Xəbər xətti

18 FEVRAL

12:55 Doyunca yatmamaq beyinə ziyan vurur

12:55 İranda dəhşətli təyyarə qəzası: 66 nəfər öldü - Yenilənib

12:50 Sumqayıtda ağır qəza: 4 qadın yaralandı

12:44 Rəsmi Tehran: Qəzaya uğrayan təyyarədə 65 sərnişin olub

12:38 Azərbaycanda sərnişindaşıma xidmətlərinin qiymətləri 3% ucuzlaşıb

12:32 ABŞ-ın rəsmən ittiham etdiyi 13 Rusiya vətəndaşının adları açıqlandı – Siyahı

12:25 Bakının bu yollarında sürət həddi endirildi

12:19 Bu gün axşam Bakıda intensiv yağış yağacaq

12:13 Kürdə suyun səviyyəsi artıb

11:59 “Günayın Bakıda getmədiyi istirahət mərkəzi yoxdur”

11:53 İranda zəlzələ olub – Dağıntı yoxdur

11:46 “Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu regiona yeni dinamika gətirib”

11:40 Sumqayıt Dram Teatrının aktyoru vəfat edib

11:29 Tramp FTB-ni günahlandırdı

11:23 Gədəbəydə 20 yaşlı qız dərmandan zəhərlənib

11:18 Sarkisyan Münhendə Cəfərova Azərbaycan dilində müraciət etdi

11:13 Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 122 dəfə pozub

11:06 Putin niyə yoxa çıxıb?

11:00 General Həsən Firuzabadi: “Kərtənkələlər bizə qarşı casusluq edib”

10:55 Salyanda faciəvi qəza: Mikroavtobusla avtokran toqquşdu - Ölənlər var

10:50 Azərbaycanda 2 ayın gəlini evdən qaçdı - Foto

10:44 “Geyimlərimi endirim zamanı alıram”

10:39 Bakıda qadını niyə tikə-tikə doğrayıb zibilliyə atdılar? - Səbəb

10:33 Britaniyada son 10 ilin ən güclü zəlzələsi oldu

10:28 “Ləzgi xəncəri ilə onun başını kəsəcəm” – Ramin Musayev

10:17 Qəzza zolağından İsrailə raket atıldı

10:11 Qazaxıstan XİN qırğız deputatın saxlandığını təsdiqləyib

10:05 Ermənistandan Türkiyəyə yeni barışıq təklifi

10:00 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

17 FEVRAL

21:55 Dünyada hər il 40 milyon insan qeyri-infeksion xəstəliklərdən vəfat edir

21:44 Melaniya xəyanəti bağışlamır: yenə Trampı pərt etdi - Video

21:36 “Suriyada amerikalıların qırdığı 300 rusiyalıya görə kim cavab verəcək?” – Təhlil

21:26 Meksika DİN rəhbərinin olduğu helikopter qəzaya uğrayıb, 13 nəfər ölüb

21:05 Gürcüstanda SOCAR-a məxsus benzin daşıyan maşın partlayıb

20:50 Moskvada həyatını itirən üç yaşlı Zəhranın ölüm səbəbi açıqlandı

20:33 Avropa İttifaqı viza ilə bağlı Türkiyəyə ağır şərt qoydu

20:23 Əsəd ordusu Afrinə girdi

20:05 MSK sədri: "İndiyədək 13 nəfər prezidentliyə namizədliyini irəli sürüb"

19:40 Ötən il Azərbaycan 54 milyon dollarlıq çay məhsulları idxal edib

19:33 Jirinovski “Vaqner”in həlak olan 300 üzvü haqda

19:16 Yol polisi Babək prospektindən "küsüb" … – Təmir aparılan yolda xaos

19:09 “Qəbələ”-“Zirə” oyunundan sonra kütləvi dava

19:05 Türkiyədə 3 milyonluq narkotik əməliyyatı: iki azərbaycanlı saxlanıldı

18:50 Rusiyada avtobus qatarla toqquşdu

18:37 GUAM ölkələrinin baş nazirlərinin sammiti keçiriləcək- Moldovada

18:25 Salyanda tövlə yandı

18:12 Daşıyıcı ana axtarışında olanların seçimi: Ukrayna

18:05 Ərdoğan: Qardaşlarımızın torpaqlarına qayıtmasını istəyirik

17:50 Ankara bundan yararlana biləcəkmi? - Təhlil

17:44 “Sinay 2018” antiterror əməliyyatı davam edir

17:38 KXCP də prezident seçkisini boykot etdi –Ali Məclis qərar verdi

17:32 “Suriyada terrorçular Rusiya və ABŞ istehsalı olan silahlardan istifadə edirlər“

17:20 MSK daha 7 nəfərin prezidentliyə namizədliyinin irəli sürülməsini təsdiq edib

16:55 Yevlaxda ağır yol qəzası- Br ailənin 3 üzvü xəsarət alıb

16:40 ABŞ dünya ölkələrini Şimali Koreya ilə əlaqələri kəsməyə çağırıb

16:30 "Avropa ölkələri enerji daşıyıcılarının tədarükü ilə bağlı mövqelərini özləri müəyyən etməlidir"

16:25 Ukrayna tezliklə dağıla bilər -Saakaşvilidən qorxunc proqnoz

16:13 “Ufak tefek cinayetler“dəki gizli eşq gerçək oldu?

16:07 Özünü DTX rəsmisi kimi təqdim edən şəxs saxlanılıb

15:53 Lənkəran sakini intihar edib

15:46 Məsum balanın əməliyyatına 6 min manat lazımdır - Yardım edək

15:40 Sabah hava necə olacaq?

15:32 Şahin Zəkizadənin ölümündən 1 il keçir

15:25 “Arsenal”dan 51 milyonluq təklif

15:13 İranda nəhəng günəş enerjisi stansiyasının inşasına başlanılır

15:05 Nazir: “Azərbaycan balına dünya bazarında tələbat 15-20 faizdir”

14:59 İcbari hicab əleyhinə dalğa: Qadınların etirazı İranı yeni inqilaba sürükləyəcəkmi?

14:52 Azərbaycanla Böyük Britaniya arasında hərbi əməkdaşlıq planı imzalandı

14:46 Türkiyə Ordusu Afrində 1595 terrorçunu məhv edib

14:40 Əli Əhmədov Macarıstanın Baş naziri ilə görüşdü

14:33 İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları pərt etdi - Azərbaycanın tərəfindəyik!

14:26 Oqtay Şirəliyevin diqqətinə: Doğum Evində açıq bazar - Video

14:20 Kənd təsərrüfatı naziri soğanın bahalaşmasına münasibət bildirib

14:15 Binəqədidə sakinlər etiraza qalxdı - Video, Fotolar

13:46 “Gülməlisiz” - Röya əsəbiləşdi

13:41 Gəncədə silsilə oğurluq edən şəxs saxlanıldı

13:36 Ötən il Azərbaycanın idxal etdiyi taxılın həcmi açıqlanıb

13:30 “Bir addım qalıb” - Rövnəq Abdullayev

13:25 Müğənnilərə bahalı maşınlarını nümayiş etdirmək, çarpayıda uzanıb oxumaq qadağan edildi

13:20 Sarkisyan Almaniyaya getdi

13:08 Yanvarda Azərbaycan xarici ticarət əməliyyatlarından 350 mln. dollar müsbət saldo əldə edib

13:03 “Hazırkı mərhələdə TAP layihəsində hər hansı bir dəyişiklik etmək mümkün deyil”

12:58 Bakıda zəncirvari qəza nəticəsində iki nəfər ölüb

12:53 Ombudsmanla bağlı qanun dəyişdirilir

12:45 Maliyyə Nazirliyi Azərbaycanın xarici dövlət borcunun artmasının səbəbini açıqlayıb

12:40 “Əgər ərəb cihad eləmirsə deməli başı “avtoşluğa” qarışıb...”

12:33 Moskvada uşaq bağçasında 4 yaşlı azərbaycanlı qız şaxtadan donaraq ölüb

12:26 Kofe intihara meyilliliyə təsir göstərir

12:21 Türkiyədə PKK-nın 8 mərtəbəli, hovuzlu sığınacağı - Foto

12:16 Güzəştli kredit daha çox hansı sahibkarlara verilir...

12:11 Rusiya analitiki:“İran Avrasiya Birliyinə Ermənistansız da girə bilər”

12:05 DİN Bakının mərkəzində baş verən dəhşətli qəza ilə bağlı məlumat yaydı

11:58 Qızıl 1 dollara yaxın bahalaşıb

11:53 Çempionlar Liqasında həftənin ən yaxşı futbolçusu bəlli olub

11:46 Nigeriyada terrorçuların bazara hücumu nəticəsində 15 nəfər ölüb

11:40 Yaponiyalı fiqurlu konkisürən ikiqat olimpiya çempionu oldu

11:33 Meksika daxili işlər nazirinin olduğu helikopter qəzaya uğrayıb

11:26 Xocalı soyqırımının ildönümü ilə əlaqədar Azərbaycan Ordusunda tədbirlər keçiriləcək

11:21 Lənkəranda motosikletlə yük maşını toqquşub - Xəsarət alan var

11:15 Lavrov: “Rusiya ABŞ-dakı prezident seçkilərinə müdaxilə etməyib”

10:59 “Məni milyonçu hesab edirlər” - Vasif

10:53 Tramp: “Rusiya ilə heç bir sövdələşmə olmayıb”

10:47 “Lotu Quli”ni qəbul etməyən “Gəncəli Firdovsi”yə “oğru” adı verilib? - Video

10:41 Rusiya bayrağı bütün dünyada qadağan olunsun - Poroşenko

10:36 Neft bahalaşıb

10:30 Dünən polis tərəfindən 36 nəfər saxlanılıb

10:25 Tramp İsrailin baş nazirini Ağ Evdə qəbul edəcək

10:20 Bakıda qısqanc ər arvadını bıçaqlayıb

10:14 Sosial müavinət və təqaüdlərin təyin olunmasında dəyişiklik edildi

10:10 Meksikada güclü zəlzələdən sonra 122 təkrar yeraltı təkan qeydə alınıb

10:05 Xüsusi prokuror Müller Aslanova qarşı rəsmi ittiham irəli sürdü

10:05 Bakıda zibil qutusunda doğranmış halda meyiti tapılan qadını öldürən şəxs tutulub

10:00 Atəşkəs 125 dəfə pozulub

0:44 Azərbaycanda ən aşağı maaş harada verilir? –Rəqəmlər

0:33 “Layiqsiz insan türkə, kürdə, talışa, ləzgiyə baxmır ki...”

0:22 Qaradağlı qətliamından 26 il ötür

0:01 Bugün bürcünüz nələr vəd edir?

16 FEVRAL

23:55 Seda sevənlərini qorxutdu - foto

23:40 “Xəzər dənizindən təbii qazın Avropaya nəql olunmasına bir addım qalıb”

23:33 ABŞ Ədliyyə nazirliyi “Rusiya işi” üzrə 13 nəfərə qarşı ittiham irəli sürüb



ANALİZ

...

Moskva və Tehranın “Taliban”la dilxoşluğunun səbəbləri

Tarix 07.02.18, 12:13

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

–Əfqanıstan rəsmiləri artıq narahatlıqlarını gizlətmir


Əfqanıstan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin (MTX) rəhbəri İran və Rusiyanın “Taliban”la əlaqədə olmasını və Əfqanıstanda bu hərbi qruplaşmanı dəstəklədiyini bildirib.

“BBC Fars”a müsahibəsində deyib ki, Məhəmməd Məsum Stanəkzəy Tehran və Moskvanın son illərdə Cənubi Asiyada istinad nöqtəsi əldə edən İŞİD-ə qarşı mübarizə bəhanəsi ilə “Taliban” yardım göstərir.

“Taliban” və İŞİD eyni sikkənin iki tərəfi olduğu üçün MTX şefi belə bir siyasətin tövsiyə olunmadığına dair xəbərdarlıq edib. O vurğulayıb ki, “Taliban”, İŞİD-çilər daxil olmaqla, xarici döyüşçüləri Şimali Əfqanıstan və Mərkəzi Asiya ölkələrinə idxal edir.

16 il əvvəl “Taliban”ın süqutundan bu yana, İran Əfqanıstanda münaqişənin hər iki tərəfində oynayıb. Bir tərəfdən, Tehran Kabil ilə sıx əlaqə qurub və Əfqanıstanın yenidən qurulmasına yardım edib. İran, həmçinin, Əfqanıstanın ən böyük ticarət tərəfdaşı olaraq ortaya çıxıb. Çünki Kabil və İslamabad arasındakı əlaqələr pisləşib.

Eyni zamanda, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (İİKK) ölkəni tərk ABŞ hərbi qüvvələrinə təzyiq göstərməkdən ötrü “Taliban” döyüşçülərini təlim, pul, silah və sığınacaqla təmin edib. İran hökuməti də “Taliban”la əlaqələrindən Kabil hökumətindən siyasi güzəştlər qoparmaq üçün faydalanıb.

Son zamanlar Əfqanıstan hökuməti İranın “Taliban”la əlaqəsi və dəstəyinə dair daha uca səslə danışır. Sentyabr ayında, məsələn, Əfqanıstan Milli Müdafiə və Təhlükəsizlik Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi, Kabil hökumətinin İranın Əfqanıstanın qərbində “Taliban”a silah və digər hərbi aktivlərlə təmin etməsinə sübutlar olduğunu bildirib. “BBC Fars”a müsahibəsində general-leytenant Məhəmməd Şərif Yaftali, prezidenti Əşrəf Qəninin avqust ayında Tehranda iranlı vəzifədaşı Həsən Ruhani ilə məsələni müzakirə etdiyini deyib, lakin görüşün detallarını açıqlamayıb. O vurğulayıb ki, Əfqanıstan hökuməti bu məsələni dialoq və qarşılıqlı anlaşma ilə həll etmək istəyir.

Ötən ay tanınmış bir əfqan siyasətçi xəbərdarlıq edib ki, “Taliban”la əlaqə Tehranın maraqlarına uyğun deyil. “Bir əfqan kimi mən açıq şəkildə ifadə edirəm ki, düşmənlə yaxın münasibətləri inkişaf etdirmək – əminəm ki, bu səhvdir, – nə Əfqanıstan, nə İran xalqının maraqları ilə üst-üstə düşür”. Kəşfiyyat xidmətinin sabiq rəhbəri Əmrullah Saleh bu sözləri Tehranda keçirilən Təhlükəsizlik Konfransında bildirib. Daha sonra o xatırladıb ki, “Taliban” şiələrə məzhəbi nifrət, düşmənçilik duyur və 2001-ci ildə ABŞ-ın müdaxiləsinə qədər hakimiyyətdə olduğu zaman bu terror qrupu Əfqanıstan xəzərilərinə qarşı etnik təmizləmə siyasəti yürüdüb.

Ötən il Əfqanıstan rəsmiləri hətta iddia edirdilər ki, İran və Rusiya Əfqanıstanda ABŞ-ın başçılıq etdiyi sabitlik missiyasını pozmaq üçün bir araya gəlib. "Biz kəşfiyyat məlumatları almışıq ki, İran Rusiyadan bir sıra silah alıb və onları “Taliban”a təhvil verib. Biz bunu yüzdə-yüz təsdiq edə bilmərik. Lakin kəşfiyyat hesabatları “Taliban”ın İran daxilində təlim aldığını göstərir". “Ariana News”a müsahibəsində Əfqanıstanın Fərəh əyalətinin baş təhlükəsizlik komandiri Gülbahar Mücahid belə deyib. Digər Fərəh rəsmiləri də “Arian News”-a İran hökumətinin Sistan və Bəluçistan əyalətinin Zabol şəhərində və Xorasan bölgəsində (Xorasan-e Rəzəvi və Cənubi Xorasan əyalətlərində) “Taliban” yaraqlıları üçün hərbi təlim mərkəzləri yaratdığını bildirib.

Hər üç İran əyaləti Əfqanıstan ilə sərhəddədir.

"Biz kəşfiyyat məlumatı almışıq ki, İranın Naibandan sahəsindəki [Xorasanda] təlim düşərgələrində onlar “Taliban”a hərbi təlimi təmin edir. Həqiqətən, Rusiya İranın köməyi ilə “Taliban”a qabaqcıl silahlar verir", – Fərəh qubernatorunun müavini Məhəmməd Yunis Rəsuli iddia edib.

Fərəh vilayətinin təxminən 80 faizi “Taliban”ın nəzarətindədir.

Hətta İranın ənənəvi Əfqanıstan müttəfiqləri bu barədə danışırlar. İsmayıl Xan – qərbdəki Herat əyalətinin sabiq cihad lideri və nüfuzlu siyasətçi – “Taliban” xadimlərinə hərbi və maliyyə yardımı ilə bağlı İran hökumətini xəbərdar edib. “"Taliban”a dəstək münasibətlərimizi gərginləşdirir. Düşmən sərhədlərimizin əminliyini heç vaxt təmin edə bilməz", – deyə o, ötən il Əfqanıstandan sovet qoşunlarının çıxarılmasının 28 illiyi münasibətilə Herat əyalətində keçirilən tədbirdə bildirib.

İsmayıl Xan, həmçinin “Taliban” yaraqlılarının Türkmənistan vasitəsilə silah aldığını iddia edib və “Taliban”la artan əlaqələrə görə Tehran və Moskvanın "keçmişdən dərs almağı” tövsiyə edib.

Eyni şəkildə, Əfqanıstanda üst səviyyəli Amerika komandiri, ordu generalı Con Nikolson Senatın Silahlı Qüvvələr Komitəsindəki çıxışında İran hökumətinin xüsusilə də Qərb Əfqanıstanda “Taliban”a silah və maliyyə yardımı təmin etdiyini söyləyib. O, həmçinin Tehranın Əfqanıstanda şiə döyüşçüləri cəlb etmək və İranın müttəfiqi olan Bəşər Əsəd rejimini müdafiə etmək üçün Suriyaya yerləşdirdiyini qeyd edib. "Rusiya, İran və “əl-Qaidə” Əfqanıstanda mühüm rol oynayırlar, vəziyyət bir neçə il bundan əvvəlki kimi deyil".

Həm İran, həm də Rusiya “Taliban” rəhbərliyi ilə diplomatik əlaqələrini genişləndirib. İran son bir neçə ildir “Taliban”la görüşlər keçirir, o cümlədən 2014-cü ildə İran hökuməti Məşhəddə, Xorasan-e Rəzəvi əyalətinin paytaxtında ofis açmağına imkan verərək, terrorist qrupla əlaqələrini "rəsmiləşdirib". Bir il öncə ABŞ Pakistanda “Taliban” lideri Molla Mənsuru öldürərkən, o, İran səfərindən dönürdü.

Moskva da “Taliban” rəhbərliyi ilə sıx əlaqələrə malikdir. Regional hökumətlər isə Əfqanıstanın daxili işlərinə birbaşa müdaxilə edir və öz mənfəətləri üçün “Taliban”la “məşğul olub” Kabildə narahatlığın artmasına səbəb olurlar.

Üzdə İranın “Taliban”la əlaqəsi məntiqsiz görünür: “Taliban” 1990-cı illərin sonunda Əfqanıstan şiələrini qətlə yetirən milis qrupudur. Əfqanıstanda “Taliban”ın hakimiyyətə qaytarılması Cənubi və Mərkəzi Asiyada İranın geosiyasi maraqları xələl gətirər, həmçinin İran, xüsusilə Sistan və Bəlucistanda – sünni çoxluq olan vilayətində onun daxili təhlükəsizliyi üçün ciddi təhlükə yaradır. Amma “Taliban”a ölçülü dəstək verərək, İran hökuməti Əfqanıstanda bir sıra əsas məqsədləri həyata keçirir: ABŞ qoşunlarının şərq sərhədindən çıxarılmasını sürətləndirmək; Əfqanıstanın qərbində potensial İŞİD təhdidinə qarşı tampon zona yaratmaq; Cənub və Mərkəzi Asiyada, eləcə də Yaxın Şərqdəki geosiyasi gündəliyi üçün “Taliban”la əlaqələrini istifadə etmək; Əfqanıstan hökumətindən siyasi güzəştlər qoparmaq üçün “Taliban”la təzyiq göstərmək…

Əhməd Məcidyar

Middle East İnstitute (Yaxın Şərq İnstitutu, ABŞ)

Tərcümə: Strateq.az

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Gürcüstanda SOCAR-a məxsus benzin daşıyan maşın partlayıb

bitmap-img3

Rakurs

Neftçala Su Nəqliyyat idarəsində balıq bazarı açılıb?

bitmap-img3

Seçmələr

Mikayıl Cabbarov iki nəfəri işdən qovdu: Rüşvət alarkən tutulublar

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru