Xəbər xətti

18 AVQUST

18:04 Hacı Şahin: “Dənizdə hicabla çimmək düzgün deyil”

18:00 5G üzrə hansı ölkələrin lider olacağı açıqlandı

17:55 Qarşıdakı 3 gün üçün dolların rəsmi məzənnəsi açıqlandı

17:48 Prezident Xəzər rayonuna 5,78 milyon manat ayırdı

17:40 Prezident İlham Əliyev əfqanıstanlı həmkarını təbrik etdi

17:28 Şimali Koreyaya qarşı ABŞ-Yaponiya müttəfiqliyi gücləndirilir

17:20 “Boliviya Azərbaycanın müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəkləyir”

17:13 Fəzail Ağamalı nəhayət danışdı: “Təngnəfəsliyim var idi”

17:06 Türkiyə-İran hərbi müqaviləsi nəyə aparır?

16:58 Əli Kərimlini kimlər maliyyələşdirib? - Əslində siyahı çox uzundur...

16:53 Bakıda çağırışa gedən təcilli yardım həkimi döyülüb

16:47 Ərdoğan Almaniyanın iqtidar partiyalarını türk düşməni adlandırıb

16:40 Respublikanın çaylarında və transsərhəd çaylarda mövcud vəziyyət açıqlanıb

16:31 “Samsung” 10 mindən çox akkumulyatoru geri çağırıb

16:20 İlin ən çox qazanan aktrisası o oldu - İlk 3-lük

16:08 Hindistanda daşqınlar nəticəsində 120-yə yaxın adam həlak olub

15:58 BNA Sahil metrosunda təmir işləri ilə əlaqədar daşıyıcılara xəbərdarlıq edib

15:50 Banklar müştərilərini itirir

15:38 Rusiya əhalisi yenidən azalmağa başlayıb

15:30 Azərbaycanlılarla taciklər arasında qanlı dava: Onlarla yaralı var

15:23 Trampın ən yaxın müttəfiqinin oğlu ABŞ prezidentini tənqid edib

15:15 Dənizdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən şəxs xilas edilib

15:10 Nazirlik: 810 tələbə kollec, 3350 tələbə ali məktəblərə köçürülmək üçün qeydiyyatdan keçib

15:04 Sergey Şoyqu: “Rusiya getdikcə Türküstanda möhkəmlənir ”

14:57 Azərbaycan MN ermənilərin yaydığı dezinformasiyalara cavab verib

14:32 Messi “Barselona”da onu görmək istəyir

14:28 “Medcezir”in rejissoru tələbə qıza təcavüzdən həbs edildi

14:24 Azərbaycanda 23 mindən çox insanı heyvan dişləyib - 4 nəfər ölüb

14:20 Ərdoğan Azərbaycana gələcək

14:16 Heykəltəraş olacaqdı şəhid oldu - Samir Kaçayevin həyat hekayəsi

14:10 Rusiya, Türkiyə və İran birgə hərbi əməliyyatlara başlaya bilər –Suriyada

14:06 İstanbulda Yunanıstan konsulluğu yanır

14:02 Bədii gimnastika üzrə 24-cü açıq Azərbaycan çempionatına start verilib

13:58 Misirdə avtobus qəzası: 5 ölü

13:54 “Qara bazar”da qiymətlər – Rubl bahalaşdı

13:50 Əli Kərimliyə çalışan məmur kim olub?

13:46 İlin ən yaxşı futbolçusu adına son 24 namizəd

13:42 Bəs anan nə vaxt harayına çatacaq?

13:38 Yaponiyada 52 uşaq valideyn zorakılığına görə həlak ölüb

13:34 “Müsəlmanları Avropaya buraxmayın” - Nazir çağırış etdi

13:30 Bakıda vəhşi quşları qanunsuz saxlayan şəxs cərimələnib

13:26 Yol polisi “led” işıqlarla bağlı xəbərdarlıq etdi

13:26 DİN Göygöldəki dəhşətli qətllə bağlı məlumat yaydı

13:22 Rusiyadan azərbaycanlılar və ermənilər deportasiya olundu

13:18 İxtiraçılar saqqızı diaqnostik testə çeviriblər

13:14 Müharibə veteranı olan sahibkarlar üçün vergi güzəşti yoxdur

13:09 Zvyagintsevin filmi iki nüfuzlu festivalda

13:05 Alimlər depressiyaya qarşı lampa hazırlayıblar

13:01 37 yaşlı kişi həmkəndlisini baltaladı - Qubada

12:57 “Uşağımı qəbul edən olsa, ərə gedərəm” - Şahin Zəkizadənin xanımı

12:53 İş adamının oğlu “Range Rover”lə qəzaya düşüb - Ağır yaralı var

12:49 “Qarabağ”ın sabiq hücumçusu Kipr klubunda

12:45 Havanın temperaturu yüksələcək – Hava proqnozu

12:41 “III dünya savaşı 2050-ci ildə başlanacaq”

12:37 Ermənistanda dəhşət- Hərbçini yandıraraq öldürdülər

12:33 Barselonadakı məşum teraktın VİDEOları

12:29 “Real” Madridin oyunçusu millimizin oyunçusu ilə komanda yoldaşı oldu

12:25 Avtomobil qaçıran yeniyetmələr ələ keçdi

12:21 Müəllim olmaq istəyən 5225 namizəd müsahibəyə buraxılıb

12:17 Necati Şaşmazdan vəfasızlıq: dəfnə gəlmədi

12:13 Barselona terrorunda şübhəli bilinən daha bir nəfər saxlanılıb

12:09 Beş yaşlı Zeynəb quduzluqdan ölüb - Nazirlik açıqladı

12:04 Rusiya quyunun dibinə yuvarlanır!

11:59 Sumqayıtda küçə itləri zərərsizləşdirilir - Əməliyyat başladı

11:55 Etibar Əzimov: “Niyə o məhsulların ölkəyə gətirilməsinə şərait yaradırlar?”

11:51 İspaniyanın Azərbaycandakı səfirliyində dövlət bayrağı endirildi

11:47 Əflatun Amaşov: “Nazirliyə müraciət etmişik”

11:43 Payızda bəzi dərmanlar bahalaşacaq

11:39 “Uşağımız olsun deyə evlənmişik” - Kıvanç

11:35 Rəşad Sadiqovun “Meserati”si sifariş ilə saxlanılıb?

11:31 Keçmiş MTN polkovniki apellyasiya şikayəti verib

11:27 Müslim Maqomayev anıldı

11:23 “Alibaba” son rübdə 2 milyard $ mənfəət əldə etdi

11:19 Millət vəkilinin bacısı qəzaya düşdü: daha 3 yaralı

11:15 Azərbaycanlılarla taciklər arasında qanlı dava: onlarla yaralı var

11:11 Bakıda “gəzən” təhlükə - Fotolar

11:07 “Beşiktaş” Ermənistan yığmasının futbolçusunu satışa çıxarır

11:03 İspaniyada azı 6 nəfərin terror aktları ilə əlaqəsi olub

11:00 Azərbaycan tibb tarixində bir ilk yaşandı

10:56 Azərbaycan XİN Barselonada baş verən teraktı pislədi - Bəyanat

10:52 MKİ Barselonadakı terakt barədə 2 ay əvvəl xəbər veribmiş!

10:48 Nazirlikdə yeni idarə rəisi təyin edildi

10:44 “Merve ilə ayrılmaq qərarı aldıq” - Murad təsdiqlədi

10:40 Türkiyədə Atatürkə olan münasibət yumşalıb

10:36 Quduzluq haqda dəhşətli faktlar - Nə etmək lazımdır?

10:32 Dənizdə batan 2 gəncin meyiti tapıldı

10:28 Bu günə olan məzənnələr – Rəsmi

10:24 Barselonada zərər çəkənlər arasında Azərbaycan vətəndaşları yoxdur

10:20 Türkiyədə ağır qəza - 7 ölü, 20-dən çox yaralı

10:16 Nailin qəza törətməsini Şahverdiyev gizlədib? - Rəsmi açıqlama

10:12 Bakıda evlər ucuzlaşdı

10:08 Azərbaycanda ən çox maaş hansı sektorda verilir? – Rəsmi

10:04 Ermənistanda müharibə xofu - şimal hədələri hədəfə dəyib

10:02 İspaniyada üçgünlük matəm elan edildi

10:00 Barselonada dəhşətli terakt: 13 ölü, 100 yaralı - Fotolar+Video

9:58 İlham Əliyev İspaniya kralına başsağlığı verib

9:54 Neftçalda 56 yaşlı kişi intihar edib

9:50 Lənkəranskinin il mərasimi keçirilir

9:46 Qızıl bahalaşdı

9:41 İspaniyada növbəti terror aktı törədildi

9:37 Musa Yaqub nəvəsinə meşədə toy edəcək

9:29 Qaxda 28 yaşlı oğlan özünü asdı

9:26 Bakıda toyda dava düşdü: 1 yaralı

9:23 Əli Həsənovun həbsdəki nəvəsinin işində şok gəlişmə

9:19 Ərdoğan krala başsağlığı verib

9:15 Atəşkəs 112 dəfə pozuldu

9:11 Azərbaycan neftinin qiyməti bahalaşır

9:07 Sabirabad sakini bıçaqlandı

9:03 Akif Çovdarova 15 il cəza istənilməsi etiraz doğurdu

9:00 Azərbaycanın İsraildə səfirliyinin olmamasının əsl səbəbi

0:59 Ermənistan ordusunda qətl və intihar halları artır

0:47 “Sən mənim çempionumsan”

0:33 Bərzani Kürdüstan üçün şərtlər irəli sürdü

0:28 “Nokia”nın yeni modeli təqdim olundu

0:13 Bakı-Ceyhan kəmərinə bu il 74 mln. dollar xərclənib

0:03 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

17 AVQUST

23:55 Azərbaycan klublarının Avropa Liqasından qazancı açıqlanıb

23:46 Ağ rəngli qidalardan çox istifadə edin

23:39 Türk restoranına silahlı hücum edilib

23:22 Luis Suares 6 oyunu buraxacaq


ANALİZ

...

Putinin hər il türk yurdu Tuvaya təkrarlanan ziyarətində sirr pərdəsi

Tarix 08.08.17, 9:23

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Putini öz asılılığına salan, Yeltsinə içkini tərgitdirən şaman


Rusiya Müdafiə Naziri Sergey Şoyqu bazar-dükanda satılan ət məhsullarına əsla etibar etmir. Yalnız özü ovladığı heyvanın ətini dilinə vurur. 

Müsahibələrinin birində o, bunu Çingiz xan yasası ilə izah edib: “Ov əti başqadır, dükan əti başqa. Çingiz xan yasasına görə, hökmdar gərək vaxtaşırı ova çıxsın. Gərək mütləq özü ovladığı heyvanın, balığın ətini özü bişirib yesin”.

Bu qədim türk törəsinə indi dünyada bircə Vladimir Putin əməl edir deyəsən. Bir də əsl türk adı “Seree” olan Rusiya Müdafiə Naziri Sergey Kejiqetoviç Şoyqu. Əfsanəvi Turanın dəqiq coğrafiyasını əlinin beş barmağı kimi bilən Şoyqu, öz ovçuluq azarına deyəsən Putini də yoluxdurub.

Builki yay məzuniyyətini də Putin məhz Turan ərazisində, Uluq-Kem çayının sıldırımlı sahillərində keçirib. Prezidentin mətbuat katibi Dmitriy Peskov 3 günlük bu yay məzuniyyəti barədə mətbuata görün nə söyləyib: “Qısa məzuniyyət zamanı, avqustun 1-3-də Putin Tuvada, Güney Sibirdə olub. Keçilməz tayqanı dəf edib. Dağ göllərinin aydan arı, sudan duru dərinliklərinə balıq ovuna çıxıb. Günəş vannası qəbul edib, dağ cığırları ilə əlçatmaz zirvələrə qalxıb”.

Prezidenti müşayiət edən heyət əvvəlkidi - Sergey... üzr istəyirəm Seree Şoyqu, Tuva Respublikasının başçısı Şolban Kara ool, Xakasiya rəhbəri Viktor Zimin və s. vəzifə sahibləri.

***

Amma...

Amma dövri mətbuatda təkrarlanan bu qısa siyahı bütöv deyil, biləsiz. Siyahıda çox vacib müəmmalı bir şəxsin-Monquş Kenin Lopsan adlı yerli şamanın adı yoxdu.

DOSYE: Monqus Kenin Lopsan. Qədim türk şamanizm ənənələrinin müasir bilicisi. Praktiki. Tutduğu vəzifə, Putinkiylə aşağı-yuxarı eynidi. Sənədlərdə o, “Tuva şamanlarının prezidenti” kimi göstərilir axı. 10 aprel 1925-ci ildə Tuvanın Uzun-Xemçik qoşunu ərazisində, çadırda dünyaya göz açıb. Leninqrad Dövlət Universitetinin Tarix fakultəsi məzunudur. Yaradıcılığı çoxşaxəlidir - şer də yazır, roman da. İctimai-siyasi fəaliyyəti də var. Şamanizmə beş barmağı kimi bələddi. 1994-cü ildə Amerika alimləri tərəfindən “Şamanizmin canlı xəzinəsi” adına layiq görülüb.

“ÇİN KƏLMƏSİ”: Şoyqunun hakimiyyət olimpinə yüksəlməsində bu şamanın deyilənə görə əməyi az deyil. 1944-cü ildə Şoyqunun rəhmətlik atasına tapşırılır ki, “Pravda” qəzetini tuva türkcəsində çapa hazırlasın. Rəhmətlik çox düşünür, dərinliklərə dalır o vaxt. Ancaq “Pravda” sözünün tuva türkcəsindəki qarşılığını tapa bilmir. Məcbur qalır şamanlara müraciət etsin. Belə şamanlardan biri - Monquş Sobsan, deyir qəm eləmə. Yuxun, niyyətin sözün əsl mənasında “çin” olacaq. Bəs “pravda” sözünə tuva türkcəsində “şın” (bizim “çin” kəlməsi) kəlməsi uyğundu.

O vaxtdan Monquş Sobsan dönür Şoyqu ailəsinin xeyirxah mələyinə. Boris Yeltsini eşitdiyimə görə, içki aludəçiliyindən məhz bu şaman xilas edib. O da borclu qalmayıb bu kəramət sahibinə. 1993-cü ildə bu çoxbilmiş qoca aslanı “Xalqlar dostluğu” ordeninə layiq görüb.

Sürgey Şoyqunu Vladimir Putinə calayan incə tel də, bu qoca rahibin barmaqları arasından keçib vaxtilə. Monquş Sobsanın kəramətlərinə baxıb ağzı açıq qalan Putin onu 2004-cü ildə “Vətən qarşısında xidmətlərinə görə” medalına layiq görüb. Öz gözü ilə görüb bu kahin Sibirdə tüğyan edən meşə yanğınlarını necə söndürür bircə kəlməsi ilə. Necə bircə hərəkəti ilə səmadan yerə yağış yağdırır.

***

KAŞKULAQ MAĞARASI: Söhbətimin “mısmısını” burda qurtarıb keçirəm necə deyərlər “Mustafa”sına: “Putini sadəcə bir turist bilməyin Turan diyarında. O, hər il bura xüsusi ayin keçirmək məqsədilə gəlir”.

Vladimir Putinin Tuva, Xakas dağlarında ziyarət etdiyi dərin Kaşaluq mağarası belə sirli ünvanların biridir ancaq. Xam səyyahları maqnit kimi özünə çəkən bu mağara yerli türklər arasında müqəddəs sayılır. Mağaraya girdinmi, vəssalam, başqa bir dünyanın fiziki qanunları ilə yaşamağa məhkumsan. Marşrutu başa vurmaq xoşbəxtliyi indiyəcən çoxlarına nəsib olmayıb. Mağara, xam səyyahların qənimi, əli dəryazlı Əzrayılıdı. 1960-cı ildə mağaraya girən 20 tələbə turistdən ancaq ikisi yer səthinə qayıtmağı bacarıb. Hər iki turist az sonra ağlını itirib, düşüb psixdispanserə. 1996-cı ildə eyni acı taleyi mağaraya girən digər 5 turist tələbə təkrarlayıb. Hadisənin yeganə şahidi isə havalanıb necə deyərlər. Ağzı söz tutmayıb əvvəlcə. Müstəntiqlər, bu yazığın dilindən hadisə barədə bəzi detalları az qala kəlbətinlə çıxarıblar: “Uzun dəhlizlər boyu xeyli getdik. Qəfildən ayağımız altında alov saçan bir qapı gördük. Sonra tüklü-müklü bir məxluq girdi gözümüzə... Mağarada on dəqiqədən çox qalmaq mümkün deyil...”

PUTİNİN POTRTETİ: Yeqor Barkovski adlı bir speoloq, yəni mağara tədqiqatçısı, 1979-cu ildə bu sirli ünvanı zərgər dəqiqliyi ilə öyrənib. Deyib: “Müvafiq mənəvi, fiziki hazırlıqsız bura girmək mümkün deyil. On dəqiqə sonra içəridə sanki məşhər günü başlayır”.

Abakan ekstrasensi Dmitriy İvanov mövzunu davam etdirir: “Aşağı səviyyəlilərin bura girməsi təhlükəlidi. Mağara, öz alovlu qapısını ancaq seçilmişlərin üzünə açır. Mağara boyu balaca bir çay axır. Dibi qızıl yataqlıdı. Qədim tuva qocaları vəfatlarından öncə adətən gedib bu mağaraya girərmişlər. Naməlum qeyb aləminə gedən dar cığır, keçid var orda. Qəribə yerdi. Orda biz bir gün Vladimir Putinin portretini aşkarladıq”.

***

ŞAMAN PSİTEXNOLOGİYALARI: Belə təhlükəli yerlərə bələdçisiz, şamansız getmirlər adətən. Monquş Sobsan görünür, bir gün barmağını irəli uzadaraq bu sirli ünvanları Şoyquya, Putinə nişan göstərib. O vaxtdan bəri Putin ilə Şoyqu düşüblər şaman psitexnologiyalarının iti caynağına. Monquş Sobsanla məsləhtələşmədən heç nə etmirlər.

Misal üçün, Putinin mühafizəsi, Monquş Sobsanın təklifi ilə təkcə onun bədənini deyil, izlərini, kölgəsini də qoruyur. Putinin izləri, ləpirləri soyumadan kimin ağzı nədi üstlərindən keçib adlasın.

Sobsana görə, Putin yeddi heyvanı güdməli, tapmalı, cilovlamalı, minməlidir. Məzuniyyət zamanı Putin məmnuniyyətlə bütün bunlara bittə-bittə əməl edir. Gah rus tayqasında düşür ayı izinə. Sonra ayını minib çapır.

Xəzər sularında Putin misal üçün, nərə balığını izləyib. Nərəni tutunca, bizim kimi, doğrayıb şişə keçirməyib öz qənimətini. Balığı öpüb əzizləyib. Xüsusi siqnallı çip bərkidib bu balığın qulaq nahiyəsinə. Nərəni təzədən Xəzərə qaytarıb.

Eyni ayini Putin Amur pələngi ilə də təkrarlayıb. Ayını öpüb, tumarlayıb. Sonra astaca öz çipini bərkidib bu meşə şahının qulaq nahiyyəsinə. İndi Putinin cangüdənləri təkcə onu deyil, həm də bu çiplənmiş heyvanları da güdüb mühafizə edirlər.

Gördüyümüz kimi, Vladimir Putin bu ovçu sirlərinə, türk şamanizminə qarşı biganə deyil. Altay qubernatoru bu barədə mətbuatda görün nə deyib: “Prezident Dağlıq Altayın müqəddəs yer olduğuna şübhə etmir. O, bu yerləri türklərin ana vətəni sayır. Yaxın gələcəkdə Dağlıq Altayda Rusiya prezidentinin iştirakı ilə hər il türk dövlət başçılarının sammiti keçiriləcək. Müvafiq əmr artıq kağız üzərindədir. Qalır indi ancaq icrası”.

Bəs xarici mətbuat buna nə deyir?: Düzü, xarici mətbuat bütün bu mistik səhnələrdən çox uzaqdı. Qərb qəzetləri, Putinin bu ilki Sibir səyahətinə sırf real, turist gözüylə baxır ancaq. Eşitdiyiniz şərhlərdə iynə ucu qədər belə mistikaya rast gələ bilməzsiz. Alman nəşri “Bild”in diqqət mərkəzində Putinin fiziki bədənidir: “Bədən ölçüləri əladır Rusiya prezidentinin. Qarnında, sinəsində əzələlər gərilib. O, gör neçə ildi əsla dəyişmir”.

Digər mətbuat vasitəsi “Frankfurter Allgemeinen” mövzuya Hollivud boyaları qatır: O, “İndiana Cons” qəhrəmanlarını xatırladır. Trampdan fərqli olaraq fəal idman növlərinə üstünlük verir".

Britaniya mətbuatının flaqman gəmisi “The Guardian” bu şərhlərə qoşulur: “Putin 11 yaşından idmanla ardıcıl məşğuldu. 20 yaşında sambo və dzüdo üzrə idman ustası adına layiq görülüb. Leninqradda bu sahələr üzrə keçirilən yarışlarda birincilik qazanıb”.

Putinin Altay barədə şəxsi kommentləri: “Qayıqla üzü aşağı iti sürətlə axırdıq. Qayıqda həm də qızım da vardı. Qarşı sahildəki tək-tük sakinlər bizi görüncə heyrətə gəldilər. Belələrindən biri araq dolu qədəhini yuxarı qaldırıb işarə ilə məni içməyə dəvət etdi. Dedim, tələsirəm. Qalsın sonraya. Kişi, əlini yerə sallayıb öz bəxti ilə çox tez razılaşdı. ”Yaxşı. Sizin sağlınıza!" - deyib qədəhi başına aşırtdı".

***

Putinə baxıb mən də Turan zirvələrində öz yay məzuniyyətini keçirmək xəyalına düşdüm. İnşallah. Qismət olsa gələn il orda görüşərik.


pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


Müəllifin digər yazıları

design-img

Vernisaj

Ərdoğan Azərbaycana gələcək

bitmap-img3

Rakurs

“Ağ xalatlı xilaskar”dan “master klass”

bitmap-img3

Seçmələr

“Maska taxmışamsa da keçici olub” - Gülər Əhmədova

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru