Xəbər xətti

22 APREL

16:00 Səudiyyə kralı PUA insidenti zamanı sarayda olmayıb

15:56 Dövlət qulluğuna qəbul imtahanı keçirilib

15:52 Boksun canlı əfsanəsi Ərdoğanla görüşmək istədi

15:47 Oqtay Şirəliyev bu vəzifəli şəxslərlə bağlı əmr imzaladı

15:41 Nikaraquada mitinqlər zamanı 10 nəfər ölüb

15:35 DİM abituriyentlər üçün Azərbaycan dili imtahanı keçirib

15:29 Əfqanıstanda gün ərzində ikinci partlayış: 7 nəfər ölüb, 10-u yaralanıb

15:23 Metroda intihar edən qadının kimliyi məlum olub

15:17 Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz

15:11 Səudiyyə kralının sarayında nə baş verir?

15:05 Türkiyə silkələndi

15:03 Barcelona azarkeşləri İspaniya kralına məhəl qoymadı

14:59 İŞİD Kabildəki terrora görə məsuliyyəti üzərinə götürüb

14:54 Nigar Röya ilə bağlı sualları cavabsız qoydu

14:52 Yerevan yenə qaynayır - Canlı yayım

14:48 İrəvanda polis etiraz aksiyasını dağıdıb, onlarla aksiyaçı saxlanılıb

14:45 Bakı meri postuna ehtimal olunan namizəd - İddia

14:42 ““Barselona”da yadplanetlilər oynayır” - Montella

14:36 Polisdən Paşinyanla bağlı açıqlama: Aradan çıxardıq

14:33 Ermənistanın yeni prezidenti Qarabağdakı separatçıların lideri ilə görüşdü

14:30 “Bir daha qadın kimi xoşbəxt olmayacam” - Məleykə

14:24 Müsəlman ölkəsində partlayış: 31 ölü, 50-dən çox yaralı

14:18 Üç ayda əhalinin gəlirləri 9,8 faiz artıb

14:12 Bakı metrosunda dəhşət: Qadının başı bədənindən ayrıldı

14:06 “Erməni soyqırımı” aksiyalarına azərbaycanlı mühacirlər qoşula bilər

14:00 Sabirabadda 26 yaşlı oğlan bıçaqlandı

13:44 Prezidentin vəzifə verdiyi İnam Kərimov kimdir?

13:38 Dərbənddə 9 silahlı məhv edildi

13:31 İngiltərənin Championship divizionunda çempion rəsmiləşdi

13:25 “Novruz Məmmədov heç bir qruplaşmada olmayıb”- Komitə sədri

13:19 Göygöldə işləyən Bakı sakini yıxılaraq ağır xəsarət alıb

13:13 “Titanik”də ilk naharın menyusu 140 min dollara satılıb

13:07 Bakıda palçıq vulkanı belə püskürdü - Foto

13:01 Vladimir Nabokov Dostoyevski haqqında nə yazırdı?

12:56 “Hesab edin ki, artıq problemlər həll olunub” - “Qaçqınkom”un yeni sədri

12:50 Kabildə partlayış - 4 ölü, 15 yaralı

12:44 Levandovskidən yeni rekord

12:38 “İran ABŞ-la dustaqları dəyişməyə hazırdır”

12:32 Müşfiq Vasifə “Matışka” dedi - Efirdə biabırçılıq

12:26 Müdafiə Nazirliyindən Ermənistanın təxribatı ilə bağlı açıqlama

12:20 Ağstafada piyadanı avtomobil vurub

12:14 Mindən çox əsiri düşməndən xilas edən Milli Qəhrəman

12:10 Erməni polisi etirazçıları mühasirəyə alıb, müxalif lider Paşinyan saxlanılıb - Video

12:08 ABŞ-da təyyarə qəzaya uğrayıb, ölən var

12:02 Sarkisyanla Paşinyan arasında gərgin görüş - Video

11:57 Çilidə partlayış nəticəsində 50 nəfər xəsarət alıb

11:57 Bu gün Şəmkir turnirində V turun görüşləri keçiriləcək

11:51 Moskvada qasırğa: iki nəfər həlak oldu

11:45 “Barselona” 30-cu dəfə İspaniya kubokunu qazandı

11:39 Sumqayıtda dənizə çıxmış 2 gənc batıb

11:33 Alişanın Buseyə evlilik şərti var

11:27 Paşinyan və Sarkisyanın görüşü nəticəsiz yekunlaşıb

11:21 Minik və yük avtomobilləri toqquşdu - Xəsarət alan var

11:15 Ərdoğan: “ABŞ Türkiyə üçün təhlükədir”

11:09 Azərbaycanda yeni hökumət: 5 naziri, komitə sədrlərini və digərlərini nə gözləyir?

11:03 İran nüvə proqramını bərpa etməyə hazırdır

10:59 Bu gün rus bölməsinin məzunları imtahan verir

10:53 Bakıda mənzildən kişi meyiti tapılıb

10:47 Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə hazırda o rəhbərlik edir

10:41 Oğuzda zəlzələ olub

10:35 Yeni nazirlər hansı tanınmışların övladıdır?

10:29 Cəbhədə bu gecə də sakit keçməyib

10:23 “Novruz Məmmədov hökumətin ən təmiz məmurlarındandır”

10:18 AZAL-ın təyyarəsi Moskvanın əvəzinə Sankt-Peterburqda yerə endi

10:13 Sərkisyan: “Nə qədər ki Qarabağ var, hakimiyyətdə mən olacağam”

10:09 Binəli Yıldırım Novruz Məmmədovu təbrik etdi

10:04 Səudiyyə Ərəbistanında dövlət çevrilişi cəhdi - Video

10:00 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

21 APREL

21:58 Moskvada güclü qasırğa: 2 nəfər ölüb, 17 nəfər xəsarət alıb

21:49 Goranboyda güclü yağış nəqliyyatın hərəkətini pozub

21:38 Eyni gündə həm nişanlandı, həm də ərə getdi

21:30 Goranboy sakini dəm qazından zəhərlənib

21:17 Ermənistan prezidenti müxalifət lideri ilə görüşüb

21:04 Dərbənddə əməliyyat: 9 silahlı məhv edildi

20:48 “Azərbaycan Kubokunun finalı Naxçıvanda və ya Lənkəranda keçirilməlidir”

20:33 Ağsuda iki “VAZ 2106” toqquşub, 4 nəfər yaralanıb

20:26 Sumqayıtda iki yeniyetmə dənizdə yoxa çıxdı

19:59 Londonda Sarkisyan əleyhinə nümayiş keçirilib

19:48 Usta hündürlükdən yıxılaraq ağır xəsarət alıb

19:35 Dmitri Medvedev Novruz Məmmədovu təbrik edib

19:23 “Lokomotiv”dən ardıcıl 2-ci çempionluq

19:17 Bahçeli: “Seçkilərdə partiyamızın prezidentliyə namizədi Ərdoğandır”

19:10 Hökumətdəki bu postlara təyinat olmayıb - Siyahı

18:56 Göygöldə içərisində 6 nəfər olan avtomobil qar dərəsinə düşdü

18:47 Yeni əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri kimdir? - Dosye

18:41 Bu il tütün idxalı və ixracı azalıb

18:33 Samir Nuriyev Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədr təyin edilib

18:26 Qərb İraqdakı kimi Suriyada da tədrici soyqırımı aparır

18:14 Azərbaycanda işsizlərin sayı azalıb

18:08 Abid Şərifov, Elçin Əfəndiyev və İsmət Abasov işdən çıxarılıb

18:00 12 yaşdan kiçik uşaqlara təcavüz edən şəxslər edam oluna bilər

17:55 ASAN Xidmətin rəhbəri kənd təsərrüfatı naziri təyin edilib

17:53 Rövşən Rzayev “Qaçqınkom”a sədr təyin olunub

17:50 Səlim Müslümov vəzifəsindən azad edildi

17:46 “Heç vaxt saçımı kəsdirməmişəm“ - xalq artisti

17:40 Hacıbala Abutalıbov BŞİH başçısı vəzifəsindən azad edilib

17:32 Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibi təsdiqləndi - Siyahı

17:29 Fövqəladə hal zamanı qaydalara əməl etməyən təşkilatların fəaliyyəti dayandırılacaq

17:16 Qızıl 11 dollardan çox ucuzlaşıb - Qiymət

17:11 Məhkəmə ANS-lə bağlı qərarını açıqladı

17:03 Ceyms Appaturay Azərbaycan prezidentini təbrik edib

16:54 Ermənistanın daha üç şəhəri etiraz aksiyalarına qoşuldu

16:47 Rusiyada təyyarə sərt eniş edib - Ölənlər var

16:41 Şamaxıda yeni istifadəyə verilən 3 yol dağıldı

16:33 Türkiyə Azərbaycana alça ixracına başladı

16:25 Gürcüstanın baş naziri Novruz Məmmədovu təbrik edib

15:55 ABŞ marixunanı leqallaşdırır – Federal səviyyədə

15:40 “İlhamə Quliyeva dedi ki, qoyma...“ Nüşabə Tunar qalmaqalı haqda

15:33 “Real“dan Ronaldoya yeni təklif -ilinə 30 milyon avro

15:20 Prezident Novruz Məmmədovun baş nazir təyin edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb

15:12 “Kvadrat” - Tatyana Tolstayanın məşhur hekayəsi

15:05 Şimali Koreya bütün nüvə sınaqlarını dayandırır- Bu gündən

14:33 Yeni baş nazirimiz kinoya da çəkilib – Video

14:22 İraq Küveytə 90 milyon dollar ödəyəcək- 1990-cı il təcavüzünə görə

14:15 Trampın Xarici işlər nazirini Senat təsdiqləməyə bilər - Təhlil

14:09 Fransa yığması dünya çempionu olarsa…- Hər oyunçu 400 min avro alacaq

14:05 Saakaşvilidən Sərkisyana: Moskvanı az imitasiya et

13:27 Şamaxıda yeni istifadəyə verilən 3 avtomobil yolu sürüşmə nəticəsində dağılıb

13:22 AEBA Azərbaycanda xərçəngin müalicəsinə kömək etmək niyyətindədir

13:13 “Müşviq mənim çörəyimi yeyir“ - İzzət



MÜSAHİBƏ

...

Məmməd İsmayıl: “Ad günlәrimi 78 ildir Allahla birlikdә keçirirәm”

Tarix 01.11.17, 14:36

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Bu gün Məmməd İsmayılın 78 yaşı tamam olur


 PİA.AZ  Kulis.az-a istinadən bu münasibətlə şairlə müsahibəni təqdim edir:
 
- 77 yaşa dostunuz Musa Yaqub qoşa dəryaz deyirdi. Yola saldığınız bu yaşla bağlı sizin təxəyyüldə nə qaldı?
 
- Anadolu türklərinin ömrə sərhəd qoyan amansız bir deyimi var: yeddidən yetmişə! Əlbəttə yeddidən baxanda yetmiş çox uzaq görünür. Gözünü açıb yummağa macal tapmamış yetmişə çatdıqda isə… (Amma ki, bir zamanlar bu 77 yaş elə uzaq görünürdü ki?!) Qəlibləşmiş düşüncəyə görə yetmiş sərhəddir, ölüm sərhəddi! Musa dostumun qoşa dəryazına gəldikdə isə…dəryaz bəllidir ki, qarşısına gələni biçir, amma üzünə üz bağlayıb dəryazın kəskin tiyəsindən qaçanlar da az olmur, yəni 77-dən sonrakı yetmiş səkkizi ölümün kəskin tiyəsindən qaça bilmək kimi də başa düşmək olar. Yetmişdən sonra yaşanan ömür qazancdı, yaradanın insana tale lütfüdür. Ağrılı, acılı, quyruğu tapdanmış bir ilan ömrüdü həm də. Dәrd dә xamır kündәsi kimidir, onu sәbr “oxlovu” ilә yaymalısan ki, nәzilsin, üzülsün. Çinli filosof Konfutsinin dediyi kimi:On beş yaşımda oxumaq istәyimi hiss etdim, 30 yaşımda özümü tәsdiq etdim, 40 yaşımda tәrәddüdlәrimdәn xilas oldum, 50 yaşımda Göylәrin gәrәklәrini anladım, 60-da sözümün tәsiri artdı, 70-də ölçülәri çiynәmәdәn ürәyimin arzusu ilә yaşayıram.
 
Əlavə sözə ehtiyac varmı?
 
- 77 yaş nələrlə yadınızda qaldı. Şəxsi həyatda və yaradıcılıqda.
 
- İnsan sonunda başını yeyə biləcəyini bilə-bilə həyatının inkişaf mərhələlərini arzulara həsr edir. Atalarımızın, “Əvvəlin gəlincə, axırın gəlsin” deyimi birbaşa mənə aiddir. Alın yazımız bizdən daha çoxbilmişdir. Bilənlər bilir ki, həyatımın birinci dönəmi ən ağır, ən acı məhrumiyyətlər içində keçdi, yaşyarımımda atamı, əlimin yenicə çörəyə çathaçatında-otuzumda yer üzünün ən cəfakeş, ən iffətli qadınını-anam itirdim… Hәyat şәrtlәri, sahibsizlik mәni birdәn-birә uşaqdan yaşlı adama çevirdi, gәncliyimi ürəyimcə yaşamadım, yaşaya bilmәdim. Bunları söyləməkdə məqsədim itik itiyi tapar fikrini təsdiqləməkdir, yəni ömrün birinci aşamasındakı itkilərin ömrün ikinci yarısında əvəzlәnәcәyinә inamım hər zaman vardı:
 
Sәhra sәrabında buxarlanar qum
Yağış ümidi var uzaqlardasa...
Boşuna deyil ki, görünәn ilğım,
İlğım var, demәli su var hardasa...
 
Və hər iki mənada beləcə əvvəlim yox, sonum gəlməyə başlamış. Ömrün ikinci yarısında xüsusən yetmişdən sonra ömrün birinci yarısında xəyal etdiklərim, düşündüklərimin bir çoxu gerçəkləşməyə başlamış. Niyyətin haraya mənzilin oraya. Uzun illik təcrübəmə dayanaraq deyə bilərəm ki, nə olur olsun, sabaha olumlu baxmağı, dünyanın harasındansa sənə qovuşmaq istəyən hadisələri özünə çəkməyi bacarmalısan, bunu bacardınmı, dalısı gələcək. “Sirr” kitabında deyildiyi kimi “...Siz dünyadakı әn güclü maqnitsiniz! İçinizdә yaşatdığınız maqnetik güc, yer üzündәki hәr şeydәn daha güclüdür. Bu çәkim gücünü yayan isә yenә sizin öz düşüncәlәrinizdir... İndi yaşadığınız hәyat, keçmiş düşüncәlәrin bu günkü әks-sәdasdır... 78-də bir çox dünya şeir festivallarına dəvət aldım, bu festivallarda sirrin sehrli çubuğu elə ağılagəlməz, gözlənilməz gedişlər baş verirdi. Hadisələr bir zamanlar düşündüyüm plan üzrə gedir, hazırda dünyanın bir çox ölkəsində şeir kitablarım hazırlanır, onlardan ikisi artıq çap olunub, bəziləri isə çap aşamasındadır.
 
- Özünüzü necə hiss edirsiniz?
 
- Yetmiş səkkiz yaşlı bədən özünü necə hiss edirsə elə. Təkrar olsa da deyim ki, hərdən qarışqa kimi bədənimə daraşmağa başlayan xəstəliklərlə qürbət havasıyla danışmağım var, mən onlarla adam kimi söhbət edirəm, deyirəm ki, ev sahibi üzlü qonağın üzünə yox, izinə baxar. Siz də üzlü qonaq olub icazəsiz canıma doluşdunuz, bir söz demədim, qonaq da bir gün, beş gün olar, görmürsünüz, işim başımdan aşır, dəf olub gedin, qoyun qaxılıb işimi görüm. Onlar da bәzәn sözümə baxıb üzü sulu çıxıb gedirlər. Bu işin bir az zarafat tərəfi, amma bir həqiqət də var ki, mən vücudumun ayrı-ayrı üzvləri ilə də hərdən söhbət edirəm: Allah mənə ruhumu ölənəcən daşımaq üçün verdi. Və görürsünüz ki, ruhum dimdik ayaqdadır, o zaman siz də ilahi tapşırığı “adam” kimi yerinə yetirin! Hələ ki, tanrı görəvini əksiksiz yerinə yetirirlər.
 
Siseron “Qocalıq, dostluq və vəzifə haqqında” kitabında yazırdı: Hamı qocalmağı arzulayır, amma qocalandan sonra onu günahlandırmağa başlayır. Antik çağlarda İsokrat ünlü “Panafiney nitqi” kitabını 94 yaşında yazdıqdan sonra daha beş il yaşamışdır, onun müəllimi Qiorqi isə 107 il yaşamış və bir anda olsa məşğuliyyətindən ayrılmamışdır, ondan nədən bir belə uzun yaşlamağından razısan sualına, mənim qocalığı günahlandırmağa heç bir səbəbi yoxdur, cavabını vermişdir. Yanlışlıqlar yaşın çiçəklənən çağına, uzaqgörənlik isə ixtiyar çağına aiddir.Belə bir deyim var; əgər istəyirsən uzun zaman ixtiyar olasan, o zaman tez qocal,amma mən gec qocalıb, az ixtiyarlıq ömrü yaşamaq istəyənlərdənəm. Günahın qaynağı həzzdir! Hansı həzzi illər uzunu qazana bildiyin prestijlə müqayisə etmək olar? Hәr şey maddi dünyanın içinә yerlәşdirilmişdir. Vә bu sınırlara kişinin giriş yolu eyni zamanda da onun bu sınırlardan ayrılma yoludur.
 
- Yubiley olmayan ad günlərinizi necə qeyd edirsiniz? 78 yaşı necə qeyd edəcəksiniz?
 
- Əslində mənim doğum günümü Allahdan başqa kimsə dəqiq bilmir, bilsə anam bilərdi, onun da cavabı o dünyadadır. Ona görədə ad günümə canım bir elə də isinmir, hardasa günlərin də ruhu var və bu günün özü də ad günüm olmadığını bildiyindən məni sevinclәrinə şәrik etmir. Yəqin ki, bu formal doğum günümü Gülzar qızım və nəvələrimlə xudmani bir süfrə başında keçirəcəyik (Doğum günləri Türkiyədə bizdəki kimi bir o qədər də dəbdə deyil).
 
...Hayandan başladın insan ömrünü
Söz verir, sirr vermir alın yazın da.
Nә anan bilirdi doğduğun günü,
Nә doğru yazılıb yaş kağızında...
               
Başına qalmışdı başsız dünya da,
Başı olanlar da başı hayında...
Arpa biçinindә olmuşdun, ya da,
Doğmuşdun payızın orta ayında.
 
...Çöpüklü çağaydın canı cibindә.
Allahın lütfüydü ananın döşü...
Bәlkә dә göylәrin doğum evindә
Bәxtin kiminlәsә dәyişik düşüb.
 
...Möcüzә baş verәr, elә gün gәlәr
Qürbәti vәtәnә köçürәr Allah.
Unudub unutsun yerdә bәndәlәr,
Göydә, ad gününü keçirәr Allah...
 
Bәlkә bir az iddialı sәslənәcәk, mәn ad günlәrimi 78 ildir Allahla birlikdә keçirirәm. “Bilәn söylәmәz, söylәyәn bilmәz…”
 
- İlham pərisi ilə necə dolanırsnız? Sizdən küsmür ki?
 
- İlham dediyimiz bir ağacdı ki,
Meyvəsi varaqda kökü sinəmdə…
 
Ömrün ilk gənclik çağlarında ilhamın nə olduğunu bilmədən içini dağıdan duyğu selləri hara, Aran ovalarında sozala-sozala axmaqda olan ixtiyarlığın qürub suları hara? O səbəbi bilinməyən gənclik coşqularını həyatın kəşməkəşli yollarında qoruyub saxlamağa çalışan, uşaqlıq saflığını yorğun ixtiyarlıq çağlarına ulaşdıra bilən yaradıcıdan ilham heç zaman üz döndərməz, döndərmir də. Amma səni tənbeh etməyi də var: məni boş-boş hərcayi duyğulara xərcləmə! Bu mənada onunla deyəsən hələ ki, aramızda böyük bir problem yoxdur.
 
- Deyirlər, yaş artdıqca şairlik yerini filosofluğa verir. Yəni insan müdrikləşdikcə poetik yox, daha çox rasional düşünür. Sizdə necədir?
 
- Maraqlı sualdır, amma bu suala da bir tərəfli cavab vermək yanlış olardı. Bir tənqidçiyə görə ədəbiyyat çəmənlik yox, ormandır. Ormada isə müxtəlif boylu ağaclar olur. Yəni dünya ədəbiyyatında az yaşayıb Anadolu türkləri demiş, öz yaşayan sənətkarlarla yanaşı, ömrün qürubuna ulaşan sənətkarlar da az olmamışdır. Dünya ədəbiyyatının az ömürlü Bayronları, Puşkinləri, Remboları, Lermontovları, Müşfiqlәri olduğu kimi, çox yaşayıb hətta ömrün qürubunda belə sevgi şeirləri yazan Göteləri, Hüqoları, Buninləri də az deyil. Yəni yaş artdıqca əlbəttə müdriklik də artır və atmosferdən, oxuduğum kitab təcrübələrindən və nələrdən, nələrdən gələn fəlsəfi duyumlar mənə də yad deyil. Amma şairliyi qara sevda olan adama bu fəlsəfi düşüncələr mane olmur, əksinə ona yeni imkanlar sunur, bir şərtlə ki yolçu salama hazır olduğu kimi gələcək ilhammı deyim, sezimi, onu qarşılamağa hazır olasan!
 
- Bəlkə ad günü sualı deyil, ancaq son dövr şeirinizdə irfani məqamlar olduğu üçün soruşuram axirətə inanırsınızmı? Bizdən doğrudan da hesab sorulacaqmı?
 
- Yaşamağa ömrün ardı,
Tapınmağa pirin ola;
Gəlməyə bir yerin vardı,
Getməyə bir yerin ola.
 
Haraya gəldiyimizi bilməyə-bilməyə gəlməyə bir yerimiz vardı, gəldik, bu o deməkdir ki, mütlәq getməyə də bir yerimiz var:
 
Şirinliyi hardan alır bal nә bilsin
Sora bilsәn, gedib soruş, arı bilәr.
Axşam harda yatdığını sәn bilirsәn
Sabah harda oyanarsan Tanrı bilәr.
 
Bu dünyaya gәlişimiz ana bәtninin 9 aylıq yanar tunelindәn keçdiyindәn gәldiyimiz dünyadan gәlәcәyimiz dünyaya xәbәrlәr gәtirә bilmirik. Kim bilir, bәlkә mәzar dedyimiz dә başqa bir ana bәtnidir, o dünyaya, paralel dünyalara keçit üçün. Mәn 70, 80, 90 il yaşayıb bir bu qәdәr dünyagörüşü vә tәcrübәnin yaradan tәrәfindәn torpaq altında boşu boşuna çürüdülәcәyinә әsla inanmıram, ola bilmәz ki, bu dünyada çox şey üzü suyuyla burda ayaqda qalsın, amma onun yetirdiyi insan torpağın altında heçliyә qarışsın. Vә o da ola bilmәz ki, insan bu dünyadakı xoş vәya bәd әmәllәrinin hardasa, haçansa hesabını vermәsin, bu dünyanın dialetik qanunlarına yad bir hal olardı. Ana bәtninә düşәn çağanın, torpağa sәpilәn toxumun, torpaqdan süzülәn suyun elә bil arxasınca qovurlar, harasa tәlәsirlәr. Dünyada olan hәr şey göydәn gәldiyimizi sәssiz, sәdasız hәrәkәtlәri ilә subut etmәklә mәşğuldur. Ağac yerә kök atır, endirildiyi göyә ucalmağa çalışır ki, Allaha bir az da olsa, yaxınlaşsın, su sudur ki, o da qaynayanda aşağı enmәk yerinә buxarlanıb yuxarı qalxır...o zaman dünyasını dәyişәn insan nә etmәlidir?
 
- Gəncliyinizdən sizinlə yoldaşlıq edən və bu yaşda da heyrətinizin ünvanı olan şair varmı?
 
- Olmaz olurmu? Yәqin ki, öz әdәbiyyatımızın tәmsilçisini nәzәrdә tutursunuz. Bu, hәr yönüylә Ә.Kәrimdir.
 
- Türkiyədən və getdiyiniz xarici ölkələrdən Bakıdakı ədəbi mühit necə görünür? Bu günü və sabahı. Ümid eləməyə dəyər?
 
- Hәr әsrin başlanğıcı yeni düşüncәlәrә hamilәdir. Hәlә keçәn әsrin sonlarına doğru mәtbuatda belә bir xәbәr dolaşırdı ki, kosmosdan quyruqlu bir ulduz Yer kürәsinә yaxınlaşır vә özüylә bәrabәr dünya düşüncәsinә tәsir göstәrәcәk yeni bir enerji dә gәtirir. Әslinә baxsan ümumiyyәtlә hәr yeni әsirin әvvәllәrindә eyni proseslәr baş verir. Siz әgәr rus, ya da fransız әdәbiyyatının XIX vәya XX yüzillәrin sürәtli başlanğıclarına baxsanız dediklәrimin gerçәk olduğunu görәcәksiniz. Bakıdakı әdәbi mühit deyәndә mәn bu mühitin daha çox yaşı әlliyә çatmamış şair vә yazıçılarımızın inadlı axtarışlarının varlığını nәzәrdә tuturam. Türkiyәdә, ya da elә getdiyim ölkәlәrdә baş verәn әdәbi proseslәrlә yeni nәsil Azәrbaycan yaradıcı gәncliyin axtarışlarını müqayisә edәndә bizimkilәrin bu gözәgörünmәz yarışda heç dә geri dә qalmadığını düşünürәm. Belә ki, misalım bir az qaba da olacaq, ovcundakı xamırı nә qәdәr bәrk sıxsan barmaqların arasından o qәdәr çıxmağa çalışacaq. Gözәl bir başlanğıc var, başlanğıc isә hәlә çәtin sәfәrin ilk addımıdır. Amma bәzi gәnclәrimiz var ki, özünü bәyәnmişlik, lovgalıq azarına tutulur, tәrәzi ağıllarıyla qapanın yükünü çәkmәk istәyirlәr. Yanlışlığı görmək elə də çətin deyil, əsas olan həqiqəti görməkdir, çünki yanlışlıq üzdə, həqiqət isə dərinliklərdə gizlidir və əsas olan da onu bulmaqdır.
 
Ümumiyyәtlә dünya әdәbiyatları ilә müqayisәdә indiki halda elә dә geridә qalmadığımızı düşünürәm.
 
- Vətənə dönməyi düşünürsünüzmü?
 
- Bitkinin boyu toxumunda gizli olduğu kimi, biz dә atamızdan, anamızdan sonra düşüncәlәrimizin övladıyıq, şuuraltı bir düzәnlә onun layihәsini hәyata keçiririk. Moskvada oxuyarkәn Turkiyә sәfirliyinin binasının yanından keçib gedәndә vә o binaya daxil ola bilmәk imkanlarımın sıfır vaxtında bir anlıq içimә dolmuşdu ki, Türkiyәdә işlәyirәm, qürbətim o ürәyә dammadan başladı yəqin ki. Vәtәnә dönmәk mәsәlәsinә gәldikdә isә ora hәr şeydәn öncә anamın yatdığı torpaqdır vә anamın vә gәlib getmiş bütün anaların ruhlarının dolaşdığı yerdir. Vә bir zamanlar yazdığım bir şeirdә belә misralar vardı:
 
Evinin yanında ev tikdim,ana,
Qәbrinin yanında qәbrim olaydı.
 
Bundan böyük arzu olarmı? Bu gedişdәn öncә qayıdış arzularının başlanğıc işarәti deyildimi? Amma nә yazıq ki, qırılan okean buzlarının arası kimi vәtәnlә qürbәtin arası uzandıqca uzanır, açıldıqca açılır. ”Çıxdınmı bir daha yol yox geriyә, bağışla yumurta qabığı vәtәn!” Vә son olaraq:
 
Ara günlәrini dәrdlә bölüşәr,
Sonra da şәnbәsi, bazarı gәlәr.
Qürbәtә düşәnlәr tarixә düşәr,
Gәlsә dә vәtәnә mәzarı gәlәr...

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


MÜSAHİBƏ

design-img

Vernisaj

“Hesab edin ki, artıq problemlər həll olunub” - “Qaçqınkom”un yeni sədri

bitmap-img3

Rakurs

Falçının zorladığı qızlardan dəhşətli açıqlamalar - Video

bitmap-img3

Seçmələr

“Çox ciddi islahatlar aparacağıq…” – Prezident andiçmə mərasimdə mühüm mesajlar verdi

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru