Xəbər xətti

18 FEVRAL

12:25 Bakının bu yollarında sürət həddi endirildi

12:19 Bu gün axşam Bakıda intensiv yağış yağacaq

12:13 Kürdə suyun səviyyəsi artıb

12:06 İranda sərnişin təyyarəsi qəzaya uğrayıb - Yenilənib

11:59 “Günayın Bakıda getmədiyi istirahət mərkəzi yoxdur”

11:53 İranda zəlzələ olub – Dağıntı yoxdur

11:46 “Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu regiona yeni dinamika gətirib”

11:40 Sumqayıt Dram Teatrının aktyoru vəfat edib

11:29 Tramp FTB-ni günahlandırdı

11:23 Gədəbəydə 20 yaşlı qız dərmandan zəhərlənib

11:18 Sarkisyan Münhendə Cəfərova Azərbaycan dilində müraciət etdi

11:13 Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 122 dəfə pozub

11:06 Putin niyə yoxa çıxıb?

11:00 General Həsən Firuzabadi: “Kərtənkələlər bizə qarşı casusluq edib”

10:55 Salyanda faciəvi qəza: Mikroavtobusla avtokran toqquşdu - Ölənlər var

10:50 Azərbaycanda 2 ayın gəlini evdən qaçdı - Foto

10:44 “Geyimlərimi endirim zamanı alıram”

10:39 Bakıda qadını niyə tikə-tikə doğrayıb zibilliyə atdılar? - Səbəb

10:33 Britaniyada son 10 ilin ən güclü zəlzələsi oldu

10:28 “Ləzgi xəncəri ilə onun başını kəsəcəm” – Ramin Musayev

10:17 Qəzza zolağından İsrailə raket atıldı

10:11 Qazaxıstan XİN qırğız deputatın saxlandığını təsdiqləyib

10:05 Ermənistandan Türkiyəyə yeni barışıq təklifi

10:00 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

17 FEVRAL

21:55 Dünyada hər il 40 milyon insan qeyri-infeksion xəstəliklərdən vəfat edir

21:44 Melaniya xəyanəti bağışlamır: yenə Trampı pərt etdi - Video

21:36 “Suriyada amerikalıların qırdığı 300 rusiyalıya görə kim cavab verəcək?” – Təhlil

21:26 Meksika DİN rəhbərinin olduğu helikopter qəzaya uğrayıb, 13 nəfər ölüb

21:05 Gürcüstanda SOCAR-a məxsus benzin daşıyan maşın partlayıb

20:50 Moskvada həyatını itirən üç yaşlı Zəhranın ölüm səbəbi açıqlandı

20:33 Avropa İttifaqı viza ilə bağlı Türkiyəyə ağır şərt qoydu

20:23 Əsəd ordusu Afrinə girdi

20:05 MSK sədri: "İndiyədək 13 nəfər prezidentliyə namizədliyini irəli sürüb"

19:40 Ötən il Azərbaycan 54 milyon dollarlıq çay məhsulları idxal edib

19:33 Jirinovski “Vaqner”in həlak olan 300 üzvü haqda

19:16 Yol polisi Babək prospektindən "küsüb" … – Təmir aparılan yolda xaos

19:09 “Qəbələ”-“Zirə” oyunundan sonra kütləvi dava

19:05 Türkiyədə 3 milyonluq narkotik əməliyyatı: iki azərbaycanlı saxlanıldı

18:50 Rusiyada avtobus qatarla toqquşdu

18:37 GUAM ölkələrinin baş nazirlərinin sammiti keçiriləcək- Moldovada

18:25 Salyanda tövlə yandı

18:12 Daşıyıcı ana axtarışında olanların seçimi: Ukrayna

18:05 Ərdoğan: Qardaşlarımızın torpaqlarına qayıtmasını istəyirik

17:50 Ankara bundan yararlana biləcəkmi? - Təhlil

17:44 “Sinay 2018” antiterror əməliyyatı davam edir

17:38 KXCP də prezident seçkisini boykot etdi –Ali Məclis qərar verdi

17:32 “Suriyada terrorçular Rusiya və ABŞ istehsalı olan silahlardan istifadə edirlər“

17:20 MSK daha 7 nəfərin prezidentliyə namizədliyinin irəli sürülməsini təsdiq edib

16:55 Yevlaxda ağır yol qəzası- Br ailənin 3 üzvü xəsarət alıb

16:40 ABŞ dünya ölkələrini Şimali Koreya ilə əlaqələri kəsməyə çağırıb

16:30 "Avropa ölkələri enerji daşıyıcılarının tədarükü ilə bağlı mövqelərini özləri müəyyən etməlidir"

16:25 Ukrayna tezliklə dağıla bilər -Saakaşvilidən qorxunc proqnoz

16:13 “Ufak tefek cinayetler“dəki gizli eşq gerçək oldu?

16:07 Özünü DTX rəsmisi kimi təqdim edən şəxs saxlanılıb

15:53 Lənkəran sakini intihar edib

15:46 Məsum balanın əməliyyatına 6 min manat lazımdır - Yardım edək

15:40 Sabah hava necə olacaq?

15:32 Şahin Zəkizadənin ölümündən 1 il keçir

15:25 “Arsenal”dan 51 milyonluq təklif

15:13 İranda nəhəng günəş enerjisi stansiyasının inşasına başlanılır

15:05 Nazir: “Azərbaycan balına dünya bazarında tələbat 15-20 faizdir”

14:59 İcbari hicab əleyhinə dalğa: Qadınların etirazı İranı yeni inqilaba sürükləyəcəkmi?

14:52 Azərbaycanla Böyük Britaniya arasında hərbi əməkdaşlıq planı imzalandı

14:46 Türkiyə Ordusu Afrində 1595 terrorçunu məhv edib

14:40 Əli Əhmədov Macarıstanın Baş naziri ilə görüşdü

14:33 İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları pərt etdi - Azərbaycanın tərəfindəyik!

14:26 Oqtay Şirəliyevin diqqətinə: Doğum Evində açıq bazar - Video

14:20 Kənd təsərrüfatı naziri soğanın bahalaşmasına münasibət bildirib

14:15 Binəqədidə sakinlər etiraza qalxdı - Video, Fotolar

13:46 “Gülməlisiz” - Röya əsəbiləşdi

13:41 Gəncədə silsilə oğurluq edən şəxs saxlanıldı

13:36 Ötən il Azərbaycanın idxal etdiyi taxılın həcmi açıqlanıb

13:30 “Bir addım qalıb” - Rövnəq Abdullayev

13:25 Müğənnilərə bahalı maşınlarını nümayiş etdirmək, çarpayıda uzanıb oxumaq qadağan edildi

13:20 Sarkisyan Almaniyaya getdi

13:08 Yanvarda Azərbaycan xarici ticarət əməliyyatlarından 350 mln. dollar müsbət saldo əldə edib

13:03 “Hazırkı mərhələdə TAP layihəsində hər hansı bir dəyişiklik etmək mümkün deyil”

12:58 Bakıda zəncirvari qəza nəticəsində iki nəfər ölüb

12:53 Ombudsmanla bağlı qanun dəyişdirilir

12:45 Maliyyə Nazirliyi Azərbaycanın xarici dövlət borcunun artmasının səbəbini açıqlayıb

12:40 “Əgər ərəb cihad eləmirsə deməli başı “avtoşluğa” qarışıb...”

12:33 Moskvada uşaq bağçasında 4 yaşlı azərbaycanlı qız şaxtadan donaraq ölüb

12:26 Kofe intihara meyilliliyə təsir göstərir

12:21 Türkiyədə PKK-nın 8 mərtəbəli, hovuzlu sığınacağı - Foto

12:16 Güzəştli kredit daha çox hansı sahibkarlara verilir...

12:11 Rusiya analitiki:“İran Avrasiya Birliyinə Ermənistansız da girə bilər”

12:05 DİN Bakının mərkəzində baş verən dəhşətli qəza ilə bağlı məlumat yaydı

11:58 Qızıl 1 dollara yaxın bahalaşıb

11:53 Çempionlar Liqasında həftənin ən yaxşı futbolçusu bəlli olub

11:46 Nigeriyada terrorçuların bazara hücumu nəticəsində 15 nəfər ölüb

11:40 Yaponiyalı fiqurlu konkisürən ikiqat olimpiya çempionu oldu

11:33 Meksika daxili işlər nazirinin olduğu helikopter qəzaya uğrayıb

11:26 Xocalı soyqırımının ildönümü ilə əlaqədar Azərbaycan Ordusunda tədbirlər keçiriləcək

11:21 Lənkəranda motosikletlə yük maşını toqquşub - Xəsarət alan var

11:15 Lavrov: “Rusiya ABŞ-dakı prezident seçkilərinə müdaxilə etməyib”

10:59 “Məni milyonçu hesab edirlər” - Vasif

10:53 Tramp: “Rusiya ilə heç bir sövdələşmə olmayıb”

10:47 “Lotu Quli”ni qəbul etməyən “Gəncəli Firdovsi”yə “oğru” adı verilib? - Video

10:41 Rusiya bayrağı bütün dünyada qadağan olunsun - Poroşenko

10:36 Neft bahalaşıb

10:30 Dünən polis tərəfindən 36 nəfər saxlanılıb

10:25 Tramp İsrailin baş nazirini Ağ Evdə qəbul edəcək

10:20 Bakıda qısqanc ər arvadını bıçaqlayıb

10:14 Sosial müavinət və təqaüdlərin təyin olunmasında dəyişiklik edildi

10:10 Meksikada güclü zəlzələdən sonra 122 təkrar yeraltı təkan qeydə alınıb

10:05 Xüsusi prokuror Müller Aslanova qarşı rəsmi ittiham irəli sürdü

10:05 Bakıda zibil qutusunda doğranmış halda meyiti tapılan qadını öldürən şəxs tutulub

10:00 Atəşkəs 125 dəfə pozulub

0:44 Azərbaycanda ən aşağı maaş harada verilir? –Rəqəmlər

0:33 “Layiqsiz insan türkə, kürdə, talışa, ləzgiyə baxmır ki...”

0:22 Qaradağlı qətliamından 26 il ötür

0:01 Bugün bürcünüz nələr vəd edir?

16 FEVRAL

23:55 Seda sevənlərini qorxutdu - foto

23:40 “Xəzər dənizindən təbii qazın Avropaya nəql olunmasına bir addım qalıb”

23:33 ABŞ Ədliyyə nazirliyi “Rusiya işi” üzrə 13 nəfərə qarşı ittiham irəli sürüb

23:12 “Azərbaycanda uşaqlar arasında şəkərli diabetə tez-tez rast gəlinir”

22:55 “BTR-82A“ zirehli transportyorları Naxçıvan Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun silahlanmasına daxil edilib

22:50 Yaponiyada vətəndaşlar 70 yaşda da pensiyaya çıxa biləcək

22:33 ABŞ-da kollecdə silahlı insident baş verib

22:05 Elmar Məmmədyarov Münhendə İtaliyanın XIN rəhbəri ilə görüşüb



ANALİZ

...

İranda etirazların ikinci dalğası: “Etirazçılar dövlət siyasətinin bütün yönlərinə hücum edirlər”

Tarix 07.02.18, 11:33

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

İslam Respublikasında imperiya siyasət kursu və neft dollarından asılı, texniki baxımdan geridə qalmış iqtisadiyyat arasında kəskin münaqişə var. Tehran hökuməti Yaxın Şərqdə “şiə ayparası” sıralamaqla ölkəni taqətdən salıb


Rusiyada Suriya müharibəsində Moskvanın situativ müttəfiqi olan İranda daxili sabitsizlik mövzusunu qaldırmamağa çalışırlar, lakin hər şeyə əsasən, İslam Respublikasında etirazlar davam edir.

 Çıxışlar hələlik dekabr-yanvarın əvvəlindəki miqyaslara çatmasa da, bununla belə, İranın gah bu, gah da o biri şəhərində alovlanır. Yaxın və Orta Şərq üzrə mütəxəssis Mixail Maqidin fikrincə, faktiki olaraq indi İran etirazlarının ikinci dalğasından danışmaq olar.

Xatırladaq ki, müxtəlif hesablamalara əsasən, etiraz aksiyalarında birinci dalğa zamanı İranın, təxminən, 100 şəhərində ümumilikdə 40 mindən 400 minədək adam iştirak edib. Hökumət çıxışlar dalğasını yatırtmağa nail olub, bu zaman 22 nəfər öldürülüb.

Bəs İranda indi nə baş verir? “İrandan gələn məlumatlara əsasən, etirazçıların böyük hissəsi İran ruhani lideri Əli Xameneiyə qarşı ahəngli şüarlar səsləndirməklə İran Azərbaycanının paytaxtında – Təbriz şəhərində toplaşıb. Çıxışlar son günlərdə milyonçu şəhər, metallurgiya sənayesi mərkəzi və əhalisinin önəmli hissəsini ərəblər təşkil edən Xuzistan əyalətinin paytaxtı Əhvazı da bürüyüb”.

Maqidin məlumatına görə, İranın indiki rejiminə qarşı çıxış ediblər. Çıxışlar habelə mərkəzi İranda Nəcəfabad şəhərində keçib. İştirakçılar repressiyalara qarı etiraz ediblər. Mütəxəssis əlavə edir – nəhayət, Luristan əyalətində əmək şəraitinə etiraz edən dəmiryolçu fəhlələrin mitinqləri ikinci həftədir davam edir. Axırda yanvarın 31-də ölkə paytaxtında  – polisin hicab saxlamağa qarşı çıxan 29 qadını həbs etdiyi Tehranda etirazlar başlanıb.

Ekspert etirazçıların təkcə inadına deyil, həm də “tələblərinin geniş spektrinə” diqqət yetirir. O deyir – İranda 2009-2010-cu illərin uğursuz Yaşıl İnqilabının gedişatında “mitinqçilər yalnız seçkilərdə saxtakarlığın dayandırılmasını istəyirdilərsə, bu gün tələblər tamamilə başqa cür və olduqca genişdir”.

Onun sözlərinə görə, “fəhlələr və şəhər yoxsulları qiymət artımı, işsizlik və pis əmək şəraitinə qarşı çıxış edib, tətillərə əl atıblar. Cəmiyyətin orta təbəqəsi – tələbələr, ofis işçiləri və başqaları siyasi quruluşun dəyişdirilməsi və İslam Respublikası sisteminin ləğvi hada referendum keçirməyi tələb ediblər”.

Bununla yanaşı, qadınların hicabı ictimai şəkildə açması çıxışların mühüm elementi olub. İran hüquq müdafiəçisi və vəkil Nəsrin Sotoudeh özünün Facebook səhifəsində məlumat verib ki, hicabı açmağa görə Tehranda həbs olunmuş, fotoşəkli etirazların simvoluna çevrilən qadın bu günlərdə həbsdən azad olunub və evinə dönüb. Nəsrin yazıb: “Ümid edirəm ki, bu inqilabçı qızın məhkəmə təqibi olmayacaq. Onun başına toxunmazdan öncə qollarınızı kəsib atın”.

İstisna deyil ki, bu cür faktlar İrandakı durumun klassik formula keçdiyi məqamın gəlişindən xəbər verir: “Aşağılar əvvəlki kimi yaşamaq istəmir, yuxarılar isə əvvəlki üsullarla idarə edə bilmir”.

Nəhayət, Maqidin fikrincə, çox önəmli məqam budur ki, mitinqə toplaşmış iranlılar həm də antisavaş, xüsusən də “İranın Suriya və Livanda iştirakı əleyhinə” şüarlarla çıxış edirlər. O, qeyd edir ki, “2009-2010-cu illər Yaşıl İnqilabında buna bənzər heç nə olmayıb. Etiraz iştirakçıları dövlət siyasətinin bütün yönlərinə hücum edirlər”.

Maqid İranda etiraz hərəkatı iştirakçılarının nə qədər ciddi kökləndiyi haqda sualı  cavablandırarkən qeyd edir ki, onun fikrincə, “bu çıxışlar radikallıq dərəcəsinə görə 1979-cu il İslam inqilabından hələlik çox uzaqdır”.

O xatırladır ki, o zaman 300 min tehranlının şah rejiminə qarşı ümumi tətillərlə müşayiət olunan silahlı üsyanı baş verib və bu gedişatda bir sıra böyük zavodların fəhlələri onları ələ keçirib və orada özünüidarəçilik sistemi – birbaşa əmək demokratiyası qurublar.

Və ekspert yenə də güman edir ki, “çağdaş etirazların inadcıllığı, şüarların geniş spektri, hərəkatda əhalinin ən müxtəlif qruplarının – şəhər yoxsullarından (onlar 2009-cu ildə rejimin dayağı idilər) əhalinin orta zümrəsinə (Yaşıl inqilab zamanı məhz onlar etiraz ediblər) qədər iştirakı, etirazların milli azlıqların məskunlaşdığı bölgələrə (Güney Azərbaycan, Xuzistan, Şərqi Kürdüstana) yayılması – bütün bunlar İran hökuməti üçün pis siqnallardır”.

İndiki etirazların əsas səbəbi ekspertə bunda görünür ki, “İran rəhbərliyi “şiə ayparası” – ölkə sərhədlərindən Aralıq dənizinə qədər böyük imperiya sıralamaqla iqtisadiyyatı həddindən artıq gərginləşdirib”.

“Şiə qardaşlar”a dəstək: İraq və Suriyadakı rejimlər, İraqda nəhəng könüllü yığması (“Həşd əş-Şəabi”), Livanda “Hizbullah” qruplaşması (Yaxın Şərqdə ən yaxşı ordulardan biri), Yəməndə üsyançılar – bütün bunlar çox baha oturur. Maqid qeyd edir: “Lakin Tehran hökuməti özünün xarici istilalarından və Suriya vətəndaş müharibəsində iştirakdan imtina niyyətində deyil”.

Ekspert bu iddianın sübutu kimi İranın ruhani lideri Əli Xameneinin (ölkənin faktiki ali rəhbəri) beynəlxalq məsələlər üzrə müşaviri, bu günlərdə İranın bölgəsəl təsirinin “qaçılmaz” olduğunu və ABŞ-ın basqısına baxmayaraq ölkə rəhbərliyinin Yaxın Şərqdə öz ekspansiyasını dayandırmaq niyyətində olmadığını deyən Əliəkbər Vilayətinin sözlərini misal gətirir.

Bu arada İranın təkcə Suriya prezidenti Bəşər Əsədə maliyyə dəstəyi ildə 6-8 milyard dollar təşkil edir, halbuki İranın özündə qiymətləör qalxır, gənclər arasında işsizlik isə 30-40%-ə yetir.

Maqid nəticəyə gəlir – problem bundadır ki, “İran Əsədə və “Hizbullah”a milyardlarla dollar göndərəcək qədər varlı deyil. İranın əsas ziddiyyəti parlaq imperiya siyasətiylə zəif, neft dollarından asılı, texniki baxımdan geridə qalmış, əhalinin önəmli hissəsinin tələbatını ödəmək qabiliyyəti olmayan iqtisadiyyat arasındakı münaqişədir. Bu ziddiyyət gec, ya tez yeni, daha güclü sosial partlayış doğura bilər”.

Aleksandr Jelenin

rosbalt.ru, 06.02.2018

 Tərcümə Strateq.az

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Jirinovski “Vaqner”in həlak olan 300 üzvü haqda

bitmap-img3

Rakurs

Neftçala Su Nəqliyyat idarəsində balıq bazarı açılıb?

bitmap-img3

Seçmələr

Lənkəranskiyə yaxın avtoritetlər Şamaxıda – Amansız cəza, atışma…

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru