Xəbər xətti

21 OKTYABR

12:13 Hava yenidən pisləşəcək: Leysan gözlənilir

12:06 Kataloniyanın taleyi həll olur - Nazirlər toplanır

12:01 Ramil Usubov Gəncədə şikayətçi vətəndaşları qəbul edib

11:56 Kiçik və orta sahibkarlara vergi güzəştləri tətbiq oluna bilər

11:49 Azərbaycan ət idxalı üçün xərclərini 91% artırıb

11:42 İtaliya polisi 15 milyon avroluq narkotik ələ keçirib

11:36 İrana qarşı sanksiyalar müzakirə olunacaq - ABŞ Konqresində

11:31 AŞ PA-dan Azərbaycana hücumlar Səməd Seyidovu bitirə bilər

11:26 Misirdə 4 avtomobilin toqquşması nəticəsində 16 nəfər ölüb

11:20 Azərbaycan Mərkəzi Bankı hərrac keçirəcək

11:13 Azərbaycan idmançıları yarışlardan 1 illik kənarlaşdırıldı

11:07 Qabil Hüseynli: “1993-cü ilin əvvəlində Qarabağı xilas etmək şansı böyük idi”

11:02 Rusiya XİN: İŞİD-lə mübarizədə istənilən addımları təqdir edirik

10:57 Baş alıb gedən “qara yumor”un, plagiatlığın qarşısını necə almalı...

10:50 Qızıl 9 dollardan çox ucuzlaşdı

10:45 Jirinovski: “Azərbaycan Rusiyanın tərkibinə daxil olmalıdır”

10:39 Ronaldo 370 yaralıya yardım etdi

10:33 İndoneziya sahillərində 5,3 bal gücündə zəlzələ olub

10:28 İşğalçıya çarpaz zərbə: Bakının “əli” güclənir, İrəvan şanssız qalır

10:23 Sabirabadda iki avtomobil toqquşub: Ölən və yaralılar var

10:18 Dünya birjalarında neft bahalaşıb

10:13 Atəşkəs 126 dəfə pozulub

10:09 Əfqanıstanın paytaxtı raket atəşinə məruz qalıb

10:05 Gürcüstanda yerli idarəetmə orqanlarına seçkilər keçirilir

10:00 Azərbaycanın D-8 ölkələri üçün əhəmiyyəti

0:57 S-400 Yaxın Şərqdə oyun qaydalarını dəyişdirir

0:44 Alim Qasımov haqda film çəkildi

0:38 İlk üzən elektrostansiya istifadəyə verilib

0:25 Rusiya: “Bir çox ölkə xüsusi əməliyyatlar keçirməlidir”

0:12 II Avropa Oyunlarının Atletlər Kəndinə azərbaycanlı rəhbər təyin olundu

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

20 OKTYABR

23:58 Bacısını oğlanla görən 17 yaşlı gənc bıçağa əl atdı

23:44 Daha bir azərbaycanlı interpolun axtarışındadır

23:39 Şirin qazlı içkilər uşaqlarda sümük əriməsinə səbəb olur

23:26 Azərbaycandan aparılan 33 ton pomidor Rusiyaya buraxılmadı

23:11 “Gelandewagen”in istehsalı dayandırılıb

23:06 Qax sakini bədbəxt hadisə nəticəsində ölüb

22:59 Sərdar Cəlaloğlu Dəniz Baykalla olan görüşündən danışdı

22:44 “Bu bankda böyük məbləğdə pulu olanlara deyirlər ki, puldan imtina et”

22:39 “Kiyev-Bakı münasibətlərindəki pozitivlik heç də hamının xoşuna gəlmir”

22:25 FES rəhbərliyinə namizədlər - Siyahı

22:18 Rusiya helikopterləri terrorçuların bazasına endi

22:04 “Qanuni oğru” 3,6 milyon avro ödəyərək azadlığa çıxdı

21:56 Şəmkirdə 26 yaşlı oğlan öldürülüb

21:48 13 yaşlı yeniyetmə məktəbdə atəş açdı

21:34 Məşhur müğənninin evini yardılar

21:27 Axtarışda olan 26 nəfər həbs edilib

21:13 Misirdə silahlı toqquşma: 3 polis ölüb, 1 yaralı

21:07 Xaçmazda məktəbli itkin düşüb

20:55 FİFA futbol vətəndaşlığı ilə bağlı qaydalara yenidən baxacaq

20:47 Füzulidə top mərmisi tapılıb

20:35 Bu ilin 6 ayında ölkədə toplanılan qanın miqdarı açıqlanıb

20:29 Ölkəyə istilik veriləcəyi tarix açıqlandı

20:16 Mağazalardan oğurluq edən dəstə üzvləri saxlanıldı

20:03 Xalq artisti əməliyyat olundu

19:57 “Marca”: “Qızıl top” Kriştianu Ronalduya veriləcək

19:53 Bitkoinin qiyməti 6 000 dollar həddini keçib

19:49 MM reklamla bağlı cərimə təklifini qəbul etdi

19:45 Jirinovski: “Azərbaycan Rusiyanın tərkibinə daxil edilməlidir”

19:41 Makron: “Tramp AB ölkələrini bir-birinə yaxınlaşdırdı”

19:36 Kabildə qanlı hücum: 30 ölü

19:33 Çexiyada parlament seçkiləri başlayır

19:29 Zakir Həsənov yeni zenit-raket sistemlərinin döyüş hazırlığını yoxladı

19:24 Ermənistan ordusunun hərbi hissəsində partlayış baş verib

19:20 Malayziya: “Qarabağın işğalının davam etməsi qəbuledilməzdir”

19:16 TANAP-a 500 milyon dollar kredit ayrıldı

19:11 Ərdoğan: “Azərbaycan BMT TŞ-nın üzvü olsun”

19:07 Xələf Xələfov: “Ermənistan destruktiv siyasət yürüdür”

19:03 “Azərbaycanın coğrafi mövqeyi onu regionun sütununa çevirib”

18:58 Azərbaycanın Gürcüstandakı səfiri Çovdarova baş çəkib

18:53 Keçmiş Türkiyə gözəli reanimasiyaya yerləşdirildi

18:49 D-8 ölkələrinin birgə universiteti yaradılacaq

18:45 Azərbaycanda təqaüd alan tələbələr azalıb

18:41 Bakıda sahibsiz itlər nömrələnəcək

18:37 Azərbaycanda yeni şəlalə aşkarlandı

18:33 Azərbaycanla Meksika arasında saziş imzalanıb

18:30 ABŞ-da 3D printerlə raket yaradılacaq

18:25 Qəbul imtahanında daha bir yenilik

18:20 “Öldüyünü bilib iki əlini başına vurub ağladı”

18:16 Türkiyənin baş naziri Ankara merini istefaya səslədi

18:12 Moskvada ermənilərlə taciklər arasında kütləvi dava

18:08 MTRŞ 11 quruma yayım lisenziyası verib

18:04 Sabahın məzənnəsi

18:00 İspaniya Kataloniya parlamentini buraxır

17:54 Yeni modelin tətbiqindən əvvəl sınaq və monitorinq imtahanları keçiriləcək

17:48 “Ondan əl çək, daha evlidir”

17:42 Avropa Birliyi Kataloniya məsələsinə qarışmayacaq – Donald Tusk

17:35 Patriarx Kirill Azərbaycan prezidentinə məktub göndərib

17:29 “Kreditə görə 2 illik həbs edilənlərə xərclənən vəsaitlə 2 min ailəni mənzillə təmin etmək olar”

17:24 İraq hərbçiləri Kərkükdə kürdlərin əlindəki sonuncu şəhəri də nəzarətə götürdü

17:20 Azərbaycanda yeni televiziya yaradıldı

17:15 Telman İsmayılovun oğlunun 2 milyonluq avtomobili satışa çıxarılır

17:10 Türkiyənin Baş naziri də Ankara merini istefaya səslədi

17:04 Nəsimi rayonunda “Uşaq Hüquqları aylığı” tədbirlərinə start verildi

17:00 Azərbaycan gənclər təşkilatlarının nümayəndələri Soçidə ermənilərin təxribatının qarşısını alıblar

16:59 “Nokia 7” də gəldi

16:53 Biləsuvar Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin saytının təqdimatı keçirildi

16:48 Yaqland Rusiyanı AŞPA-ya qaytarmaq üçün Moskvaya getdi

16:43 Səbail gəncləri “Ağ ölümə” yox deyir

16:37 Bu ərazilərdə sürüşmə sahələri yenidən fəallaşdı - Siyahı

16:32 “Yoldaşımın aparıcılıq etməsinə icazə vermirəm” - Elvin

16:26 “İqtisadiyyatımız 3 dəfədən çox artıb, 2 milyona yaxın iş yeri açılıb”

16:20 Gündə 15 dəqiqə gözəl şeylər haqda düşünsəz...

16:14 Saakaşvili ukraynalıları yenidən Ali Radanın qarşısına çağırdı

16:09 “Nar”-dan yenilənmiş “Günlük” paketləri

16:05 Azərbaycan prezidenti: “Məscidləri dağıdan Ermənistan heç vaxt müsəlman ölkələrinin dostu ola bilməz”

16:00 Uşaq hüquqları ilə bağlı seminar keçirildi

15:50 Məşədi, Dinozavr, Əkibala – Yazıçılarımızın “kliçkaları”

15:45 Təzə “Gelandewagen” gəlir

15:40 “Nikoil Bank” dakı böüyk talanın pərdə aprxasında nələr və kimlər gizlənir?

15:34 Regionda birdəfəlik sülhün bərqərar olmasına mane olan faktor nədir?

15:34 “Heç kəs Azərbaycan və Ermənistanı hansısa həll variantına məcbur edə bilməz”

15:29 Azərbaycan cüdoçusu dünya çempionu olub

15:23 Azərbaycan idmançıları olimpiadadan kənarda qala bilər

15:17 Dövlət qulluğu sahəsində 8 minədək boş yer var

15:11 Azərbaycan Prezidentinin Türkiyəyə səfəri başa çatıb

15:05 Pensiya və müavinətlər üçün dövlət büdcəsindən ayrılan vəsait artırılır

14:59 Həftəsonu ənənəsi dünyada və bizdə...

14:54 Səhiyyə xərcləri üçün 740,7 milyon manat vəsait ayrıldı

14:49 Hökumət borclanma siyasətini sərtləşdirir


ANALİZ

...

Orta Şərqdə nəhəng hərbi sövdələşmələr yeni qarşıdurmalar doğuracaq?!

Tarix 25.05.17, 10:59

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Nəsimi Məmmədlinin yazısı


Müasir dünyanın yeni siyasi mərhələyə qədəm qoyduğunu söyləsək, yəqin ki yanılmarıq. Bu dönəmdə bəşəriyyəti hansı sürprizlər gözlədiyini dəqiq proqnoz etmək çətin olsa da, qlobal güclərin atdığı addımları izlədikcə yaxın dövr üçün beynəlxalq münasibətlərin xeyli gərginləşəcəyi ehtimalı getdikcə artır. 

Son günlər dünyanın qlobal və regional güclərinin çağdaş Orta Şərq siyasətini dərindən incələyərkən olduqca qorxulu senarilərin hələ gələcəkdə işə düşəcəyini ehtimal etmək olar. Orta Şərqdə hökm sürən hərbi-siyasi böhran regionda daha böyük fəlakətlərin yaşanacağını, müsəlmanlar arasında ziddiyyətlərin daha da dərinləşəcəyini deməyə əsas verir. Bu bölgədə ağır müharibələrin genişlənməsi, qarşıdurmaların dərinləşməsi, terrorizmin artması, yeni dövlətlərin doğulması yolunda nəhəng layihələr mövcuddur. Görünən budur ki, region hələ bir müddət də dünyanın ən qanlı senarilərinə meydan olacaq. 

Dünyanın super güc ünvanına sahib olan ABŞ-ın prezidenti 9 gün sürəcək xarici səfər proqramları çərçivəsində Orta Şərq və Avropa ölkələrində mühüm görüşlər keçirir. Tramp ilk rəsmi səfərini gerçəkləşdirdiyi Orta Şərqin iri müsəlman dövləti olan Səudiyyə Ərəbistanı ilə imzaladığı hərbi razılaşmalarla regionun gələcək hərbi-siyasi mənzərəsinə də xeyli işıq (qaranlıq) saldı. Çox güman ki bununla da özünün gələcək xarici siyasətinin əsas mesajlarını da dünyaya çatdırmağa nail oldu. Bu səfər ABŞ-ın müsəlmanlara verdiyi önəmi deyil, regiondakı siyasi-iqtisadi maraqlarının gələcək mənzərəsini ifadə edir. 50 İslam ölkəsinin təmsilçilərini Riyadda bir araya gətirən ABŞ-Ərəb və İslam ölkələri zirvə toplantısı həm də müsəlman dövlətlərinin gələcək əməkdaşlığına da aydınlıq gətirdi. 

Heç kəsə sirr deyil ki, antidemokratk rejimlərin yaratdığı nəhəng ekoloji, iqtisadi, hərbi, ideoloji və siyasi problemlər demokratik cəmiyyətlərə də mənfi təsir göstərir. Çağdaş dünyada terrorizmin kökünü kəsmək, demoqrafik problemləri önləmək, dayanıqlı sülhü bərqərar etmək naminə antidemokratik rejimlərə son verilməsi zərurətini kimsə inkar edə bilməz. Bu istiqamətdə konkret addımların atılmasını qərb dairələri mütəmadi bəyan etsə də, təəssüf ki əməldə fərqli davranırlar. İqtisadi-siyasi maraqlar naminə ikili standartların tətbiqi adi hala çevrilib və diplomatiyanın normalarından biri kimi qəbul edilir. 

Tramp Orta Şərq böhranı ilə bağlı ABŞ administrasiyasının yeni və prinsipial siyasi kursunu açıq şəkildə ifadə edərkən, ölkəsinin öncəliklərini də göstərməyə çalışdı. Bəşəriyyətin problemlərinin mədəniyyətlər arasındakı fərqlərdən deyil, yaxşı ilə pisin mübarizəsindən qaynaqlandığını deyən prezident, bu məsələdə Orta Şərq ilə birlikdə savaşacaqlarına, qarşılığında isə radikal İslamın və hər bir İslamçı terror təşkilatlarının kökünü kəsməkdə ərəb dövlətlərindən ciddi addımlar gözlədiyini qeyd etdi. 

Trampın prezident seçilməsi ilə ABŞ-ın yeni xarıci siyasət kursunun konturları da artıq özünü göstərməyə başlayıb. Əsədin hərbi bazalarına raket zərbələrinin ardından Tramp administrasiyası açıq şəkildə İran və Rusiyanı Suriya böhranında Əsədi dəstəkləməməyə çağırış etmişdi. Hətta ABŞ-ın ölkəmizdəki səfiri Azərbaycan hökumətindən də Suriya məsələsində açıq dəstək istəyirdi. Azərbaycan hökuməti həmin vaxt susqunluq nümayiş etdirsə də, bu zirvəyə özünəməxsus formada qatılmaqla ABŞ-ın mesajlarına ehtiyyatlı və müsbət reaksiya verməyə çalışdı. Ancaq görünən budur ki, ABŞ-ın Azərbaycandan istədiyi bu deyil və istədiyini hələlik almayıb. Təəssüf ki ölkəmizi sürətlə təhlükəli gələcəyə yaxınlaşdıran Azərbaycan diplomatiyası nə qlobal, nə də regional güclərlə etibarlı əlaqələr yarada bilib. 

Zirvə görüşündəki çıxışında da əsas hədəfə və ortaq düşmənə qarşı vahid mövqedən çıxış ediləcəyinin anonsunu verən Tramp, Bəşər Əsədin İranın dəstəyi ilə törətdiyi qoxrunc cinayətlərin hələ də davam etdiyini bildirdi. Habelə, İran rejimini qlobal terrorizmə öncüllük edən, bölgədə dağıntıların, xaosun səbəbkarı olan ölkə kimi xarakterizə etdi. Xüsusilə də İranın Suriyada, Livanda, İraqda və Yəməndə həyata keçirdiyi məzhəpçi siyasətin doğurduğu təhlükələrdən, iranlı silahlıların bölgədə sabitliyin və təhlükəsizliyin pozulmasının əsas qaynağı olduğundan bəhs etdi.

Səfər zamanı ABŞ və Körfəz ölkələri arasında terror gruplarının maliyyələşdirilməsinə qarşı cəhdlərin birləşdirilməsi və bir sıra məsələlərlə bağlı razılaşmalar imzalanıb. ABŞ-ın S.Ərəbistanı ilə imzaladığı hərbi müqavilə isə daha çox müzakirələrə səbəb olub. İrana qarşı müdafiənin gücləndirilməsi məqsədilə imzalanan müqavilədə 110 milyard dollarlıq müasir silahların alınması və 10 il ərzində bu məqsədlə 350 milyarda qədər vəsaitin xərclənməsi nəzərdə tutulur. Bu sövdələşmələrin regionda yeni hərbi-siyasi proseslərə gətirib çıxaracağı ehtimalı yüksəkdir. İranla S.Ərəbistanı arasında olduqca gərgin münasibətlər yeni fazaya keçə bilər. ABŞ-ın əsas müttəfiqləri kimi Misirin və S.Ərəbistanının ərəb dövlətləri arasında siyasi nüfuz dairəsini genişləndirməsi, Türkiyənin İslam dünyasındakı yeri və rolunun qismən məhdudlaşdırılması, İranın isə regiondakı siyasi maraqlarının yaxın gələcəkdə tam nəzarət altına alınması nəzərdə tutulur. 

Bəzi ehtimallara görə ABŞ-ın İranla bağlı siyasətinə Türkiyənin ehtiyyatlı davranması və qarşıdurmalara səbəb olacaq proseslərə dəstək verməyəcəyi bəlli olub. Türkiyə öz təhlükəsizliyi və ərazi bütövlüyü naminə həm İranla, həm də Rusiya ilə balanslı siyasətinə sadiq qalacağını ifadə edib. Çox güman ki İran da öz növbəsində Rusiya ilə hərbi-siyasi əməkdaşlığını genişləndirməyə cəhd edə bilər. Regionun yeni gərginliklərə istiqamət götürəcəyi istisna edilmir. Rusiyanın resurslarının tədricən tükəndiyini nəzərə alsaq, bu nüfuz mübarizəsində kimin məğlubiyyətə uğrayacağını yaxın dövrdə proqnoz etmək çətin olmayacaq.

Nəsimi MƏMMƏDLİ
pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


Müəllifin digər yazıları

design-img

Vernisaj

“Kiyev-Bakı münasibətlərindəki pozitivlik heç də hamının xoşuna gəlmir”

bitmap-img3

Rakurs

BDU-nun dosentindən nazirə və DİM sədrinə açıq məktub

bitmap-img3

Seçmələr

Politoloq: “Sarkisyanın “Qarabağın gələcəyini Azərbaycansız görürük”, söyləməsi...”

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru