Xəbər xətti

24 MAY

12:16 ABŞ Şərqi Avropaya ordu və texnika göndərir

12:11 Tunar subaylığın daşını atdı - Foto

12:07 DİM vergi orqanlarında işləmək istəyənlər üçün imtаhаn keçirəcək

12:03 “Moodys”: 2019-cu ildə neftin qiyməti 45-65 dollar civarında olacaq

11:59 Yarım tondan artıq heroinin İrandan Azərbaycana keçirilməsinin qarşısı alınıb

11:54 Çağladan keçmiş əri ilə bağlı sərt sözlər

11:50 Makron bu gün Putinlə görüşəcək

11:45 Kapitan 15 illik klubunu tərk edir

11:40 Qanunsuz dövriyyədən 79 kq narkotik çıxarılıb

11:39 GDU-nun dekanı Urfan Həsənov kimdir?

11:36 Valideynlər Ceyhun Bayramova müraciət etdilər - Şamaxıdan

11:32 70 yaşına 19 gün gecikən Fuad Poladov

11:28 ABŞ və Yaponiya razılığa gəlib

11:24 Azərbaycanlıların vizasız gedə biləcəkləri ölkələr – Siyahı

11:21 Azərbaycanda turistlərə birdəfəlik istifadə olunan obyekt kimi baxırlar?

11:20 Bakıda silahlı şəxslər tutuldular - Foto

11:15 Əbülfəz Məlikov haqda daha bir iddia... - Növbəti zərbə

11:11 “Rəsmi təyin olunmayan şəxslər bəzən azyaşlılara da kəbin kəsir”

11:07 Kosmetoloq Elnarə Rzayevanın daha bir qurbanı – Dəhşətli fotolar

11:03 Ukrayna prezidenti ilə BBC arasında qalmaqal

10:58 Yaşasaydı 70 yaşı olacaqdı

10:54 Mübariz Qurbanlı azanların müxtəlif vaxtlarda səsləndirilməsi ilə bağlı xəbərdarlıq edib

10:50 Prezidentə yalan danışan sahibkarın adı saxta əmlak maxinasiyasında - Şok faktlar

10:46 “Lirənin, rublun və rialın ucuzlaşması Azərbaycana təsir edəcək”

10:41 Uşaqların I sinfə qəbulu zamanı qoyulan yaş məhdudiyyəti aradan qaldırılır

10:37 İlahiyyat İnstitutuna bina ayrılıb

10:33 Ekspertdən problemli kreditlərin həlli ilə bağlı unikal təklif

10:28 Zöhrə Abdullayevanın oğlu vəfat etdi

10:24 Bakı metrosunda intihara cəhd olub

10:19 Merkel: “Avropa şirkətləri İrandan getməli olacaq”

10:15 Ədliyyə orqanlarında işləmək üçün 640 nəfər imtahan verəcək

10:11 Balakəndə narkobaron həbs edilib, onun evində laboratoriya və silah-sursat aşkarlanıb

10:07 “Moodys” Bakıda “İllik Azərbaycan Sammiti” keçirir

10:00 Instagram-dan yenilik

9:56 Məhkəmədən Trampa “Twitter” qadağası

9:51 Axtarışda olan 30 nəfər saxlanılıb

9:48 4-cü mərtəbədən yıxılan fəhlənin boynu sınıb

9:46 Tələbələrin yataqxana problemi həll olunur

9:42 İraqda partlayış: 8 ölü

9:41 Politoloq: “İsrailin “erməni soyqrımı”nı gündəliyə gətirməsi...”

9:39 Atəşkəs 100 dəfə pozulub

9:35 Göygöldə “Opel” maneəyə çırpıldı: 2 yaralı

9:31 Azərbaycan neftinin bir bareli 81 dolları ötüb

9:27 “Yaşıllıqların bərpası Qaydası”nda dəyişiklik edildi

9:23 Qarabağ məsələsi ATƏT-də yenidən qaldırılacaq

9:19 Gəncədə 45 yaşlı kişi bıçaqlandı

9:16 İsrail “erməni soyqırımını” tanıya bilər

9:12 Abşeronda bıçaqlanma baş verib

9:08 Qazaxda yol qəzası: yaralılar var

9:04 TBMM sədri: “Qarabağ bizim milli məsələmizdir”

9:00 Kamran Əliyev BMT-də məruzə ilə çıxış edib

0:14 Bu insanlar hər gün 3 alma və 2 pomidor yeməlidir

0:10 Bakıda mənzildə kişi meyiti tapıldı

0:08 Türkiyə aviasiyası PKK-nın İraqdakı 6 obyektini məhv etdi

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

23 MAY

23:55 Ançelotti “Napoli” klubunun baş məşqçisi təyin edilib

23:44 Paşinyan erməni əsgərlərinin qida və geyim problemləri barədə danışdı

23:35 Bitkoin 8 min dollardan aşağı düşdü

23:20 İŞİD Suriyada Əsədə bağlı silahlılara hücum edib - 26 hərbçi ölüb

23:11 Türkiyə və Gürcüstana gedən azərbaycanlıların sayı azalıb

23:03 İran XİN rəhbəri: “Pompeonun açıqlamaları məntiqsiz və əhəmiyyətsizdir”

22:50 Tramp Kim Çen Inla görüşün vaxtından danışıb

22:42 “Pul qazanmaq üçün tulalet təmizlədim”

22:23 Qazaxıstanda qar yağır

22:15 Şəkidə 53 yaşlı qadını ilan sancıb

22:04 Azərbaycan voleybolçuları Qızıl Avropa Liqasında ikinci qələbəsini qazanıb

21:55 Yuliya Skripal ilk müsahibəsini verib

21:46 Bərdədə 18 yaşlı qız intihar edib

21:40 Anqola Qüdsə görə diplomatlarını cəzalandırdı

21:28 Bakıda intihara cəhdin qarşısı alınıb

21:15 DÇ-2018: FİFA himnin ifaçılarını açıqladı

21:10 Əli İnsanov ailə üzvlərinin Almaniyaya köçməsi xəbərinə münasibət bildirdi

21:08 “İlqar Məmmədov azadlığa çıxandan sonra onunla bağlı gözləntilər dəyişəcək”

21:01 Zakir Həsənov Anjey Kaspşiklə görüşüb

20:54 Aleksandr Lukaşenko Azərbaycan prezidentini təbrik edib

20:40 Sabah Rusiya və Fransa prezidentlərinin görüşü keçiriləcək

20:27 Neft yenidən bahalaşıb - Qiymət

20:20 DİM beynəlxalq təhsil proqramlarını uğurla bitirən şəxslərə müraciət edib

20:07 Dövlət Komitəsinin sədri Türkiyədə səfərdədir

20:00 Bakıda ana və azyaşlı oğlu itkin düşüb

19:52 “Ermənistanın təcavüzkar siyasət yürütməsi bölgədə sülhə, sabitliyə əngəl yaradır”

19:43 Emma: “Sevinməsinlər ki, boşanmışam”

19:36 Misir lideri Azərbaycan prezidentini təbrik edib

19:30 Akif Çovdarov çıxış üçün məhkəmədən vaxt istəyib

19:19 Rusiyanın “çirkli pulların böyük boru kəməri” milyardları hansı ölkəyə “axıdıb”

19:13 ABŞ-ın F-35 qırıcısını Türkiyəyə verəcəyi tarix məlum oldu

19:06 LG iki metrlik displeyini nümayiş etdirdi

19:00 “Rüstəm İbrahimbəyov böyük qardaşların yanında yaxşı olmaq üçün öz xalqını aşağılayır”

18:53 Şennak: “AŞPA-nın iyun sessiyasında Səməd Seyidovun yerinə başqası seçilməlidir”

18:46 Bakıda mənzildə 58 yaşlı kişinin meyiti tapılıb

18:40 35 klubla bağlı cinayət işi açıldı

18:35 “Həmsədrlərlə razılaşdıq ki, yaxın vaxtlarda görüşüb, prosesi bərpa edək”

18:30 Bakıda 200 manatlıq əsginas təqdim olundu - Foto

18:23 İbrahimbəyovdan xəyanətkar davranış - Əli Həsənov çağırış etdi

18:15 Təhsil müəssisələrinin təmiri və tikintisinə 40 milyon manat ayrılıb

18:10 Ağdamda 32 yaşlı kişi bıçaqlanıb

18:05 Vüqar Rəhimzadə: “Rüstəm İbrahimbəyovun damarında erməni qanı axır”

18:00 Qazaxıstan - Azərbaycan oyununun biletləri satışa çıxarılıb

17:56 Terror qruplaşmaları ayda nə qədər pul qazanır?

17:51 Fələstinlilərə Qüdsə getmək qadağan edildi

17:47 Ermənistanda deputat köməkçisi həbs edildi

17:42 I sinfə qəbul üçün müraciət edənlərin sayı açıqlandı

17:37 Gövhər Həsənzadə: “Müğənni bəstəkar ola bilməz”

17:33 ABŞ yəhudiləri iki yerə bölündü

17:29 “Nar” Ramazan ayında danışıqları ikiqat sərfəli etdi

17:25 “36 xəstə dərmandan zəhərlənib”

17:21 Türkiyəli professor: “Yanlış iqtisadi siyasət ölkəni bu vəziyyətə gətirdi”

17:17 Medvedev İlham Əliyevə məktub göndərib

17:14 “Park Bulvar”da 14 yaşlı qız itkin düşüb

17:11 Məşhur mağazanın işçilərinə hökm oxundu

17:06 Qubada ruhi xəstə avtomobil qaçırdı

17:02 ADB Azərbaycanla bağlı əsas strategiyasını açıqlayıb

16:58 Rusiya XİN: “NATO-dan kənar ölkələri ABŞ adam yerinə qoymur”

16:53 Arzu Əliyeva AXC ilə bağlı film çəkdi

16:49 ABŞ hamını “Liviya ssenarisi” ilə hədələyir

16:46 Cavad Zərif: “Pompeonun açıqlamaları əhəmiyyətsizdir”

16:41 Kanala düşən 80 yaşlı kişi xilas edildi

16:38 “Grand Hospital”dan çıxarılan həkimlər üsyan etdi

16:35 “Bakcell” karyera sərgisinə qatılıb

16:32 Türkiyə lirəsinin məzənnəsi sürətlə aşağı düşür



ƏDƏBİYYAT

...

Ölümlə dil tapıb əbədi əzabdan xilas olanlar

Tarix 23.12.17, 13:50

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Fəxri Uğurlu yazır...


Kulis.az yazıçı-esseist Fəxri Uğurlunun “Mövlana Cəlaləddin Rumi və onun «Məsnəvi»si” məqaləsini təqdim edir.

Əvvəli burda

Dövrün sərt qaydalarına baxmayaraq Rumi bu hekayədə öz kinayəsini gizlətməyə azacıq belə cəhd eləməyib. Əlbəttə, bir çox başqa şairlərdən (hardasa, elə Xəyyamın özündən də) fərqli olaraq Mövlananın kinayəsi Allaha yox, Allah haqqında bu təsəvvürdə bulunan insanlara, söz yox ki, ilk növbədə ortodoksal ilahiyyatçılara, kəlam əhlinə yönəlib. Onların rasional məntiqindən fərqli olaraq Ruminin məntiqi Allahın “günahını yumaq”, Tanrını “təmizə çıxarmaq”, məsuliyyəti insanın çiyninə qoymaq məqsədi daşıyır. “Fihi ma fih”dəki söhbətlərin birində deyirdi ki, o dənizdən (yəni Allah elmindən, ilahi nurdan, idrakdan) hər kəs öz qabına görə götürür. Yəni insan o dənizdən heç götürməyə də bilər və bunun məsuliyyəti də, xeyri və şəri də yalnız onun özünündür. Əgər biz bütün işlərə görə Allahı cavabdeh saysaq, onda bizim görməyə işimiz qalmaz, onda yer üzündə heç kimi, heç bir əməlin sahibini cəzalandırmaq lazım gəlməz və biz fəlakətli passivliyə düçar olub tarixi prosesi ləngidə bilərik, insanın yer üzündən doyacağı, bu dünyadan aralanıb gedəcəyi günü daha, kim bilir, neçə min il o yana çəkə bilərik. Belə qəbul eləyək ki, insan öz taleyini özü seçir; çünki bizim belə qəbul eləməmək imkanımız yoxdur, əks halda, biz dünyadakı bütün norma və ölçüləri, bütün keyfiyyətləri şübhə altına almış oluruq. Digər tərəfdən də, əgər insanın öz taleyinə düzəliş etmək cəhdi əbəsdirsə, onda yer üzünə gələn dahilərin, ilk növbədə peyğəmbərlərin dünyada nəyisə dəyişməyə can atması da mənasız olardı. Həm də insanın üzərindən məsuliyyəti götürmək onun özünü böyük bəlaya salmaq deməkdir; məsuliyyətsizlikdən gücsüzlük törəyir, gücsüzlük qorxu törədir, qorxu isə qatilliyin, hakimiyyət divanəliyinin, bir sözlə, hər cür cinayətkarlığın və murdarlığın mayasıdır. İnsan yalnız məsuliyyət duyanda özünü həyata səfərbər eləyir, öz əməllərini ölçüb-biçir və dünyada nəyisə dəyişə biləcəyinə inanır. Beləliklə, insan fələyin əlində oyuncaq deyil, o öz iradəsinin sahibidir. Ancaq bir yandan da Tanrının qüdrəti, hər otun, hər yarpağın həyatında aktiv iştirakı haqqında bu miflər, inamlar, hələ doğulmamış körpələrin beyninəcən kök atmış təsəvvürlər... Görünür, burda yalnız kompromis variantla vəziyyətdən çıxmaq olar. “Məsnəvi”dəki bir sıra hekayələr məhz bu məqsədlə yazılıb.

Bu hekayələrin birində deyilir ki, bir şair şaha yazdığı mədhiyyəni şahın hüzurunda oxumaq üçün saraya gedir. Şah şairə xəzinədən min dinar mükafat ayırır. Vəzir isə mükafatı on dəfə artırmağı təklif eləyir. Şah razılaşır və şair mükafatını alıb sevincək evə dönür. Yolboyu şair vəzirin ömrünə dua oxuyur (14-64). Ancaq mükafatı verən kimdir? Şair bu xeyirxahlığın məhz şahın (Allahın) istəyi, iradəsi və sərəncamıyla gerçəkləşdiyini unudur. Şair unudur ki, vəzir (bəndə) öz iradəsini yalnız şahın (Allahın) iradəsinin davamı kimi gerçəkləşdirə bilər və əgər bu başlanğıc olmasa, vəzirin istəyi, iradəsi heç bir səmərə verməz. Bu, əlbəttə, insanın iradəsini inkar etmir, əksinə, insan iradəsini, insan arzusunu Allah iradəsi və Allah istəyi kimi münbit zəmində əbədiləşdirməyə çağırışdır. Quranın “Əgər Allah istəməsə, siz bunu istəyə bilməzsiniz” (81, 29) ayəsi də belə başa düşülməlidir. Bu halda insanın bütünlüklə özünü Tanrıya tapşırmaqdan, öz arzusunu, iradəsini Allaha təslim etməkdən, öz inamına təslim olmaqdan, bir sözlə, fəna olmaqdan başqa yolu yoxdur (yenə də Füzulinin misraları yada düşür: “Ey Füzuli, istəməz kimsə rizasilə fəna, Mən ki bundan özgə bilmən çarə, naçar istərəm”). Bu, insanın öz iradəsindən məhrum olması, onun köləliyi deyil, insanın öz iradəsi ilə kifayətlənməyərək Allah iradəsinə yiyələnməyi, insanın tanrılaşmağı və öz iradəsini dünyaya qəbul etdirməyidir. Bunun üçün insan öz varlığını, öz fərdiyyətini ayrılıq odunda yandırıb vəhdət vadisinə giriş haqqı qazanmalı, külli-aləmi bütün qüdrəti və əzəmətiylə, bütün sonsuzluğu və bilgisiylə bir zərrəyə yerləşdirməlidir. Hekayələrin birində deyilir ki, birisi dan söküləndə dostunun qapısını döyür və gələnin kim olduğunu soruşan dostuna: “Mənəm”, - deyə cavab verir. Ancaq dostu onu qəbul eləmir və qayıdıb “öz mənini ayrılıq odunda yandırmağı” məsləhət görür. İkinci dəfə gələndə isə o, dostunun sorğusuna belə cavab verir: “Gələn sənin dostundu, özündən ayrılıb sən olan dostun”. Bu dəfə ev yiyəsi qonağı xoş üzlə qarşılayıb deyir: “Bir dam altında iki “mən”ə yer yoxdu. İndi artıq bizim varlığımız ayrılmazdı, indi “sənin”lə “mənim” arasında fərq itib” (14-166). Aydındır ki, söhbət Tanrı dərgahında qəbul olunmaqdan gedir və insan öz qürurunu yenməyincə, öz məninə qalib gəlməyincə bu dünyaya da qalib gələ bilməyəcək, iki dünya arasında əbədi gedib-gəlmək əzabına məhkum olacaq və belə bir ömrün əslində cəhənnəm işgəncəsinə heç bir ehtiyacı yoxdur.

Əbədi əzabdan yaxa qurtarmaq üçün insan ilk növbədə ölümlə dil tapmalıdır, hər vaxt ölümü qarşılamağa hazır olmalıdır. “Alim, sükançı, gəmi, bir də dəniz” hekayəsində deyilir ki, bir dilçi alim gəmidə gedəndə sükançıdan qrammatikanı bilib-bilmədiyini soruşur. “Yox” cavabı alan alim başını bulayıb deyir ki, sən ömrünün yarısını itirmisən. Sonra dənizdə fırtına qopur, gəmi burulğana düşür və bu vaxt sükançı alimdən soruşur ki, üzməyi bacarırmı? “Yox” cavabı alan sükançı belə deyir: “Elə isə, müdrik adam, hesab elə ki, bütün ömrünü itirmisən!” Hekayənin sonunda yenə Mövlananın səsi eşidilir: “Məqamı gələndə ölümü qarşılaya bilmək ən böyük elmdir” (14-109).

Yalnız mənəvi kamillik insana ölümlə necə davranmaq lazım olduğunu öyrədir və yalnız bu kamilliyin gücünə insan dünyanı öz quluna çevirə bilər. Bu dünya bizim bədənimizdən başlanır və dünyanın min cür ehtirası, min cür riyakarlığı yalnız insan bədənindən keçib yer üzünə yol tapa bilər. Bu mənada insan yer üzündə İblisin ən qüdrətli dayaq nöqtəsidir. Və özünə qalib gəlmək həm də dünyanı, İblisi yenməkdir. Bir gün bir hökmdar öz müəllimindən ehtiyacı olub-olmadığını soruşur. Müəllimi cavabında deyir: “Mənim bir cüt qulum dünyanın bütün hökmdarlarına ağalıq eləyir. Bu qullardan biri arzudu, o biri qəzəb”. Deməli, insanın özünə qalib gəlməyinin də ilkin şərti arzunu, qəzəbi, kini, ehtirası söndürməkdir (Burda da hind fəlsəfəsinin, xüsusilə buddizmin təsiri göz qabağındadır). Bədən söndükdən sonra ruhun ilahi dincliyi bərqərar olur və insanın azadlığına müdaxilə etmək imkansızlaşır. Harmonik sakitlik vəziyyətində olan insan artıq dünyada nifrət və söyüş obyekti axtarmır, o ancaq və ancaq bilmək, başa düşmək, hər şeyin mahiyyətinə varmaq istəyir. O artıq İblisə də kin saxlamır, xeyirin güzgüsü, dayağı kimi, ən güclü hərəkətverici qüvvəsi kimi şəri də qəbul eləyir və günahkarların ömrünə dua oxuyur: “Əvvəllər özüm də şər işlərlə məşğuldum. Heç bir möminin öyüd-nəsihəti məni günahlarımdan ayıra bilmirdi. Yalnız bunların iyrənc əməlləri məni haqqın yoluna qaytardı...” (14-77).

Əlbəttə, bu yazıda “Məsnəvi” haqqında daha ətraflı danışmaq imkanımız olmadığı üçün deyilənlərlə kifayətlənməyə məcburuq. Ancaq bir məsələ aydındır ki, “Məsnəvi”də insan təbiəti, insan psixologiyası haqqında, təsəvvüf elmi haqqında, ümumiyyətlə, insanla dünyanın münasibətlərindən, mübarizəsindən doğan saysız-hesabsız məsələlər haqqında böyük bilgi var, əbədi suallara əbədi cavablar var. Və nə qədər ki əbədi suallar var, “Məsnəvi”yə həmişə ehtiyac olacaq və onun böyük müəllifi dünya durduqca dadımıza çatacaq.

Son söz

Mövlana Cəlaləddin Ruminin yaradıcılığı və ümumiyyətlə, sufizm dünyaya nə verdi, insana nəyi öyrətdi? Hər şeydən əvvəl sufilər insanın alnından kölə damğasını sildilər, insanı “həşəratlıqdan”, “heyvanlıqdan”, fələyin sadiq nökəri, düşünən oyuncaq olmaqdan xilas elədilər. Sufilər insanın iradəsini, Allaha qovuşmaq istəyinin ilk növbədə insanın arzusuyla gerçəkləşə biləcəyini təsdiqlədilər, bununla da ifrat dini ehkamların yaratdığı insan obrazını tədricən təsəvvürdən silməyə başladılar. Əgər dinlər üzdə insanın Allah qarşısında bərabərliyi ideyasını irəli sürürdülərsə, dolayısıyla bütün dinlər bu prinsipin əleyhinə yönəlmişdi; doğrudan da, əgər dünyada seçilmişlər varsa, yəni Tanrı yer üzündən kimisə seçib insanları onun əliylə idarə edirsə, bir başqası da tamam unudulub dünyanın bir küncünə atılırsa, onda Tanrının da ədaləti şübhə doğurur. Yunis peyğəmbər haqqında Bibliya mifində isə göstərilir ki, Yunis hətta Allahın gözündən yayınıb onunla əhd bağlamaqdan vaz keçmək istəyir, ancaq yaxa tutdurmamağa nə qədər çalışsa da, Allah ondan əl çəkmir... Bu təsəvvür, bu ideya, ehkam min illər boyu saysız-hesabsız qırğınların, müharibələrin, qətllərin, edamların ideoloji dayağı olub.

Sufizm bu ideologiyanın fəlsəfi-psixoloji bazasını darmadağın elədi və bundan əvvəl də dediyimiz kimi, müqəddəslərə, peyğəmbərlərə sitayişi, məscidi, ibadəti, ehkamları, normativləri inkar etməklə sufilər Allahla birbaşa əlaqəyə girdilər və bu yolda yalnız şəxsi intuisiyaya, ruhun təcrübəsinə söykəndilər. Yəni insana xilas olmağın yolunu göstərdilər; göstərdilər ki, bu yol yalnız insanın öz içindən, yalnız burdan başlanır və elə insanın öz içində də qurtarır, burda heç bir kənar müdaxiləyə, heç kəsin köməyinə bel bağlamaq olmaz. Bununla da sufizm sözün əsl mənasında insanın Allah qarşısında bərabərliyi konsepsiyasını və dünyanın daha ədalətli fəlsəfi modelini yaratdı, insanı böyük bir məsuliyyət - öz taleyini seçmək məsuliyyəti qarşısında qoydu. Beləcə, günahlar Tanrının üstündən götürüldü və insan xilas olmaq imkanı qazandı. Qəddar, kinli və amansız Allah obrazından fərqli olaraq rəhmli, mehriban, sözün əsl mənasında “demokratik” Allah obrazı, bəndələrin sitayişinə, duasına, qorxusuna heç bir ehtiyacı olmayan əsl “ehtiyacsız” (Quran) Tanrı obrazı yarandı.

Sufi ideyaları, sufi təsəvvürü tədricən bütün dünyaya, o cümlədən hər cür yeniliyə çox həssas olan Avropaya yayıldı və Dantedən tutmuş Höteyə, Hegelə, Tolstoya, Fromma qədər bir çox Qərb klassiklərinə təsir etdi. Bu baxımdan protestant məzhəbinin yaranmasında da sufizmin rolu şübhə doğurmur. İspaniyadan Hindistana, Cənub-Şərqi Asiya ölkələrinə qədər yayılmış sufi qardaşlıqlarının ərsəyə gəlməsində təsəvvüfün mərkəzi fiqurlarından biri kimi Ruminin müstəsna xidməti var. Onun əsərləri, xüsusən də “Məsnəvi” yüz illər boyu neçə-neçə sufi dərnəklərində əsl ensiklopediya kimi, dərslik kimi istifadə olunub, müridlərin və mürşidlərin istinadgahı olub. Mövlana öz əsərləriylə bu gün də haqqa tapınanlara bələdçilik edir, heç vaxt tükənməyəcək sözüylə, heç vaxt dəbdən düşməyəcək poeziyası ilə, hər misrasının arxasından boylanan gizli mənalarıyla bu gün də ruhumuza dayaq durur, qəlbimizə təskinlik verir. Ən böyük fədakarlıq da yəqin elə budur.

May, 1993-cü il

Ədəbiyyat

1. Anri Masse. İslam. Bakı, 1992

2. K.Sultanov, Ş.Sultanov. Ömər Xəyyam. Bakı, 1991

3. Fuad Qasımzadə. “Qəm karvanı”, yaxud Zülmətdə nur. Bakı, 1968

4. Mevlana. “Güldeste”. Ankara, 1989

5. Mevlana. “Fihi ma fih” ve “Mecalis-i seba”dan seçmələr. Ankara, 1989

6. Nihat Keklik. Muhyiddin İbn-ül Arabi. Ankara, 1990

7. Sultan Veled. Maarif. İstanbul, 1991

8. Şebüsteri. Gülşen-i raz. İstanbul, 1989

9. İrano-tadjikskaə pogziə. Moskva, 1974

10. İslam (istorioqrafiçeskie oçerki). Moskva, 1991

11. Literatura Vostoka v srednie veka (çastğ II). Moskva, 1970

12. Radiy Fiş. Djalaleddin Rumi. Moskva, 1987

13. Raüionalistiçeskaə tradiüiə i sovremennostğ (Blijniy i sredniy Vostok). Moskva, 1990

14. Rumi. Pogma o skrıtom smısle. Moskva, 1986

15. Sufizm v kontekste musulğmanskoy kulğturı. Moskva, 1989

16. Dj.S.Triminqgm. Sufiyskie ordenı v islame. Moskva, 1989

 pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ƏDƏBİYYAT

design-img

Vernisaj

Merkel: “Avropa şirkətləri İrandan getməli olacaq”

bitmap-img3

Rakurs

“Avtomatla gəlib, bahalı atlarımı apardı” - Polis rəisinə ittihamlar, Video

bitmap-img3

Seçmələr

“Elmira Axundova deputat blankında Eldar Mahmudova yazmışdı ki…”

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru