Xəbər xətti

24 YANVAR

0:59 Obamanın qızı sevgilisi ilə belə görüntüləndi - Fotolar

0:47 İngiltərə millisinin 2017-ci ildə ən yaxşısı müəyyənləşib

0:34 “Samsung” telefonları bilərəkdən zəiflədib? - İddia

0:23 Van Dammdan Tolqahana film təklifi

0:11 “Bitcoin” 5 səbəbdən “çökə” bilər

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

23 YANVAR

23:59 Prezidentin Davosda görüşləri davam edir

23:53 Azərbaycan neftinin bareli 71 dollara satılır

23:47 Bakı-İstanbul aviareysində texniki problem yaranıb

23:41 Fransa prezidenti: “Qarabağ münaqişəsinin həlli vacibdir”

23:35 AŞPA-da Dilqəmlə Şahbazın azadlığa buraxılması məsələsi qaldırıldı

23:29 “Suriyanın şimalında təhlükəsizlik zonası yaradaq” - ABŞ-dan Türkiyəyə təklif

23:22 Tanınmış jurnalist vəfat etdi - yenə ürəktutma...

23:15 “KXDR ABŞ-a nüvə zərbəsi endirməyə hazırlaşır!” - MKİ başçısı

23:09 67 yaşlı Ağsu sakini özünü asaraq intihar edib

23:02 “PYD/YPG Afrine doğru hərəkət edəcəyi təqdirdə...” – Pentaqon

22:56 Müffəttişlər avtobusları saxladı, sərnişinlər yolda qaldı - Video

22:50 Türk ordusu Afrində PYD postunu belə ələ keçirdi - Video

22:43 Prezident İlham Əliyev OPEC-in baş katibini Azərbaycana dəvət etdi

22:35 Ərdoğanla Tramp arasında telefon danışığı olacaq

22:28 “Neft hasilatının azaldılmasına dair saziş...” - İlham Əliyev

22:21 İranda internetə məhdudiyyətsiz giriş təmin olunacaq

22:14 İlham Əliyevin “Microsoft” şirkətinin vitse-prezıdenti ilə görüşü olub

22:07 Səməd Seyidovun sədrliyi ilə AŞPA-nın plenar iclası keçirilib

22:00 Ən yaxşı baş məşqçilərin sıralaması açıqlanıb

21:55 Prezident: “Öhdəliklərimizi artıqlaması ilə yerinə yetiririk“

21:49 Afrində Türkiyənin daha bir hərbçisi şəhid olub

21:42 Afrində keçirilən əməliyyatlar niyə “Zeytun budağı” adlanır?

21:35 2018-ci il “Oskar”a namizədlərin ADLARI açıqlandı

21:28 Azərbaycan şirkəti Ukraynada yol çəkəcək

21:20 Maskerano “Barselona”dan ayrıldı - Rəsmi

21:13 BP prezidenti neftin qiyməti barədə

21:06 “İŞİD-ə qarşı mübarizə başa çatdı…” - ABŞ generalı

20:58 Prezident İlham Əliyev Davosda Gürcüstanın Baş naziri ilə görüşüb

20:50 İlham Əliyev Rusiya ilə yeni hərbi müqavilə üzərində iş getdiyini açıqladı

20:43 Almaniyada kiçik təyyarə ilə helikopter toqquşdu - 4 ölü

20:36 Azərbaycandan Avropaya uçuşlar təxirə salınıb? - Açıqlama

20:29 Rəşad Sadıqovun komandası Gürcüstana qarşı

20:23 İlham Əliyev “VTB Bank”ın prezidenti ilə görüşüb

20:16 Ermənistanın baş naziri Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi barədə

20:08 Prezident: “Azərbaycanda medianın azad olmadığına dair tənqidlər əsassızdır”

19:59 Əbülfəs Qarayevin qızı “Qazprom”un sərgisinin kuratorudur

19:52 Milli komandamız Karate 1 Premyer Liqa turnirində iştirak edəcək

19:45 Bakı-Qazax magistralında iki yük maşını toqquşub, biri dərəyə aşıb

19:37 70 ildə 3,5 min sülhməramlı qətlə yetirilib

19:30 68 yaşlı qadın intihar etdi - Kürdəmirdə

19:22 Rusiyanın kəşfiyyat gəmisi ABŞ sahillərində!

19:15 Piyadanın ölümünə səbəb olan mikroavtobus sürücüsü həbs olundu

19:08 Azərbaycanda 2 məmur qəfil öldü - Adlar

19:01 İranda internetə məhdudiyyətsiz giriş təmin olunacaq

18:54 Gözəl Bayramlı 3 il azadlıqdan məhrum edildi

18:49 “Bizim üçün ən yaxşı bazar qonşulardır” - Prezident

18:41 Serj Sərkisyan yeni postuna aprelin 17-də əyləşə bilər

18:33 Energetika Nazirliyinin icazələri “ASAN”-a verilir

18:23 “Bakı-Tbilisi-Qars regionun nəqliyyat xəritəsini dəyişdi” - Prezident

18:18 Ərdoğan: “Şəhidimizin vəsiyyətini yerinə yetirəcəyik”

18:14 İlham Əliyev: “Artıq Avropanın bəzi ölkələrinin neft təminatçısıyıq”

18:11 ABŞ və Rusiya ordu komandanları yanvarın 26-da Bakıda olacaq

18:05 Rusiya Xankəndində əyləncə kompleksi tikir

18:00 Rusiya məhkəməsi Azərbaycan vətəndaşına 21 il həbs cəzası verib

17:53 Sabah Millətlər Liqasının püşkü atılacaq

17:47 “Ağ ev”də daha bir skandal: Tramp özündən 42 yaş kiçik olan məsləhətçisi ilə eşq yaşayır

17:40 Azərbaycanlı məmur Türkiyədə 5 milyona sayt aldı - Müəmmalı satışın pərdəarxası

17:31 Təhsil naziri postuna əsas namizədlər: Rektor, yoxsa nazir əvəzi?

17:28 “Full” paketinə qoşul, “Nar”-dan “Samsung Galaxy S8” və ya “Ipad Pro” qazan!

17:20 Türkiyə ordusunun Afrində keçirdiyi əməliyyatların nə zaman başa çatacağı açıqlanıb

17:09 Energetika Nazirliyinin icazələri “ASAN”a verilir

17:03 Sezen Aksu məşhur şairin evini satışa çıxardı

16:57 Bu ixtisaslar üzrə ayrılan plan yerlərinin hamısı boş qalıb

16:51 “Bakcell” növbəti dəfə “Socially Devoted” sertifikatına layiq görülüb

16:45 Ərdoğan: “Şəhidimizin vəsiyyətini yerinə yetirəcəyik”

16:13 59 yaşlı kişi fermada özünü asdı

16:05 Vidadi Əliyevin parnikində insanlar qul kimi işlədilir - Şikayət

16:00 İlham Əliyev OPEC-in baş katibini Azərbaycana dəvət etdi

15:55 Gözəl Bayramlıya 4 il həbs tələbi

15:49 71 yaşlı Ajda ən böyük xəyalını açıqladı

15:43 İranda internetə məhdudiyyətsiz giriş təmin olunacaq

15:37 PYD lideri: Ərdoğan Kərkükə qədər gedəcək...

15:32 Bakıda tikinti xaosu

15:26 Afrindən sonra Qarabağda “İLDIRIMSÜRƏTLİ” əməliyyat - Ermənistan planını açıqladı

15:20 Bu şəxslərin Azərbaycanda vətəndaşlıq alması asanlaşdırılır

15:14 Rabitə sektorunda yeni işdənçıxarma dalğası – Təfərrüat

15:07 Ərdoğan Təhlükəsizlik Şurasını çağırdı

15:00 “Siyahıdan kənarda qalanlar içərisində də ev almağa layiq olanlar az deyildi”

14:51 Novruz Məmmədov Prezident İlham Əliyevin Davos səfəri haqda yazdı

14:45 Rusiya müdafiə naziri: “Bir çox Asiya ölkələri S-400 almaq istəyir”

14:40 Duterte əmr verdi: “Məni güllələyin!”

14:34 “Bu gün YAP-ın namizədinin toplaya biləcəyi səsin 0.1 %-ni yığacaq şəxs yoxdur”

14:31 Davos forumu ölkə iqtisadiyyatı üçün hansı əhəmiyyətə malikdir?

14:26 Badamdar qəsəbə nümayəndəliyinin hesabat yığıncağı keçirilib

14:21 Satıcı robot bir həftədən sonra işdən çıxarıldı

14:16 Müğənni ilə dalaşdı, qardaşını işdən çıxardı

14:11 BMT: Ötən il 56 sülhməramlı həlak olub

14:06 QNET kimsəsiz uşaqları sevindirməyə davam edir – Video

14:02 Azərbaycan prezidenti OPEC-in baş katibi ilə görüşüb

13:57 Rüsum azaldı, kərə yağı ucuzlaşmadı, şirkətlər susur - Araşdırma

13:51 Vilayəti Qərbin yeni hədəfini açıqladı

13:46 Qadınlara halal kişi tapan molla

13:40 Azərbaycandan Ümrə ziyarəti səfəri ləğv olundu

13:35 Rusiya FTX Akademiyasının kursantı Bakıda tutuldu

13:29 Lənkəranda döyülərək öldürülən qadının anası da xəstəxanada ölüb

13:23 Röya ilə Aygünün 50 minlik davası - tərəflər məhkəməyə gəlmədi

13:23 Röya ilə Aygünün 50 minlik davası - tərəflər məhkəməyə gəlmədi

13:16 Azərbaycanda maşınların qiyməti bahalaşdı - Rəqəmlər

13:10 BVF: Azərbnaycan iqtisadiyyatı bu il 1,3% böyüyəcək

13:05 Neymar ən yaxşı oyunçu seçildi

12:59 Bir sıra yüksək vəzifələr boşdur - Siyahı

12:53 “Bu, Azərbaycana qarşı təhqirdir”

12:47 “Türkiyə Afrin əməliyyatı ilə Rusiya və İranın Suriya planlarını pozdu”

12:40 Vitse-prezident istefa verdi – “Azərsu” ASC-də dəyişiklik

12:35 Axtarışda olan 13 nəfər saxlanıldı

12:30 Davosa 1.5 metrdən çox qar yağıb, qonaqlar yollarda qalıb

12:30 Bəzi yerlərə qar yağacaq, duman, çiskin olacaq

12:25 Tərlan Əhmədov Rusiya komandasına 1:8 hesablı məğlubiyyətə görə üzr istədi

12:20 Mirzə Ələkbər Sabirin Azərbaycan nifrəti

12:15 Xəzərin dibindən Azərbaycana?

12:09 Yığmamız İranla üz-üzə

12:06 Kamal Sunalın oğlu azərbaycanlı vəkillə evlənir

12:01 “Reket” baş redaktor məhkəmədə özünü təqsirli bilmədiyini deyib

11:56 Universitetləri “ailə müəssisəsi”nə çevirənləri sərt cəzalar gözləyir



MÜSAHİBƏ

...

Məmməd İsmayıl: “Ad günlәrimi 78 ildir Allahla birlikdә keçirirәm”

Tarix 01.11.17, 14:36

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Bu gün Məmməd İsmayılın 78 yaşı tamam olur


 PİA.AZ  Kulis.az-a istinadən bu münasibətlə şairlə müsahibəni təqdim edir:
 
- 77 yaşa dostunuz Musa Yaqub qoşa dəryaz deyirdi. Yola saldığınız bu yaşla bağlı sizin təxəyyüldə nə qaldı?
 
- Anadolu türklərinin ömrə sərhəd qoyan amansız bir deyimi var: yeddidən yetmişə! Əlbəttə yeddidən baxanda yetmiş çox uzaq görünür. Gözünü açıb yummağa macal tapmamış yetmişə çatdıqda isə… (Amma ki, bir zamanlar bu 77 yaş elə uzaq görünürdü ki?!) Qəlibləşmiş düşüncəyə görə yetmiş sərhəddir, ölüm sərhəddi! Musa dostumun qoşa dəryazına gəldikdə isə…dəryaz bəllidir ki, qarşısına gələni biçir, amma üzünə üz bağlayıb dəryazın kəskin tiyəsindən qaçanlar da az olmur, yəni 77-dən sonrakı yetmiş səkkizi ölümün kəskin tiyəsindən qaça bilmək kimi də başa düşmək olar. Yetmişdən sonra yaşanan ömür qazancdı, yaradanın insana tale lütfüdür. Ağrılı, acılı, quyruğu tapdanmış bir ilan ömrüdü həm də. Dәrd dә xamır kündәsi kimidir, onu sәbr “oxlovu” ilә yaymalısan ki, nәzilsin, üzülsün. Çinli filosof Konfutsinin dediyi kimi:On beş yaşımda oxumaq istәyimi hiss etdim, 30 yaşımda özümü tәsdiq etdim, 40 yaşımda tәrәddüdlәrimdәn xilas oldum, 50 yaşımda Göylәrin gәrәklәrini anladım, 60-da sözümün tәsiri artdı, 70-də ölçülәri çiynәmәdәn ürәyimin arzusu ilә yaşayıram.
 
Əlavə sözə ehtiyac varmı?
 
- 77 yaş nələrlə yadınızda qaldı. Şəxsi həyatda və yaradıcılıqda.
 
- İnsan sonunda başını yeyə biləcəyini bilə-bilə həyatının inkişaf mərhələlərini arzulara həsr edir. Atalarımızın, “Əvvəlin gəlincə, axırın gəlsin” deyimi birbaşa mənə aiddir. Alın yazımız bizdən daha çoxbilmişdir. Bilənlər bilir ki, həyatımın birinci dönəmi ən ağır, ən acı məhrumiyyətlər içində keçdi, yaşyarımımda atamı, əlimin yenicə çörəyə çathaçatında-otuzumda yer üzünün ən cəfakeş, ən iffətli qadınını-anam itirdim… Hәyat şәrtlәri, sahibsizlik mәni birdәn-birә uşaqdan yaşlı adama çevirdi, gәncliyimi ürəyimcə yaşamadım, yaşaya bilmәdim. Bunları söyləməkdə məqsədim itik itiyi tapar fikrini təsdiqləməkdir, yəni ömrün birinci aşamasındakı itkilərin ömrün ikinci yarısında əvəzlәnәcәyinә inamım hər zaman vardı:
 
Sәhra sәrabında buxarlanar qum
Yağış ümidi var uzaqlardasa...
Boşuna deyil ki, görünәn ilğım,
İlğım var, demәli su var hardasa...
 
Və hər iki mənada beləcə əvvəlim yox, sonum gəlməyə başlamış. Ömrün ikinci yarısında xüsusən yetmişdən sonra ömrün birinci yarısında xəyal etdiklərim, düşündüklərimin bir çoxu gerçəkləşməyə başlamış. Niyyətin haraya mənzilin oraya. Uzun illik təcrübəmə dayanaraq deyə bilərəm ki, nə olur olsun, sabaha olumlu baxmağı, dünyanın harasındansa sənə qovuşmaq istəyən hadisələri özünə çəkməyi bacarmalısan, bunu bacardınmı, dalısı gələcək. “Sirr” kitabında deyildiyi kimi “...Siz dünyadakı әn güclü maqnitsiniz! İçinizdә yaşatdığınız maqnetik güc, yer üzündәki hәr şeydәn daha güclüdür. Bu çәkim gücünü yayan isә yenә sizin öz düşüncәlәrinizdir... İndi yaşadığınız hәyat, keçmiş düşüncәlәrin bu günkü әks-sәdasdır... 78-də bir çox dünya şeir festivallarına dəvət aldım, bu festivallarda sirrin sehrli çubuğu elə ağılagəlməz, gözlənilməz gedişlər baş verirdi. Hadisələr bir zamanlar düşündüyüm plan üzrə gedir, hazırda dünyanın bir çox ölkəsində şeir kitablarım hazırlanır, onlardan ikisi artıq çap olunub, bəziləri isə çap aşamasındadır.
 
- Özünüzü necə hiss edirsiniz?
 
- Yetmiş səkkiz yaşlı bədən özünü necə hiss edirsə elə. Təkrar olsa da deyim ki, hərdən qarışqa kimi bədənimə daraşmağa başlayan xəstəliklərlə qürbət havasıyla danışmağım var, mən onlarla adam kimi söhbət edirəm, deyirəm ki, ev sahibi üzlü qonağın üzünə yox, izinə baxar. Siz də üzlü qonaq olub icazəsiz canıma doluşdunuz, bir söz demədim, qonaq da bir gün, beş gün olar, görmürsünüz, işim başımdan aşır, dəf olub gedin, qoyun qaxılıb işimi görüm. Onlar da bәzәn sözümə baxıb üzü sulu çıxıb gedirlər. Bu işin bir az zarafat tərəfi, amma bir həqiqət də var ki, mən vücudumun ayrı-ayrı üzvləri ilə də hərdən söhbət edirəm: Allah mənə ruhumu ölənəcən daşımaq üçün verdi. Və görürsünüz ki, ruhum dimdik ayaqdadır, o zaman siz də ilahi tapşırığı “adam” kimi yerinə yetirin! Hələ ki, tanrı görəvini əksiksiz yerinə yetirirlər.
 
Siseron “Qocalıq, dostluq və vəzifə haqqında” kitabında yazırdı: Hamı qocalmağı arzulayır, amma qocalandan sonra onu günahlandırmağa başlayır. Antik çağlarda İsokrat ünlü “Panafiney nitqi” kitabını 94 yaşında yazdıqdan sonra daha beş il yaşamışdır, onun müəllimi Qiorqi isə 107 il yaşamış və bir anda olsa məşğuliyyətindən ayrılmamışdır, ondan nədən bir belə uzun yaşlamağından razısan sualına, mənim qocalığı günahlandırmağa heç bir səbəbi yoxdur, cavabını vermişdir. Yanlışlıqlar yaşın çiçəklənən çağına, uzaqgörənlik isə ixtiyar çağına aiddir.Belə bir deyim var; əgər istəyirsən uzun zaman ixtiyar olasan, o zaman tez qocal,amma mən gec qocalıb, az ixtiyarlıq ömrü yaşamaq istəyənlərdənəm. Günahın qaynağı həzzdir! Hansı həzzi illər uzunu qazana bildiyin prestijlə müqayisə etmək olar? Hәr şey maddi dünyanın içinә yerlәşdirilmişdir. Vә bu sınırlara kişinin giriş yolu eyni zamanda da onun bu sınırlardan ayrılma yoludur.
 
- Yubiley olmayan ad günlərinizi necə qeyd edirsiniz? 78 yaşı necə qeyd edəcəksiniz?
 
- Əslində mənim doğum günümü Allahdan başqa kimsə dəqiq bilmir, bilsə anam bilərdi, onun da cavabı o dünyadadır. Ona görədə ad günümə canım bir elə də isinmir, hardasa günlərin də ruhu var və bu günün özü də ad günüm olmadığını bildiyindən məni sevinclәrinə şәrik etmir. Yəqin ki, bu formal doğum günümü Gülzar qızım və nəvələrimlə xudmani bir süfrə başında keçirəcəyik (Doğum günləri Türkiyədə bizdəki kimi bir o qədər də dəbdə deyil).
 
...Hayandan başladın insan ömrünü
Söz verir, sirr vermir alın yazın da.
Nә anan bilirdi doğduğun günü,
Nә doğru yazılıb yaş kağızında...
               
Başına qalmışdı başsız dünya da,
Başı olanlar da başı hayında...
Arpa biçinindә olmuşdun, ya da,
Doğmuşdun payızın orta ayında.
 
...Çöpüklü çağaydın canı cibindә.
Allahın lütfüydü ananın döşü...
Bәlkә dә göylәrin doğum evindә
Bәxtin kiminlәsә dәyişik düşüb.
 
...Möcüzә baş verәr, elә gün gәlәr
Qürbәti vәtәnә köçürәr Allah.
Unudub unutsun yerdә bәndәlәr,
Göydә, ad gününü keçirәr Allah...
 
Bәlkә bir az iddialı sәslənәcәk, mәn ad günlәrimi 78 ildir Allahla birlikdә keçirirәm. “Bilәn söylәmәz, söylәyәn bilmәz…”
 
- İlham pərisi ilə necə dolanırsnız? Sizdən küsmür ki?
 
- İlham dediyimiz bir ağacdı ki,
Meyvəsi varaqda kökü sinəmdə…
 
Ömrün ilk gənclik çağlarında ilhamın nə olduğunu bilmədən içini dağıdan duyğu selləri hara, Aran ovalarında sozala-sozala axmaqda olan ixtiyarlığın qürub suları hara? O səbəbi bilinməyən gənclik coşqularını həyatın kəşməkəşli yollarında qoruyub saxlamağa çalışan, uşaqlıq saflığını yorğun ixtiyarlıq çağlarına ulaşdıra bilən yaradıcıdan ilham heç zaman üz döndərməz, döndərmir də. Amma səni tənbeh etməyi də var: məni boş-boş hərcayi duyğulara xərcləmə! Bu mənada onunla deyəsən hələ ki, aramızda böyük bir problem yoxdur.
 
- Deyirlər, yaş artdıqca şairlik yerini filosofluğa verir. Yəni insan müdrikləşdikcə poetik yox, daha çox rasional düşünür. Sizdə necədir?
 
- Maraqlı sualdır, amma bu suala da bir tərəfli cavab vermək yanlış olardı. Bir tənqidçiyə görə ədəbiyyat çəmənlik yox, ormandır. Ormada isə müxtəlif boylu ağaclar olur. Yəni dünya ədəbiyyatında az yaşayıb Anadolu türkləri demiş, öz yaşayan sənətkarlarla yanaşı, ömrün qürubuna ulaşan sənətkarlar da az olmamışdır. Dünya ədəbiyyatının az ömürlü Bayronları, Puşkinləri, Remboları, Lermontovları, Müşfiqlәri olduğu kimi, çox yaşayıb hətta ömrün qürubunda belə sevgi şeirləri yazan Göteləri, Hüqoları, Buninləri də az deyil. Yəni yaş artdıqca əlbəttə müdriklik də artır və atmosferdən, oxuduğum kitab təcrübələrindən və nələrdən, nələrdən gələn fəlsəfi duyumlar mənə də yad deyil. Amma şairliyi qara sevda olan adama bu fəlsəfi düşüncələr mane olmur, əksinə ona yeni imkanlar sunur, bir şərtlə ki yolçu salama hazır olduğu kimi gələcək ilhammı deyim, sezimi, onu qarşılamağa hazır olasan!
 
- Bəlkə ad günü sualı deyil, ancaq son dövr şeirinizdə irfani məqamlar olduğu üçün soruşuram axirətə inanırsınızmı? Bizdən doğrudan da hesab sorulacaqmı?
 
- Yaşamağa ömrün ardı,
Tapınmağa pirin ola;
Gəlməyə bir yerin vardı,
Getməyə bir yerin ola.
 
Haraya gəldiyimizi bilməyə-bilməyə gəlməyə bir yerimiz vardı, gəldik, bu o deməkdir ki, mütlәq getməyə də bir yerimiz var:
 
Şirinliyi hardan alır bal nә bilsin
Sora bilsәn, gedib soruş, arı bilәr.
Axşam harda yatdığını sәn bilirsәn
Sabah harda oyanarsan Tanrı bilәr.
 
Bu dünyaya gәlişimiz ana bәtninin 9 aylıq yanar tunelindәn keçdiyindәn gәldiyimiz dünyadan gәlәcәyimiz dünyaya xәbәrlәr gәtirә bilmirik. Kim bilir, bәlkә mәzar dedyimiz dә başqa bir ana bәtnidir, o dünyaya, paralel dünyalara keçit üçün. Mәn 70, 80, 90 il yaşayıb bir bu qәdәr dünyagörüşü vә tәcrübәnin yaradan tәrәfindәn torpaq altında boşu boşuna çürüdülәcәyinә әsla inanmıram, ola bilmәz ki, bu dünyada çox şey üzü suyuyla burda ayaqda qalsın, amma onun yetirdiyi insan torpağın altında heçliyә qarışsın. Vә o da ola bilmәz ki, insan bu dünyadakı xoş vәya bәd әmәllәrinin hardasa, haçansa hesabını vermәsin, bu dünyanın dialetik qanunlarına yad bir hal olardı. Ana bәtninә düşәn çağanın, torpağa sәpilәn toxumun, torpaqdan süzülәn suyun elә bil arxasınca qovurlar, harasa tәlәsirlәr. Dünyada olan hәr şey göydәn gәldiyimizi sәssiz, sәdasız hәrәkәtlәri ilә subut etmәklә mәşğuldur. Ağac yerә kök atır, endirildiyi göyә ucalmağa çalışır ki, Allaha bir az da olsa, yaxınlaşsın, su sudur ki, o da qaynayanda aşağı enmәk yerinә buxarlanıb yuxarı qalxır...o zaman dünyasını dәyişәn insan nә etmәlidir?
 
- Gəncliyinizdən sizinlə yoldaşlıq edən və bu yaşda da heyrətinizin ünvanı olan şair varmı?
 
- Olmaz olurmu? Yәqin ki, öz әdәbiyyatımızın tәmsilçisini nәzәrdә tutursunuz. Bu, hәr yönüylә Ә.Kәrimdir.
 
- Türkiyədən və getdiyiniz xarici ölkələrdən Bakıdakı ədəbi mühit necə görünür? Bu günü və sabahı. Ümid eləməyə dəyər?
 
- Hәr әsrin başlanğıcı yeni düşüncәlәrә hamilәdir. Hәlә keçәn әsrin sonlarına doğru mәtbuatda belә bir xәbәr dolaşırdı ki, kosmosdan quyruqlu bir ulduz Yer kürәsinә yaxınlaşır vә özüylә bәrabәr dünya düşüncәsinә tәsir göstәrәcәk yeni bir enerji dә gәtirir. Әslinә baxsan ümumiyyәtlә hәr yeni әsirin әvvәllәrindә eyni proseslәr baş verir. Siz әgәr rus, ya da fransız әdәbiyyatının XIX vәya XX yüzillәrin sürәtli başlanğıclarına baxsanız dediklәrimin gerçәk olduğunu görәcәksiniz. Bakıdakı әdәbi mühit deyәndә mәn bu mühitin daha çox yaşı әlliyә çatmamış şair vә yazıçılarımızın inadlı axtarışlarının varlığını nәzәrdә tuturam. Türkiyәdә, ya da elә getdiyim ölkәlәrdә baş verәn әdәbi proseslәrlә yeni nәsil Azәrbaycan yaradıcı gәncliyin axtarışlarını müqayisә edәndә bizimkilәrin bu gözәgörünmәz yarışda heç dә geri dә qalmadığını düşünürәm. Belә ki, misalım bir az qaba da olacaq, ovcundakı xamırı nә qәdәr bәrk sıxsan barmaqların arasından o qәdәr çıxmağa çalışacaq. Gözәl bir başlanğıc var, başlanğıc isә hәlә çәtin sәfәrin ilk addımıdır. Amma bәzi gәnclәrimiz var ki, özünü bәyәnmişlik, lovgalıq azarına tutulur, tәrәzi ağıllarıyla qapanın yükünü çәkmәk istәyirlәr. Yanlışlığı görmək elə də çətin deyil, əsas olan həqiqəti görməkdir, çünki yanlışlıq üzdə, həqiqət isə dərinliklərdə gizlidir və əsas olan da onu bulmaqdır.
 
Ümumiyyәtlә dünya әdәbiyatları ilә müqayisәdә indiki halda elә dә geridә qalmadığımızı düşünürәm.
 
- Vətənə dönməyi düşünürsünüzmü?
 
- Bitkinin boyu toxumunda gizli olduğu kimi, biz dә atamızdan, anamızdan sonra düşüncәlәrimizin övladıyıq, şuuraltı bir düzәnlә onun layihәsini hәyata keçiririk. Moskvada oxuyarkәn Turkiyә sәfirliyinin binasının yanından keçib gedәndә vә o binaya daxil ola bilmәk imkanlarımın sıfır vaxtında bir anlıq içimә dolmuşdu ki, Türkiyәdә işlәyirәm, qürbətim o ürәyә dammadan başladı yəqin ki. Vәtәnә dönmәk mәsәlәsinә gәldikdә isә ora hәr şeydәn öncә anamın yatdığı torpaqdır vә anamın vә gәlib getmiş bütün anaların ruhlarının dolaşdığı yerdir. Vә bir zamanlar yazdığım bir şeirdә belә misralar vardı:
 
Evinin yanında ev tikdim,ana,
Qәbrinin yanında qәbrim olaydı.
 
Bundan böyük arzu olarmı? Bu gedişdәn öncә qayıdış arzularının başlanğıc işarәti deyildimi? Amma nә yazıq ki, qırılan okean buzlarının arası kimi vәtәnlә qürbәtin arası uzandıqca uzanır, açıldıqca açılır. ”Çıxdınmı bir daha yol yox geriyә, bağışla yumurta qabığı vәtәn!” Vә son olaraq:
 
Ara günlәrini dәrdlә bölüşәr,
Sonra da şәnbәsi, bazarı gәlәr.
Qürbәtә düşәnlәr tarixә düşәr,
Gәlsә dә vәtәnә mәzarı gәlәr...

pia.az











Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


MÜSAHİBƏ

design-img

Vernisaj

2018-ci il “Oskar”a namizədlərin ADLARI açıqlandı

bitmap-img3

Rakurs

Deputat Ağalar Vəliyevin biznes imperiyası

bitmap-img3

Seçmələr

Təhsil nazirinin müavini vəzifəsindən azad edilib

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru