 40 min adam dəfn edilib. Aviazərbələr üzrə statistika üçün də oxşar durum səciyyəvidir. Gerçək rəqəmlər haqqında məlumat verilən hava hücumlarının sayından daha yuxarıdır.

“Həkimlər sosial məsuliyyət uğrunda”  qurumunun məruzəsində qeyd olunduğu kimi, mülkin əhalininn itkisinin qiymətləndirilməsində istifadə olunan üsul bir çox baxımdan yanlışdır və siyasiləşdirilib. Hesabatların əksəriyyəti zorakılıq səviyyəsinin qıcqırdığı bölgələri nəzərə almır. Bəzi hesabatlarda yalnız o dövrün İraq səhiyyə nazirliyi kimi qaynaqlarından birtərəfli məlumatlar verilir. Bəzi hesabatlarda isə rəqəmlər ABŞ-ın basqısı altında dəyişdirilib.

“Həkimlər sosial məsuliyyət uğrunda”nın dəyərləndirdiyinə görə, Amerikanın İraqa müdaxiləsinin gedişində həlak olmuş dinc sakinlərin sayı bir milyona yaxındır. Əfqanıstanda itkilər 220 min, Pakistanda 80 min səviyyəsindədir. Məruzədə qeyd olunur ki, bu rəqəmlər ən aşağı göstəricilərə əsaslanır və mülki əhalinin gerçək itkiləri iki milyonu aşa bilər.

Qərbin İraqa ilk müdaxiləsi 1991-ci ildə Fars körfəzində müharibə ilə başlayıb və bu ölkəyə nisbətdə sanksiyalarla davam edib. Ehtimal olunur ki, bu müharibə və tətbiq edilmiş sanksiyalar İraqda 200 minə yaxın mülki şəxsin həlakını törədib. Müharibədən sonrakı dövrdə sanksiyalar nəticəsində həlak olan dinc sakinlərin sayı 1,7 milyondur. Beləliklə, 2003-cü ildə ikinci müharibənin başlanğıcına qədər İraqda öldürülmüş mülki şəxslərin sayı iki milyona çatır. İndiki anda mülki əhalinin itkisi üç milyonu keçib.

Əfqanıstan

Ehtimal oluinur ki, Sovet İttifaqının gedişi, hakimiyyətin taliblər tərəfindən ələ keçirilməsi və  ABŞ müdaxiləsindən sonra Əfqanıstanda başlanmış vətəndaş müharibəsi fonunda bütün bu müddətdə birbaşa və ya dolayısı ilə davam edən müharibələr üzündən həlak olanların sayı 200 mindən 2 milyona qədərdir. Bu ölkədə mülki əhali itkisinin önəmli hissəsi hesabatlar və mətbuatda əksini tapır.

Taliblərin idarəçiliyi dönəmində bu ölkəyə qarşı tətbiq edilmiş  sanksiyalar müddətində ərzaq çatışmazlığı və xəstəlik üzündən əksəriyyəti uşaqlar olan minlərlə dinc sakin həlak olub. Və 2001-ci ildə ABŞ müdaxiləsi zamanı böyük sayda mülki şəxs qətlə yetirilib. Məlumat verilir ki, gecə reydlərinin gedişində, Amerika hərbçilərinin xaotik hücumu, pilotsuz təyyarələr və helikopterlərdən istifadə ilə endirilən aviazərbələr, ABŞ dəstəyi ilə hökumət qüvvələrinin əməliyyatları zamanı onlarla dinc sakin ölüb. Bu cür böyük ərazisi və təcrid olunmuş rayonlara malik olan ölkədə mülki əhalinin itkisi haqda çox vaxt məlumat da olmur.

Pakistan

ABŞ-ın Əfqanıstandakı müharibəsinin faktiki olaraq arxa həyəti olmuş Pakistanda da mülki əhalinin itkisi mühüm problemdir. “Taliban”ın öz varlığını sürdürdüyü tayfa əraziləri tez-tez Amerika hərbi təyyarələri və pilotsuz uçuş aparatlarının hədəfi olur. Məlumdur ki, bu hücumlar nəticəsində həlak olanların önəmli qismini mülki şəxslər təşkil edir. Digər tərəfdən, ABŞ dəstəyi ilə Pakistan ordusunun bu bölgəyə nisbətdə həyata keçirdiyi hücumlar da böyük sayda mülki əhalinin həlakına səbəb olub. Xəbər verilir ki, Pakistanda “terrorizmə qarşı müharbə”nin başlanğıcından bəri 80 min dinc sakin öldürülsə də, təxmin edildiyi kimi, gerçək rəqəmlər xeyli yüksəkdir.

Lakin Qərb güclərinin apardığı müharibələrdə mülki şəxslərin həlakında təkcə ABŞ günahkar deyil. Rusiya, Fransa, Böyük Britaniya kimi ölkələrin də bu hissə üzrə zəngin xidmət siyahısı var.

Qafqaz

Sovet İttifaqının dağıldığı dövrdə alovlanan müharibələr Rusiyanın əsrlərlə idarə etdiyi bölgədə mülki əhaliyə çox böyük ziyan vurub. 1994-cü ildə I çeçen müharibəsi ilə başlanmış münaqişələr nəticəsində həyatını itirmiş mülki şəxslərin sayı XXI əsrin başlanması ilə bir qədər intensivliyini azaldıb – təxminən, 200 min nəfər. Rusiya tərəfindən qəddar bombardmanlar və bir çox yaşayış məskənlərinin, hər şeydəın əvvəl Qroznının praktik olaraq yerüzündən silinməsi faktı indiyədək yaddaşlarda təzədir.

Somali

Bu ölkədə otuz ildən çox baş verən daxili münaqişələrdə ABŞ və BMT-nin iştirakı mülki əhali arasındakı itkilərin daha da çoxalmasına səbəb olub. Bu bölgədə mülki şəxslərin BMT sülhməramlıları tərəfindən zorlanması barədə məlumat verilir. Ölkədə mülki əhali arasındakı ölümlər üzrə gətirilən rəqəmlər, ən azı, 300 min təşkil edir və 500 minə çatır.

Əlcəzair

Güman edilir ki, İslam Xilas Cəbhəsinin yüksəlişindən sonra meydana çıxan vətəndaş müharibəsində, sonra isə hərbi çevrilişdən sonra 150 min dinc sakin qətlə yetirilib. Məlumdur ki, Fransanın dəstəklədiyi ordunun mülkin əhaliyə münasibətdə işgəncələrdə, qətllərdə əli var. Digər tərəfdən, mülki şəxslərin həlakında həmçinin mühüm amil Silahlı İslam Qrupu (GIA) olub – hesab olunduğu kimi, ona bəzi kəşfiyyat qurumları nəzarət edir.

Bosniya

Avropanın mərkəzində BMT sülhməramlıları kontingentinin gözü qabağında baş verən vətəndaş müharibəsi mülki əhalinin kütləvi qətli halları ilə zəngindir. Bu bölgədə həyatını itirmiş 50 min nəfər mülki şəxsin böyük qismini Bosniya müsəlmanları təşkil edir. Bosniyada indiyədək kütləvi dəfnlər aşkarlanır, oradan yüzlərlə həlak olmuşların cəsədləri çıxarılır.

Hələ Suriya, Yəmən, Fələstin kimi bir çox bölgələrdə Qərb güclərinin başlatdığı müharibələr minlərlə insanın həyatını aparıb. Bu ölümlər beynəlxalq birlik üçün rəqəmdən özgə bir şey olmadığı ilə yanaşı həm də həqiqətdən çox uzaqdır. Mülki əhalinin gerçək itkiləri tez-tez sirr olaraq qalır.  

***
Qəribədir ki, türkiyəli həmkarımız bu mövzu kontekstində Rusiya-Ermənistan güclərinin fəal iştirakı və Qərbin siyasi dəstəyi ilə Azərbaycanda baş vermiş qanlı 20 yanvar faciəsi, Xocalı qırğını, 90-cı illərdə Bakı metropolitenində təşkil edilmiş qəddar teraktlar, erməni  qüvvəlrinin Qarabağ müharibəsinin gedişində və soydaşlarımızı Qərbi Azərbaycandan yurd-yuvasından didərgin salarkən törətdiyi qanlı qətlləri, Azərbaycan türklərinə tutduğu divanı ümumiyyətlə yad etmir…  
(Strateq.az)

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Türkiyə Azərbaycanla hərbi sazişi ratifikasiya edib

bitmap-img3

Rakurs

BDU-nun dosentindən nazirə və DİM sədrinə açıq məktub

bitmap-img3

Seçmələr

Polisə silahlı basqın edənlər məlum olur - “Hafka”nın həbs xəbəri yayıldı

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru