Xəbər xətti

24 APREL

20:05 Əli Əhmədov: İçməli suyun tükənməməsi üçün həyata keçirilən layihələr kifayət etmir

19:50 Fransanın futbol əfsanəsi Anri Mişel öldü

19:40 Ukrayna Rusiyaya çay blokadası tətbiq edəcək

19:35 General oğlunun cinayət işini aparmış müstəntiq məhkəməyə gəlməyib

19:20 AŞPA Türkiyəni növbədənkənar prezident seçkilərini təxirə salmağa çağırıb

19:17 Rusiya azərbaycanlını “İnterpol” xətti ilə beynəlxalq axtarışa verib

19:12 Tramp: "İranla nüvə sazişi imzalanmamalı idi"

19:05 “Bundan sonra da sıx əməkdaşlığımızı davam etdirmək niyyətindəyik“

18:50 Prezident İlham Əliyev Ankarada Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət edib

18:34 Sürücülərin nəzərinə: Bu prospektdə nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır

18:30 Jirinovskidən əcaib təklif:"Moskvadan Yerevana metro xətti çəkilsin..."

18:25 Naxçıvanda gömrükçülər 108 kq heroin aşkar edib

18:17 Karapetyanla görüşdə o, baş nazir olmaq məsələsini qaldıracaq

18:12 Kadırov: “Qərb bilir ki, Rusiyaya hücum etsə...“

18:05 Şəmkirdə toya gedən şəxslər qəzaya düşüb, 2 nəfər ölüb, 3 nəfər xəsarət alıb

18:00 İsrail və İran savaş astanasında

17:58 Əbülfəz Elçibəyin 80 illik yübileyinə hazırlıq işləri aparılır

17:55 “Qadınlar hər zaman mənə paxıllıq ediblər” - Aygün

17:49 Başından zədələnmiş xəstənin səhvən ayağını əməliyyat etdilər

17:45 FETÖ-nün gizli şifrəsi aşkarlandı: “Gəlin, çay içək”

17:40 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb

17:35 Əfqan Muxtarlının şikayəti təmin edilmədi

17:30 Küveyt baş naziri Azərbaycan prezidentini təbrik edib

17:25 Saatlı sakini bıçaqlanıb

17:20 Ramiz Mehdiyev Rövşən Rzayevi kollektivə təqdim etdi

17:18 İlham Əliyevin Türkiyəyə rəsmi səfəri başlayıb

17:15 “Qərb bilir ki, Rusiya nə Suriya, nə də Liviyadır…”

17:09 Ərlərini və sevgililərini döyən məşhur qadınlar

17:05 Nəsimi rayonunda Zərifə xanım Əliyevanın xatirəsi anılıb - Fotolar

17:03 “Dövlət Miqrasiya Xidmətində rüşvətxorluğa son qoyulmalıdır”

16:58 Lukaşenko İrəvana səsləndi: Tələsməyin!

16:53 “BMT Azərbaycanla sıx əməkdaşlığı davam etdirmək niyyətindədir”

16:48 Prezident: “Türkiyədəki seçkilərlə bağlı çox müəmmalı ssenari ortaya atılıb”

16:43 “Qarabağ” bu göstəricidə dünya ikincisidi...

16:37 Yeni nazir Muxtar Babayev hansı məşhurun övladıdır? - Video

16:26 Nazim İbrahimov: “Ramiz Mehdiyev bizim ağsaqqalımızdır...”

16:21 ABŞ Türkiyə əleyhinə qanun qəbul edəcəkmi?

16:15 Serj Sarkisyanın anası öldü

16:10 AMEA: Dünyanın ən nəhəng palçıq vulkanı 30 ildən sonra yenidən püskürüb

16:05 Ərdoğan ermənilərə başsağlığı verib

16:00 Flora Kərimova Röya haqda sərt sözlər dedi

15:55 Məhkəmədə vəkil cinayət işinin materiallarını yedi

15:51 Bakı Metropoliteninin vəzifəli şəxsi vətəndaşları təhqir etdi

15:47 “iPhone X”-in ən böyük çatışmazlığı üzə çıxdı

15:42 Həsən Turabov niyə ölmək istəyirdi?

15:37 “Yaxşı oxumasaydım, hamıyla dost olardım” - Elton

15:33 “Formula 1” yarışı üçün yüklər Bakıya gətirilib

15:29 Ərdoğan: “Suriyanın şimalında lazım olanı edəcəyik”

15:24 Səbaildə akademik Zərifə xanım Əliyevanın xatirəsi anılıb

15:20 “Azercell“in Mobil Göz Klinikası öz fəaliyyətini davam etdirir

15:16 Ramiz Mehdiyev: “Nazim İbrahimov vəzifəsinin öhdəsindən layiqincə gələ bilmədi”

15:12 Ermənistanda nə baş verdi? - Abxaziya tipli çevriliş, yoxsa “məxməri inqilab”?

15:07 “Baş nazir vəzifəsindən imtina etmərəm” – Nikol Paşinyan

15:03 Qadının başına it düşdü, beyni silkələndi - Video

14:59 “Vicdanım rahat durmurdu” - Natavan

14:54 Cəlilabadda kütləvi dava olub

14:50 O falçının anama dedikləri düz çıxdı

14:44 Keçmiş komitə sədri kollektivlə vidalaşdı

14:39 ShushaPost.az saytı Şuranın dəstəyi ilə təkmilləşdirildi

14:35 Gücləndirilmiş “Nar” şəbəkəsi Bakı Formula Qran Prisinə hazırdır

14:35 Kim keçmiş sevgilisini söymək istəsə...

14:31 Ramzan Kadırov: “Çeçenistana gəlsə, Tramp həbs ediləcək”

14:27 Cavanşir Yusifli: “Anara hələ bu xoşbəxtlik üz verməyib”

14:23 Emmanuel Makron İlham Əliyevi təbrik edib

14:18 Nazim İbrahimov qızının toyunu son anda təxirə saldı

14:14 İlham Əliyev Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin başçısı ilə görüşüb

13:53 Türkiyə hərbçilərinin uniforması dəyişir

13:48 Saatlıda 4 yaşlı qız gölməçəyə düşərək boğulub

13:44 Milli Məclis müflisləşmə haqqında qanunu qəbul edib

13:39 Yeni ekologiya və təbii sərvətlər naziri kollektivə təqdim edilib

13:34 Əflatun Amaşovdan Ombudsmanın hesabatına etiraz

13:30 Sabah hava necə olacaq?

13:26 Elmira Süleymanova hesabat verdi

13:22 Ermənistanda icra başçısını güllələdilər

13:20 Silah satışında Azərbaycana qoyulan məhdudiyyətlərin səbəbi nədir?

13:18 Rusiya iqtisadiyyatı harbi vəziyyət rejiminə keçir

13:14 Bugünkü valyuta hərracının nəticəsi açıqlanıb

13:10 Həsən Ruhani İranda Azərbaycan dilinin təşviqinə çağırdı

13:05 Milli Məclis Naxçıvan Konstitusiyasına dəyişiklikləri təsdiqlədi

13:00 Ramiz Mehdiyev yeni təhsil nazirini kollektivə təqdim edib

12:06 Xudatda nə baş verir? - Tenderlərdəki “oyun”ların pərdəarxası məqamları

11:58 Ermənistan hakimiyyəti müxalifətlə danışıqlara başlayır

11:54 Milli Məclisin komitəsində dəyişiklik – Yeni sədr seçiləcək

11:49 İki vəkilin fəaliyyətinə 1 illik qadağa

11:45 Amansız Qarabağ döyüşçüsü jurnalistə təslim oldu

11:41 Bu gün Çempionlar Liqasında yarımfinal mərhələsinə start veriləcək

11:37 Gürcüstanda azərbaycanlı ailənin evinə maskalı basqın olub

11:33 Gəncədə mənzildən 30 min dollar oğurlanıb

11:28 “Roma” İngiltərəyə 22 futbolçu ilə getdi

11:24 Öz qazdığı quyuya düşən

11:19 Sosial işçilər üçün maarifləndirici seminarlar təşkil olunacaq

11:15 Fransa aktivləşir və ABŞ-ı beynəlxalq arenada sıxışdırır...

11:11 İntihar edən polkovnikin qardaşı Eldar Mahmudovu məhkəməyə verdi

11:07 Deputat Zahid Orucdan dəyişikliklərə reaksiya

11:03 Yol təmiri zamanı 145 sovet əsgərinin skeleti tapıldı

10:59 Tələbə qəbulu ilə bağlı ərizələrin qəbulu üçün son vaxt açıqlandı

10:55 Deputatlar bu gün toplaşır – 20 məsələ müzakirə ediləcək

10:51 Vahid Əhmədov ürəyindən əməliyyat olundu

10:47 “O böyük koalisiya terrorçuların öhdəsindən gələ bilməyib, əvəzində…”

10:43 BMT Baş katibindən Qarabağla bağlı bəyanat

10:38 Paşinyan: ““Məxməri inqilabı” yarımçıq qala bilməz”

10:34 Zorlamada ittiham olunan falçı: “Qızın videolarını yayacam”

10:29 Adını dəyişməsə, məhkəməyə verəcək - Şəbnəm hədələdi

10:24 Ali məktəblərə 70743 abituriyent sənəd verib

10:20 Axtarışda olan 25 nəfər saxlanıldı

10:16 Çempionlar Liqası: Bu gün yarımfinal mərhələsinin ilk oyunu keçiriləcək

10:12 Küveytdən Azərbaycana gələn turistlərin sayı 7,1 dəfə artıb

9:57 Milli Məclisdə deputatların sayı 119-a enib

9:52 Prezident İlham Əliyev Rusiyanın Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin direktorunu qəbul edib

9:47 Cəbhədə atəşkəs 113 dəfə pozulub

9:42 Kanadada 10 nəfəri öldürən terrorçu Ermənistan vətəndaşı çıxdı

9:38 “AzeriLight”ın qiyməti 75 dolları ötüb

9:34 Sumqayıtda Dövlət Gömrük Komitəsinin əməkdaşı qətlə yetirilib

9:30 Bakıda avtobusların gecikmə səbəbi açıqlanıb

9:26 Azərbaycandan Həcc ziyarətinə getmək istəyənlərin sayı 800-ü keçib

9:22 Rusiyadan İrəvana gecə zəngi - Medvedev Karapetyanla danışdı

9:17 İnsan yuxusunu pozan 9 qida – Dietoloq danışır…

9:13 Rusiya iqtisadiyyatı hərbi vəziyyət rejiminə keçir!

9:09 Gəncədə avtomobil piyadanı vurub

9:05 “Tramp və Kim Çen In arasında görüş məhsuldar olacaq” – METTİS



ANALİZ

...

Məzhəbi eynilik, yaxud geosiyasi maraqlar?

Tarix 12.01.18, 12:31

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

İrandakı etirazlar fonunda Yaxın Şərq dövlətlərinin ziddiyyətli əlaqələri


Keçən ayın sonunda İranın teokratik şiə rejiminə qarşı etirazlar baş qaldırdıqda, bölgənin iki əsas sünni gücündən gələn təpki bundan daha fərqli ola bilməzdi.

İslamın müqəddəs şəhərləri – Məkkə və Mədinənin xidmətçisi olan və bütün sünni dünyasına rəhbərlik etmək istəyən Səudiyyə Ərəbistanı İranın üzləşdiyi gözlənilməz çətinlikləri gördükdə, xısın-xısın gülürdü.

Səudiyyə Ərəbistanında pan-ərəb kütləvi informasiya vasitələri İslam Respublikasına son verməyə çağırış və İranın Suriya və İraqdakı iştirakına etiraz edən nümayişləri coşqu ilə işıqlandırırdılar.

Osmanlı İmperatorluğu dövründə Məkkə və Mədinəyə nəzarət edən, uzun müddətdir ki, Riyadın maraqlarına tabe olmaq istəməyən Türkiyə isə Səud Evinə əks mövqe tutdu.

Prezident Rəcəb Tayyip Ərdoğan İran prezidenti Həsən Ruhaniyə zəng edərək Ankaranın rəsmi Tehranın etirazlara baxışına dəstək verdiyini bildirdi. Türkiyədəki hökumətpərəst media İran nümayişlərini Amerika və İsrailin qəsdi kimi təsvir etdi. Daha sonra Ərdoğanın özü bu fərziyyəni təsdiqlədi.

Yaxın Şərqdəki bir çox insan üçün bu fərqlilik bir daha bu gerçəyi vurğulayır ki, bölgədə İranın qüdrətinə qarşı çıxmaq üçün Riyadın rəhbərlik etdiyi "Sünni bloku"nun müqaviməti zəifdir.

Prezident Donald Trampın Səudiyyə Ərəbistanına ötən ilki səfərində Riyada regional rəhbərlik iddialarını təsdiqləsə də, faktiki olaraq, əhəmiyyətli sünni regional güclərindən yalnız Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri özünü Səudiyyə siyasəti ilə birləşdirir.

Digərləri – Türkiyə, Misir və əlbəttə, Səudiyyə Ərəbistanının “gözükölgəli” qonşusu – Qətər getdikcə Yaxın Şərqdə məzhəb bölünməsi ilə əlaqəsi olmayan çətin və çoxölçülü güc mübarizəsi ilə məşğul olur.

“Müsəlman Qardaşları”na verdiyi dəstəyə görə keçən il BƏƏ və Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən hədəfə alınan Qətər kömək üçün İrana müraciət etdi. Bu, Tehranla Qətərin əsas sünni müttəfiqi olan Türkiyə ilə münasibətlərin ümumi istiləşməsi dönəminə təsadüf edirdi; İrana qarşı ABŞ sanksiyalarının əleyhinə çıxmaqda ittiham olunan Ərdoğanın adamları ABŞ-da mühakimə olunduğundan o, Birləşmiş Ştatlara getdikcə daha çox hiddətlənirdi.

Səxavətli Səudiyyə yardımına baxmayaraq, Misir də anti-İran məclisinə qoşulmaq istəmir. 2013-cü ildə çevrilişlə “Müsəlman Qardaşlar” hökumətini devirmiş Misir prezidenti Əbdülfəttah Sisi iranlı liderlərdən daha çox “Qardaşlar”ı dəstəkləyən Ərdoğanın qatı düşmənidir. Rəsmi Qahirə, İran rejimi kimi, Səudiyyə Ərəbistanının yıxmağa çalışdığı Suriya prezidenti Bəşər Əsədlə səmimi əlaqələr saxlayır.

Beyrutdakı Livan Amerikan Universitetinin siyasi elmlər üzrə professoru Basil Salluh deyir: "Nəhayət, bölgədəki dövlətlərin hərəkətləri məzhəbi eynilik deyil, məhz geosiyasi maraqlarla nizamlanır. Türkiyəyə gəlincə, o, Səudiyyəni sünni dünyasının rəhbəri görmək istəmir, çünki özü bu istəkdədir".

Türkiyə ilə “Müsəlman Qardaşlar”a düşmən olan BƏƏ arasında ümumi zəmin daha azdır. O, həm də regionda Türkiyə ilə rəqabət aparan bir ölkədir. O cümlədən Afrika Burnundakı strateji dəniz marşrutları boyu hər iki ölkə bir neçə hərbi baza qurub. Ərdoğanın bəzi köməkçiləri BƏƏ-nin 2016-cı ildə baş verən çevrilişdə iştirakından şübhələnirlər.

Sabiq türk diplomatı və İstanbuldakı “Edam” düşüncə mərkəzinin rəhbəri Sinan Ülgen deyir: "Ankara BƏƏ-nin gücünü, təsir dairəsini və münasibətlərinin səciyyəsini bilir. Əlbəttə, o, Səudiyyə deyil, amma Ankara hər ikisinin Türkiyəyə zərər verməyə çalışdığının fərqinə varıb".

Tarixi iddialar, xüsusilə də Osmanlı dövlətinin mirası bu rəqabəti artırmağa kömək edir. Ərdoğan və BƏƏ-nin xarici işlər naziri Abdullah bin Zaid arasında mübahisə kimi. Ötən ay BƏƏ-li nazir Birinci Dünya müharibəsi zamanı, 1916-cı ildə Osmanlı generalı Fəxrəddin paşanın rəhbərlik etdiyi qoşunların Müqəddəs Mədinə şəhərini yağmalaması barədə “tvit” yazdı. Ərdoğan bu cür "dəli" iddiaların "yazıq insanlar"ın boğazından çıxdığını dilə gətirdi. Bundan sonra Ankarada BƏƏ səfirliyinin yerləşdiyi küçəyə Fəxrəddin paşanın adı verildi.

Yaroslav Trofimov

“Wall Street Journal” (ABŞ)

Tərcümə: Strateq.az

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

İlham Əliyevin Türkiyəyə rəsmi səfəri başlayıb

bitmap-img3

Rakurs

Lənkəranlı sahibkarlar prezidentdən kömək istədi

bitmap-img3

Seçmələr

Vergilər Nazirliyi və Gömrük Komitəsi razılaşdı - Kimlərə birgə nəzarət ediləcək?

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru