Xəbər xətti

22 MAY

19:27 İsrail beynəlxalq məhkəməyə veriləcək

19:23 DİM: Abituriyentlərdən 648 nəfəri imtahanda iştirak etməyib

19:18 Ərdoğan Fələstin liderinə zəng etdi

19:14 İran prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi

19:11 Qətərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi qeyd olundu

19:06 Qabonun dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevi təbrik edib

19:03 DİM: 28 nəfərin imtahan nəticələri ləğv edilib

18:59 Bakıda əl qumbarası tapılıb

18:55 İlham Əliyev sərəncam imzaladı

18:50 Goranboya 2 milyon manat ayrıldı

18:45 Böyük Britaniya Kraliçasından İlham Əliyevə təbrik

18:41 İlham Əliyevdən əmisi ilə bağlı sərəncam

18:37 Neft bahalaşır

18:33 Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının vəliəhdindən İlham Əliyevə təbrik

18:29 ABŞ-Şimali Koreya danışıqları pozula bilər

18:25 Bakıdakı partlayışa görə vəzifəli qardaşlar həb edildi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:17 Çavuşoğlu: “İsrail etdiklərinə görə hesab verəcək”

18:12 Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq

18:08 ““Şimal axını-2” layihəsi dayandırılmalıdır”

18:04 “Nar” Ramazan ayında danışıqları ikiqat sərfəli etdi

18:00 Pakistanda şiddətli istilər - 65 ölü

17:56 “Dəniz Səki başqası ilə eşq yaşayırdı” – Keçmiş nişanlısı

17:52 İsrail İrana qarşı F-35 qırıcısını tətbiq etdiyini açıqladı

17:48 Şəhriyar Məmmədyarov Norveçdə superturnirdə iştirak edəcək

17:43 Rəngli sular zob yaradır

17:38 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb

17:33 Putin Venesuela prezidentinə yardım əli uzatdı

17:28 Milli Məclisin sonuncu plenar iclasının gündəliyi müəyyənləşib

17:23 Jirinovskidən ilginc təklif

17:16 Avropaya qaçmış Xalid ibn Fərhan əmilərini çevrilişə niyə təhrik edir?

17:11 “Azərbaycan hekayələri” kitabı Londonda

17:06 Dağıstanda bəzi şəhər və kəndlər su altında qalıb

17:01 MN zabitlərin yol qəzasında ölməsi barədə məlumatlara aydınlıq gətirib

16:56 “Vicdan haqqı” finala hazırlaşır

16:51 “Təhsil haqqında” qanuna dəyişikliklər edilir

16:47 Ciddədə təyyarə sərt eniş etdi - Yaralılar var

16:41 İran-ABŞ qarşıdurması: Regionda daha bir Suriyanın yaranma ehtimalı var?

16:36 DİM I və IV qruplar üzrə qəbul imtahanlarının nəticələrini açıqlayıb

16:30 ETSN Daşkəsəndə reyd keçirib

16:25 Serbiya Prezidentinin Azərbaycana səfəri başa çatıb

16:20 “Bakcell” karyera sərgisinə qatılıb

16:15 “Azərbaycanda son 5 ildə əllilərin sayı 100 000 nəfər artıb”

16:10 Beyləqanda ağır qəza - hərbi qulluqçu həlak oldu

16:03 “Putinin adamları” İtalyada hökumət formalaşdırır

15:56 “Vergilər Nazirliyi indi adam balası kimi işləyir...” - Cavid Qurbanov

15:51 “Bu sektorun imici o qədər korlanıb ki...”

15:46 Navalnını dəstəkləyən Yekatrinburq meri istefa verdi

15:40 Marinski teatrında kütləvi zəhərlənmə

15:33 “Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin görüşü ilə bağlı heç bir razılaşma yoxdur”

15:28 Azərbaycan-Serbiya işgüzar görüşü keçirildi

15:23 Qoy sertifikasiya olsun, təki bu məsələyə bir son qoyulsun...

15:16 Gürcüstanın Azərbaycana qarşı xəyanəti...

15:11 Qrizmann qərar verməkdə çətinlik çəkir

15:06 “Ermənistanla danışıq aparması Azərbaycanın ən böyük güzəştidir”

15:01 “Mətanət İsgəndərli oxumasa yaxşıdır”

14:55 Fələstin İsraili beynəlxalq məhkəməyə verib

14:50 Azərbaycanda 6 kredit ittifaqının lisenziyası ləğv olunub

14:45 ABŞ Kim-ə bu xəbərdarlığı etdi: “Səni də Qəzzafinin gününə salarıq”

14:40 Paşinyan və Sarkisyan Gürcüstana gedir

14:35 DİM vakant vəzifələrin tutulması üçün ümumi müsahibə elan edib

14:30 Boru xətti tankın lüləsinə çevriləndə...

14:25 Rusiyada əks-sanksiyalar haqqında qanun qəbul edildi

13:58 Traktor aşdı: ağır yaralılar var

13:54 Rusiya və Türkiyə XİN başçıları arasında telefon danışığı olub

13:49 Azərbaycan beynəlxalq ədəbiyyat festivalında – İlk dəfə

13:44 Lənkəranda adı “Qırmızı kitab”a düşən kəpənək aşkar edilib

13:39 Ərli qadınların yubkasında əxlaq axtaran Manaf Ağayev

13:34 Maştağa sakini özünü asdı

13:29 Gizem Karaca məhkəmənin qərarına etiraz edib

13:24 “Dərman mafiyası işi”: Gömrük hospitalının iranlı həkimi həbs olundu

13:20 Dövlət qulluğuna qəbul üçün müsahibə elan edildi

13:16 Qəbul imtahanında ilk: DİM cavabın səhv olduğunu açıqladı

13:12 Şəhid əsgərimiz “Şücaətə görə” medalı ilə təltif olunub

13:04 “İclasımızda Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndənin təyin olunacağına ümid edirəm”

12:59 XİN-də geniş tərkibli iclas keçirilib

12:54 Putin SSRİ-ni sarsıdan 1991-ci ilin avqust qiyamından danışdı

12:49 “Ödənişlərin az olması vergi siyasətinin sərtləşdirilməsini tələb edir”

12:44 Sabah hava necə olacaq?

12:40 Məşhur müğənni xəstəxanaya yerləşdirildi

12:35 Azərbaycan: İran, ABŞ və İsrail arasında

12:30 “Arsenal”ın yeni baş məşqçisinin adı məlum oldu

12:26 “Azərbaycanla konstruktiv əməkdaşlıq üçün kifayət qədər resursumuz var”

12:22 Bakının daha bir yolunda nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır

12:17 “İqtisadi islahatlar nəticəsində ölkədə makroiqtisadi sabitlik təmin edilib”

12:13 AXC-nin 100 illiyinə həsr olunmuş konfrans keçirilib

12:08 Özünü lallığa vurub casusluq edən azərbaycanlı

12:04 Monqolustanın baş naziri Rusiya səfərindən imtina etdi

11:59 Ərə getməyə hazırlaşan aktrisa son qərarını verdi

11:55 Trampın “tvit”lərində davamlı səhvlərin sirri açıldı

11:50 Ekspert: “Yeni nazir quzunu qucağında tutmaqla ilk addım atıb?”

11:46 Azərbaycanda xarici şirkətlərin və sahibkarların hesabları yoxlanılacaq

11:41 Ağcabədidə nəvə babasının evindən oğurluq edib

11:36 Abramoviçdən gəlirlərinin qanuni olmasının sübutu tələb olundu

11:31 Büdcənin icrası barədə illik hesabat Milli Məclisdə müzakirə ediləcək

11:27 Rusiya avtomobillərinin istehsalı dayandırılır

11:23 Beren Saat və Kənan Doğulu ayrılıb?

11:18 Naxçıvan əhalisinin sayı açıqlanıb

11:14 İki qırmızı vərəqə alan yeganə oyunçu

11:09 Bişkek meri: “Köhnə paltar geyib, saqqal taxıb şəhərdə gəzirəm”

11:05 Qəzalı binalar sökülən zaman toz normadan artıq olub - Nazirlik

11:01 Əfqanıstanda terrorçularla qarşıdurmada 20 polis əməkdaşı həlak olub

10:57 Təranə Qumral məhkəməyə çıxarılacaq

10:53 Bakıdakı dəhşətli partlayışa görə vəzifəli şəxs həbs edildi

10:49 London Rusiyanın “çirkli pulları” ilə bağlı hesabat yaydı

10:45 İraqda uduzan ABŞ Türkiyənin önünü kəsmək istəyir

10:41 Zukerberqin Avropa Parlamentində çıxışı canlı yayımlanacaq

10:37 Bakıda ana və qızının dəhşətli - Təfərrüat

10:33 Bakı Avstriya idmançısına 500 min avro kompensasiya ödədi

10:29 57 yaşlı aktyor evlənir

10:25 Dövlət qulluqçuları nə qədər maaş alır?

10:21 İkardini Messiyə görə milliyə çağırılmadı

10:17 MİDA yenidən təşkil edəcəyi satışda itirdiyi etibarı geri qaytara biləcək?

10:13 İranda göbələkdən zəhərlənib ölənlərin sayı 15-ə çatdı

10:08 Bakıda yüksəkgərginlikli avadanlıqlar zavodunun açılışı olub

10:04 BDU-nun 100 illiyi keçiriləcək

10:00 İraqda 2 türk əsgəri şəhid oldu

9:55 Qızıl ucuzlaşdı

9:51 Avro manata nisbətən nə qədər ucuzlaşacaq?



ANALİZ

...

Müsəlmanlar Qüds sınağından niyə üzüağ çıxa bilmədi?

Tarix 17.05.18, 10:40

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


ABŞ-ın İsraildəki səfirliyini Qüdsə köçürməsi və buna etiraz edən 60-dan çox fələstinlinin qətlə yetirilməsi dünyada böyük təpkilərə səbəb oldu. Hətta İsrailin özündə yəhudilər hökumətin dinc insanların yürüşünə silahlı müdaxiləsinə etiraz etdi, ABŞ-da konqresmenlər Trampın və İsrail hökumətinin addımlarını pisləyən bəyanat yaydılar


Ancaq təbii ki, ən böyük gözlənti müsəlman ölkələrindən idi. Çünki Qüds müsəlmanların ilk qibləsi, yəni ibadət edərkən üzlərini tutduqları şəhər olub. Həzrət Məhəmməd (s.ə.s) bu şəhərdən “meraca” gedib. “Əl-Əqsa” Quranda mübarək məkan adlandırılıb, müsəlman aləmi üçün Məkkə və Mədinədən üçüncü müqəddəs məkandır. Məscidin adı Məhəmməd Peyğəmbərin (s.ə.s) sağlığında Məkkəyə ən uzaq yerdə olması səbəbindən “Məscid əl-Əqsa” adlandırılıb.

Müsəlman ölkələri uzun illər Qüds məsələsini “qırmızı xətt” elan ediblər və buna görə bir çoxu İsraillə əlaqələr qurmayıb. Hətta indinin özündə də bir sıra ölkələrin İsraillə diplomatik əlaqələri mövcud deyil, hətta İran, Səudiyyə Ərəbistanı, Pakistan kimi ölkələr İsraili dövlət kimi tanımır. Məhz Qüds şəhərinə görə, bu şəhərin 1967-ci ildə İsrail ordusu tərəfindən işğalından sonra müsəlman ölkələri neft embarqosu elan ediblər və dünyada enerji böhranına səbəb olublar.

Ancaq konkret olaraq sonuncu hadisə bu günə qədər olanların necə deyərlər yekunu idi. İsrail Qüds şəhərini paytaxt kimi rəsmiləşdirirdi. ABŞ artıq bu şəhəri İsrailin paytaxtı olaraq tanıyaraq səfirliyini Qüdsə köçürdü. Eyni zamanda yaxın zamanlarda digər bir neçə ölkənin də səfirliyini Qüdsə köçürəcəyi ehtimal olunur. Baş nazir Netanyahu isə deyib ki, gələn il “Eurovision” mahnı yarışması Qüdsdə keçiriləcək. Yəni artıq necə deyərlər, “cin şüşədən çıxıb”.

İsrail və ABŞ-ın Qüdslə bağlı qərarına və Qəzzada törədilən qətliama müsəlman ölkələrinin reaksiyası çox sönük oldu. Yalnız Türkiyə İsraildəki səfirini geri çağırdı. Pakistan və daha bir neçə ölkə isə baş verənləri qınadılar. Misir, Səudiyyə Ərəbistanı və Bəhreyn kimi ölkələr isə nəinki proseslərə seyrçi qalmadılar, əksinə İsrailin addımlarını “özünümüdafiə” adı ilə dəstəklədilər. Misirin kəşfiyyat naziri isə Həmas siyasi büro sədri İsmayıl Haniyədən aksiyaları dayandırmağı tələb edib.

Bu hadisələr bir daha müsəlman aləmi, ümmət kimi bir anlayışın olmadığını sübut edir. Yeri gəlmişkən, son hadisələrdə səsi çıxmayan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ötən əsrin 60-cı illərində məhz Fələstin məsələsi ilə bağlı yaradılıb və ötən 50 ildə heç bir ciddi addım ata bilməyib. İndi də hər hansı birgə addım ata bilmədilər. Əlbəttə, ərəblərin və ya müsəlman ölkələrinin birləşib İsraillə savaşdığı tarixlər çox keçmişdə qalıb. İndi İsrailə raket atmağa cəsarət edə biləcək qüvvə Qəzzada Həmas, İslami Cihad, Livanda Hizbullah və Suriyadakı silahlı İran tərəfdarı silahlı qruplardır. Ancaq müsəlman ölkələrinin ən azı birgə hərəkət edərək İsrailə və ABŞ-a qarşı ortaq mövqe müəyyən edə, ən azından insani faciənin qarşısını ala, məsələnin BMT müstəvisində həllinə nail ola bilərdi. Ötən ilin dekabrında BMT-də keçirilən səsvermədə dünya ölkələri Fələstinin yanında dayandılar. Ancaq indi əvvəldən bilindiyi halda müsəlmanlar 15 maya hər hansı hazırlıq görmədilər və faktiki olaraq gedişatla barışdılar.

Bunun isə əsas səbəbi müsəlman aləmində baş verən müharibələr və bölünmələrdir. Yaxın Şərqdə davam edən müharibələr. geostrateji maraqlar müsəlman ölkələri arasında dərin uçurumlar yaradıb. Suriya məsələsinə görə, açıq olmasa da, İran və Türkiyə arasında, eləcə də İran və Səudiyyə, o cümlədən digər müsəlman ölkələri arasında düşmənçilik var. Yəmən münaqişəsinə görə, Səudiyyə və BƏƏ İranla faktiki olaraq düşməndir. Ötən il baş verən Qətər böhranı Liviya və Misirdə aralarında fikir ayrılığı yaranan Türkiyə və Qətər ittifaqı ilə Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Misir, Küveyt, Bəhreyn kimi ölkələr arasında az qala savaşa səbəb olacaq həddə düşmənçilik var. Hazırda da bu böhranlar davam edir.

Belə bir vəziyyətdə müsəlman ölkələrinin “köhnə problem” olan Qüds üçün bir araya gəlməsi real deyil, necə ki, olmadı. Əksinə, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir kimi ölkələr İran və Türkiyə kimi ölkələrə qarşı İsraillə yaxınlaşmaq xəttini tutdular. Hazırda mürəkkəb vəziyyətdə müsəlman ölkələrinin hətta formal da olsa qərar almaq üçün bir araya gəlməsi mümkün olmadı. Ehtimal ki, bundan sonra da daha təsirli qərarların alınması mümkün olmayacaq. Təbii ki, ərəb-müsəlman cəmiyyətində köklü dəyişikliklər olmasa.(musavat.com)

 Kənan RÖVŞƏNOĞLU

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

MN zabitlərin yol qəzasında ölməsi barədə məlumatlara aydınlıq gətirib

bitmap-img3

Rakurs

“Avtomatla gəlib, bahalı atlarımı apardı” - Polis rəisinə ittihamlar, Video

bitmap-img3

Seçmələr

Bakının abadlığı adı altında büdcə talanı! – “Bakı Abadlıq Xidməti” MMC milyonlarla dolları göyə sovurur

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru