Xəbər xətti

23 MAY

14:47 Gürcüstanda mobil telefonlar şəxsiyyət vəsiqəsini əvəz edəcək

14:42 “Paşinyanın Qarabağ bəyanatı yeni müharibəyə aparır”

14:38 “Akifə belə təklif, onu təhqir etməkdir”

14:34 Azərbaycanlı iş adamı Qırğızstandan deportasiya edilir

14:30 Zeedorf istefaya göndərildi

14:26 “Fələstinin Haaqa Məhkəməsinə müraciətinin hüquqi qüvvəsi yoxdur”

14:22 “Psixoloji yardım haqqında” qanun qəbul olunacaq

14:17 Zaxarova: “Rusiya Qarabağ probleminin tezliklə həllini istəyir”

14:13 “Bayıl sürüşmə sahəsinin yerləşdiyi yamacda həmişə təhlükə var”

14:09 Nazir İnam Kərimovdan daha bir kadr dəyişikliyi

14:05 AzTV sədri haqda 7 milyonluq iddia

14:01 Sabahın hava proqnozu

13:56 Paşinyan: “Aksiyaları dərhal dayandırın”

13:51 Region Liqasının ilk qalibi bəlli oldu

13:47 Rusiya İraqda yeni neft quyusu aşkarladı

13:44 Ərdoğan Nikolas Maduronu təbrik etdi

13:40 Parisi etiraz dalğası bürüdü

13:36 Zakir Həsənov NATO generalları ilə görüşdü

13:32 “Azyaşlıya kəbin kəsən din xadimləri var”

13:27 AFFA “Qəbələ”nin kapitanını 3 oyunluq cəzalandırıb

13:24 Rəqsanə: “Mənə pul buraxan insan olmayıb”

13:20 “Kapital” bankın bakomatlarında manat müəamması...

13:16 Oğuzda silahlı şəxslər saxlanılıb

13:12 Səhiyyə Nazirliyi: 338 min nəfərdə xəstəliklər aşkarlanıb

13:07 ƏƏSMN sistemindəki yeyintilərin kilid ismi: Əjdər Ol - İttiham

13:04 Çoxuşaqlı ailə məfhumu beşdən üçə endirilsin

13:00 “Abituriyentlərin intiharına görə mətbuat günahkardır”

12:55 Şəhid hərbçinin medalı ailəsinə təqdim olundu

12:52 Rusiyanın TANAP təşvişi: TANAP layihəsi ruslarda niyə qorxu yaradır?

12:48 Banklardan oğurlanmış milyonlarla vəsait donduruldu

12:46 Səlim Müslümovun kadrları: Əsədovalar yeni naziri “ram“ edə biləcəkmi?

12:45 Hadı Rəcəbli: ““Facebook” ailələri dağıdır”

12:41 Qazaxıstanın millimizlə oyun üçün heyəti açıqlandı

12:37 Cəlilabadda büdcə pulları qarət olunur

12:33 Nazir aparat rəhbərini işdən azad etdi

12:29 Deputat: “Qız qaçırma insan oğurluğu deyil”

12:26 Hadi Rəcəbli: “Məni niyə təhqir edirlər?”

12:23 Hər il qeyri-rəsmi nikahdan 2000-ə yaxın uşaq doğulur

12:18 Bill Geytsdən yay mütaliəsi üçün məsləhət

12:15 Yeni nazir İnam Kərimov Əbülfəz Məlikovu çək-çevirə sala bilər

12:11 Özünü lallığa vurub casusluq edən azərbaycanlı

12:07 Səhərlər daim yorğun olanlara xəbərdarlıq

12:03 Xalq artisti: “Uşaqlarımı az görürəm”

12:00 29 yaşlı oğlan intihar etdi

11:56 Nazirliklərdə boşalan yüksək postlar

11:53 “Azərbaycanda boşanma hallarının sayı 2 dəfə artıb”

11:48 4 ayda Azərbaycana 847 midən çox turist gəlib

11:45 Bakının 2 yolunda hərəkət məhdudlaşdırılır

11:41 “Dini kəbinkəsmə hüquqi əhəmiyyətə malik deyil”

11:37 Erməni hərbçi postda ölü tapıldı

11:33 “O, Bakının riyakar və etibarsız müttəfiqidir”

11:30 “TANAP Azərbaycan və Türkiyənin mövqelərini daha da gücləndirəcək”

11:26 Qızıl ucuzlaşıb

11:22 Tiflisdə itkin düşən azərbaycanlı tələbə tapıldı

11:19 Bərdədə maşın piyadanı vurdu

11:16 Xaricdə pulsuz təhsil bərpa edilsə, nə baş verəcək?

11:12 ABŞ Paşinyana 140 milyon dollar ayıracaq

11:09 ABŞ İranı içdən dağıtmaq istəyir - Təhlil

11:05 Əkilməyən torpaqlar geri qaytarılır

11:01 Azərbaycanlı aktrisa modellik edəcək

10:57 “May ayı üzrə pensiyaların ödənişi başa çatdırılıb”

10:54 Amerikalı yazıçı vəfat edib

10:50 Narkotik maddələr becərən şəxslər tutuldu

10:47 Cavid Qurbanov: “İndi adam balası kimi işləyirlər”

10:42 Ötən gün axtarışda olan 22 nəfər saxlanılıb

10:38 NASA Günəşdə nəhəng dəlik aşkarladı

10:34 Paşinyanın ikibaşlı oyunu: Putin dözməyəcək

10:31 Saxta əlillik problemi və Səlim Müslümovun populizmi - Problem həll olunacaqmı?

10:27 5 yazıçımıza “Ədəbiyyat adamı” mükafatı verildi

10:23 Azərbaycan nefti bahalaşdı

10:20 Türkiyədə 70 hərbçinin həbsinə sanksiya verilib

10:16 Qəbiristanlıqlar bələdiyyə mülkiyyətinə verilib

10:12 Su İdmanı Sarayında məşq edərkən öldü

10:08 Azad Rəhimovun oğluna: “Rəhbərliklə oyun oynamağa cəhd etmə”

10:04 Problemli kreditlər yenidən gündəmdə

10:00 Gədəbəydə güclü yağış bəzi fəsadlar törədib

9:55 Neft ucuzlaşdı

9:50 BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasında Azərbaycanın milli məruzəsi dinlənilib

9:46 Sabirabadda narkotik əkən iki yeniyetmə saxlanıldı

9:42 Parisdə 100 tələbə saxlanıldı

9:38 Çimərliklərdə monitorinqlər başladı

9:34 Atəşkəs 92 dəfə pozulub

9:30 73 yaşlı qadın baş prokuror təyin edildi

9:25 Əli İnsanov azadlığa buraxıla bilər

9:21 “Milan” Avropa Liqasından uzaqlaşdırıla bilər

9:17 OPEK iyunda neft hasilatının həcmini artıra bilər

9:13 Kamçatka sahillərində güclü zəlzələ olub

9:08 AST Telmanın obyektinin qiymətini 300 milyon endirib, yenidən satışa çıxardılar

9:04 İsrail təyyarələri Qəzza zolağına zərbələr endirib

9:00 Həftəsonu əfv sərəncamı veriləcək

0:55 Kral Salmana qarşı qiyam hazırlanır

0:48 Avropa İttifaqı - Azərbaycan danışıqlarının növbəti mərhələsi keçiriləcək

0:36 Fransızlar dünyanın ən kiçik evini tikdilər

0:28 Ölkəyə benzil idxalı artıb

0:16 “WhatsApp”da yenilik

0:03 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

22 MAY

23:55 3 alpinist Qubada niyə həlak olub?

23:42 Yaşıl çay yaddaş xəstəliklərini məhv edir

23:38 Kərə yağı adı ilə satılan yağlar ziyanlıdırmı?

23:25 ABŞ səfirliyinin əməkdaşları Venesueladan qovuldu

23:12 Tokio London və Amsterdamla əməkdaşlıq edəcək

23:07 Litvaya 1500 vahid hərbi texnika gətiriləcək

22:59 8 polkovnik həbs edildi

22:44 Ukrayna ilk dəfə bu raketi sınaqdan keçirdi

22:39 Beyons tarixi abidəni satın aldı

22:26 Azərbaycanın valyuta ehtiyatları 2,2 milyard dollar artıb

22:11 Ramazan ayının yeddinci gününün duası

22:04 Gürcüstan vətəndaşlarından ibarət cinayətkar dəstə saxlanılıb

21:57 Cəlilabadda sərxoş piyadanı avtomobil vurub

21:44 Maduro növbəti 7 il müddətinə prezident elan edildi

21:37 Ölkənin qızıl-gümüş bazarı bahalaşdı

21:25 İngiltərə Futbol Assosiasiyası “Arsenal” klubunu cərimələyib

21:12 ABŞ və Cənubi Koreya prezidentlərinin görüşü keçirildi

21:03 İbrahimoviç ABŞ-da ilk qırmızı vərəqəsini aldı

20:55 Prezident yol polisləri ilə bağlı sərəncam imzaladı

20:47 Məleykə Abbaszadədən abituriyentlərə xəbərdarlıq

20:36 “Kataloniya üsyanı”na Rusiyanın müdaxiləsi təsdiqlənib

20:24 Şimali Kipr türk lirəsindən imtina edir

20:12 Kredit ittifaqları bir-brinin ardınca niyə ləğv edilir?

20:05 Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin bir qrup əməkdaşı təltif edilib



ANALİZ

...

Putini Türkiyəyə nə çəkib apardı?

Tarix 05.10.17, 14:00

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Siyasi hadisələrin də ierarxiyası olur – bölgə, ölkə və bir də dünya miqyasılı hadisələr olur


Bu baxımdan heç şübhəsiz ki, indi Yaxın Şərq regionunda baş verən proseslər, xüsusən müstəqiliyini elan etmiş kürd avtonomiyası ətrafında cərəyan edənlər hələ bir xeyli diqqət mərkəzində olacaq.
Amma etiraf edək ki, Türkiyəyə səfər edən ilk rusiyalı dövlət başçısı olsa da, üstəlik, məşhur təyyarə olayından sonra iki dövlət arasındakı münasibətlər yenidən anlaşıqlı fazaya keçsə də, bütün hallarda Rusiya prezidenti V.Putinin ötən həftə təkrarən Ankarya gəlməsi bizim üçün bir azacıq gözlənilməz idi.

Bir tərəfdən səfər bölgənin ən gərgin dövrünə təsadüf edirdi və bunu əsas götürüb demək olar ki, Putinin qəfil səfəri həm Suriya prosesi, həm də kürd avtonomiyasının müstəqillik referendumu keçirməsi fonunda elə də təəccüblü görünməməli idi. 

Amma yenə də düşünürük ki, bir çox məsələlər, eləcə də kürd avtonomiyasının keçirdiyi referenduma münasibət də elə diplomatlar səviyyəsində izhar oluna bilərdi. Fəqət, Putin diplomatik missiyanı öz üzərinə götürdü və Ankaraya yollandı.

Düşünürük ki, bu, Moskvanın kürd problemində daha böyük rol oynamaq istəyilə bağlı idi. SSRİ-nin süqutundan sonra dünyanın, eləcə də Yaxın Şərqin siyasi landşaftında çox dəyişikliklər olsa da kürd milli azadlıq hərəkatını Rusiya ilə bağlayan tellər hələ də qalmaqdadır. 

Böyük ehtimalla bir detal yəqin ki, diqqətli oxucuların yadındadır. Təyyarə olayı zamanı Ankaraya qarşı acığını çıxmaq üçün yollar arayan rus hökuməti hətta Türkiyənin kürd təmayüllü partiyalarının liderlərini Moskvaya toplamaqdan belə çəkinmədi və kürd liderləri də təklifi böyük məmnunluqla qəbul etdilər. 

Düzdür, böyük hesabla heç nə baş vermədi və təyyarə olayı yoluna qoyulandan sonra həmin olay da unuduldu. Di gəl ki, siyasətdə bir dəfə salınan cığırı heç də dərhal ot basmır, bir də görürsən ki, yenidən onunla addımlamaq fikrinə düşənlər tapılır...

Putinin, daha doğrusu, onun təmsil etdiyi dövlətin referenduma münasibətinə gəldikdə isə, demək lazımdır ki, əslində Moskvanın fərqli yolu da qalmamışdı–region dövlətlərinin hamısı, Türkiyə, İran, Bağdadın özü və hətta ABŞ ona qarşı çıxdı. Belə vəziyyətdə Moskvanın da bu formatı gücləndirməkdən savayı yolu qalmadı. 

Amma “altıncı hiss”imiz onu da pıçıldayır ki, Moskva həm də Türkiyənin tez bir zamanda çox sərt addım ata biləcəyindən narahat idi. İndiki halda kürdləri ABŞ-la, hətta İsraillə daha sıx tellər bağlasa da, Moskva da onlara qarşı biganə deyildir və regionda uzun müddət qalmağı düşünən ruslar çox istərdilər ki, kürdlər üzərində də təsirlərini artırsınlar.

Həm də kürd müstəqillik referendumuna birmənalı “yox” demək Moskvanın siyasi məntiqi və son illərdəki təcrübəsilə heç də uzlaşmır. Məgər onlar belə bir “referendum”u elə Krımda keçirmədilərmi? Məgər onlar eyni ssenarini Abxaziya və ya Cənubi Osetiyada “fırlatmadılarmı”? Hazırda da oxşar siyasi oyunu Ukraynanın şərqində oynamırlarmı?..

Amma bu dəfə başqa bir yolları qalmadı. Yaranmış siyasi ansamblı pozmaq elə də asan məsələ deyildi. Fəqət, mənə elə gəlir ki, partiya hələ sonadək oynanılmayıb. Kürd hərbi birləşmələri regionun ən döyüşkən və nizamlı qeyri–dövlət qruplarındandır. Kifayət qədər silahları da var. 
Bağdad şifahi şəkildə çox asıb–kəsə bilər, amma düşünürük ki, hazırda kürdlərlə açıq savaşa ürək etməz, çünki İraq güclü şəkildə dezinteqrasiya olunmuş və uzun hərbi–siyasi böhrandan sonra özünə gəlməmiş dövlət olaraq qalır– təbii ki, ona dövlət demək mümkünsə!.. 

Üstəlik, ərəb dünyasında da İraqın bütünlüyü məsələsi düşünülən qədər aktual deyil, çünki ərəb siyasi palitrasında da güclü şəkildə sünni–şiə cəbhələşməsi müşahidə edilir. Elə Türkiyə də hər hansı hərbi təzyiqə əl atmayacaqdır, ən azı ona görə ki, onun da prezidenti daha çox danışmağı bacarır. Elə bu səbəbdən də “çox su aparacaq xəmirə” bənzəyir məsələ...

Amma bir nüans var. ABŞ da, Rusiya da müxtəlif səbəblərdən İraqın bütünlüyünü müdafiə etməli oldular. Daha “müqəddəratı təyinetmədən” və “münaqişənin dinc yolla nizamlanmasının fövqəladə dərəcədə vacibliyi”indən danışan olmadı. Amma presedent presedentdir. Kürd avtonomiyasının müstəqilliyini elan etməsilə post-sovet məkanında indi də mövcud olan bir sıra münaqişələr arasında xeyli oxşarlıq var. 

Gəl, böyük dövlətlər–ABŞ və xüsusən də Rusiya post–sovet məkanındakı münaqişələrə tamam fərqli prizmadan baxır, illərdir ki, onları həll etmir və yaxud da həll etməyə qoymurlar. Niyə Dağlıq Qarabağ, Abxaziya və ya Cənubi Osetiya münaqişələrinə münasibətdə ərazi bütünlüyü hamı üçün yeganə meyar olmur? Doğrusu, biz də bunun cavabını bilmək istərdik, amma onu tapmaq elə də asan deyil. 

Mən hələ onu da demirəm ki, Avropada da müşahidə olunan separatist meyllərə tamam fərqli münasibət sərgilənir. Di gəl ki, biz bu münasibəti Dağlıq Qarabağa və yaxud da sadaladığım digər münaqişələrə tətbiqən illərdir ki, müşahidə edə bilmirik. 

Niyə? Bu, C.Oruellin bir əsərindəki çox məşhur bir kəlamı xatırlatmırmı? Orada deyilirdi ki, bütün heyvanlar bərabərdir, amma ki, bəzi heyvanlar daha çox bərabərdirlər...

Hüseynbala Səlimov(istiqlal.az)

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


Müəllifin digər yazıları

design-img

Vernisaj

Banklardan oğurlanmış milyonlarla vəsait donduruldu

bitmap-img3

Rakurs

“Avtomatla gəlib, bahalı atlarımı apardı” - Polis rəisinə ittihamlar, Video

bitmap-img3

Seçmələr

“Elmira Axundova deputat blankında Eldar Mahmudova yazmışdı ki…”

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru