rezonans

Xəbər xətti

23 İYUN

21:55 Çin havanı ən çox çirkləndirən ölkələr arasında liderdir

21:40 “BMW” şirkəti ehtiyat variantlar axtarışındadır- “Brexit”dən sonra

21:33 DÇ-2018:Meksika Almaniyadan sonra Koreyanı da məğlub etdi

21:25 Tovuzda 33 yaşlı qadın intihara cəhd edib

21:15 Zimbabve prezidentinə sui-qəsd edilib

21:13 Borca görə axtarışda olan 10 nəfər saxlanıldı

20:50 Bərdədə 3 il əvvəl törədilmiş avtomobil oğurluğunun üstü açıldı

20:44 Səfir Qüdsi Osmanovun oğlu azadlığa çıxdı

20:38 Dünya Çempionatı 2018: Lionel Messiyə nə olub?

20:16 Putin həqiqətən dünya çempionatını alıbmı?

20:05 Sevgilisini ailəsi ilə tanış etdi

19:40 Azərbaycan nefti bahalaşdı

19:33 Zakir Həsənov Mənzil İstismar İdarəsinin yeni inzibati binasının açılışında iştirak edib

19:27 Sabah Bakıda 34 dərəcə isti olacaq

19:22 DÇ-2018: Belçika Tunisə 5:2 hesabı ilə qalib gəlib

19:17 Müdafiə sənayesi naziri Yavər Camalov vəfat edib

18:58 İran ordusunun generalı Suriyada öldürülüb

18:47 Elçibəy: Zaamanüstü insan

18:40 Putin gələn həftə ABŞ milli təhlükəsizlik müşaviri ilə görüşə bilər

18:20 Rusiyada azarkeşləri daşıyan təyyarədə yanğın – Video

18:09 İlqar Mikayıloğlunun xanımı xəstəxanada

18:05 Bayram tədbirlərində iştirak edəcək Türkiyə təyyarələri Azərbaycana gəlib

17:50 Şakirinin futbol ayaqqabısı siyasi qalmaqal yaradıb

17:25 “Cəbhə xəttindəki əməliyyat şəraiti qoşunlarımızın tam nəzarəti altındadır"

17:13 “Rusiyalılar Putinin xarici avantüralarına görə çox bədəl ödəyəcəklər”

17:09 Yardımlıda 27 yaşlı oğlan baltalanıb

17:05 Sabirabad rayonunda zəhərlənmə hadisəsi baş verməyib - Açıqlama

16:44 Magistraturaya qəbul üçün keçirilmiş müsabiqənin nəticələri elan olunub

16:33 OPEC və qeyri-OPEC ölkələrinin Nazirlər Şurasının növbəti iclasının Bakıda keçirilməsi təklif edilib

16:25 Xızı sakinindən silah-sursat götürülüb

16:09 DİN-in Ali Hərbi Məktəbinin təntənəli açılışı olub

16:05 Dəniz nəqliyyatı işçiləri təltif edilib

15:59 4 yaşlı uşağın üzərinə qaynar su töküldü

15:52 Prezident Sloveniya, Xorvatiya və Mozambik prezidentlərini təbrik edib

15:47 Ermənilər Qarabağda Azərbaycan ordusunun zərbəsini dəf etməyə hazırlaşırlar

15:40 Putin, Maduro, Orteqa, Bəşər Əsəd... separatçı bölgəyə dəvət aldı

15:32 10 nəfər narkoman edam olundu

15:25 DİN 17 tona yaxın narkotik vasitəni məhv etdi

15:13 Tovuzda 33 yaşlı qadın intihara cəhd edib

15:06 Mehdi Hüseynzadənin 100 illiyi keçiriləcək

14:57 Şərqi Avropa əhalisinin sayı kəskin şəkildə azalır

14:51 Azyaşlının xəsarət aldığı uşaq bağçasında iki nəfər işdən çıxarıldı

14:46 Kürdəmirdə maşın aşdı, 3 nəfər xəsarət aldı

14:40 Prezident bir qrup səhiyyə işçisini “Tərəqqi” medalı ilə təltif edib

14:32 Akif Əlizadə AMEA-nın prezidenti vəzifəsinə təsdiq edildi

14:23 Ötən il Azərbaycanda 1000 universitet məzunu diplom ala bilməyib

14:14 Pambıqçıların daha bir kütləvi zəhərlənməsi baş verdi - Sabirabadda

14:06 Qəssab: “Bakıda ətin kilosu 15 manata qalxacaq”

14:00 DİN: “Ötən gün ərzində 103 cinayət faktı qeydə alınıb”

13:52 Oqtay Əsədovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Şanxayda olub

13:40 2 yaşlı körpə üçüncü mərtəbədən yıxıldı

13:32 Bəzi yerlərdə yağış yağacaq, leysan olacaq, dolu düşəcək

13:05 Yeni gömrük-keçid məntəqəsi inşa olunacaq

12:58 Neymar niyə ağladığını açıqladı

12:50 Sabah Türkiyədə prezident və parlament seçkiləridir

12:44 “Greencard” udan azərbaycanlı reper ABŞ-a köçdü

12:37 Paşinyanın müşaviri: “Sarkisyan Qarabağ üzrə danışıqlarda iştirak edəcək”

12:30 Salah Çeçenistanın fəxri vətəndaşı oldu

12:19 Övladlığa uşaq götürən xarici məşhurlar

12:11 Bakıda sakini evində öldürülüb

12:06 Neft bazarında yeni valyuta - Yuan

11:55 Bakıda yaşayış binasında yanğın başlayıb

11:44 Oğuzda zəlzələ olub - 3 bal gücündə

11:35 Şirvanda 22 yaşlı oğlan itkin düşüb

11:27 Elmlər Akademiyası yaxınlığında yeni Azercell Eksklüziv!

11:20 İlham Əliyev Tayeb Louhunu qəbul edib

11:08 Rusiyada təyyarə qəzaya düşüb

11:02 Bu gün Bakının bir hissəsində su olmayacaq

10:53 Çeçen “vorlar” yığışıb belə qərar verdi: “Şeyx Həmzət” heç kimdir

10:47 Londonda güclü yanğın - Foto

10:36 ATƏT-in daimi nümayəndələr qrupu məlumat yayıb

10:30 Türkiyədə zəlzələ olub - 5 bala yaxın

10:23 “Azərbaycan və Əfqanıstan arasında əlaqələr ən yüksək səviyyədədir”

10:15 DÇ-2018: Daha 3 oyuna hakim təyinatları bəlli oldu

10:10 Neft bahalaşıb

10:05 Hüseyn Abdullayevlə Eldar Mahmudovun əlaqələri təsbit olunub - iddia

10:00 Atəşkəs 87 dəfə pozulub

0:59 Əməliyyatla kişi olan Rüzgarın yarıçılpaq fotosu təəccübləndirdi

0:47 Mbappe Fransanın tarixinə düşdü

0:34 Dəhşətli istilər gəlir: minlərlə insan təhlükədə - Alimlərdən xəbərdarlıq

0:21 Bu yoldan istifadə təhlükəlidir - Video

0:13 “Çelsi” müdafiəçini transfer etməyə çalışır

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

22 İYUN

23:59 Bəşər Əsəd: “Trampla danışıqlar aparmaq vaxt itkisidir”

23:54 Azərbaycanda daha bir bağçada uşağa qarşı zorakılıq - Fotolar

23:48 Beyləqanda 2 hektar biçilmiş taxıl sahəsi yandı

23:42 BMT Rusiyanı qoşunlarını Dnestryanıdan çıxartmağa çağırıb

23:36 Xəzər necə bölüşdürülür... - Açıqlandı

23:36 ETSN “Azərkosmos”la memorandum imzaladı

23:30 Sumqayıt sakini qapısına gələn “su pulu yığan”ı bıçaqlayıb

23:24 Tatarıstanda yaşayış binasında qaz partlayıb, ölən və xəsarət alanlar var

23:18 Ermənistanın müdafiə naziri Azərbaycanla sərhəddə - Foto

23:12 Bakıda məşhur klinikada inanılmaz hadisə

23:06 Azərbaycanda yenilik: dini kadrları bu institut hazırlayacaq - Foto

23:00 Ukraynada Azərbaycan Ticarət Evi açıldı - Fotolar

22:55 Türkiyəli məşhurların Azərbaycandakı milyonluq biznesləri

22:49 46 yaşlı kişi damdan yıxılaraq ağır xəsarət alıb

22:43 Qüdsi Osmanov haradadır?

22:37 Gün eynəklərindən istifadə edənlərə xəbərdarlıq – Video

22:31 İranda 36 polis əməkdaşının qətlində təqsirləndirilən terrorçu həbs edilib

22:25 Hafiz Hacıyev: “Araşdırsınlar o qız hansı partiyanın üzvüdür....”

22:19 “Proqres” – “Qəbələ” matçının başlama saatı açıqlandı

22:13 Nazir: “Təhsilə qoyulan investisiya ən yaxşı investisiyadır”

22:07 DÇ-2018: Nigeriya millisi islandlara heç bir şans vermədi

22:01 Eldar Baxışın oğlu: “Evimizi satıb, atamın qəbrinin üstünü götürdük”

21:56 “Bu kimi sözləri yalnız İran və Azərbaycan düşmənlərini sevindir” - Səfirlik

21:50 Tramp Avropanı hədələdi

21:44 Maliyyə naziri: “Spirtli içki və tütünə aksizlərin alınması üçün...”

21:38 Məhərrəm İncə prezident seçilsə, onları həbs edəcək

21:32 Argentinalı fanatlar oyun zamanı xorvatiyalı azarkeşi döyüblər - Video

21:26 “Azərbaycanın ölkəyə investisiyaları 20 mlrd. dolları keçəcək”

21:20 Bakıda avtomatika sahəsində beynəlxalq konfrans keçiriləcək

21:14 Mehmet Şimşək: “Türkiyədə fövqəladə vəziyyət ləğv ediləcək”

21:08 AİB İdarə Heyəti Şurasının üzvləri prezidentin qəbulunda - Foto

21:02 MDB-nin ən kasıb ölkələrinin adları açıqlandı

20:57 Sabiq nazirin qohumuna bəraət istənildi

20:51 Tramp Şimali Koreyaya qarşı sanksiyaları daha bir il müddətinə uzadıb

20:45 32 yaşlı Goranboy sakini intihar edib

20:39 Bu il Türkiyəyə nə qədər azərbaycanlı turist gedib?

20:33 Həbsdə olan şəxsə heroin ötürülməsinin qarşısı alınıb



ANALİZ

...

Obamanın Suriya bataqlığına çəkdiyi İranın getməyi də fəlakətdir, qalmağı da

Tarix 08.06.18, 13:13

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

“Bizə getməyi Putin deyil, Əsəd təklif edə bilər”


Tehran heyrətdən özünə gələ bilmir. Rusiya və İran arasında “strateji tərəfdaşlıq” göz qabağında əriyir, Moskva isə Tehranla qısa bal ayını başa vurur.

Rusiyanın Suriya üzrə özəl təmsilçisi Aleksandr Lavrentyev İran, Hizbullah və Suriyanı “işğal etmiş” başqa ölkələrə onun ərazsini tərk etməyi təklif edib, çünki barış prosesi başlanıb.

Sıradakılar diqqəti cəlb edir:

-Mayın 9-da Netanyahu növbəti dəfə Rusiyaya gələndə və Tramp İranla nüvə sazişini pozandan bir gün sonra İrana qarşı Suriyanı tərk etmək tələbi irəli sürülüb.

-Niyə Əsədin dəvət etdiyi İranı birdən Suriyaya qanunsuz müdaxilə edən ölkələrlə bir sıraya qoyurlar?

-Bəşər Əsəd suveren Suriya dövlətinin başçısıdırsa, onda bu xahişi niyə onun özü formulə etmir?

-Eyni zamanda Moskva məlumat verir ki, Suriyaya S-300 raket kompleksləri tədarük etməyəcək, ABŞ və müttəfiqləri aprelin 14-də Suriyaya zərbə endirəndən sonra bildirib ki, kompleksləri Dəməşqə “tez bir zamanda təmənnasız” tədarük edəcək və bunu özünə “əxlaqi borc bilir”. İndi isə İsrail Suriyaya daim zərbə endirərkən Moskva iddia edir ki, Dəməşqin zenit raketlərinə ehtiyacı yoxdur!

Rusiyanın motivləri

Rusiya İsrailin Suriyaya 150 aviabasqınını, o cümlədən dekabr, fevral, aprel və mayda İranyönlü qüvvələrə də zərbələri pisləməyib. Hər iki dövlətin verdiyi bəyanatlardan çıxış edərək sıradakı nəticələrə gəlmək olar:

-Əsədin həyatının saxlanmasının dəyəri və hakimiyyətdə qalması, habelə İsrailin Suriyaya zərbələrinin dayandırılması İranın bu ölkədən getməyinə bərabərdir.

-Fars körfəzinin ərəb dövlətləri də Suriya ilə münasibətləri normallaşdırır və onun bərpasına pul vəsaiti ayıracaq.

-Putin Suriyada öz məqsədinə nail olub və İran getsə, İsrail ona sayğı göstərəcək.

-Suriyaya İsrail aviazərbələri İran iştirakı bəhanəsiylə Suriya hərbi infrastrukturuna ziyan vurur.

-İranın gedişi Soçi sülh konfransına gələn (ABŞ, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Türkiyənin himayə etdiyi) Əsəd əleyhdarlarının əsas tələbidir. Səbir toplasalar, onların ikinci tələbi də (Əsədin istefası) təmin olunacaq: İran Suriyadan gedən kimi prezident Rusiyanın Suriya üçün hazırladığı Konstitusiya layihəsinə razılaşmağa məcbur olacaq – buna əsasən, prezident birbaşa səsverməylə deyil, parlament tərəfindən seçilir.

-Rusiyaya dayanıqlı, Nertanyahuya isə daha dayanıqlı Yaxın Şərq lazımdır. O, Qəzza sektoruna, Suriyaya, ya Livana zərbə endirəndə bununla öz populyarlığının artmasına şərait yaradır. ABŞ səfirliyinin Qüdsə köçürülməsi və ABŞ-ın İran nüvə sazişindən çıxmasına nail olması, habelə İsrailin Avrovision-da qələbəsi Netanyahunu milli qəhrəman edib.

-Putin amili: Kremldə heç kim onun qədər İsrailə rəğbət bəsləməyib. SSRİ 1967-ci il müharibəsindən sonra Təl-Əvivlə diplomatik münasibətləri kəsib, RF prezidenti isə mayın 9-da Sovet İttifaqının Hitler Almaniyası üzərində qələbəsinin 73-cü ildönümü münasibətilə təntənələrdə Netanyahunu fəxri qonaq kimi qəbul edib (fələstinlilərə nisbətdə təşkil edilən qırğın fonunda). Bu rəğbət qarşılıqlıdır. İsrail 2014-də Krım məsələsinə görə Kremli pisləyən BMT qətnaməsini dəstəkləməyib. İqtisadiyyat, müdafiə və kəşfiyyat sahəsində əməkdaşlıq o vaxtdan yüksəlməyə başlayıb. Rusiyada antiisrail “Boykot, təcrid və sanksiyalar” (BDS) hərəkatı yoxdur.

-Rusiya bilir ki, məqsədi Yaxın Şərqdə hökmranlıq qurmaq, sonra isə İraq, Liviya və Suriyanı parçalamaq olan İsrail həmələləri yekunda İrana da çatacaq. Ola bilsin, bu başdan qaliblərin tərəfində durur. Küveytin “əl-Cəridə” qəzeti martda yazıb ki, İsrailin iki qırıcısı İranın hava məkanından, bundan qabaq Suriya və İraq üzərindən uçub. Qəzetin iddia etdiyi kimi, radarlar təyyarələri qeydə almayıb. Bu məlumat düzdürmü, ya yalan, amma iki ölkə arasındakı gərginliyin yüksək səviyyəsini göstərir. Göstərilən hadisə ABŞ-ın Avropa komandanlığı və İsrailin təşkil etdiyi “Juniper Cobra 2018” təlimlərilə zamanca üst-üstə düşür. Təlimlərin gedişində “Errou”, “Dəmir günbəz”, “Petriot” və “Davudun sapandı” raket sistemləri işlədilib. Rusiya bir yandan şiə İranı, o biri yandan qalan dünyanın qatılacağı müharibəyə qoşulmağa hazırlaşmır.

-Moskva haqlı olaraq İranın İran və Səudiyyə Ərəbistanı, İran və İsrail qarşıdurmasında qurulan bölgə siyasətində, habelə onun sünnilərlə şiələr arasındakı münasibətlərə yanaşmasında təhlükə görür. İnanmaq çətindir ki, İsrailin militarist eskpansionizmindən qaynaqlanan təhlükəni görmür.

Rusiyanın Yaxın Şərqdə fəaliyyət strategiyası yoxdur. Onun Yaxın Şərq ölkələrilə münasibətlərindən irəli gələn ideologiya yoxluğu üzündən ötəri ittifaqlar bağlayır, amma müttəfiqləri yoxdur, məqsədi isə təcili mənfəət əldə etməyə müncərdir. Bu, xalis praqmatizmdir. Məsələn, 2017-də Səudiyyə kralı Rusiyanın tarixində ilk dəfə Kremlə dəvət edilib. SSRİ ər-Riyadın islam terrorçularına dəstəyi və 80-ci illərdə sovet iqtisadiyyatına zərbə vurmaq qəsdilə neft qitmətlərinin endirilməsi məqsədilə işbirliyinə qatıldığına görə onunla münasibətləri kəsmişdi. Rusiya xarici siyasətinin prioritetləri sıradakı qaydadadır: ABŞ, Avropa,  Çin və artıq sonra Yaxın Şərq. Suriya Rusiyanın strateji münasibət saxladığı yeganə ölkədir.

-Ola bilsin, Moskva (onun sayəsində İranın nüvə sazişinə əlavə edilib) İranın öz düşmənlərinə daha böyük güzəştlərə getməsi üçün ona basqı göstərərək bu qayda ilə onların arasında genişçaplı hərbi toqquşmanın qabağını almağa ümid edəcək. Rusiya bu halda böyük səhv buraxacaq. Birincisi, İranın daha güzəşt edə bilməyəcəyinə görə (nüvə sazişini bağlamaqla bunu artıq edib!). İkincisi, ABŞ-ın məqsədi yeni maraqlara uyğun olaraq Yaxın Şərqin xəritəsini yenidən cızmaqdan ibarətdir, hərçənd Yaxın Şərq ölkələrinin başında onun oyuncaqları və müttəfiqləri durur.

İran çaşqınlıq içindədir

Dünyaya soyuq savaş prizmasından baxmaqda olan Tehran ümid edirdi ki, şimal qonşusu onu düşmənlərdən qoruyacaq. Doğrudanmı, orada unudublar ki, Rusiya Obama və Buşun Təhlükəsizlik Şurasında təklif etdikləri antiiran sanksiyalarını dəstəkləyib və Tehran beynəlxalq məhkəməyə üz tutmaq hədəsi gələnə kimi artıq pulu ödənilmiş S-300 komplekslərini tədarükdən imtina edib?

Və budur, indi Rusiyanın “Lukoyl” neft şirkəti ABŞ tərəfdən basqıya görə İranla müqavilələri dondurur. ABŞ Kremlin indiki sahibləri üçün tərəfdaş, bəzən rəqibdir, amma düşmən deyil.

SSRİ dağılandana sonra bloklar yoxdur. Hamının hamıya qarşı savaşı gedir, ittifaqlar gah meydana çxıır, gah da yox olur. Bu günki dost sabahkı düşmən çıxa bilər.

Tehran heç cür güman edə bilməzdi ki, Əsədə yüzlərlə insanın (iranlı, livanlı, əfqanıstanlı, iraqlı və başqalarının) həlak olduğu, on milyardlarla dolların itirildiyi yeddiillik dəstək onun təhlükəsizliyini gücləndirmək əvəzinə dişbatan yerini zəiflədəcək. Və hiddətli cavab özünü gözləməyə məcbur etməyib: “Biz 2011-dən Suriyadayıq, antihökumət qüvvələrilə vuruşuruq. Və bizə getməyi Putin deyil, Əsəd təklif edə bilər”. Lakin Əsəd də İranla etibarı möhkəmləndirməyib. Və İslam Respublikası rəhbərliyi ona nəhəng borcu mümkün qədər tez bağlamağı təklif edib. Bəs Əsədin ordusu İranyönlü könüllülərdən asılıdırsa, ölkəni necə bərpa etmək niyyətindədir? Ya da sirialeaks-in yazdığı kimi, Suriyanın balıkanlaşması prosesi artıq işə düşüb və Əsəd bununla barışıb? Rusiya və ABŞ Əsədi gərəyincə dəyərləndirməlidir: Suriyada 70-ə yaxın ərəb tayfa başçısı böyük könüllü yığması formalaşdırmaq və “qanunsuz işğalçıları” qovmaq üçün keçən həftə Hələb civarında yerləşən Deyr-Xafirədə toplaşıb. İran pullarının köməyi ilə?

İnanmaq çətindir ki, İran-Suriya koalisiyası (hətta Rusiyanın nöqtəli dəstəyi ilə) həqiqətən də Qərb, İsrail, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Türkiyənin də daxil olduğu iyirmi ölkəyə qarşı müharibəni udmağa ümid edib. Pentaqaon Suriyada artıq, ən azı, 15 hərbi baza qurub və bura yüz minlərlə hərbçi ata bilər.

Ziddiyyətlidir, amma faktdır: İran Suriyadan gedə bilməz, çünki bu halda İsrailin mümkün hücumundan sonuncu müdafiə xəttini itirər, amma orada qala da bilməz. Obamanın planı məhz bundan ibarət idi: Əsədi devirməmək, amma Suriyanı öz düşmən və əleyhdarları üçün bataqlığa döndərmək. 

Nazanin Armanyan

Publico.es (İspaniya), 07.06.2018

Tərcümə Strateq.az-ındır

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Prezident Sloveniya, Xorvatiya və Mozambik prezidentlərini təbrik edib

bitmap-img3

Rakurs

Vergilər Nazirliyi Yanında Lokal Gəlirlər Departamentində nə baş verir?

bitmap-img3

Seçmələr

Pambıq tarlalarında insanları zəhərləyən iki inhisarçı

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru