rezonans

Xəbər xətti

17 İYUL

17:39 “Bunun qarşısı alınmasaydı, Türkiyə parçalanacaqdı” – Duqin

17:26 FETÖ-çu generalın həbsi PKK-nı məhv etdi

17:22 “Niyə kiməsə görə məclisdən gedim?“

17:17 Kremlə mühüm təklif: “Şimal axını -2-ni dayandırın, əvəzində...“

17:13 “Bu ilin ilk beş ayında Rusiya ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi 21 faiz artıb"

17:09 İsrail Qəzza sektoruna qaz və yanacaq tədarükünü dayandırdı

17:05 Türk ordusu PKK-nı yenə vurub –8 terrorçu məhv edilib

16:57 Bolqarıstanın Bakıdakı konsulluq şöbəsi 15 gün işləməyəcək

16:52 “Bilmirəm ki, İtaliya niyə bu vacib layihəyə bəzən maneə törədir”

16:48 Ceceliyə daha bir şok – Arvadının intim görüntüsü yayılmışdı

16:40 “Rusiya ABŞ-a İranın güncə sıxılmasına kömək edə bilər“

16:36 Bakının baş planının hazırlanması prosesinə başlanır

16:32 Xəzərin sahilində selfi çəkdrimək istəyən 19 yaşlı oğlan suya düşərək boğulub

16:29 “İran və xalqına dəstək olduğumuzu onlara göstərəcəyik”

16:25 2020-ci ildən Azərbaycanda tam üzən məzənnə rejimi tətbiq olunacaq

16:21 “iPhone” və “iPad”da daha 70 yeni emodzi olacaq

16:15 “ABŞ prezidenti Helsinkidə xəyanətkarcasına davrandı”

16:10 Rusiya təyyarələri Estoniya hava məkanını 2 dəfə pozdu

16:04 Nazirlik: Günvurma ilə əlaqədar 60 nəfər hospitalizasiya olunub

15:57 Ziya Məmmədovun oğlundan alınan bazar batır – Foto

15:51 Rusiyada ət məhsullarından kütləvi zəhərlənmə

15:46 Bakıda mənzildə 76 yaşlı qadının meyiti tapılıb

15:40 Paşinyan Ermənistanın ilk prezidenti ilə görüşüb

15:35 “Neftçi” macarlarla cavab oyunu ərəfəsində azarkeşlərə müraciət etdi

15:27 Bakı şəhərinin baş planının hazırlanmasına başlanılıb

15:20 Hansı istirahət mərkəzləri Xəzəri çirkləndirir?

15:15 Tərtərdə ikigünlük seminar-müşavirə öz işinə başlayıb

15:10 Ermənistanın müdafiə naziri də oğlunu Qarabağa göndərdi

15:05 “Qadın kimi xoşbəxt ola bilməmişəm”

14:59 Gəncə hadisələri ilə bağlı daha dörd nəfər həbs olundu - Foto

14:53 “Asan İmza” bahalaşdı – Abunə haqqı 2.50 manat təyin edilib

14:48 Su kanalında tapılan 56 pasporta görə vəzifəli şəxs cəzalandırılıb

14:41 Allahşükür Paşazadə Gəncədə bəyanat verdi

14:35 Yeni səfir: “Rusiya-Azərbaycan münasibətləri yüksəlişdədir”

14:30 Ermənilər Ağdamın Çıraqlı kəndini atəşə tutub

14:25 “Min manat maaş alır, 150 minlik maşın sürür” - Tolik

14:20 Partiya sədri 50-yə yaxın partiyanın ləğvini tələb edir

13:27 Neft Fondu gəlir və xərclərini açıqladı

13:23 Sabah hava necə olacaq?

13:19 Bakıda dəhşətli intihar: Qadın özünü binadan atdı – Video

13:09 Xorvatiya millisinin futbolçusu bütün kəndlilərinin kredit borcunu bağlayıb

13:04 Bu sürücülər 50 manat cərimə ediləcək

13:00 Valyuta hərracının nəticəsi açıqlandı

12:55 Tarif Şurasının səlahiyyətləri artırıldı

12:51 Məşhur braziliyalı futbolçunun anası oğurlandı

12:47 Söyərək stress atanlar

12:43 Yaponiyada isti havaya görə 14 nəfər ölüb

12:38 Spirtli içki və siqaret idxalına tətbiq olunan vergi güzəşti azaldılacaq

12:34 Yol Polisi əlilin oğlunu döyüb?

12:29 Tramp Putinlə görüşdə bütün planları pozub

12:24 Bir gündən sonra barışdılar

12:20 ABŞ-da Rusiya agenti tutuldu, ittihamnamə mətbuata ötürüldü

12:16 Bu gündən “prava”lar üçün rüsum qalxdı

12:12 Dünyada ən çox pul qazanan məşhurların adı açıqlandı - Siyahı

12:08 “Zirzəmidə yaşayan 270 məcburi köçkün ailəsi köçürüləcək” - “Qaçqınkom”

12:04 Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələri sentyabrdan veriləcək

12:00 Leriklilər icra başçısının müavinini ifşa etdilər

11:56 Nardaran sakininin maşınından xəncər çıxdı

11:52 Xəzəryanı ölkələrin sammitinin vaxtı açıqlanıb

11:48 Azərbaycana gələn turistlərin sayı 10%-dən çox artıb

11:44 “New York Times” Rusiya prezidentini quldur adlandırdı

11:39 Eldar Əzizov kollektivə təqdim olundu

11:35 Azərbaycan prezidentinin Rusiyaya səfərinin vaxtında dəyişiklik olub

10:37 FİFA reytinq siyahısını yeni metodla açıqlayacaq

10:33 Yevlaxda intihar – 36 yaşlı kişi özünü öldürüb

10:29 Barak Obamanı lağa qoyan kitab çıxdı

10:25 İran İraqa elektrik enerjisi vermədi

10:21 Ziya Bünyadov prospektində avtomobil tunelində hərəkət məhdudlaşdırılacaq

10:17 “Liverpul” “Yuventus”a rəqib olur

10:13 Avtomobil camışa çırpıldı: 56 yaşlı qadın öldü

10:08 Tramp: “İranla nüvə sazişinin qorunması ABŞ-ı qane etmir”

10:04 Bu yollarda diqqətli olun

10:00 Tanınmış telejurnalist: “Hamı yaza bilmədiyi kimi, hamı da oxuya bilmir”

9:56 Qızıl 2 dollara yaxın bahalaşdı

9:52 İranda zəlzələ olub

9:48 DİM: Dövlət qulluğuna qəbul üzrə test imtahanında 489 nəfər uğur əldə edib

9:44 Yeni prezident öz maaşını azaltdı

9:39 “Twitter”də böyük təmizlik: Saxta hesablar silinir

9:35 Atəşkəs 103 dəfə pozulub

9:30 Gədəbəydə 17 yaşlı oğlanı bacısı qətlə yetirib

0:59 “YouTube” yeni funksiya istifadəyə verdi

0:47 “Çelsi” Azar üçün 226 milyon istədi

0:34 “WhatsApp”da mesajlar üçün yeni nişan tətbiq ediləcək

0:21 Xorvatiya prezidenti Luka Modriçdən daha populyar olub

0:11 Muradın keçmiş sevgilisi özündən 7 yaş kiçik aktyorla - Foto

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

16 İYUL

23:59 Qaradərili olduğu üçün edam edilmişdi – İllər sonra dəhşətli fakt ortaya çıxdı

23:54 ABŞ-da rusiyalı qadın casus tutuldu

23:48 Özbəkistanda nüvə stansiyası tikiləcək - 13 milyardlıq layihə

23:43 Dənizdə batan 2 nəfər xilas olunub

23:37 Tramp Putinə nə hədiyyə edib?

23:30 Qadın naməlum şəraitdə yıxılıb

23:24 Putin və Tramp danışıqların yekunları üzrə birgə bəyanat vermədi

23:18 Amaliya Pənahova yenə görünüşü ilə gündəmdə - Fotolar

23:12 Ölkənin qızıl-gümüş bazarında qiymətlər

23:06 İndoneziyada qəzəbli kütlə 300 timsahı öldürdü

23:00 Tramp: Bu cür dialoqa çoxdan başlamaq lazım idi

22:55 “Düşmənin yeni təxribatları gözlənilir” - Polkovnik

22:49 İtaliya prezidenti Azərbaycana rəsmi səfər edəcək

22:42 Bakıda sərnişin avtobusu yandı – Fotolar

22:35 Bahalaşan və ucuzlaşan məhsulların siyahısı

22:29 Azərbaycan Mətbuat Şurasının İdarə Heyəti Gəncə olaylarını müzakirə etdi

22:23 Sahib Məmmədov: “Terrora çağırış edənlərə qarşı cinayət işi açılmalıdır”

22:17 İşğal altında olan “Sərsəng“ su anbarı nəzarətə götürülməlidir!

22:10 Balıqçını “tok” vurub öldürdü

22:04 Fransa yığmasını Parisdə minlərlə insan qarşılayıb

21:57 Görüşdüyü qadını pula görə amansızlıqla öldürdü - Sumqayıtda

21:51 Putin və Trampın mətbuat konfransında insident olub - Foto

21:45 Mbappe dünya çempionatındakı bütün qazancından imtina etdi

21:39 Azərbaycanda heyvanlar arasında təhlükəli manqo xəstəliyi aşkarlanıb?

21:33 Maradonadan gözlənilməz açıqlama - “Mən fələstinliyəm”

21:26 Putin Trampa top hədiyyə etdi

21:20 Dənizdə ölən yeniyetmələrin axtarışı və ölüm səbəbi - Araşdırma

21:14 Tramp: “Bu görüş iki ölkə arasındakı münasibətlərdə dönüş nöqtəsi oldu”

21:08 Putin: “Mən də kəşfiyatçı olmuşam və dosyelərin necə hazırlandığını bilirəm”

21:01 Dövlət Neft Fondunun gəlir və xərcləri açıqlandı

20:56 Emin Ağalarovun arvadının gəlinliyinin qiyməti məlum oldu

20:50 Yerevanda bina uçdu: ölən və yaralananlar var

20:44 Dövlət Mineral Xammal Ehtiyatlarından İstifadə Agentliyi yaradıldı

20:38 Tramp: “İrana imkan verməyəcəyik ki...”



ANALİZ

...

İqtisadi işğal – Çin Rusiyanı sıxışdıraraq Türküstan ölkələrini ələ keçirir

Tarix 28.06.18, 21:10

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Si Szinpin 2013-də “İpək yolunun iqtisadi qurşağı” geopolitik baxışı dünyaya təqdim edib və Çinin iqtisadi maraqlarını dairəyə alıb


Çin sadəcə öz mallarının Mərkəzi Asiya marşrutları üzrə tranzitində deyil, həm də onun Avrasiya iqtisadi birliyi məkanında yayılmasında maraqlıdır. Həmçinin Çindən gələn birbaşa xarici yatırımlar alıcı şirkətlərin fəaliyyəti üzərində nəzarət təşkil edir. Anlamağına dəyər ki, “Qurşaq” özlüyündə Çin siyasətinin principcə yeni yönünü ifadə etmir, çünki ÇXR artıq uzun müddətdir Mərkəzi Asiyada infrastruktur layihələrini maliyyələşdirir, “İpək Yolu” ideyası isə çoxdan var olan hadisənin yalnız konseptuallaşdırılmasıdır.

Qazaxıstan. Astananın iqtisadi siyasəti Çindən total asılılıqdan yayınmağa imkan verir. Səmalar ölkəsinin Qazaxıstanın mal dövriyyəsində böyük pay tutduğuna baxmayaraq, onun oradakı iştirakı krirtik həddə can atmır: Qazaxıstanın ticari tərəfdaşları Mərkəzi Asiya respublikası üçün ən gözlənilməz şəkildə şaxələndirilib – Rusiya, Çin, Almaniya və ABŞ (idxalat həcminin azalması üzrə).

Rəsmi məlumatlara əsasən Çinin Qazaxıstana yatırımlarını nəzərdən keçirərək ötən on il ərzində iki dəfədən çox inamlı artım görə bilərik: 2007-ci ildəki 439 milyon dollara qarşı 2017-ci ildə 998,7 milyon $. 2007-də Rusiya yatırımlarının həcmi 2017-ci ildəki 230,8 milyon $-a qarşı 827 milyon $ təşkil edib. Gördüyümüz kimi, Çin son on ildə daha fəal yatırım artımı dinamikası sərgiləyib.

Habelə qeyd etmək önəmlidir ki, Qazaxıstanın “İşıqlı yol” infrastrukturun inkişafı milli proqramı İYİQ (İpək yolunun iqtisadi qurşağı-red.) proqramıyla qismən üst-üstə düşür. Bu həmin layihələrin calaşdığı haqda bəyanlara səbəb olub. Çin ən yaxın beş ildə Qazaxıstanın nəqliyyat sisteminin inkişafına 600 milyon $ ayırmaq niyyətindədir.

Sovetsonrası məkanda bölgəsəl liderlik uğrunda Qazaxıstanla rəqabət aparan Özbəkistan da əsas ticari tərəfdaşları şaxələndirə bilib (amma Qazaxıstandan zəif şəkildə). Ancaq buna baxmayaraq, Çin ixdalat üzrə Rusiyanı birinci yerdən sıxışdırıb. Dinamikanı nəzərdən keçirək: 2007-də idxal 811,9 milyon $, 2016-da isə 182 milyon $ təşkil edib. 2016-da Rusiya ilə idxalat üzrə ticarət həcmi 2 milyard 109,5 milyon $ olub. Çin Özbəkistan bazarında Rusiyanı o qədər də geridə qoymayıb, amma idxalatı beş dəfədən çox artırmaqla yenə də yüksək dinamika sərgiləyib. Özbəkistan son illərdə 2011-də həcmi kəskin şəkildə azalan xarici yatırımlarla bağlı durumu düzəltməyə can atır. Yanacaq-energetika kompleksi fəal şəkildə mənimsənilir. Çin Özbəkistandakı duruma İYİQ vasitəsilə təsir etməyi planlaşdırır: indiki anda Özbəkistan üzrə iki layihə AİYB-də (Asiya İnfrastruktur Yatırımları Bankı-red.) nəzərdən keçirilir: dəmiryollarının elektrikləşdirilməsi (168,20 milyon $, AİYB payı 49, 6%-dir) və Daşkənddə elektrik enerjisinin ötürülməsi (25 milyon $, AİYB payı 80%-dir).

Qırğızıstan. 2007-də Çin idxalatının həcmi 356 milyon $, 2017-də isə dörd dəfədən çox artım göstərməklə 1 milyard 591 milyon dollar olub. Deməli, Rusiya idxalat maddələri üzrə birinci yerdən sıxışdırılıb. Ölkədəki çətin iqtisadi durum nəzərə alınmaqla (2017-ci ilin məlumatına görə, əhalinin 25%-i yoxsulluq həddindən aşağıda yaşayır) İYİQ-in əhatəli infrastruktur layihələrinin gerçəkləşdirilməsi yalnız xarici yatırımların cəlbiylə mümkündür. Çin 2015-də onun həcmini kəskin şəkildə artıraraq ön mövqelərə çıxıb. Çin 2007-2016-cı illər dövründə yatırım həcmini 13 dəfə çoxaldıb: 57 milyon 845,8 min $-dan 781 milyon 244 min dollaradək.

Tacikistanda çətin durum yaranıb. Həmin zaman kəsimi boyunca  idxalat maddəsi üzrə mal dövriyyəsinin dinamikası aşağı fəallığıyla seçilib. Lakin Tacikistana Çin yatırımları xeyli yüksəlib, Çin Rusiyanı bu sahədə böyük fərqlə qabaqlayır. Tacikistanın Yatırımlar və Dövlət Əmlakının yönəldilməsi üzrə Dövlət Komitəsi başçısının sözlərinə görə, Çin 2017-də I rübdə “76,6 milyon $ və yaxud ümumi yatırımın 57,8%-i” yatıraraq Rusiyanı geridə qoyub. Çin İYİQ layihəsinin gerçəkləşdirilməsi üçün Asiya İnfrastruktur Yatırımları Bankının (bundan sonra – AİYB) resurslarını cəlb edir. Bank başqa donorlarla kooperasiya olunur, amma indiki anda bölgəsəl layihələrdə iştirakı olduqca zəifdir – Tacikistanda ən güclü SES-in (yatırım həcmi 60 milyon ABŞ dolları, 17,14%) və Taciksitanla Özbəkistan arasında tarnssərhəd avtomobil yolunun modernləşdirilməsi (27,5 milyon ABŞ dolları, yəni ümumi məbləğin 26%-i).

“Qurşaq” layihəsi Əfqanıstan problemini maksimal dərəcədə kəskinləşdirir və aktuallaşdırır. Bu ölkə bu gün ağır narkotiklərin istehsalı üzrə dünya lideridir, həmçinin ərazisində İŞİD, “Taliban” və başqa terrorçu qruplaşmaların döyüşçüləri lokallaşıb, kölə alveri və silah ticarəti çiçəklənir. Avrasiyada ən güclü sabitsizlik ocağının ətrafında şaxələnmiş nəqliyyat sisteminin inşası təhlükəsiliyə təhdid yaradır.

Çin indiki anda iqtisadiyyat vasitəsilə bu problemin həlli üsulunu hazırlayır. 2007-də Çin idxalatının həcmi 476 milyon $, 2017-də isə artıq iki dəfədən çox artım sərgiləyərək 1 milyard 69 milyon $ təşkil edib. Deməli, Çin Əfqanıstanın əsas ticari tərəfdaşları arasında üçüncü yeri tutur.

Yatırım layihələri Əfqanıstanın birinci növbədə Cənubi Asiyanın nəqliyyat dəhlizləri vasitəsilə İYİQ-ə birləşdirilməsini nəzərdə tutur. Bu infrastruktur layihəsinin dəyəri 273 milyon $ təşkil edir (bunun 100 milyon $-ı AİYB verib). Bu məkanda dəyəri 62 milyard $ olan Çin-Pakistan iqtisadi dəhlizi daha əhatəli layihədir. Çin xarici işlər naziri bildirib ki, bu infrastruktur layihəsinin Əfqanıstana genişləndirilməsi üzərində işləyəcək.

Dmitri Krasavin

forbes.kz, 28.06.2018

Tərcümə Strateq.az-ındır.

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Ermənilər Ağdamın Çıraqlı kəndini atəşə tutub

bitmap-img3

Rakurs

Beyləqanda Bakir Balakişiyev kabusu: Bələdiyyədən şəhər merinədək talan yolu

bitmap-img3

Seçmələr

Gəncədə öldürülən polis zabitlərindən biri axund Hacı Tahirin qardaşıdır

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru