Xəbər xətti

27 İYUN

10:53 İsrail Qəzzada HƏMAS-ın mövqelərini vurub

10:46 Astara sakini narkotik vasitədən ölüb

10:40 Trampdan 6 ölkəyə tətbiq edilən qadağa ilə bağlı açıqlama

10:31 Polad Bülbüloğlu: “Bununla heç vaxt barışmayacağıq”

10:22 Atəşkəs 158 dəfə pozuldu

10:15 Bakıda sərxoş sürücü 7 qonşunun avtomobilini əzdi

10:08 “Ağıllı” yorğan hazırlanıb - Video

10:03 Sabunçu bazarında dava: 1 yaralı

10:00 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

26 İYUN

23:56 Lavrov və Tillerson arasında telefon danışığı olub

23:42 Pakistanda yanğından ölənlərin sayı 157-yə çatdı çatdı

23:34 AZAL-dan “erməni yeməyi” olayına reaksiya

23:27 Rusiyada təyyarə qəzası: pilot öldü

23:10 “Şehiç “Qarabağ”dan getməli idi”

22:56 Mançesterdə təyyarə təcili eniş edib

22:46 Qətərin XİN rəhbəri Vaşinqtona səfər edəcək

22:39 Arif Hacılı Tbilisiyə gedir

22:27 Pərpətöyünün faydaları

22:14 “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ərazi bütövlüyü prinsipi əsasında həll edilməlidir”

22:08 Salvador Dalinin qalıqları eksqumasiya ediləcək

21:56 Eynşteyn zəkasını belə inkişaf etdiribmiş

21:41 Ağdamda 22 yaşlı gənc bıçaqlandı

21:32 NATO: “Breksit bizə təsir etməyəcək”

21:24 Sabirabadda 33 yaşlı kişini cərəyan vurub

21:11 “Hakimiyyətə təhlükə yaradan qüvvələr daha çox hakimiyyətin içindən çıxanlardır” - Qüdrət Həsənquliyev

21:03 “Azadlıq”ın redaktoru Hollandiyadan deportasiya edilir

20:55 Akopyan: “Azərbaycanın bu addımından nəticə çıxardıq”

20:47 Lavrov: “ABŞ onları qoruyur”

20:34 Tanınmış aktyor xəstəxanaya yerləşdirilib

20:30 Yunanıstanda istilər son 10 ilin rekordunu yeniləyib

20:24 Yanğında ölənlərin sayı 157 nəfərə çatıb

20:18 Mingəçevirdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən şəxs xilas edilib

20:12 Azərbaycan prezidenti Polşaya rəsmi səfər edib

19:55 “Qətərin 4 ərəb ölkəsinin tələblərinə əməl etməsi çətindir”

19:40 Sevgilisi tutulan aktrisa tətilə çıxdı

19:33 “Dedim ki, qızım, bu sənə lazım olan əməliyyat deyil”

19:20 Sergey Lavrov ABŞ-ı terrorçulara göz yummaqda ittiham etdi

19:05 Trampın müsəlmanlarla bağlı qadağası ləğv edilmədi

18:55 Almaniya Ərdoğanın mühafizəçilərinə qadağa qoydu!

18:40 “Təhlükəsizlik satılıq mal deyil, onu idxal etmək olmaz”

18:33 Ermənistanda baş nazirlik uğrunda savaş qızışır

18:20 Stalin ən dahi tarixi şəxsiyyət adlandırılıb

18:12 Silahlı Qüvvələrdə “Açıq qapı” günü keçirilib

18:05 Oksana küsülü olduğu Natavan haqda: “İstəsəm barışaram“

17:50 İranda neft emalı zavodunda yanğın – 100-ə yaxın yaralı var

17:44 “Demokratiya olmadan da illərlə yaşamaq mümkündür”

17:40 Salvador Dali qəbirdən çıxarılacaq –İspaniya məhkəməsindən gözlənilməz qərar

17:33 “Ölkədəki bütün problemlərin səbəbi investisiyaların gəlməməsidir”

17:24 Mağaza sahibi ölümcül döyüldü

17:18 CNN-də Rusiya ilə bağlı sərt senzura tətbiq olunub

17:12 Bakıda top mərmisi tapılıb

17:00 Yağış Xaçmazın və Qubanın gilas bağlarına ciddi ziyan vurub –Foto

16:56 Cəlilabadda maşıb aşıb: sürücü ölüb

16:51 BP: İran dünyanın ən zəngin qaz ehtiyatlarına malikdir

16:45 Beyonsun əkizləri hələ də xəstəxanada müalicə alırlar

16:39 “Hambruqda keçiriləcək G-20 zirvəsində “böyük fırtına” əsəcək” –Alman mediası

16:33 AŞPA-nın yay sessiyasında Pedro Aqramuntun istefası gündəliyə çıxarılıb

16:27 İraq may ayında neft ixracının həcmini 0,35% artırıb

16:21 “Ginnesin rekordlar kitabı”na düşən azərbaycanlı: “Riski çoxdur”

16:15 Aleksandr Proxanov Azərbaycanda - Foto

16:09 Restoranda qanlı olay: 11 nəfər güllələndi

16:03 “Nəyə görə Azərbaycan güc yolu ilə torpaqlarını azad etmir?”

15:58 Ermənistanlı deputat AŞPA sədrinin müavini seçilib –Foto

15:52 Ağdaşda yol qəzası baş verib, 17 yaşlı sürücü ölüb, xəsarət alanlar var

15:46 Özbəkistan uçot dərəcəsini 9%-dən 14%-ə qaldırıb

15:40 İtaliyada birinci Azərbaycan film festivalı başa çatıb

15:34 Moskva-Bakı aviareysinin sərnişinlərinə “ermənisayağı” yemək təklif edildi

15:28 Sergey Lavrov ABŞ-ı terrorçulara göz yummaqda ittiham etdi

15:22 Yunanıstanda istilər son 10 ilin rekordunu yeniləyib

15:16 “Hababam sınıfı”ndakı o səhnənin sirri 40 il sonra açıldı - Fotolar

15:10 Ağ Evdə 20 illik Ramazan Bayramı ənənəsindən niyə imtina edildi?

15:04 Qərb böyük təşviş içindədir:uşaqlar sürətlə “kötükləşirlər”

14:59 Piratlar tankerdən 1,5 milyon litr yanacaq oğurladılar

14:53 Məşhur ərəb müğənnisi hava limanında kokainlə tutuldu - Foto

14:48 Rusiya 10 qırıcısını bu ölkəyə göndərir

14:42 Bakıda tanışını bıçaqla qətlə yetirən şəxs tutulub

14:37 Türkiyədə PKK terrorçuları ilə atışmada bir hərbçi şəhid olub, biri yaralanıb

14:31 Qənirə Paşayeva Malavinin keçmiş prezidenti ilə görüşüb - Foto

14:25 Salyanda 20 yaşlı iki uşaq anası intihara cəhd edib

14:19 “Bakıdan yüz erməni əsiri apardıq Yerevana...” - Boris Pastuxov

14:13 Ruslar Stalini tarixin ən dahi şəxsi seçdilər

14:07 İki avtomobil toqquşdu: ölən və xəsarət alan var

14:02 Azərbaycan yığmasının oyunçusu Avropa Liqasında 3-cü pillədə

13:57 Xalq artisti Qəndab Quliyeva vəfat etdi

13:52 Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib

13:48 “Sevgi insanı yerdən-yerə vurur” - Tünzalə

13:43 Ermənistanın dövlət büdcəsinin kəsiri 5,5 faizədək artıb

13:39 “Yol terroru” iki gündə beş can aldı

13:34 An-148 təyyarələrinin istehsalı dayandırılır

13:30 “Tezliklə qoca və xəstə OPEC-ə nekroloq yazılacaq”

13:22 Qubada ana və qızını maşın vurub - Qız ölüb

13:15 Sabah havanın temperaturu 38 dərəcəyədək yüksələcək

13:04 Model qızın ölümündə günahlandırılan həkim haqqında ilginc faktlar

12:55 Bakının “Formula 1”-lə əlaqədar bağlanan mərkəzi küçələri bu axşam açılacaq

12:48 Gənc qadın dərmandan zəhərləndi - Biləsuvarda

12:40 “Proxanovun Putin elitasına yaxınlığı onun söylədiyi fikirlərin əhəmiyyətini artırır”

12:33 Xameneyi: “Problemlərlə bağlı islam ölkələri birmənalı mövqe sərgiləməlidir”

12:26 Füzulidə iftar süfrələri təşkil olunub - Fotolar

12:20 İzmirdə bir ayda 2-ci zəlzələ

12:13 Ucarda 3 gün əvvəl çayda batan 11 yaşlı oğlanın meyiti tapılıb

12:06 Şamaxıda Silahlı Qüvvələri gününə həsr edilmiş bayram tədbiri keçirilib

11:59 Bu gün Strasburqda AŞPA-nın yay sessiyası başlayır

11:53 Avropa İnvestisiya Bankı TAP və TANAP layihələrini maliyyələşdirə bilər

11:45 Ermənilərin Ağdamı atəşə tutması nəticəsində yanğın baş verib

11:33 Şəkidə 17 yaşlı oğlan qəflətən öldü

11:16 ABŞ-da aktiv neft quyularının sayı daha 11 ədəd artıb

11:11 DİM: 16 nəfər qaydaları pozduğu üçün buraxılış imtahanlarından xaric edilib

11:05 Qəndab Quliyevanın həkimi: “Xalq artisti süni tənəffüs aparatına qoşulub”

11:00 Rus politoloq: “ABŞ-la razılaşma heç vaxt olmayacaq”

10:54 Monqolustanda bu gün prezident seçkiləri keçiriləcək

10:45 Yəməndə vəba xəstəliyindən 1300 nəfər ölüb

10:30 “Bəzi dövlətlər bizim daxili işimizə qarışır, dini ayrı-seçkilik etmək istəyənlər var”

10:22 Dünya birjalarında neft bahalaşıb

10:15 Rusiyada meşələr yanır

10:10 Ramazan münasibətilə bayram namazı qılınıb

10:05 General-leytenant Hüseyn Rəsulbəyov - 100

10:00 Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 155 dəfə pozub

9:00 Azərbaycan Silahlı Qüvvələr gününü qeyd edir

25 İYUN

21:55 Bakıda iş qurmaq istəyən qadınlara külli miqdarda pul “atdılar”

21:40 4 gündən sonra toyu olacaq Fahriye ilə Burak küsdü



ANALİZ

...

Orta Şərqdə nəhəng hərbi sövdələşmələr yeni qarşıdurmalar doğuracaq?!

Tarix 25.05.17, 10:59

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Nəsimi Məmmədlinin yazısı


Müasir dünyanın yeni siyasi mərhələyə qədəm qoyduğunu söyləsək, yəqin ki yanılmarıq. Bu dönəmdə bəşəriyyəti hansı sürprizlər gözlədiyini dəqiq proqnoz etmək çətin olsa da, qlobal güclərin atdığı addımları izlədikcə yaxın dövr üçün beynəlxalq münasibətlərin xeyli gərginləşəcəyi ehtimalı getdikcə artır. 

Son günlər dünyanın qlobal və regional güclərinin çağdaş Orta Şərq siyasətini dərindən incələyərkən olduqca qorxulu senarilərin hələ gələcəkdə işə düşəcəyini ehtimal etmək olar. Orta Şərqdə hökm sürən hərbi-siyasi böhran regionda daha böyük fəlakətlərin yaşanacağını, müsəlmanlar arasında ziddiyyətlərin daha da dərinləşəcəyini deməyə əsas verir. Bu bölgədə ağır müharibələrin genişlənməsi, qarşıdurmaların dərinləşməsi, terrorizmin artması, yeni dövlətlərin doğulması yolunda nəhəng layihələr mövcuddur. Görünən budur ki, region hələ bir müddət də dünyanın ən qanlı senarilərinə meydan olacaq. 

Dünyanın super güc ünvanına sahib olan ABŞ-ın prezidenti 9 gün sürəcək xarici səfər proqramları çərçivəsində Orta Şərq və Avropa ölkələrində mühüm görüşlər keçirir. Tramp ilk rəsmi səfərini gerçəkləşdirdiyi Orta Şərqin iri müsəlman dövləti olan Səudiyyə Ərəbistanı ilə imzaladığı hərbi razılaşmalarla regionun gələcək hərbi-siyasi mənzərəsinə də xeyli işıq (qaranlıq) saldı. Çox güman ki bununla da özünün gələcək xarici siyasətinin əsas mesajlarını da dünyaya çatdırmağa nail oldu. Bu səfər ABŞ-ın müsəlmanlara verdiyi önəmi deyil, regiondakı siyasi-iqtisadi maraqlarının gələcək mənzərəsini ifadə edir. 50 İslam ölkəsinin təmsilçilərini Riyadda bir araya gətirən ABŞ-Ərəb və İslam ölkələri zirvə toplantısı həm də müsəlman dövlətlərinin gələcək əməkdaşlığına da aydınlıq gətirdi. 

Heç kəsə sirr deyil ki, antidemokratk rejimlərin yaratdığı nəhəng ekoloji, iqtisadi, hərbi, ideoloji və siyasi problemlər demokratik cəmiyyətlərə də mənfi təsir göstərir. Çağdaş dünyada terrorizmin kökünü kəsmək, demoqrafik problemləri önləmək, dayanıqlı sülhü bərqərar etmək naminə antidemokratik rejimlərə son verilməsi zərurətini kimsə inkar edə bilməz. Bu istiqamətdə konkret addımların atılmasını qərb dairələri mütəmadi bəyan etsə də, təəssüf ki əməldə fərqli davranırlar. İqtisadi-siyasi maraqlar naminə ikili standartların tətbiqi adi hala çevrilib və diplomatiyanın normalarından biri kimi qəbul edilir. 

Tramp Orta Şərq böhranı ilə bağlı ABŞ administrasiyasının yeni və prinsipial siyasi kursunu açıq şəkildə ifadə edərkən, ölkəsinin öncəliklərini də göstərməyə çalışdı. Bəşəriyyətin problemlərinin mədəniyyətlər arasındakı fərqlərdən deyil, yaxşı ilə pisin mübarizəsindən qaynaqlandığını deyən prezident, bu məsələdə Orta Şərq ilə birlikdə savaşacaqlarına, qarşılığında isə radikal İslamın və hər bir İslamçı terror təşkilatlarının kökünü kəsməkdə ərəb dövlətlərindən ciddi addımlar gözlədiyini qeyd etdi. 

Trampın prezident seçilməsi ilə ABŞ-ın yeni xarıci siyasət kursunun konturları da artıq özünü göstərməyə başlayıb. Əsədin hərbi bazalarına raket zərbələrinin ardından Tramp administrasiyası açıq şəkildə İran və Rusiyanı Suriya böhranında Əsədi dəstəkləməməyə çağırış etmişdi. Hətta ABŞ-ın ölkəmizdəki səfiri Azərbaycan hökumətindən də Suriya məsələsində açıq dəstək istəyirdi. Azərbaycan hökuməti həmin vaxt susqunluq nümayiş etdirsə də, bu zirvəyə özünəməxsus formada qatılmaqla ABŞ-ın mesajlarına ehtiyyatlı və müsbət reaksiya verməyə çalışdı. Ancaq görünən budur ki, ABŞ-ın Azərbaycandan istədiyi bu deyil və istədiyini hələlik almayıb. Təəssüf ki ölkəmizi sürətlə təhlükəli gələcəyə yaxınlaşdıran Azərbaycan diplomatiyası nə qlobal, nə də regional güclərlə etibarlı əlaqələr yarada bilib. 

Zirvə görüşündəki çıxışında da əsas hədəfə və ortaq düşmənə qarşı vahid mövqedən çıxış ediləcəyinin anonsunu verən Tramp, Bəşər Əsədin İranın dəstəyi ilə törətdiyi qoxrunc cinayətlərin hələ də davam etdiyini bildirdi. Habelə, İran rejimini qlobal terrorizmə öncüllük edən, bölgədə dağıntıların, xaosun səbəbkarı olan ölkə kimi xarakterizə etdi. Xüsusilə də İranın Suriyada, Livanda, İraqda və Yəməndə həyata keçirdiyi məzhəpçi siyasətin doğurduğu təhlükələrdən, iranlı silahlıların bölgədə sabitliyin və təhlükəsizliyin pozulmasının əsas qaynağı olduğundan bəhs etdi.

Səfər zamanı ABŞ və Körfəz ölkələri arasında terror gruplarının maliyyələşdirilməsinə qarşı cəhdlərin birləşdirilməsi və bir sıra məsələlərlə bağlı razılaşmalar imzalanıb. ABŞ-ın S.Ərəbistanı ilə imzaladığı hərbi müqavilə isə daha çox müzakirələrə səbəb olub. İrana qarşı müdafiənin gücləndirilməsi məqsədilə imzalanan müqavilədə 110 milyard dollarlıq müasir silahların alınması və 10 il ərzində bu məqsədlə 350 milyarda qədər vəsaitin xərclənməsi nəzərdə tutulur. Bu sövdələşmələrin regionda yeni hərbi-siyasi proseslərə gətirib çıxaracağı ehtimalı yüksəkdir. İranla S.Ərəbistanı arasında olduqca gərgin münasibətlər yeni fazaya keçə bilər. ABŞ-ın əsas müttəfiqləri kimi Misirin və S.Ərəbistanının ərəb dövlətləri arasında siyasi nüfuz dairəsini genişləndirməsi, Türkiyənin İslam dünyasındakı yeri və rolunun qismən məhdudlaşdırılması, İranın isə regiondakı siyasi maraqlarının yaxın gələcəkdə tam nəzarət altına alınması nəzərdə tutulur. 

Bəzi ehtimallara görə ABŞ-ın İranla bağlı siyasətinə Türkiyənin ehtiyyatlı davranması və qarşıdurmalara səbəb olacaq proseslərə dəstək verməyəcəyi bəlli olub. Türkiyə öz təhlükəsizliyi və ərazi bütövlüyü naminə həm İranla, həm də Rusiya ilə balanslı siyasətinə sadiq qalacağını ifadə edib. Çox güman ki İran da öz növbəsində Rusiya ilə hərbi-siyasi əməkdaşlığını genişləndirməyə cəhd edə bilər. Regionun yeni gərginliklərə istiqamət götürəcəyi istisna edilmir. Rusiyanın resurslarının tədricən tükəndiyini nəzərə alsaq, bu nüfuz mübarizəsində kimin məğlubiyyətə uğrayacağını yaxın dövrdə proqnoz etmək çətin olmayacaq.

Nəsimi MƏMMƏDLİ
pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


Müəllifin digər yazıları

design-img

Vernisaj

CNN-də Rusiya ilə bağlı sərt senzura tətbiq olunub

bitmap-img3

Rakurs

Maşın qiymətinə semest imtahanı – Seyidovun sələfi ADU-da “narıncı inqilab” edir?

bitmap-img3

Seçmələr

Azərbaycanlı oliqarx gizlicə Las-Veqasda erməni milyarderdən mülk aldı

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru