Xəbər xətti

19 YANVAR

0:59 Dünya liderlərinin gənclik və uşaqlıq illəri - Video

0:47 “Beşiktaş” - “Bayern Münhen” matçı bu qadına görə tarixə düşəcək

0:34 “YouTube” saxtakarlara qarşı yeni mübarizə metodu hazırladı

0:21 Maykl Cekson haqda ilginc iddia - ölməyib

0:13 ““Qarabağ” yüksək səviyyəli komandadır”

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

18 YANVAR

23:59 IEA: Venesuela və ABŞ neft bazarı üçün sürprizdir

23:54 Ermənistanda sabahdan kütləvi etirazlar başlayır

23:50 Ötən il tarixin ən isti ikinci ilini yaşamışıq

23:44 İraq və BP müqavilə imzaladı

23:38 “Merсedes” və “KamAZ” toqquşdu: sürücü ağır yaralandı

23:32 Cəriməsi olan sürücülərə şad xəbər - Video

23:26 Azərbaycanda 500 min tondan çox ət istehsal olunub

23:20 Livan mətbuatı 20 Yanvar faciəsindən yazıb

23:14 Türkiyədə deputata 5 il həbs cəzası verildi

23:08 Braziliya mətbuatında 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı məqalə çıxıb

23:01 Magistraturaya sınaq imtahanlarının vaxtı və qiyməti bilindi

22:55 Özbəkistan hökuməti yanan avtobusla bağlı hərəkətə keçdi

22:49 Bakının mərkəzi prospektində zəncirvari qəza

22:42 Fransa klubu baş məşqçisini istefaya göndərib

22:35 Türkiyədə fövqəladə vəziyyət rejimi daha 3 ay uzadıldı

22:28 Həmsədrlər fevralın əvvəlində regiona səfər edəcəklər

22:21 Ödəmə vaxtı keçmiş kreditlərin həcmi 1.9 milyard manata yaxındır

22:14 Mağazadan oğurluq anbaan kameralara düşdü - Video

22:07 Elza Seyidcahan: “Özümü meymuna oxşadıram” - Video

22:00 Rusiya açıqladı: “Türkiyənin təsdiqini gözləyirik”

21:54 Elmar Məmmədyarov: “Həmsədrlər kreativ fikirlər irəli sürdü”

21:49 Qətərə bu məhsulların ixracı qadağan edildi - Siyahı

21:42 Ölü qadın uşaq dünyaya gətirdi

21:36 Avropanın ən böyük həbsxanasında üsyan çıxdı

21:30 “Türkiyə təyyarələri vurulacaq” - Dəməşqdən təhdid

21:24 Bakıda qatarın üstünə çıxan 16 yaşlı oğlanı cərəyan vurdu

21:17 Qəbiristanlıqlar barədə qanun dəyişdi

21:10 Rusiyanın müdafiə naziri Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi ilə görüşdü

21:02 İŞİD liderinin gizləndiyi yer məlum oldu - İddia

20:56 Tolstoyun zifaf gecəsindən sonrakı qeydi: “Qane olmadım”

20:50 78 yaşında intihara cəhd etdi

20:43 Rusiya FTX ölkə sərhədlərində təhlükəsizlik təhdidlərini müəyyənləşdirib

20:36 Qazaxıstanda yanan avtobusun sahibi azərbaycanlı olub?

20:27 Cabbarov yeni departament yaratdı - Sabiq bankir baş direktor təyin edildi

20:19 Ukraynalı katibə, qazaxıstanlı məşuqə, müavinlərə 10 min manatlıq maaş... - “Canik”in adamının dosyesi

20:12 Nazir müavini işdən çıxarıldı - 30 min “paket”, yeyinti və intihar...

20:05 Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin görüşü başa çatdı

19:59 Bakıdakı kinoteatrlardan birinin binası ticarət mərkəzinə çevrilib

19:53 Billiat “Qarabağ”ın təklifini qəbul etdi

19:47 Murad Boz Bakıdakı toydan görüntülər paylaşdı

19:40 “İnvestisiya fəaliyyəti haqqında” qanun hazırlanacaq

19:32 Azarkeşlər Ronaldonu “Real”da görmək istəmirlər

19:25 Elza İbrahimovanın 80 illik yubileyi keçiriləcək

19:18 2017-ci ildə Azərbaycanda 16 körpü, 15 piyada keçidi istifadəyə verilib

19:11 Rus idmançının qətlində suçlanan azərbaycanlının atası qisasın qurbanı olub

19:04 Bu dövlət qurumuna 3 milyon manat ayrıldı

18:58 Türkiyədən tarixi zəfər: Ərdogan təhdid etdi, ABŞ duruş gətirmədi və geri çəkildi

18:52 Prezident Teymur Bünyadova “Şərəf” ordeni verdi

18:49 İltimas Məmmədovla Elmir Vəlizadə vəzifələrindən azad olundu

18:46 Ramil Usubov Bakı polisində - Fotolar

18:39 OPEC: Bu il Azərbaycanda neft hasilatı azalacaq

18:34 “20 Yanvar günü məktəblilər dərsə getməyəcək” – Təhsil Nazirliyi

18:26 “O qədər şanslı qadın deyiləm”

18:21 SSRİ-nin dağılmasından 25 il sonra Moskva regiona qayıdır

18:19 İlham Əliyev 31 mart soyqırımının 100 illiyi haqqında sərəncam imzaladı

18:15 Türkiyədə ən böyük mafiya çökdürüldü – 39 nəfər həbs edildi

18:10 Dolların sabaha olan məzənnəsi

18:05 Afrin qızışır: Türkiyə “PKK ovçusu”nu sərhədə yeritdi

18:00 Telefonlara gizli qulaq asan yeni casus proqramı aşkarlandı

17:54 Biz bu oğlanla məşğul olmalıyıq – ABŞ

17:48 Bakıda banka basqın olub

17:43 “Həm prezident, həm də hökumət çalışır ki, itən alpinistlər tezliklə tapılsın”

17:38 Dilçi alim “əsgər”in “əskər” olmasını istəmir

17:33 “Qarabağ münaqişəsi yalnız danışıqlar yolu ilə həll edilə bilər”

17:23 Tramp haqda kitab serial olur

17:19 Ermənistanda nazir istefa verib

17:14 Bu il magistraturaya qəbul imtahanları daha tez keçiriləcək

17:09 Təşviş yaradan yeni silah: O, heç bir sığınacağa, bunkerə “rəhm etmir”

17:05 Külli miqdarda valyutanın ölkədən çıxarılmasının qarşısı alınıb

17:00 Elmar Məmmədyarovun Nalbandyanla görüşü başladı

16:55 Azərbaycan-Pakistan işçi qrupunun görüşü başa çatdı

16:50 “MTN-ə 1 milyon 200 min verdim, çünkü oradan canımı qurtarmaq istəyirdim”

16:44 Suriya hökuməti: Türkiyə hərbi təyyarələri ölkə ərazisinə daxil olsa, vurulacaq

16:38 ABŞ-ın yeni nüvə strategiyası –Tramp Obamanın axırına necə çıxdı?

16:33 Azərbaycan millisi FİFA reytinqində gerilədi

16:26 Xalq artisti: “Ürəyimdə ciddi problemlər var…”

16:20 Azarkeşlər Ronaldonu “Real”da görmək istəmirlər

16:13 “Pişiyimin dərisini soyub saxlayıram” - Elza

16:08 Eldar Mahmudovun adamı həbs edilib, Bakıya gətirildi

16:03 Gəncə sakini yük avtomobilinin altında qalaraq ölüb

15:56 Bərdədə anım tədbiri keçirilib

15:50 Metropolitenin park yolları yenilənir

15:43 Rəmiş Rəhmana görə efirə çıxmayıb

15:36 Müdafiə Nazirliyindən erməni yalanına reaksiya

15:30 Direktorun qardaşı oğlu nişanlı müəlliməni zorla qaçırdı - Təfərrüat

15:23 PSJ fırtınası davam edir

15:16 Türkiyənin Baş Qərargah rəisi Rusiyaya gedib

15:10 Ebrunun başı bəlada: Rzanın hədiyyəsinə görə 3 ilə qədər həbs tələbi

15:05 “Çudo Peçka”nın təsisçisi özünü təqsirli bilmir

15:00 Elmar Məmmədyarov Polşada həmsədrlərlə görüşüb

14:55 Siqareti tərgitmək istəyənlərə kömək kabinetləri yaradılacaq

14:50 “Rusiya prezidenti yalanı və qeyri-peşəkar insanları sevmir” – Peskov

14:43 Fazil Məmmədov təyyarəsini banka girov qoyub

14:38 Çavuşoğlundan ABŞ və Rusiyaya xəbərdarlıq

14:33 “Facebook Messenger” interfeysini yeniləyir

14:28 “New York Times”dan ilginc iddia

14:23 Akkumlyatordan istifadə edən şirkətlərin və sürücülərin nəzərinə

14:15 Ukrayna parlamenti Rusiyanı işğalçı dövlət kimi tanıyıb

14:10 Məşhursansa, ömrün qısa olacaq

14:05 Türkiyə Baş Qərargah rəisi və MİT rəhbəri Rusiyaya səfər edib

13:59 Putin: “Bəzi MDB ölkələri Avrasiya İttifaqında müşahidəçi ola bilər”

13:34 “ABŞ Suriyada terrorçulardan ibarət ordu yaratmaqla bağlı qərarını dəyişdirməlidir”

13:30 Musiqili Teatrın yanvar repertuarı

13:25 Bərdədə müəllimə qaçırılıb

13:20 Bayıl-20-ci yaşayış sahəsi üzrə ərazi nümayəndəliyi hesabat verib

13:16 Hindistan qitələrarası ballistik raket sınağı keçirdi

13:11 Afrikalı futbolçu “Qarabağ”a gəlir

13:07 Məşhur Avropa çempionlarımız qumarxanada - Fotolar

13:02 ABŞ İranda qiyama necə dəstək verə bilər?

12:57 “Fəxrəddin Manafov mənə dedi ki, cəsarətli ol”

12:53 Bugünkü valyuta hərracının nəticəsi açıqlanıb

12:48 Moskvada qar onlarla reys təxirə saldı

12:44 Müstəqim Məmmədov Elmar Vəliyevin göstərişlərinə arxa çevirir?

12:40 İsa Qəmbər xəstəxanadan evə buraxılıb



ANALİZ

...

Məzhəbi eynilik, yaxud geosiyasi maraqlar?

Tarix 12.01.18, 12:31

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

İrandakı etirazlar fonunda Yaxın Şərq dövlətlərinin ziddiyyətli əlaqələri


Keçən ayın sonunda İranın teokratik şiə rejiminə qarşı etirazlar baş qaldırdıqda, bölgənin iki əsas sünni gücündən gələn təpki bundan daha fərqli ola bilməzdi.

İslamın müqəddəs şəhərləri – Məkkə və Mədinənin xidmətçisi olan və bütün sünni dünyasına rəhbərlik etmək istəyən Səudiyyə Ərəbistanı İranın üzləşdiyi gözlənilməz çətinlikləri gördükdə, xısın-xısın gülürdü.

Səudiyyə Ərəbistanında pan-ərəb kütləvi informasiya vasitələri İslam Respublikasına son verməyə çağırış və İranın Suriya və İraqdakı iştirakına etiraz edən nümayişləri coşqu ilə işıqlandırırdılar.

Osmanlı İmperatorluğu dövründə Məkkə və Mədinəyə nəzarət edən, uzun müddətdir ki, Riyadın maraqlarına tabe olmaq istəməyən Türkiyə isə Səud Evinə əks mövqe tutdu.

Prezident Rəcəb Tayyip Ərdoğan İran prezidenti Həsən Ruhaniyə zəng edərək Ankaranın rəsmi Tehranın etirazlara baxışına dəstək verdiyini bildirdi. Türkiyədəki hökumətpərəst media İran nümayişlərini Amerika və İsrailin qəsdi kimi təsvir etdi. Daha sonra Ərdoğanın özü bu fərziyyəni təsdiqlədi.

Yaxın Şərqdəki bir çox insan üçün bu fərqlilik bir daha bu gerçəyi vurğulayır ki, bölgədə İranın qüdrətinə qarşı çıxmaq üçün Riyadın rəhbərlik etdiyi "Sünni bloku"nun müqaviməti zəifdir.

Prezident Donald Trampın Səudiyyə Ərəbistanına ötən ilki səfərində Riyada regional rəhbərlik iddialarını təsdiqləsə də, faktiki olaraq, əhəmiyyətli sünni regional güclərindən yalnız Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri özünü Səudiyyə siyasəti ilə birləşdirir.

Digərləri – Türkiyə, Misir və əlbəttə, Səudiyyə Ərəbistanının “gözükölgəli” qonşusu – Qətər getdikcə Yaxın Şərqdə məzhəb bölünməsi ilə əlaqəsi olmayan çətin və çoxölçülü güc mübarizəsi ilə məşğul olur.

“Müsəlman Qardaşları”na verdiyi dəstəyə görə keçən il BƏƏ və Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən hədəfə alınan Qətər kömək üçün İrana müraciət etdi. Bu, Tehranla Qətərin əsas sünni müttəfiqi olan Türkiyə ilə münasibətlərin ümumi istiləşməsi dönəminə təsadüf edirdi; İrana qarşı ABŞ sanksiyalarının əleyhinə çıxmaqda ittiham olunan Ərdoğanın adamları ABŞ-da mühakimə olunduğundan o, Birləşmiş Ştatlara getdikcə daha çox hiddətlənirdi.

Səxavətli Səudiyyə yardımına baxmayaraq, Misir də anti-İran məclisinə qoşulmaq istəmir. 2013-cü ildə çevrilişlə “Müsəlman Qardaşlar” hökumətini devirmiş Misir prezidenti Əbdülfəttah Sisi iranlı liderlərdən daha çox “Qardaşlar”ı dəstəkləyən Ərdoğanın qatı düşmənidir. Rəsmi Qahirə, İran rejimi kimi, Səudiyyə Ərəbistanının yıxmağa çalışdığı Suriya prezidenti Bəşər Əsədlə səmimi əlaqələr saxlayır.

Beyrutdakı Livan Amerikan Universitetinin siyasi elmlər üzrə professoru Basil Salluh deyir: "Nəhayət, bölgədəki dövlətlərin hərəkətləri məzhəbi eynilik deyil, məhz geosiyasi maraqlarla nizamlanır. Türkiyəyə gəlincə, o, Səudiyyəni sünni dünyasının rəhbəri görmək istəmir, çünki özü bu istəkdədir".

Türkiyə ilə “Müsəlman Qardaşlar”a düşmən olan BƏƏ arasında ümumi zəmin daha azdır. O, həm də regionda Türkiyə ilə rəqabət aparan bir ölkədir. O cümlədən Afrika Burnundakı strateji dəniz marşrutları boyu hər iki ölkə bir neçə hərbi baza qurub. Ərdoğanın bəzi köməkçiləri BƏƏ-nin 2016-cı ildə baş verən çevrilişdə iştirakından şübhələnirlər.

Sabiq türk diplomatı və İstanbuldakı “Edam” düşüncə mərkəzinin rəhbəri Sinan Ülgen deyir: "Ankara BƏƏ-nin gücünü, təsir dairəsini və münasibətlərinin səciyyəsini bilir. Əlbəttə, o, Səudiyyə deyil, amma Ankara hər ikisinin Türkiyəyə zərər verməyə çalışdığının fərqinə varıb".

Tarixi iddialar, xüsusilə də Osmanlı dövlətinin mirası bu rəqabəti artırmağa kömək edir. Ərdoğan və BƏƏ-nin xarici işlər naziri Abdullah bin Zaid arasında mübahisə kimi. Ötən ay BƏƏ-li nazir Birinci Dünya müharibəsi zamanı, 1916-cı ildə Osmanlı generalı Fəxrəddin paşanın rəhbərlik etdiyi qoşunların Müqəddəs Mədinə şəhərini yağmalaması barədə “tvit” yazdı. Ərdoğan bu cür "dəli" iddiaların "yazıq insanlar"ın boğazından çıxdığını dilə gətirdi. Bundan sonra Ankarada BƏƏ səfirliyinin yerləşdiyi küçəyə Fəxrəddin paşanın adı verildi.

Yaroslav Trofimov

“Wall Street Journal” (ABŞ)

Tərcümə: Strateq.az

pia.az











Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Bu dövlət qurumuna 3 milyon manat ayrıldı

bitmap-img3

Rakurs

Ağciyər İnstitutunda budama əməliyyatında Oqtay Şirəliyev faktoru: Gənc kadrlar niyə hədəfdədir?

bitmap-img3

Seçmələr

Ağstafa Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsi rəisinin “ölü canlar bazarından reportaj”

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru