Xəbər xətti

23 AVQUST

21:16 Azərbaycanda bir gündə 101 cinayət törədilib

21:10 Tanınmış meyxanaçı həbsdən çıxdı

21:04 Ərdoğan Mattislə görüşdə etiraz etdi

20:58 Xaçmazda 54 yaşlı kişini tok vurub öldürdü

20:53 İran və Səudiyyə Ərəbistanı əlaqələri yenidən bərpa etmək niyyətindədir

20:49 İraqda 5,6 bal gücündə zəlzələ olub

20:43 Özünü yaşadığı evdə asdı

20:37 Yəmən paytaxtına endirilmiş aviazərbə nəticəsində 35 nəfər ölüb

20:31 Bu il 0-100 bal arası nəticə göstərənlərin sayı artıb

20:25 Millimizin heyəti açıqlandı

20:19 Tillerson: “Rusiya terrorçulara silah verir”

20:13 Ueyn Runi İngiltərə milli komandasında karyerasını başa vurub

20:07 Soçidə Putinlə Sarkisyan görüş keçirir

20:00 Macarıstanın Azərbaycandakı səfirliyi viza verilməsini dayandırdı

19:55 Müəllimlərin dərs yükü və əməkhaqqı ilə bağlı prezidentdən sərəncam

19:49 Nazir: “İran OPEC qarşısında öhdəliyinə əməl edir”

19:42 Dənizdə batma təhlükəsi ilə üzləşən 2 nəfər xilas edilib

19:36 Nyu-Yorkdakı Qarabağ döyüşü

19:29 Şəki sakini naməlum şəxs tərəfindən güllələnib - Video

19:23 Sergey Şoyqu: Suriyada vətəndaş müharibəsi bitdi

19:17 Almaniyada avtobus qəzası: 40 yaralı

19:11 Mərkəzi Bankda hərrac

19:05 Bakıda 4 nəfərlik soyğunçu dəstə tutuldu

18:59 FHN Gürcüstanda yanğınla bağlı düşərgə yaratdı

18:54 “Bakıda tozun miqdarı 52 faizə çatdı” - Əhalinin diqqətinə!

18:48 Nazirlər Kabinetində sahibsiz itlərlə bağlı Müşavirə

18:42 28 rayonun içməli su təminatı yaxşılaşdırılacaq - Sərəncam

18:36 Avrozona iqtisadiyyatında inkişafın dayanması siqnalları gəlir

18:30 Ramil Quliyev qələbəsini 15 yaşlı şəhidə həsr etdi

18:24 Şirvan Əbilov “Tərəqqi” medalı ilə təltif olundu

18:18 Azərbaycanda ali məktəbə qəbulda test imtahanı ləğv edilir - DİM sədri

18:12 Qadın güləşçilərimiz məğlub oldu

18:06 İlham Əliyev Nazirlər Kabineti Aparatının strukturunu təsdiqlədi

18:00 Bakı və Abşeronda tozun miqdarı bir az da artıb

17:57 Dünyada ən böyük məlumat mərkəzi tikiləcək

17:52 Jirinovski: “Bunların başı xarab olub”

17:48 Prezidentdən ukraynalı həmkarına təbrik məktubu

17:43 Paytaxtda kollec qarət olunub

17:39 Runi İngiltərə yığmasında karyerasını bitirdi

17:35 Avropa ənənəvi enerji növlərindən imtina edir

17:30 Sabahın məzənnəsi

17:26 Türkmənistan prezidenti Ermənistana gedir

17:22 Dənizdə boğulan 2 nəfər xilas edildi

17:18 Merkel: “ABŞ Şimali Koreya ilə müharibəyə başlayarsa...”

17:13 Ukrayna Rusiyanı tələyə salan yem olacaqmı?

17:08 Ermənistanda 100 min kəndli hara yoxa çıxıb...

17:05 Bayram Səfərov: ““Qarabağ” necə olur olsun qalib gəlməlidir”

17:01 UNİCEF-dən 2 yaşlı Zəhranın ermənilər tərəfindən öldürülməsinə münasibət

16:56 Taekvandoçumuz qızıl medal qazanıb

16:52 Nazirlik operativ iş rejiminə keçdi

16:49 Fransada hərbi patrula hücum edilib

16:44 Xaçmazda 29 yaşlı qadın bıçaqlanıb

16:38 DİN-dən Lerikdəki dəhşətli qətllə bağlı açıqlama

16:34 ABŞ kəşfiyyatının rusiyalıların internet trafikinə çıxışı var

16:28 Dolu Ağaoğlunun milyonluq maşınlarını dağıtdı

16:25 Səudiyyədən Qətərə Həcc ziyarəti qadağası

16:21 Tələbələrin köçürülməsi üzrə elektron sənəd qəbulu başa çatıb

16:16 Xızıda yol çəkilişi zamanı məzarlıq aşkarlandı

16:12 ““Satılır” qadağası ilə bağlı açıqlamanı mən yaymamışam”

16:09 Cavid Cabbaroğlu Elçibəydən yazdı

16:04 MTN generallarının məhkəməsi qapalı davam etdiriləcək

16:01 “Üçüncü günün adamı” filminin beynəlxalq təqdimatı olacaq

15:56 Yəməni bombaladılar: 30 ölü

15:52 Nazim: “Əməliyyatlara 62 min dollar xərcləmişəm”

15:46 Bulvarda naməlum qadın meyiti tapılıb

15:42 Ermənistan ordusunun iki zabiti ağır yaralanıb

15:37 Ronaldu: “Həmişə olduğu kimi, daha güclü qayıdacam”

15:33 Avtomobil qəzasında ölən azərbaycanlı məşhurlar

15:28 “Azərişıq”ın maşınını yandıran saxlanıldı

15:25 Azərbaycanda ilk dəfə çarpaz əməliyyat icra olunub

15:23 Bukmekerlər: “Qarabağ” bu mərhələni keçəcək

15:18 Rusiya varlıları offşorda 1 trilyon dollar saxlayır

15:15 Bayram Kürdəxanılı dəfn olundu

15:10 “Barselona” “Liverpul”a dördüncü dəfə təklif göndərəcək

15:06 Pentaqon şefini Ankaraya gətirən səbəblər – Şərh

15:01 Jurnalistin başı-ayağı kəsilmiş cəsədi tapıldı

14:57 Azərbaycan daha çox pomidor və qızıl ixrac edir

14:53 Trampın Əfqanıstan planı...

14:49 320-dək aviareys təxirə salındı

14:46 Borca görə atasını öldürdü, anasını yaraladı

14:41 Azərbaycan Ukraynadan mal ətinin idxalını artırıb

14:37 Vaxtı keçmiş məhsullar aşkarlandı

14:34 Gəncədə maşınla vurulan piyada ölüb

14:30 Tramp: “Kim Çen İn bizə hörmət edir”

14:27 Zamanında imperiya qurmuş uyğurların azadlıq mücadiləsi

14:22 “Ərdoğan Bakı səfərində İrəvanın sevincinə nöqtə qoyacaq”

14:18 Sumqayıtda qəbirstanlıq yanır

14:14 Ağamirzə Bayramı öldürən qohumundan danışdı

14:11 Zahid Oruc:“Türkiyə Ermənistanla sərhədlərini açmayacaq”

14:08 İraq ezidiləri: “Biz artıq Bərzaniyə etibar etmirik”

14:05 Şoyqu: “Suriyada vətəndaş müharibəsi bitdi”

14:01 Mehriban xanım Heydər Əliyev amallarını yaşadır, təbliğ edir

13:57 Marqvelaşvili: “Azərbaycanlılar əsl dostlarımız olduqlarını göstərdilər”

13:52 Azərbaycanda 11 mindən çox yeni iş yeri açılacaq

13:49 “Neft Daşları”nda yeni quyu istismara verilib

13:46 Bakıda kirayə mənzillər iki dəfə bahalaşdı

13:42 BMT-dən İsrailə Qüds barədə xəbərdarlıq

13:38 Rusiyanın Azərbaycandakı səfirindən Vilyam Hacıyevə təbrik

13:34 Sabahın hava proqnozu

13:30 Çavuşoğlu İraqa kürdlərlə danışığa getdi

13:26 General mini yubkalı qız şəkli göstərdi

13:01 “Onun heç vaxt şəxsi maşını olmayıb”

12:56 Ərdoğanın ilk rəqibi məlum oldu

12:52 Gecə yemək yeyənlərə xəbərdarlıq

12:48 Daha bir xarici şirkət Azərbaycan bazarını tərk edir

12:44 Rusiya DİN azərbaycanlı idmançının “başına pul qoydu”

12:40 Sabah 360 zəvvar Məkkəyə gedəcək

12:36 Çempionlar Liqasında səbətlər müəyyənləşdi

12:33 Alimlər Antarktidada buz altında 91 vulkan tapdılar

12:29 Bakıda qadın yanğın nəticəsində ölüb

12:26 Nazirin qardaşı oğlu məhkəmədə dindirildi

12:24 Vurma cədvəlini bilməyən direktor və... Nazirin 248 saylı məktəbdə baş verənlərdən xəbəri varmı?

12:23 4 arvadlı o amerikalı Azərbaycanda niyə yaşaya bilməzdi?

12:20 Ramil Səfərov: “İşğaldan sonrakı prosesə diqqət etməliyik”

12:17 Şimali Koreya raketlərin sayını artırır

12:12 Evli kommunistə vurulmaq günahdımı?

12:07 “Stimul Hospital”dan “Qarabağ”a dəstək

12:04 Mikroavtobusun salonunda 14 min siqaret aşkarlandı

11:59 Yay tətilindən altı məqam

11:55 Bayram Kürdəxanlını Ağamirzənin qohumu vurub?


ANALİZ

...

Orta Şərqdə nəhəng hərbi sövdələşmələr yeni qarşıdurmalar doğuracaq?!

Tarix 25.05.17, 10:59

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Nəsimi Məmmədlinin yazısı


Müasir dünyanın yeni siyasi mərhələyə qədəm qoyduğunu söyləsək, yəqin ki yanılmarıq. Bu dönəmdə bəşəriyyəti hansı sürprizlər gözlədiyini dəqiq proqnoz etmək çətin olsa da, qlobal güclərin atdığı addımları izlədikcə yaxın dövr üçün beynəlxalq münasibətlərin xeyli gərginləşəcəyi ehtimalı getdikcə artır. 

Son günlər dünyanın qlobal və regional güclərinin çağdaş Orta Şərq siyasətini dərindən incələyərkən olduqca qorxulu senarilərin hələ gələcəkdə işə düşəcəyini ehtimal etmək olar. Orta Şərqdə hökm sürən hərbi-siyasi böhran regionda daha böyük fəlakətlərin yaşanacağını, müsəlmanlar arasında ziddiyyətlərin daha da dərinləşəcəyini deməyə əsas verir. Bu bölgədə ağır müharibələrin genişlənməsi, qarşıdurmaların dərinləşməsi, terrorizmin artması, yeni dövlətlərin doğulması yolunda nəhəng layihələr mövcuddur. Görünən budur ki, region hələ bir müddət də dünyanın ən qanlı senarilərinə meydan olacaq. 

Dünyanın super güc ünvanına sahib olan ABŞ-ın prezidenti 9 gün sürəcək xarici səfər proqramları çərçivəsində Orta Şərq və Avropa ölkələrində mühüm görüşlər keçirir. Tramp ilk rəsmi səfərini gerçəkləşdirdiyi Orta Şərqin iri müsəlman dövləti olan Səudiyyə Ərəbistanı ilə imzaladığı hərbi razılaşmalarla regionun gələcək hərbi-siyasi mənzərəsinə də xeyli işıq (qaranlıq) saldı. Çox güman ki bununla da özünün gələcək xarici siyasətinin əsas mesajlarını da dünyaya çatdırmağa nail oldu. Bu səfər ABŞ-ın müsəlmanlara verdiyi önəmi deyil, regiondakı siyasi-iqtisadi maraqlarının gələcək mənzərəsini ifadə edir. 50 İslam ölkəsinin təmsilçilərini Riyadda bir araya gətirən ABŞ-Ərəb və İslam ölkələri zirvə toplantısı həm də müsəlman dövlətlərinin gələcək əməkdaşlığına da aydınlıq gətirdi. 

Heç kəsə sirr deyil ki, antidemokratk rejimlərin yaratdığı nəhəng ekoloji, iqtisadi, hərbi, ideoloji və siyasi problemlər demokratik cəmiyyətlərə də mənfi təsir göstərir. Çağdaş dünyada terrorizmin kökünü kəsmək, demoqrafik problemləri önləmək, dayanıqlı sülhü bərqərar etmək naminə antidemokratik rejimlərə son verilməsi zərurətini kimsə inkar edə bilməz. Bu istiqamətdə konkret addımların atılmasını qərb dairələri mütəmadi bəyan etsə də, təəssüf ki əməldə fərqli davranırlar. İqtisadi-siyasi maraqlar naminə ikili standartların tətbiqi adi hala çevrilib və diplomatiyanın normalarından biri kimi qəbul edilir. 

Tramp Orta Şərq böhranı ilə bağlı ABŞ administrasiyasının yeni və prinsipial siyasi kursunu açıq şəkildə ifadə edərkən, ölkəsinin öncəliklərini də göstərməyə çalışdı. Bəşəriyyətin problemlərinin mədəniyyətlər arasındakı fərqlərdən deyil, yaxşı ilə pisin mübarizəsindən qaynaqlandığını deyən prezident, bu məsələdə Orta Şərq ilə birlikdə savaşacaqlarına, qarşılığında isə radikal İslamın və hər bir İslamçı terror təşkilatlarının kökünü kəsməkdə ərəb dövlətlərindən ciddi addımlar gözlədiyini qeyd etdi. 

Trampın prezident seçilməsi ilə ABŞ-ın yeni xarıci siyasət kursunun konturları da artıq özünü göstərməyə başlayıb. Əsədin hərbi bazalarına raket zərbələrinin ardından Tramp administrasiyası açıq şəkildə İran və Rusiyanı Suriya böhranında Əsədi dəstəkləməməyə çağırış etmişdi. Hətta ABŞ-ın ölkəmizdəki səfiri Azərbaycan hökumətindən də Suriya məsələsində açıq dəstək istəyirdi. Azərbaycan hökuməti həmin vaxt susqunluq nümayiş etdirsə də, bu zirvəyə özünəməxsus formada qatılmaqla ABŞ-ın mesajlarına ehtiyyatlı və müsbət reaksiya verməyə çalışdı. Ancaq görünən budur ki, ABŞ-ın Azərbaycandan istədiyi bu deyil və istədiyini hələlik almayıb. Təəssüf ki ölkəmizi sürətlə təhlükəli gələcəyə yaxınlaşdıran Azərbaycan diplomatiyası nə qlobal, nə də regional güclərlə etibarlı əlaqələr yarada bilib. 

Zirvə görüşündəki çıxışında da əsas hədəfə və ortaq düşmənə qarşı vahid mövqedən çıxış ediləcəyinin anonsunu verən Tramp, Bəşər Əsədin İranın dəstəyi ilə törətdiyi qoxrunc cinayətlərin hələ də davam etdiyini bildirdi. Habelə, İran rejimini qlobal terrorizmə öncüllük edən, bölgədə dağıntıların, xaosun səbəbkarı olan ölkə kimi xarakterizə etdi. Xüsusilə də İranın Suriyada, Livanda, İraqda və Yəməndə həyata keçirdiyi məzhəpçi siyasətin doğurduğu təhlükələrdən, iranlı silahlıların bölgədə sabitliyin və təhlükəsizliyin pozulmasının əsas qaynağı olduğundan bəhs etdi.

Səfər zamanı ABŞ və Körfəz ölkələri arasında terror gruplarının maliyyələşdirilməsinə qarşı cəhdlərin birləşdirilməsi və bir sıra məsələlərlə bağlı razılaşmalar imzalanıb. ABŞ-ın S.Ərəbistanı ilə imzaladığı hərbi müqavilə isə daha çox müzakirələrə səbəb olub. İrana qarşı müdafiənin gücləndirilməsi məqsədilə imzalanan müqavilədə 110 milyard dollarlıq müasir silahların alınması və 10 il ərzində bu məqsədlə 350 milyarda qədər vəsaitin xərclənməsi nəzərdə tutulur. Bu sövdələşmələrin regionda yeni hərbi-siyasi proseslərə gətirib çıxaracağı ehtimalı yüksəkdir. İranla S.Ərəbistanı arasında olduqca gərgin münasibətlər yeni fazaya keçə bilər. ABŞ-ın əsas müttəfiqləri kimi Misirin və S.Ərəbistanının ərəb dövlətləri arasında siyasi nüfuz dairəsini genişləndirməsi, Türkiyənin İslam dünyasındakı yeri və rolunun qismən məhdudlaşdırılması, İranın isə regiondakı siyasi maraqlarının yaxın gələcəkdə tam nəzarət altına alınması nəzərdə tutulur. 

Bəzi ehtimallara görə ABŞ-ın İranla bağlı siyasətinə Türkiyənin ehtiyyatlı davranması və qarşıdurmalara səbəb olacaq proseslərə dəstək verməyəcəyi bəlli olub. Türkiyə öz təhlükəsizliyi və ərazi bütövlüyü naminə həm İranla, həm də Rusiya ilə balanslı siyasətinə sadiq qalacağını ifadə edib. Çox güman ki İran da öz növbəsində Rusiya ilə hərbi-siyasi əməkdaşlığını genişləndirməyə cəhd edə bilər. Regionun yeni gərginliklərə istiqamət götürəcəyi istisna edilmir. Rusiyanın resurslarının tədricən tükəndiyini nəzərə alsaq, bu nüfuz mübarizəsində kimin məğlubiyyətə uğrayacağını yaxın dövrdə proqnoz etmək çətin olmayacaq.

Nəsimi MƏMMƏDLİ
pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


Müəllifin digər yazıları

design-img

Vernisaj

Prezidentdən ukraynalı həmkarına təbrik məktubu

bitmap-img3

Rakurs

Vurma cədvəlini bilməyən direktor və... Nazirin 248 saylı məktəbdə baş verənlərdən xəbəri varmı?

bitmap-img3

Seçmələr

“Azərbaycanda “5-ci kolon” mövcuddur” - Tofiq Zülfüqarov

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru