Xəbər xətti

23 MAY

12:48 Banklardan oğurlanmış milyonlarla vəsait donduruldu

12:45 Hadı Rəcəbli: ““Facebook” ailələri dağıdır”

12:41 Qazaxıstanın millimizlə oyun üçün heyəti açıqlandı

12:37 Cəlilabadda büdcə pulları qarət olunur

12:33 Nazir aparat rəhbərini işdən azad etdi

12:29 Deputat: “Qız qaçırma insan oğurluğu deyil”

12:26 Hadi Rəcəbli: “Məni niyə təhqir edirlər?”

12:23 Hər il qeyri-rəsmi nikahdan 2000-ə yaxın uşaq doğulur

12:18 Bill Geytsdən yay mütaliəsi üçün məsləhət

12:15 Yeni nazir İnam Kərimov Əbülfəz Məlikovu çək-çevirə sala bilər

12:11 Özünü lallığa vurub casusluq edən azərbaycanlı

12:07 Səhərlər daim yorğun olanlara xəbərdarlıq

12:03 Xalq artisti: “Uşaqlarımı az görürəm”

12:00 29 yaşlı oğlan intihar etdi

11:56 Nazirliklərdə boşalan yüksək postlar

11:53 “Azərbaycanda boşanma hallarının sayı 2 dəfə artıb”

11:48 4 ayda Azərbaycana 847 midən çox turist gəlib

11:45 Bakının 2 yolunda hərəkət məhdudlaşdırılır

11:41 “Dini kəbinkəsmə hüquqi əhəmiyyətə malik deyil”

11:37 Erməni hərbçi postda ölü tapıldı

11:33 “O, Bakının riyakar və etibarsız müttəfiqidir”

11:30 “TANAP Azərbaycan və Türkiyənin mövqelərini daha da gücləndirəcək”

11:26 Qızıl ucuzlaşıb

11:22 Tiflisdə itkin düşən azərbaycanlı tələbə tapıldı

11:19 Bərdədə maşın piyadanı vurdu

11:16 Xaricdə pulsuz təhsil bərpa edilsə, nə baş verəcək?

11:12 ABŞ Paşinyana 140 milyon dollar ayıracaq

11:09 ABŞ İranı içdən dağıtmaq istəyir - Təhlil

11:05 Əkilməyən torpaqlar geri qaytarılır

11:01 Azərbaycanlı aktrisa modellik edəcək

10:57 “May ayı üzrə pensiyaların ödənişi başa çatdırılıb”

10:54 Amerikalı yazıçı vəfat edib

10:50 Narkotik maddələr becərən şəxslər tutuldu

10:47 Cavid Qurbanov: “İndi adam balası kimi işləyirlər”

10:42 Ötən gün axtarışda olan 22 nəfər saxlanılıb

10:38 NASA Günəşdə nəhəng dəlik aşkarladı

10:34 Paşinyanın ikibaşlı oyunu: Putin dözməyəcək

10:31 Saxta əlillik problemi və Səlim Müslümovun populizmi - Problem həll olunacaqmı?

10:27 5 yazıçımıza “Ədəbiyyat adamı” mükafatı verildi

10:23 Azərbaycan nefti bahalaşdı

10:20 Türkiyədə 70 hərbçinin həbsinə sanksiya verilib

10:16 Qəbiristanlıqlar bələdiyyə mülkiyyətinə verilib

10:12 Su İdmanı Sarayında məşq edərkən öldü

10:08 Azad Rəhimovun oğluna: “Rəhbərliklə oyun oynamağa cəhd etmə”

10:04 Problemli kreditlər yenidən gündəmdə

10:00 Gədəbəydə güclü yağış bəzi fəsadlar törədib

9:55 Neft ucuzlaşdı

9:50 BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasında Azərbaycanın milli məruzəsi dinlənilib

9:46 Sabirabadda narkotik əkən iki yeniyetmə saxlanıldı

9:42 Parisdə 100 tələbə saxlanıldı

9:38 Çimərliklərdə monitorinqlər başladı

9:34 Atəşkəs 92 dəfə pozulub

9:30 73 yaşlı qadın baş prokuror təyin edildi

9:25 Əli İnsanov azadlığa buraxıla bilər

9:21 “Milan” Avropa Liqasından uzaqlaşdırıla bilər

9:17 OPEK iyunda neft hasilatının həcmini artıra bilər

9:13 Kamçatka sahillərində güclü zəlzələ olub

9:08 AST Telmanın obyektinin qiymətini 300 milyon endirib, yenidən satışa çıxardılar

9:04 İsrail təyyarələri Qəzza zolağına zərbələr endirib

9:00 Həftəsonu əfv sərəncamı veriləcək

0:55 Kral Salmana qarşı qiyam hazırlanır

0:48 Avropa İttifaqı - Azərbaycan danışıqlarının növbəti mərhələsi keçiriləcək

0:36 Fransızlar dünyanın ən kiçik evini tikdilər

0:28 Ölkəyə benzil idxalı artıb

0:16 “WhatsApp”da yenilik

0:03 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

22 MAY

23:55 3 alpinist Qubada niyə həlak olub?

23:42 Yaşıl çay yaddaş xəstəliklərini məhv edir

23:38 Kərə yağı adı ilə satılan yağlar ziyanlıdırmı?

23:25 ABŞ səfirliyinin əməkdaşları Venesueladan qovuldu

23:12 Tokio London və Amsterdamla əməkdaşlıq edəcək

23:07 Litvaya 1500 vahid hərbi texnika gətiriləcək

22:59 8 polkovnik həbs edildi

22:44 Ukrayna ilk dəfə bu raketi sınaqdan keçirdi

22:39 Beyons tarixi abidəni satın aldı

22:26 Azərbaycanın valyuta ehtiyatları 2,2 milyard dollar artıb

22:11 Ramazan ayının yeddinci gününün duası

22:04 Gürcüstan vətəndaşlarından ibarət cinayətkar dəstə saxlanılıb

21:57 Cəlilabadda sərxoş piyadanı avtomobil vurub

21:44 Maduro növbəti 7 il müddətinə prezident elan edildi

21:37 Ölkənin qızıl-gümüş bazarı bahalaşdı

21:25 İngiltərə Futbol Assosiasiyası “Arsenal” klubunu cərimələyib

21:12 ABŞ və Cənubi Koreya prezidentlərinin görüşü keçirildi

21:03 İbrahimoviç ABŞ-da ilk qırmızı vərəqəsini aldı

20:55 Prezident yol polisləri ilə bağlı sərəncam imzaladı

20:47 Məleykə Abbaszadədən abituriyentlərə xəbərdarlıq

20:36 “Kataloniya üsyanı”na Rusiyanın müdaxiləsi təsdiqlənib

20:24 Şimali Kipr türk lirəsindən imtina edir

20:12 Kredit ittifaqları bir-brinin ardınca niyə ləğv edilir?

20:05 Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin bir qrup əməkdaşı təltif edilib

20:01 Pakistanda son 4 gündə 65 nəfər istidən ölüb

19:55 Kürdəmirdə avtomobil aşdı: yaralılar var

19:51 TAP-a qarşı çıxanlar İtaliyada hökumət formalaşdırır

19:47 Ulduz futbolçu Kəbəni ziyarət etdi

19:42 ABŞ-da marixuana çəkənlər həbs olunmayacaq

19:38 Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzi yaradılacaq

19:33 Ələtdə Azərbaycan-Çin sənaye şəhərciyi salınacaq

19:27 İsrail beynəlxalq məhkəməyə veriləcək

19:23 DİM: Abituriyentlərdən 648 nəfəri imtahanda iştirak etməyib

19:18 Ərdoğan Fələstin liderinə zəng etdi

19:14 İran prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi

19:11 Qətərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi qeyd olundu

19:06 Qabonun dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevi təbrik edib

19:03 DİM: 28 nəfərin imtahan nəticələri ləğv edilib

18:59 Bakıda əl qumbarası tapılıb

18:55 İlham Əliyev sərəncam imzaladı

18:50 Goranboya 2 milyon manat ayrıldı

18:45 Böyük Britaniya Kraliçasından İlham Əliyevə təbrik

18:41 İlham Əliyevdən əmisi ilə bağlı sərəncam

18:37 Neft bahalaşır

18:33 Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının vəliəhdindən İlham Əliyevə təbrik

18:29 ABŞ-Şimali Koreya danışıqları pozula bilər

18:25 Bakıdakı partlayışa görə vəzifəli qardaşlar həb edildi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:17 Çavuşoğlu: “İsrail etdiklərinə görə hesab verəcək”

18:12 Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq

18:08 ““Şimal axını-2” layihəsi dayandırılmalıdır”

18:04 “Nar” Ramazan ayında danışıqları ikiqat sərfəli etdi

18:00 Pakistanda şiddətli istilər - 65 ölü



ANALİZ

...

İranda etirazların ikinci dalğası: “Etirazçılar dövlət siyasətinin bütün yönlərinə hücum edirlər”

Tarix 07.02.18, 11:33

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

İslam Respublikasında imperiya siyasət kursu və neft dollarından asılı, texniki baxımdan geridə qalmış iqtisadiyyat arasında kəskin münaqişə var. Tehran hökuməti Yaxın Şərqdə “şiə ayparası” sıralamaqla ölkəni taqətdən salıb


Rusiyada Suriya müharibəsində Moskvanın situativ müttəfiqi olan İranda daxili sabitsizlik mövzusunu qaldırmamağa çalışırlar, lakin hər şeyə əsasən, İslam Respublikasında etirazlar davam edir.

 Çıxışlar hələlik dekabr-yanvarın əvvəlindəki miqyaslara çatmasa da, bununla belə, İranın gah bu, gah da o biri şəhərində alovlanır. Yaxın və Orta Şərq üzrə mütəxəssis Mixail Maqidin fikrincə, faktiki olaraq indi İran etirazlarının ikinci dalğasından danışmaq olar.

Xatırladaq ki, müxtəlif hesablamalara əsasən, etiraz aksiyalarında birinci dalğa zamanı İranın, təxminən, 100 şəhərində ümumilikdə 40 mindən 400 minədək adam iştirak edib. Hökumət çıxışlar dalğasını yatırtmağa nail olub, bu zaman 22 nəfər öldürülüb.

Bəs İranda indi nə baş verir? “İrandan gələn məlumatlara əsasən, etirazçıların böyük hissəsi İran ruhani lideri Əli Xameneiyə qarşı ahəngli şüarlar səsləndirməklə İran Azərbaycanının paytaxtında – Təbriz şəhərində toplaşıb. Çıxışlar son günlərdə milyonçu şəhər, metallurgiya sənayesi mərkəzi və əhalisinin önəmli hissəsini ərəblər təşkil edən Xuzistan əyalətinin paytaxtı Əhvazı da bürüyüb”.

Maqidin məlumatına görə, İranın indiki rejiminə qarşı çıxış ediblər. Çıxışlar habelə mərkəzi İranda Nəcəfabad şəhərində keçib. İştirakçılar repressiyalara qarı etiraz ediblər. Mütəxəssis əlavə edir – nəhayət, Luristan əyalətində əmək şəraitinə etiraz edən dəmiryolçu fəhlələrin mitinqləri ikinci həftədir davam edir. Axırda yanvarın 31-də ölkə paytaxtında  – polisin hicab saxlamağa qarşı çıxan 29 qadını həbs etdiyi Tehranda etirazlar başlanıb.

Ekspert etirazçıların təkcə inadına deyil, həm də “tələblərinin geniş spektrinə” diqqət yetirir. O deyir – İranda 2009-2010-cu illərin uğursuz Yaşıl İnqilabının gedişatında “mitinqçilər yalnız seçkilərdə saxtakarlığın dayandırılmasını istəyirdilərsə, bu gün tələblər tamamilə başqa cür və olduqca genişdir”.

Onun sözlərinə görə, “fəhlələr və şəhər yoxsulları qiymət artımı, işsizlik və pis əmək şəraitinə qarşı çıxış edib, tətillərə əl atıblar. Cəmiyyətin orta təbəqəsi – tələbələr, ofis işçiləri və başqaları siyasi quruluşun dəyişdirilməsi və İslam Respublikası sisteminin ləğvi hada referendum keçirməyi tələb ediblər”.

Bununla yanaşı, qadınların hicabı ictimai şəkildə açması çıxışların mühüm elementi olub. İran hüquq müdafiəçisi və vəkil Nəsrin Sotoudeh özünün Facebook səhifəsində məlumat verib ki, hicabı açmağa görə Tehranda həbs olunmuş, fotoşəkli etirazların simvoluna çevrilən qadın bu günlərdə həbsdən azad olunub və evinə dönüb. Nəsrin yazıb: “Ümid edirəm ki, bu inqilabçı qızın məhkəmə təqibi olmayacaq. Onun başına toxunmazdan öncə qollarınızı kəsib atın”.

İstisna deyil ki, bu cür faktlar İrandakı durumun klassik formula keçdiyi məqamın gəlişindən xəbər verir: “Aşağılar əvvəlki kimi yaşamaq istəmir, yuxarılar isə əvvəlki üsullarla idarə edə bilmir”.

Nəhayət, Maqidin fikrincə, çox önəmli məqam budur ki, mitinqə toplaşmış iranlılar həm də antisavaş, xüsusən də “İranın Suriya və Livanda iştirakı əleyhinə” şüarlarla çıxış edirlər. O, qeyd edir ki, “2009-2010-cu illər Yaşıl İnqilabında buna bənzər heç nə olmayıb. Etiraz iştirakçıları dövlət siyasətinin bütün yönlərinə hücum edirlər”.

Maqid İranda etiraz hərəkatı iştirakçılarının nə qədər ciddi kökləndiyi haqda sualı  cavablandırarkən qeyd edir ki, onun fikrincə, “bu çıxışlar radikallıq dərəcəsinə görə 1979-cu il İslam inqilabından hələlik çox uzaqdır”.

O xatırladır ki, o zaman 300 min tehranlının şah rejiminə qarşı ümumi tətillərlə müşayiət olunan silahlı üsyanı baş verib və bu gedişatda bir sıra böyük zavodların fəhlələri onları ələ keçirib və orada özünüidarəçilik sistemi – birbaşa əmək demokratiyası qurublar.

Və ekspert yenə də güman edir ki, “çağdaş etirazların inadcıllığı, şüarların geniş spektri, hərəkatda əhalinin ən müxtəlif qruplarının – şəhər yoxsullarından (onlar 2009-cu ildə rejimin dayağı idilər) əhalinin orta zümrəsinə (Yaşıl inqilab zamanı məhz onlar etiraz ediblər) qədər iştirakı, etirazların milli azlıqların məskunlaşdığı bölgələrə (Güney Azərbaycan, Xuzistan, Şərqi Kürdüstana) yayılması – bütün bunlar İran hökuməti üçün pis siqnallardır”.

İndiki etirazların əsas səbəbi ekspertə bunda görünür ki, “İran rəhbərliyi “şiə ayparası” – ölkə sərhədlərindən Aralıq dənizinə qədər böyük imperiya sıralamaqla iqtisadiyyatı həddindən artıq gərginləşdirib”.

“Şiə qardaşlar”a dəstək: İraq və Suriyadakı rejimlər, İraqda nəhəng könüllü yığması (“Həşd əş-Şəabi”), Livanda “Hizbullah” qruplaşması (Yaxın Şərqdə ən yaxşı ordulardan biri), Yəməndə üsyançılar – bütün bunlar çox baha oturur. Maqid qeyd edir: “Lakin Tehran hökuməti özünün xarici istilalarından və Suriya vətəndaş müharibəsində iştirakdan imtina niyyətində deyil”.

Ekspert bu iddianın sübutu kimi İranın ruhani lideri Əli Xameneinin (ölkənin faktiki ali rəhbəri) beynəlxalq məsələlər üzrə müşaviri, bu günlərdə İranın bölgəsəl təsirinin “qaçılmaz” olduğunu və ABŞ-ın basqısına baxmayaraq ölkə rəhbərliyinin Yaxın Şərqdə öz ekspansiyasını dayandırmaq niyyətində olmadığını deyən Əliəkbər Vilayətinin sözlərini misal gətirir.

Bu arada İranın təkcə Suriya prezidenti Bəşər Əsədə maliyyə dəstəyi ildə 6-8 milyard dollar təşkil edir, halbuki İranın özündə qiymətləör qalxır, gənclər arasında işsizlik isə 30-40%-ə yetir.

Maqid nəticəyə gəlir – problem bundadır ki, “İran Əsədə və “Hizbullah”a milyardlarla dollar göndərəcək qədər varlı deyil. İranın əsas ziddiyyəti parlaq imperiya siyasətiylə zəif, neft dollarından asılı, texniki baxımdan geridə qalmış, əhalinin önəmli hissəsinin tələbatını ödəmək qabiliyyəti olmayan iqtisadiyyat arasındakı münaqişədir. Bu ziddiyyət gec, ya tez yeni, daha güclü sosial partlayış doğura bilər”.

Aleksandr Jelenin

rosbalt.ru, 06.02.2018

 Tərcümə Strateq.az

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Qəbiristanlıqlar bələdiyyə mülkiyyətinə verilib

bitmap-img3

Rakurs

“Avtomatla gəlib, bahalı atlarımı apardı” - Polis rəisinə ittihamlar, Video

bitmap-img3

Seçmələr

“Elmira Axundova deputat blankında Eldar Mahmudova yazmışdı ki…”

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru