rezonans

Xəbər xətti

17 İYUN

22:00 57 yaşlı Ucar sakini bıçaqlanaraq öldürülüb

21:54 DÇ-2018-də sensasiya - Almaniya Meksikaya uduzdu - Fotolar

21:48 Əflatun Amaşov Mariya Zaxarovadan yazdı

21:41 Qatili tapana 50 min verəcək

21:35 16 yaşlı oğlan Araz çayında boğularaq öldü

21:29 Tansu Çillərdən Ərdoğana böyük dəstək - mitinqinə gəldi + Video

21:22 Ələt-Astara yolunda qadın sürücü maşını aşırdı

21:15 “Neftçi” Premyer Liqanın bombardirini transfer edib

21:09 Tərtərdə zəhərlənən pambıqçıların vəziyyəti necədir?

21:02 Sumqayıtda usta damdan yıxılaraq ağır xəsarət alıb

20:55 Arvadını vəhşicəsinə döyərək bıçaqlayan şəxs barəsində qərar verildi

20:48 “Taliban” atəşkəs rejimini uzatmaq təklifini qəbul etməyib

20:41 Mətanət “Maşın”ın final gecəsinə çağrılmama xəbərindən danışdı

20:33 Bu il Azərbaycan iqtisadiyyatının real artımı 1,5-1,8 faiz təşkil edəcək

20:25 Portuqaliya ilə oyun öncəsi Mərakeşdə itki

20:19 Göygölə dolu düşdü, təsərrüfatlara ziyan dəydi - Foto

20:11 Saxlanılmış AXCP fəalları azadlığa buraxıldı

20:02 Almaniya və Meksika yığmalarının start heyəti açıqlanıb

19:53 Şabranda yanğın olub - 1 nəfər zəhərənib

19:46 “Maşın” yenidən başlayacaq

19:39 Rusiyada azarkeş xəstəxanalıq olub

19:32 Nazirlikdən xəbərdarlıq

19:25 DÇ-2018: Serbiya minimal hesabla Kosta-Rikanı məğlub edib

19:18 Astarada yük maşınından yıxılan 19 yaşlı gənc ölüb

19:10 Kolumbiyada prezident seçkilərinin ikinci turu başlayıb

19:02 DÇ-2018: Misirli qolkiperdən maraqlı addım

18:55 Milyarder sevgilisindən xəyanətə görə ayrılıb

18:47 Almaniyada hava şarı qəzaya uğradı - 6 nəfər xəsarət aldı

18:40 “Qarabağ” İtaliyadan futbolçu almaq istəyir

18:33 Paşinyanın 40 günü - “stəkanda fırtına” siyasəti bitir

18:26 Mehriban Zeynalova: “Psixoloji zorakılıq bütün ailələrdə müəyyən qədər var”

18:19 Britaniyanın daxili işlər nazirinin telefonu oğurlandı

18:12 Bakıda 10 nəfərdən çox AXCP fəalı saxlanıldı

18:05 Ticarət müharibəsinin əsas döyüşçüsü - Tramp, qalib gələ biləcəkmi?

17:58 40-dan çox miqrantın olduğu qayıq batıb

17:50 Qaçqın problemi Merkelin “başını yedi”

17:43 Şabranda təcili yardım maşını yanıb kül oldu

17:35 Kamboca şahzadəsi və onun həyat yoldaşı yol qəzasına düşüb

17:28 Bakıda velosiped 6 yaşlı uşağı vuraraq xəstəxanalıq edib

17:21 Ekzüperinin məktubundan olan şəkil 240 min avroya satılıb

17:15 Bakıda sakinlərin narazılığına səbəb olan tikinti şirkəti cəzalandırıldı

17:07 Yunanıstan və Makedoniya XİN başçıları saziş imzalayıblar

16:59 Sevgili olduqlarını artıq gizlətmirlər

16:54 Nigeriyada iki partlayış nəticəsində 31 nəfər ölüb

16:48 DÇ 2018: Kosta Rika – Serbiya - start heyətlər

16:41 ABŞ-da sərgidə atışma olub, ölən və yaralananlar var

16:34 Yay tətili: iki fərqli taksist və poliqlot Zülfüqar

16:27 Meksikada yol qəzası zamanı 7 adam öldü

16:20 Ərdoğan bəslədi, kürəkəni görüntünü paylaşdı - Video

16:13 İki uşaq anasını maşınla vurub, öldürən sürücü niyə gizlədilir?

16:06 Bələdiyyə torpaqlarının alqı-satqısı proseduruna dair tələblər müəyyənləşib

15:59 Qarabağ münaqişəsini başlayanlardan biri öldü

15:51 Məsud Özildən sevgilisinə 1 milyonluq hədiyyə

15:44 Binəli Yıldırım “Eurovision”u tənqid edib

15:37 Qlobal məsələ

15:30 İsrail yenə Qəzzanı bombaladı

15:22 Roma Papası abortları nasistlərin cinayətləri ilə eyniləşdirib

15:14 “Əvvəldən plan qurduq ki, maşını mən qazanacam” - Roza

15:07 Bakıda piyadanı vurub qaçan sürücü sakinlər tərəfindən döyülüb

15:00 Azərbaycanlının restoranında dava: Ərəblərlə uruqvaylılar dalaşdılar

14:55 “Qəbələ” ilk legioner transferini həyata keçirdi

14:49 Azərbaycanla Ermənistan arasında son döyüşlərin yeni təfərrüatları

14:43 Qazaxıstanda sərnişin qatarı relsdən çıxıb - Video

14:36 Azərbaycan neftinin qiyməti: 11-15 iyun həftəsinin yekunları

14:29 Türkiyə Antarktikada elmi baza yaratmaq niyyətindədir

14:22 Əfqanıstanda baş vermiş partlayışda ölənlərin sayı 36 nəfərə çatdı

14:15 Nadir Qafarzadə ilk dəfə nikahdankənar övladından danışdı

14:08 Tərtərdə pambıq sahəsində 14 nəfər zəhərlənib

14:00 Bu gün hava necə olacaq?

13:40 Göyçayda minik avtomobili motosikletçini vurub

13:31 Rusiyanın bayramını korlamalıyıq - Ukraynalı nazir

13:23 Pakistanlı mühacir 5 oğlunu Azərbaycan ordusuna göndərmək istəyir

13:18 Xankəndi üzərində Ermənistanın “qırıcı”ları uçmayıb - Rəsmi açıqlama

13:15 DÇ-2018: Kosta-Rika Serbiyaya qarşı

13:08 Hüseynin anası Rozanı məhkəməyə verir

13:01 Əfqanıstanda partlayış nəticəsində ölənlərin sayı 35 nəfərə çatıb

12:56 Argentinalı futbolçular azərbaycanlını “öldürəcəkdi”

12:50 Ali Məhkəmə Baş Prokurorluğun protestini rədd etdi

12:43 “Bakılı oğlanlar”dan Məmmədxanovun qızına toy sürprizi - Video

12:37 Səfir ölkəmizdə keçirilən Türkiyə prezidenti və parlamenti seçkiləri haqqında danışıb

12:30 DÇ-2018: Daha 3 oyuna hakim təyinatları bəlli oldu

12:24 Qadın itkin düşdü, cəsədi ilanın qarnından tapıldı

12:17 Türkiyə ordusu Qəndildə 35 terrorçunu məhv edib

12:10 “Adam kimi boşana bilmədik” dedi, tənqid olundu

12:03 Şamaxıda yük və minik maşınları toqquşub – 2 nəfər ölüb, 3 yaralı var

11:58 PKK təşkilatı İŞİD əsirlərini təhvil verdi

11:52 Cibgirlər dünya çempionatına baxmağa gedən azərbaycanlını soydular

11:46 Ceyms Coysun həyatı haqqında hər şey - Faktlar

11:40 Araz çayında batan İmişli sakininin cəsədi tapılıb

11:34 DÇ-2018: Braziliya və Almaniya mübarizəyə başlayır

11:28 Cinayətdə şübhəli bilinən 17 nəfər saxlanılıb

11:22 Yaponiyada güclü zəlzələ olub

11:16 Moskvadakı qəzada yaralananlardan ikisi azərbaycanlıdır

11:10 İmişli sakini Araz çayında çimərkən boğulub

11:04 İŞİD-çi özünü partlatdı: 26 ölü

10:59 49 yaşlı azərbaycanlı bazarda adamları atəşə tutdu

10:54 Şamaxıda yük avtomobili ilə minik avtomobili toqquşub

10:48 Moskvadan Bakıya uçmalı olan aviareys təxirə salınıb

10:42 Azərbaycanda yaşayan Türkiyə vətəndaşları üçün səsvermə başladı

10:36 “Şansımız vardı, ancaq mən ondan istifadə etmədim” – Messi

10:30 Paşinyan Sarkisyanın oliqarx-quldurlarına qarşı

10:24 Yevlaxda avtomobil naməlum piyadanı vurub

10:18 Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 83 dəfə pozub

10:12 “Paşinyanın Qarabağa səfəri müharibəyə çağırışdır” - Rəsmi Bakı

10:06 Ermənistanda etiraz aksiyası keçirilir

10:00 Azərbaycanlı əsirlərə işgəncə verən general həbs edildi

16 İYUN

21:53 İstanbulda İŞİD əməliyyatı - 30 nəfər saxlanıldı

21:40 Moskvada sürücü avtomobili piyadaların üzərinə sürüb, 8 nəfər xəsarət alıb

21:24 Sürücülər benzinin qiymətinin artırılmasına qarşı etiraza qalxdı

21:10 Əfqanıstanda qanlı bayram: 26 ölü

20:59 Hindistanda yol qəzası: 6 ölü

20:45 “Mən məmur olmaq və dövlətə kömək etmək istəyirdim, amma məni... ”

20:33 Azərbaycan poloçuları Dünya Kubokunun finalında

20:21 Hüseyn Abbas və İlhamədən üzr istədi

20:10 Paşinyan Azərbaycanın işğal altındakı bölgəsinə qanunsuz səfər etdi

19:44 İran prezidentinin maraqlı fotosu yayıldı

19:30 DÇ-2018: Argentina İslandiya yığması ilə bacarmadı

19:17 Bakıda liftdə qalan 11 nəfər xilas edilib

19:08 Güclü sel Quba-Xınalıq yolunda maşını dərəyə aşırıb

19:00 Gizem Karacaya daha bir bəd xəbər



ANALİZ

...

İranlıların siyasi təfəkküründə Rusiyaya qarşı kin niyə həmişə canlıdır?

Tarix 13.03.18, 13:04

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Rusiya, Türkiyə və İran prezidentləri aprelin ilk günlərində İstanbulda bir araya gəlməlidir


 Bundan əvvəl, martın 16-da Astanada üç ölkənin diplomatları Suriya münaqişəsi ilə bağlı növbəti müzakirələr aparacaq. Tərəflərin ara-sıra kəskinləşən ağız davasına baxmayaraq, təmkinli davranış davam edir. Halbuki bu əməkdaşlığın günlərin bir günü tükənəcəyinə əminlik getdikcə daha çox güclənir.

O cümlədən çatları böyüyən Rusiya-İran birgə səylərinin xitam anı zamanın ixtiyarındadır.

Son müddətdə istər Moskva, istərsə də Tehran öz münasibətlərini strateji ortaqlıq kimi səciyyələndirsə də, hökumətpərəst və müxalif mediada əks notlar oxunur.

“Bəlkə də rəsmilərin bir-birinə deyə bilmədiyini KİV-lər çatdırırlar” təəssüratı, yaxud möhtəkirliyi də bundan yaranır.

Bədii bənzətmə aparsaq hazırda Suriya sahəsində İran və Rusiyanın səyləri eyni dəmirçixanada çalışan iki nəfərin ortaqlığını xatırladır. Biri ocağı körükləyir, digəri çəkici isti metala endirir. Sonra hər ikisi ardıcıllıqla zindana zərbə vururlar. Amma fərqli düşüncələrlə…

İran mediasına ötəri nəzərdən də oxşar qoxu duyulur – “dostluq öz yerində, amma…”

Əslində, iranlı analitiklərin bir kəlamını qəribçiliyə salmaq ədalətsizlikdir. Həqiqətən, “Rusiyaya etimadsızlığının uzun bir tarixi var”. Bu tarix haqqında danışarkən, söhbət, əlbəttə,  “ənənəvi” köhnə əhvalatdan başlanır: 1800-cü illərin əvvəllərində rus imperiyası ard-arda iki müharibədə İran ordusunu məğlub edərək, 1813 və 1828-ci illərdə iki müqaviləyə əsasən, Qafqazı, daha sonralar Orta Asiyanı “müqəddəs taxtdan” qoparıb.

(Düzünə qalsa, hekayəti “Tarixi-Nadir”dən, daha doğrusu, hələ siyasi “İran” istilahının mövcud olmadığı I Pyotrun Xəzər sahillərinə yürüşündən, II Yekaterina dönəminin hərbi əməliyyatlarından başlamaq olardı.)

Daha sonra söz 1900-cü illərin əvvəllərinə gətirilir. Məşrutə Hərəkatının məğlubiyyətində və istibdadın güclənməsində Rusiya-İngiltərə əməkdaşlığı, İranın nüfuz dairələrinə bölünməsi, eyni yüzilliyin 40-cı illərində təkrarlanan işğal, 1979-cu ilin İslam İnqilabından sonra Ayətullah Xomeyninin İranın düşmənləri kimi qınadığı ABŞ-ı “Böyük şeytan”, Rusiyanın sələfi Sovet İttifaqını isə “ondan betər” adlandırması ilə əhvalatın ana xətti davam etdirilir.

İnqilabdan sonrakı ilk illərdə, İrana qarşı səkkiz illik müharibəyə başlayan İraq diktatoru Səddam Hüseyni Rusiyanın silahlandırması da Moskvaya qarşı tarixi kinin bir parçasıdır. Hətta Sovet İttifaqının süqutundan sonra nisbi yaxınlaşma, diplomatik əlaqələrin artırılması belə iranlıların siyasi təfəkküründə Rusiyanın simasına müsbət cizgilər verməyib.

Buşəhrdə atom elektrik stansiyasının işə salınmasında və “S-300” hava hücumundan müdafiə sisteminin çatdırılmasında daimi gecikmələr də kütləvi yaddaşdan silinməyib.

Ədalətli olmaq lazımdırsa, son nəticədə, ruslar öz öhdəliklərinin hamısını yerinə yetiriblər. Üstəlik, Moskva-Tehran yaxınlaşması nüvə danışıqları əsnasında belə İrana möhkəm arxanı təmin edib. Rusiyanın Suriyadakı iştirakına gəlincə, Bəşər Əsədin indiyədək hakimiyyətdə qalması Moskvanın müdaxiləsi olmadan mümkün deyildi.

İran KİV-lərinin hesabatlarında, şübhəsiz, Rusiya ilə əməkdaşlığın bu yeni səhifələri, artıq tarixə düşmüş sətirlər inkar olunmur. Amma xəyali qorxular və şübhələr, yəqin ki, qalıcıdır. Çünki hər iki dövlətin keçmişə güclü bağlılığı var. Hətta ən ali səciyyələrdəki görüşlərdə arxada qalmış zamanın hansısa boğçası açılır, müntəzəm təmaslarında diplomatlar qoltuqaltında tutduğu salnamələrdən misallar gətirir, media ictimai fikri tarixi faktlarla diksindirir.

Bir sözlə, azca hikmətli, azca hikkəli yanaşmanı aparıcı dövrü nəşrlər və onlayn nəşrlərin, demək olar ki, hamısında görmək mümkündür. Məsələn, “Aftab-e Yəzd” Vladimir Putinin Rusiyanın nə İran, nə də Şimali Koreya olduğuna dair Ağ Evə etirazını təhqiramiz kimi qəbul edir. İranın kiçildilməsindən, cılızlaşdırılmasından təsirlənərək Rusiya ilə məsafəli davranmanın vacibliyini vurğulayır və təbii ki, dəlillərini qan yaddaşı ilə möhkəmləndirir.

“Mərdom-e Salari” də “ruslar əmindirlər ki, Putinin prezidentliyi ilə sovet dövrünün qüdrətini qaytaracaqlar”, – deyə tarixə baş vurub yaxın günlərin bir hadisəsinə diqqət yetirir. Konkret: xarici işlər naziri Lavrovun Valday Konfransında “sionist İsraili dənizə tökməyin vacibliyini” ifadə etmiş XİN rəhbəri Zərifi sözlə kötəkləməsini…

İslahatçılara meylli qəzet də Rusiyanın cazibəsinə çox yaxınlaşmamağı, Qərblə bütün körpüləri yandırmaya lüzum olmadığını vurğulayır.

Eyni siyasi cinaha mənsub “Qanun” qəzeti Rusiya prezidentinin Federal Məclisə müraciətindən sonra onun “sülh göyərçini” olmasını şübhəyə alıb. Bu, “Kinjal” (“Xəncər”) supersonik qanadlı raketlərinin Cənub Hərbi Dairəsində (Şimali Qafqazda) sınaqdan çıxarılmasının Tehranda doğurduğu narahatlıq kimi də oxuna bilər.

İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) sabiq rəhbəri Mohsen Rezai isə mühafizəkarlara yaxın “Tabnak” xəbər saytında yazır: "Rusiya və Suriya arasında razılaşmaya əsasən, İran və İran şirkətləri yenidənqurma prosesindən qismən kənarlaşdırılıb. Suriyaya sərmayə yatırımı və bir sıra sektorlarda Suriya və Rusiya arasında konsorsiumda iştirak üçün İran, ilk növbədə, ruslarla danışmalıdır. Bu, möhtəkirlik deyil, hökumətdə müzakirə olunan bir məsələdir və İran hökuməti bundan narahatdır".

Xəbər saytında deyilir ki, "İranlı rusiyapərəstlər (rusofillər) rusların vədlərinə xilaf çıxması və milli maraqlara zərbə vurması barədə danışmaq istəmirlər. BMT-də İran əleyhinə qətnamələr qəbul edildikdə, ruslar bizi tək qoydular və lazımi müdafiə sistemlərini təslim etmədilər və indi Suriyada iranlıların səylərinin barını özləri toplayırlar…"

Amma “Qanun” qəzeti İran prezidenti Həsən Ruhaniyə istinadən "İran İslam Respublikası yenidənqurma prosesində fəal iştirak etməyə hazırdır", – deyə mühafizəkar Rezainin iddiasını təkzib etməyə çalışır. Bununla belə xəbərdar edir: "Bəşər Əsəd və ya İŞİD sonrası dövrdə, yenidənqurma çağında İranın hədəflərinə çatmasına maneə törədəcək istənilən bir insana bu imkanı verməməliyik. Çünki milli maraqların bir hissəsi iqtisadi və maliyyə məsələlərinə bağlıdır".

Həmin nəşr “böyük və kiçik şeytan” məsəlini yenidən yaxın tarixi yaddaşdan qurdalayıb üzə çıxarır: “Əgər ABŞ-ın “Böyük Şeytan”dırsa, Rusiyanın İran və iranlıların xəyanətinə də tam zəmanət var və o yalnız öz maraqlarının təmininə səy göstərir".

Hazırda “Zeytun budağı” əməliyyatına Moskvanın yaşıl işıq yandırması da İran KİV-lərində etirazla qarşılanır. “Ebtekar” qəzeti Türkiyənin addımlarını ABŞ və Rusiya ilə ikili oyun kimi səciyyələndirir. Türk ordusunun Afrinə doğru istiqamətlənmiş hücumuna əvvəlcə təpki göstərən Bəşər Əsədin sonradan ağzına su almasını Putinin gizli məktubu ilə əlaqələndirən nəşr yazır:

“Moskva üçün Ankara ilə hazırkı əlaqələr Afrinin işğalı ilə müqayisədə, daha böyük məna kəsb edir. Buna görə də, Dəməşq xalq müdafiə qüvvələrini Afrin və Humaya göndərdikdə, Türkiyə onlara zərbə endirdi. Moskva Əsədə bu hərəkətlərin təhlükəli olduğunu bildirdi, Türkiyənin milli təhlükəsizlik təlaşını qəbul edərək, “Zeytun budağı” əməliyyatına maneə törətmədi”.

ABŞ-da yaşayan əslən iranlı erməni tarixçisi (ailənin kökləri bakılıdır) Corc Burnutyanın “İrəvan xanlığı” kitabında Qacar xanədanının vəliəhd-şahzadəsi Abbas Mirzənin rus generalı Yermolovla tarixi görüşünün təsviri var. Məclisə ayağının tozu ilə gələn gözüac, ədəbsiz, bihəya zabit çəkmələrini çıxarmadan nəfis xalçalar üstündə gəzir, vəliəhdə xitab etmək əvəzinə, digər şahzadəyə üz tutur, bütün qonaqlıq boyu dişinin dibindən çıxan söyüşləri dilinə gətirməkdən utanmır.

Generalın öz gündəliyində bu səhnə əksini tapıb: “Bütün qonaqlıq boyu onlarla söyüşlə danışdım. Çünki yalnız onları alçaltmaqla, istəyinə nail ola bilərsən…”

Görünür, iranlılar artıq yenidən eyni rəftarla qarşılaşıblar və gözlərdəki kini gizlətmək mümkün deyil.

Əziz Rzazadə

“Strateq”

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

İsrail yenə Qəzzanı bombaladı

bitmap-img3

Rakurs

Vergilər Nazirliyi Yanında Lokal Gəlirlər Departamentində nə baş verir?

bitmap-img3

Seçmələr

Azəravtoyol sahibkarlara müharibə ean edib

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru