Xəbər xətti

23 MAY

12:55 Şəhid hərbçinin medalı ailəsinə təqdim olundu

12:48 Banklardan oğurlanmış milyonlarla vəsait donduruldu

12:45 Hadı Rəcəbli: ““Facebook” ailələri dağıdır”

12:41 Qazaxıstanın millimizlə oyun üçün heyəti açıqlandı

12:37 Cəlilabadda büdcə pulları qarət olunur

12:33 Nazir aparat rəhbərini işdən azad etdi

12:29 Deputat: “Qız qaçırma insan oğurluğu deyil”

12:26 Hadi Rəcəbli: “Məni niyə təhqir edirlər?”

12:23 Hər il qeyri-rəsmi nikahdan 2000-ə yaxın uşaq doğulur

12:18 Bill Geytsdən yay mütaliəsi üçün məsləhət

12:15 Yeni nazir İnam Kərimov Əbülfəz Məlikovu çək-çevirə sala bilər

12:11 Özünü lallığa vurub casusluq edən azərbaycanlı

12:07 Səhərlər daim yorğun olanlara xəbərdarlıq

12:03 Xalq artisti: “Uşaqlarımı az görürəm”

12:00 29 yaşlı oğlan intihar etdi

11:56 Nazirliklərdə boşalan yüksək postlar

11:53 “Azərbaycanda boşanma hallarının sayı 2 dəfə artıb”

11:48 4 ayda Azərbaycana 847 midən çox turist gəlib

11:45 Bakının 2 yolunda hərəkət məhdudlaşdırılır

11:41 “Dini kəbinkəsmə hüquqi əhəmiyyətə malik deyil”

11:37 Erməni hərbçi postda ölü tapıldı

11:33 “O, Bakının riyakar və etibarsız müttəfiqidir”

11:30 “TANAP Azərbaycan və Türkiyənin mövqelərini daha da gücləndirəcək”

11:26 Qızıl ucuzlaşıb

11:22 Tiflisdə itkin düşən azərbaycanlı tələbə tapıldı

11:19 Bərdədə maşın piyadanı vurdu

11:16 Xaricdə pulsuz təhsil bərpa edilsə, nə baş verəcək?

11:12 ABŞ Paşinyana 140 milyon dollar ayıracaq

11:09 ABŞ İranı içdən dağıtmaq istəyir - Təhlil

11:05 Əkilməyən torpaqlar geri qaytarılır

11:01 Azərbaycanlı aktrisa modellik edəcək

10:57 “May ayı üzrə pensiyaların ödənişi başa çatdırılıb”

10:54 Amerikalı yazıçı vəfat edib

10:50 Narkotik maddələr becərən şəxslər tutuldu

10:47 Cavid Qurbanov: “İndi adam balası kimi işləyirlər”

10:42 Ötən gün axtarışda olan 22 nəfər saxlanılıb

10:38 NASA Günəşdə nəhəng dəlik aşkarladı

10:34 Paşinyanın ikibaşlı oyunu: Putin dözməyəcək

10:31 Saxta əlillik problemi və Səlim Müslümovun populizmi - Problem həll olunacaqmı?

10:27 5 yazıçımıza “Ədəbiyyat adamı” mükafatı verildi

10:23 Azərbaycan nefti bahalaşdı

10:20 Türkiyədə 70 hərbçinin həbsinə sanksiya verilib

10:16 Qəbiristanlıqlar bələdiyyə mülkiyyətinə verilib

10:12 Su İdmanı Sarayında məşq edərkən öldü

10:08 Azad Rəhimovun oğluna: “Rəhbərliklə oyun oynamağa cəhd etmə”

10:04 Problemli kreditlər yenidən gündəmdə

10:00 Gədəbəydə güclü yağış bəzi fəsadlar törədib

9:55 Neft ucuzlaşdı

9:50 BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasında Azərbaycanın milli məruzəsi dinlənilib

9:46 Sabirabadda narkotik əkən iki yeniyetmə saxlanıldı

9:42 Parisdə 100 tələbə saxlanıldı

9:38 Çimərliklərdə monitorinqlər başladı

9:34 Atəşkəs 92 dəfə pozulub

9:30 73 yaşlı qadın baş prokuror təyin edildi

9:25 Əli İnsanov azadlığa buraxıla bilər

9:21 “Milan” Avropa Liqasından uzaqlaşdırıla bilər

9:17 OPEK iyunda neft hasilatının həcmini artıra bilər

9:13 Kamçatka sahillərində güclü zəlzələ olub

9:08 AST Telmanın obyektinin qiymətini 300 milyon endirib, yenidən satışa çıxardılar

9:04 İsrail təyyarələri Qəzza zolağına zərbələr endirib

9:00 Həftəsonu əfv sərəncamı veriləcək

0:55 Kral Salmana qarşı qiyam hazırlanır

0:48 Avropa İttifaqı - Azərbaycan danışıqlarının növbəti mərhələsi keçiriləcək

0:36 Fransızlar dünyanın ən kiçik evini tikdilər

0:28 Ölkəyə benzil idxalı artıb

0:16 “WhatsApp”da yenilik

0:03 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

22 MAY

23:55 3 alpinist Qubada niyə həlak olub?

23:42 Yaşıl çay yaddaş xəstəliklərini məhv edir

23:38 Kərə yağı adı ilə satılan yağlar ziyanlıdırmı?

23:25 ABŞ səfirliyinin əməkdaşları Venesueladan qovuldu

23:12 Tokio London və Amsterdamla əməkdaşlıq edəcək

23:07 Litvaya 1500 vahid hərbi texnika gətiriləcək

22:59 8 polkovnik həbs edildi

22:44 Ukrayna ilk dəfə bu raketi sınaqdan keçirdi

22:39 Beyons tarixi abidəni satın aldı

22:26 Azərbaycanın valyuta ehtiyatları 2,2 milyard dollar artıb

22:11 Ramazan ayının yeddinci gününün duası

22:04 Gürcüstan vətəndaşlarından ibarət cinayətkar dəstə saxlanılıb

21:57 Cəlilabadda sərxoş piyadanı avtomobil vurub

21:44 Maduro növbəti 7 il müddətinə prezident elan edildi

21:37 Ölkənin qızıl-gümüş bazarı bahalaşdı

21:25 İngiltərə Futbol Assosiasiyası “Arsenal” klubunu cərimələyib

21:12 ABŞ və Cənubi Koreya prezidentlərinin görüşü keçirildi

21:03 İbrahimoviç ABŞ-da ilk qırmızı vərəqəsini aldı

20:55 Prezident yol polisləri ilə bağlı sərəncam imzaladı

20:47 Məleykə Abbaszadədən abituriyentlərə xəbərdarlıq

20:36 “Kataloniya üsyanı”na Rusiyanın müdaxiləsi təsdiqlənib

20:24 Şimali Kipr türk lirəsindən imtina edir

20:12 Kredit ittifaqları bir-brinin ardınca niyə ləğv edilir?

20:05 Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin bir qrup əməkdaşı təltif edilib

20:01 Pakistanda son 4 gündə 65 nəfər istidən ölüb

19:55 Kürdəmirdə avtomobil aşdı: yaralılar var

19:51 TAP-a qarşı çıxanlar İtaliyada hökumət formalaşdırır

19:47 Ulduz futbolçu Kəbəni ziyarət etdi

19:42 ABŞ-da marixuana çəkənlər həbs olunmayacaq

19:38 Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzi yaradılacaq

19:33 Ələtdə Azərbaycan-Çin sənaye şəhərciyi salınacaq

19:27 İsrail beynəlxalq məhkəməyə veriləcək

19:23 DİM: Abituriyentlərdən 648 nəfəri imtahanda iştirak etməyib

19:18 Ərdoğan Fələstin liderinə zəng etdi

19:14 İran prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi

19:11 Qətərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi qeyd olundu

19:06 Qabonun dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevi təbrik edib

19:03 DİM: 28 nəfərin imtahan nəticələri ləğv edilib

18:59 Bakıda əl qumbarası tapılıb

18:55 İlham Əliyev sərəncam imzaladı

18:50 Goranboya 2 milyon manat ayrıldı

18:45 Böyük Britaniya Kraliçasından İlham Əliyevə təbrik

18:41 İlham Əliyevdən əmisi ilə bağlı sərəncam

18:37 Neft bahalaşır

18:33 Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının vəliəhdindən İlham Əliyevə təbrik

18:29 ABŞ-Şimali Koreya danışıqları pozula bilər

18:25 Bakıdakı partlayışa görə vəzifəli qardaşlar həb edildi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:17 Çavuşoğlu: “İsrail etdiklərinə görə hesab verəcək”

18:12 Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq

18:08 ““Şimal axını-2” layihəsi dayandırılmalıdır”

18:04 “Nar” Ramazan ayında danışıqları ikiqat sərfəli etdi



ANALİZ

...

İsveç alimi: “Planşet və televizorlar uşaqların intellektini yoxsullaşdırır”

Tarix 06.02.18, 15:10

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

IQ testləri aydınca göstərir: isveçlərin intellekti aşağı düşür


İsveçrə araşdırıcısı Martin İnqvar bununla bağlılığı olan bir neçə amili ayırır. Bu dramın baş yaramazı uşaqların televizor və planşetdən istifadə etməyidir.

1930-cu illərdə intellekt əmsalını özəl testlərlə ölçməyə başlayandan bəri intellektual əyri həmişə yuxarı qalxıb. Cəmiyyətimiz inkişaf etdikcə biz daha ağıllı olurduq. Lakin IQ səviyyəsi son illərdə aşağı düşür, özü də yetərincə sürətlə.

Martin İnqvar söyləyir: “İntellektin əvvəlki əmsalı geri gedir. Bir çox ölkələrdə intellekt aşağı düşür və İsveç istisna deyil. Əyri, təxminən, yeni minilliyin başlanğıcından aşağı enir”.

Bizim hələ daha ağıllıya çevrildiyimiz vaxtlarda ən sürətli inkişaf güclü məktəb təhsili sistemi olan ölkələrdə müşahidə olunub. Martin İnqvar göstərir ki, məktəbdə zəif tədris və uşağın televizora baxmağa sərf etdiyi zamanın inkişafıyla IQ göstəricilərinin pisləşməsi arasında bağlılıq var. Martin deyir: “Televizorla curluqda böyüyən valideynlərin ilk nəsil övladları doğulanda intellekt göstəriciləri düşməyə başlayıb. Bu valideynlərin getdiyi məktəblərdə mütaliə prioritet deyildi. Bilik, dil və intellekt əl-ələ irəliləyir və bütün bunlar həyatda uğurun mühüm amilidir. IQ-nin statistik səviyyəsi həm ömrün uzunluğu və sağlamlığa, həm də özünü təmin etmək bacarığına təsir edir. Bu günki sosial sistemimizə meydan oxunduğunu hiss  etmək üçün Eynşteynin qardaşı olmaq lazım deyil. Cəmiyyətə az deyil, çoxlu beyin gərəkdir”.

Valideynlərin çoxu uşaqlara planşet, mobil telefon və kompüterlər vasitəsilə özlərini əyləndirmək imkanı verir. Martin İnqvar texnikaya qarşı deyil, amma xəbərdarlıq edir ki, bu cihazların hamısı uşağın inkişafına mane olur.

“Məlumatların çoxu ondan xəbər verir ki, nitqi ancaq, məsələn, televizorda və ya planşetdə dinləyən şəxslərin öz nitqləri birbaşa kimləsə danışanlardakı qədər yaxşı inkişaf etmir. Evdə söhbətlər nə qədər azalırsa, adamlar bir o qədər çox telefona, planşetə və yaxud televizora zilləşib otururlar”.

IQ səviyyəsinin düşməsi həm də buna səbəb olub ki, İsveçdə yaşlı və cavan nəsil yerlərini dəyişib.

Ekspert həm də “Yaşlılar üçün PISA” adlandırılan (PISA – öyrədənlərin təhsil uğurlarının dəyərləndirilməsi üzrə beynəlxalq proqram-tərc.) Yaşlıların səriştəsinin beynəlxalq dəyərləndirilməsi Proqramının (PIAAC) statistikasına istinadən qeyd edir: “Ölkələrin əkəsriyyətində gənclər və təhsilli vətəndaşlar yaşlılardan daha çox şey bacarırlar. İsveçdə indi əksindəir. Burada qocalar daha çox bacarır”.

“Svenska Dagbladet”: – Deməli, İsveçdə intellektin səviyyəsi niyə düşür?

Martin İnqvar: – Dəqiq bilmirik, amma amillərdən biri – uşaqlar bu gün son dərəcə az oynayırlar. Uşağın fiziki oyunları planşetə və ya televizora dəyişməsi düşüncə bacarığına təsir edir. Uşaq dil vərdişlərinin önəmli inkişafından məhrum olur, nəticədə mücərrəd təfəkkürün formalaşması ləngiyir, bnu da öz növbəsində intellektə təsir edir. Daha bir mühüm amil: məktəbdə mütaliəyə yetərincə diqqət ayırılmır. Oxuyan ailənin uşağı bu qayda ilə oxumayan ailədəki uşaq qarşısında üstünlük əldə edir. Mütaliə cəmiyyətdə sosiallaşmanın effektli üsuludur.

-İntellekt əmsalını ölçmək niyə belə vacibdir?

-İntellekt əmsalı, IQ sizin həyatınızın necə biçimlənəcəyinin indikatorudur. Lakin IQ çoxlu amildən yalnız biridir. Yaxşı ailənin uşağının intellekt kasadlığından müəyyən qədər “peyvəndi” var. Lakin insan çətin durumda böyüyübsə, həyatının məşəqqətli olacağı riski böyüyür və uğura nail olmaq üçün olduqca istedadlı adam olmaq gərəkdir.

-Və bununla nə etmək olar?

-Asan cavab yoxdur, lakin  hər şey məktəb və təhsilin ətrafında fırlanır. Bu məsələlərə tam diqqət ayırmaq lazımdır, baş vəzifə mütaliə həcmini və bilik səviyyəsini yüksəltməkdir.  Onda tendensiyanı dayandırmaq mümkün olacaq. Durumu indi on şagirddən, demək olar, ikisinin məktəbi bitirmədiyi və gimnaziyaya girə bilmədiyi kimi kimi qoymaq olmaz.
 
Qabriyella Kvarnlöf

 Svenska Dagbladet (İsveç), 05.02.2018

Tərcümə Strateq.az-ındır.

 pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Paşinyanın ikibaşlı oyunu: Putin dözməyəcək

bitmap-img3

Rakurs

“Avtomatla gəlib, bahalı atlarımı apardı” - Polis rəisinə ittihamlar, Video

bitmap-img3

Seçmələr

“Elmira Axundova deputat blankında Eldar Mahmudova yazmışdı ki…”

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru