rezonans

Xəbər xətti

16 İYUL

20:32 Bakı klubunun baş məşqçisi istefa verdi

20:26 Bakıda 199 nömrəli avtobusun yolu uzadıldı

20:20 36 yaşlı oğlan əqli qüsurlu qıza dəfələrlə təcavüz etdi... - Bakıda

20:13 Putin: “Rusiya və ABŞ böyük məsuliyyət daşıyır”

20:06 Bilik Fondunun Himayəçilik Şurası üzvləri dəyişdirildi

20:02 Putinlə Trampın nümayəndə heyətlərinin iştiraklı ilə danışıqları başladı

19:59 BTC vasitəsilə 3 milyard barel neft ixrac olunub

19:54 DİN-nin iş otağında vəfat edən şöbə rəisinin FOTOsu yayıldı

19:48 “Şərq Tərəfdaşlığı” sammitinin vaxtı açıqlanıb

19:42 Donald Tramp Helsinki görüşündə Putinə göz vurub - Video

19:37 Bakı Metropolitenindən paytaxtdakı çökmə ilə bağlı açıqlama

19:30 Abituriyentlərə “Qarabağ”ın oyununa pulsuz bilet paylanacaq

19:24 İranlı nazir: “OPEC dağılmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qala bilər”

19:17 Bakıda oğurluq edən keçmiş məhkum tutuldu

19:10 Gürcüstanın yeni baş prokurorunun adı məlum olub

19:04 Tünzalə Ağayeva Adnan Oktarın yaxın adamıyla - Fotofakt

18:59 “Qəbələ” Lüksemburqa yollanır

18:53 İran ABŞ-dan BMT-yə şikayət edib

18:47 Moskvada partlayış: Yaralılar var

18:41 Prezident İlham Əliyev ANAMA işçilərini təltif edib

18:35 Azərbaycanda nəşr olunan qəzetlərə birdəfəlik maliyyə yardımı ayrıldı

18:29 Kaliforniyada meşə yanğınları tüğyan edir

18:23 Bakıda dönərə pulu çatmayan 14 yaşlı uşağı döydülər

18:17 Almaniya XİN başçısı: “Ağ Evə artıq tam etibar edə bilmərik”

18:11 Tramp və Putin arasındakı görüş başa çatdı

18:05 Ali Məhkəmə gizirin şikayətini rədd etdi

18:00 Əmircanda qadın sürücü piyadanı vuraraq öldürüb

17:53 Azərbaycanda da Adnan Oktardan zərər çəkənlər var

17:47 Türkiyə “Patriot” sistemləri almaq üçün ABŞ-la danışıqlar aparır

17:41 Rusiyada “quş qripi” tapıldı, məhsullar geri çağırılır

17:36 Dolların sabaha olan məzənnəsi

17:31 Ərdoğanla Tramp arasında telefon danışığı olub

17:26 “Ford”dan elektromobil həmləsi

17:20 Azercell-in 4G şəbəkəsi daha 5 bölgə boyu genişləndi

17:15 Özcanla Mahsun illər sonra barışdılar

17:10 “Qırmızı Xaç” Azərbaycana əsir düşən erməni kəşfiyyatı üçün danışıq aparır

17:04 Azərbaycan dilində qədim əlyazmanın surəti əldə edilib

16:59 Eldar Əzizov Bakı şəhər icra hakimiyyəti başçısının birinci müavini təyin olunub

16:54 Şimali Koreya lideri “xalq düşmənləri”ni əfv edəcək

16:36 Kitab müqabilində görüşən fahişə

16:30 Kim kimə qadağa qoyub?

16:25 Tramp: “2020-də prezidentliyə namizədliyimi verəcəyəm”

16:20 Britaniya “Brexit” üzrə ikinci referendum keçirmək niyyətində deyil

16:13 Azərbaycana ət idxalı 7,2% azalıb

16:07 Ağdaşda soyğunçu dəstə saxlanıldı

16:02 Putin İranı Trampa peşkəş edəcəkmi?

15:55 Cəlil Məmmədquluzadə küçəsində yolun çökməsinin səbəbi açıqlanıb

15:47 Məşhur rejissorun itmiş ssenarisi tapıldı

15:41 Bakıda qanunsuz inşa edilən 16 mərtəbəli binanın tikintisi dayandırıldı

15:37 Lavrov və Pompeo görüşüblər

15:31 Azərbaycanlı illüziyaçını kobra ilanı vurdu

15:26 Ermənistan NATO ilə sıx əməkdaşlığın səbəbini ilk dəfə açıqladı

15:20 “Qarabağ” – “Olimpiya” oyunu canlı yayımlanacaq

15:15 Helsinkidə Tramp və Putin arasında görüş başlayıb

15:10 Gürcüstanın Azərbaycandakı səfirliyində dövlət bayrağı endirildi

15:04 Bir milyarddan çox adam sərinləməyə yer tapmır

14:58 Müasir cihazların ən mənasız funksiyaları

14:53 Xarici sərmayənin 79,4 faizi 9 ölkənin payına düşür

14:49 Rusiya ordusu Ermənistanda dronlardan istifadə etməklə təlim keçirir

14:14 Bu gecə Bakı-Sumqayıt yolunda rənglənmə işləri aparılacaq

14:09 “İran Hörmüz körfəzini bağlasa, özünü ayağından güllə ilə vurmuş olar”

14:05 Siyəzəndə qadın sürücü avtomobilini aşırdı: Bacısı öldü

14:00 Sabah bəzi rayonlarda güclü yağış yağacaq

13:55 Mogerini: “Şərq Tərəfdaşlığı”na dəstəyi artırmağı planlaşdırırıq”

13:51 Qüdrət Həsənquliyev: “Hadisələr hələ bitməyib”

13:47 Azərbaycan prezidenti Fransa yığmasının qələbəsi münasibəti ilə Makronu təbrik edib

13:42 Paşinyan: “Azərbaycan bütün cəbhə boyu qoşun cəmləşdirir”

13:40 “Nikoyl Bank”dan 45 milyon manat zərər

13:25 30 min manata kinoteatr satışa çıxarıldı

13:20 Gürcüstanda matəm elan olunub

13:15 Rusiya mundialı 3-cü ən məhsuldar dünya çempionatı oldu

13:10 Bakının Mir Cəlal küçəsində hərəkət tam məhdudlaşdırılacaq

13:10 Şirvanda itkin düşdüyü bildirilən 18 yaşlı oğlan tapılıb

13:05 “Azərbaycana qarşı olan qüvvələr sosial şəbəkələrdən istifadə edirlər”

13:01 Rəsmi Tehran Gəncə hadisələrinə dair bəyanat verdi

12:56 Tramp Finlandiyaya gəldi - Putinlə görüşə

12:51 Kürd terrorçuları Menbiçdən tamamilə çıxdılar

12:47 Bakıda tuneli bağlayıb şampan partladan gənclərlə bağlı araşdırma başladı

12:42 Şirvanda 18 yaşlı oğlan itkin düşüb

12:38 FIFA 2018-ci il dünya çempionatının ən yaxşı qoluna namizədləri açıqlayıb

12:34 Rusiya ordusu Ermənistanda dronlardan istifadə etməklə təlim keçirir

12:29 Əli Həsənov: “Milli iradəyə qalib gəlmək olmaz”

11:26 “Mossad”ın Tehranda məxfi əməliyyatının detalları üzə çıxdı

11:03 Rezidenturaya ixtisas seçimi başa çatır

10:58 Siqaret tanınmış aktrisanı reanimasiyalıq etdi

10:53 Gürcüstanda mədəndə qəza: Ölənlər və yaralananlar var

10:47 Bakıda işdən çıxarılan bağban ev sahibini yaraladı, həyat yoldaşını öldürdü

10:21 Nazir jurnalistlərlə belə rəqs etdi - Video

10:17 “Evlənmək barədə düşünmürük”

10:13 Böyük Britaniya şahzadələri Trampla görüşməkdən imtina ediblər

10:09 İsrail Suriyanın hava limanını bombaladı

10:04 4 uşaq anası olan 23 yaşlı qadın itkin düşdü - Goranboyda

10:00 Tramp Putinlə görüşmək üçün Britaniyadan Finlandiyaya səfər edib

9:57 Polis borclu şəxs kimi axtarışda olan 8 nəfəri saxlayıb

9:53 İşləyənlərin sayı artıb

9:50 Cəbhədə gərgin gecə: kəndlərimiz atəşə tutuldu

9:47 Sərnişinlə dolu avtobuslar ötüşdü - Video

9:43 Dollar həftəyə bu qiymətlə başladı

9:40 DİN həftəsonu baş vermiş cinayət hadisələri ilə bağlı məlumat yaydı

9:36 Neft ucuzlaşıb

9:32 Cüdoçularımızdan 2 qızıl, 1 gümüş medal

9:28 Azərbaycanda internetin orta sürəti açıqlandı

9:24 Mingəçevirdə avtomobil tərəfindən vurulan yaralıllardan biri dünyasını dəyişib - Foto

9:20 Şahzadələr Trampla görüşmək istəmədilər

9:17 Hicablı modelyer: “Mənə deyirlər ki, yanlış yoldasan”

9:14 Nigeriyada 70-ə yaxın hərbçi itkin düşüb

9:10 Rəcəb Tayyip Ərdoğan: “O gecə bizim üçün dua edənlərlə...”

9:07 FİFA dünya çempionatında iştirak edən komandaların mükafatını açıqlayıb

9:03 İstanbul mitinqində İlham Əliyevin fotolarını qaldırdılar

9:00 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

15 İYUL

21:58 DÇ-2018-in ən yaxşı bombardiri müəyyənləşdi

21:31 Tohid İbrahimbəyli İranda “Hüseyniyyun” (Hüseynçilər) adlı silahlı dəstə yaradıb

21:16 Bakıda mənzildə meyit tapılıb

21:07 Fransa milli komandası futbol üzrə dünya çempoionudur

20:59 Cəlilabadda taxılla dolu “Qazel” aşıb, sürücü ölüb

20:44 “Böyük Britaniya hərbi sferada Rusiya və Çindən geri qalır”

20:35 Polisi qətlə yetirən Rəşad Böyükkişiyev qumbara istifafə etməyə çalışarkən məhv edilib

20:24 “Türkiyə S-400 alarsa, Rusiya F-35-lərin işləmə mexanizmini öyrənə bilər”

20:15 Rusiyada keçirilən futbol üzrə Dünya Çempionatının bağlanış mərasimi keçirilib - Fotolar

20:06 Kölə kimi işlədildi, günlərlə quyuda gecələdi



ANALİZ

...

Hamının şəxsi evində yaşadığı “möcüzə-dövlət”

Tarix 27.06.18, 21:55

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

SİNQAPURDA MƏNZİL PROBLEMİ NECƏ HƏLL OLUNUB?


Burada evsiz, yarıdağılmış rayonlar və yaxud insanların bir təhər həyat sürdüyü daxmalar, paltar asmaq üçün iplərin az qala göy üzünü görməyə imkan vermədiyi ifrat dolu mənzillər, fasadlar boyunca sallanan elektrik naqili yumaqları görmək mümkün deyil. Belə mənzərələr yalnız Sinqapurun yaşlı nəslinin xatirəsinə qalıb.

Özünün mənzil siyasəti sayəsində, bu ada dövləti böyük Asiya şəhərlərinin sakinlərinin əksəriyyətinin əziyyət çəkdiyi bir çox səbəbləri aradan qaldırmağa və səliqə-səhman yaratmağa müvəffəq olub.

Bu gün bütün dünyadakı vəziyyətlə müqayisə apardıqda belə nəticəni görmək mümkündür: 5,6 milyon nəfər əhalisi olan Sinqapurdakı bütün mənzillərin 75%, Mənzil Tikintisi və İnkişafı Şurası (MTİŞ) tərəfindən tikilmiş və vətəndaşların dövlət pensiya fonduna investisiyaları hesabına maliyyələşdirilib. Sinqapur sakinlərinin 90%-nin hal-hazırda şəxsi yaşayış sahəsi var. Bu göstərici üzrə Sinqapur dünyada bazar iqtisadiyyatı olan ən inkişaf etmiş ölkələr arasında lider olub.

Bununla yanaşı 1960-cı illərdə bu kiçik dövləti xoşbəxtlik adası adlandırmaq mümkün deyildi. Əksinə, yalnız 1959-cu ildə Britaniyadan müstəqillik əldə edən bu liman şəhəri, mənzil çatışmazlığından dəhşətli dərəcədə əziyyət çəkirdi. İkinci Dünya müharibəsi zamanı yapon işğalı nəticəsində baş vermiş dağıntılar, Britaniya rəhbərliyi tərəfindən həyata keçirilən mənzil siyasəti ilə əlaqədar süründürməçilik, eləcə də yüksək doğum səviyyəsi əsasən əhalinin yoxsul təbəqəsinin vəziyyətinin ağır olmasına gətirib çıxarmışdı. İndiyə qədər hakimiyyətdə olan Xalq Hərəkət Partiyası (XHP) ilk dəfə 1959-cu ildə seçkilərdə qalib gələrək fəlakətli mənzil çatışmazlığı probleminə tezliklə həll tapacağını vəd etdi.

Və partiya dediyi kimi etdi. O dövrdən Sinqapur sakinləri XHP-nın və onun əfsanəvi baş naziri Li Kuan Yunun məhz bu cür yanaşmasına öyrəşiblər. 1965-ci il üçün yeni dövlət qurumu – Mənzil Tikintisi və İnkişafı Şurası kiçik sosial təminatlı ailələr üçün 55 minə yaxın qiyməti müvafiq olan mənzil tikdirib. Başlanğıcdan ilkin konsepsiyalarda şəhərin sıxlaşdırılması nəzərdə tutulurdu, çünki Sinqapur ada dövləti olduğundan lazımi əraziyə malik deyil. Heç kim sərhədsiz şəxsi evlərdən ibarət rayonlar barəsində xəyallar qurmurdu. Proqram mərtəbələrin artırılmasını və mənzillərin kirayəsi və alınması üçün müvafiq qiymətlərin təmin olunmasını nəzərdə tuturdu. Maliyələşməyə tam nəzarətin təmin olunması məqsədilə Sinqapur hökuməti sistematik olaraq torpaqları alırdı. Tikinti də dövlətin nəzarəti altında həyata keçirilirdi. İndi Sinqapurda torpaqların 90% hökumətə məxsusdur və o, şəhərdə birbaşa rayonların tikintsini şəxsi tikinti şirkətləri arasında paylaşdırır. Bu şirkətlər də öz müştərilərinin, yəni dövlətin tələblərinə uyğun hərəkət edirlər.

Sinqapurun hörmətə layiq mühüm nailiyyəti odur ki, burada dövlətin rəhbərliyi altında əhalinin müxtəlif təbəqələri üçün cəlbedici daşınmaz əmlak bazarı yaratmaq mümkün olub: həmçinin işəgötürənlər tərəfindən də maliyyələşdirilməklə pensiya fonduna ödənişlər, yaxud sərfəli faizlərlə verilən dövlət kreditləri hesabına müddətli sosial mənzil alan ailələr, 1990-cı illərdən bəri onları nəzarət olunan, lakin sərfəli bazar qiymətləri ilə, özləri üçün gəlir əldə etməklə sata bilərlər.

Sinqapurda mənzil tikintisi siyasətində bu modelin icadından bəri bir çox dəyişikliklər və təkmilləşdirmələr aparılıb. Hökumət cəsarətlə özünün tikinti standartlarını liman-meqapolisin artan tərəqqisinin səviyyəsinə uyğunlaşdırır. MTİŞ-in proqramında hər şey var: kirayə üçün təklif olunan sadə, lakin səliqəli mənzillərdən peşəkar dizaynerlər tərəfindən təmir olunmuş apartamentlər və imkanlı alıcılar üçün “executive condominiums”-a qədər. Qiymətlərə nəzarət, əlbəttə ki, öz təbiətinə görə çoxsaylı və kompleks qanun normalarının olmasnı tələb edir. Bəziləri ”bəndlərin sayının çox olmasına” görə şikayət edir. Digərləri internet saytlarında bütün mümkün məlumatları və hətta bir kvadrat metrin rənglənməsinin qiymətinə qədər qiymətlər cədvəlini yerləşdirən dövlət orqanlarının şəffaflığını tərifləyir.

Lakin prinsipin özü dəyişməz qalır. Dövlət şəhərin inkişafını və Sinqapurun xarici görünüşünü nəzarətdə saxlayır. MTİŞ vasitəsilə vətəndaşlara dotasiya ayrılması vasitəsilə ərazi kirayələmək və ya rasional dizayna və inzibati təminata malik 23 yeni mini-şəhərdə mənzil alınması imkanı verilir. Mənzil sahəsi XHP-nın sərt nəzarəti altında kapitalistik ticarət imperiyasının bir növ yenidən bölüşdürmə mövzusuna çevrilib.

Bu model həddindən artıq effektiv idarəetmə, kompleks maliyyələşdirmə və torpağa effektiv nəzarət üzərində dayanır. Bu, kiçik asiya pələnglərindən biri olan dövlətdə, hətta sənaye və sənətkarlığın inkişaf etdirilməsi üçün daşınmaz əmlak bazarının yaradılması nöqteyi-nəzərindən belə özünü yaxşı doğrultmuş strategiyadır.

Beləliklə, Sinqapur modelindən nəyi öyrənmək olar? Dünya bankının infrastruktur layihələrinin ən böyük portfellərindən birinin meneceri olan Abas Ca bir vaxtlar buna şübhə ilə yanaşırdı. Latın Amerikasında mənzil tikintisi sahəsində iş zamanı o, daima öz müştərilərinə deyirdi ki, dövlət tikintisi və dövlət mənzil proqramları yaxşı ideya deyil. Ca öz bloqunda yazır – ”Biz həmişə hesab etmişik ki, dövlətin məqsədi mənzil tikintisini qurmaq imkanı olan bazarın yaradılmasından ibarətdir. Bizim müştərilərimiz isə daim soruşurdular: “Bəs Sinqapur?”. Və biz həmişə cavab verirdik ki: “Bu surətinin çıxarılması mümkün olmayan modeldir”.

Abas Ca artıq iki ildən artıqdır ki, Sinqapurda yaşayır və məsələyə başqa cür yanaşır. Bu gün bu iqtisadçı yazır ki, bütün dünya Sinqapurdan dərs ala bilər. Onun düşüncələrini ümumiləşdirsək, söhbət bu müəllifin, həmçinin bir çox urbanist-alimlərin bloqlarında və nəşrlərində yer tutan aşağıdakı əsas məsələlərdən gedir.

Nümunəvi və davamlı inkişafa səbəb olan sıxlaşmadan əlavə bu modelin həyata keçirilməsi imkanı həm də MTİŞ-in kənd strukturlarına yönəlmiş planlaşdırılmasına da əsaslanır. Sosial mənzil tikintisi dedikdə, fikrində iri beton tikintilər və ya atılmış oyun meydançaları canlandıranlar bu halda həqiqətdən çox uzaqdırlar. Sinqapurda yaşayış kvartallarının adları məşhur ingilis məhəllələrinin adlarını xatırladır (The Lakeside Estates) və parkları xatırladan yaşıllıqlar və səliqəli idman kompleksləri ilə əhatə olunub.

Hər bir yeni peyk-şəhər funksional baxımdan öz-özlüyündə effektiv ictimai nəqliyyat sistemi, gözəl binalarda yerləşmiş uşaq bağçaları və məktəblərdə kifayət qədər yerləri, yaşlı insanların qayğısına qalmaq üçün xüsusi müəssisələri və fitnes-mərkəzləri olan əsl şəhərdir. Bunlardan əlavə hündür binaların hər bir mərtəbəsində qonaqlarla görüş və sosial münasibətlər üçün kifayət qədər terraslar vardır. MTİŞ şəhərin yeni rayonunun tikintisini başa çatdıran kimi, o, dərhal yerli özünüidarəetmə qaydalarına uyğun olaraq şəhər sovetinin balansına keçirilir. O isə öz növbəsində sosial müdafiəyə ehtiyacı olan insanların və orta gəliri olan ailələrin tələblatı nəzərə alınmaqla mənzillərin ciddi inklüziv və düşünülmüş şəkildə paylanmasını həyata keçirir. Bu zaman etnik tərkib də təsadüfi olmur. Müxtəlif etnik tərkibli ailələr özlərinin Sinqapurun əhalisinin strukturundakı yerlərinə uyğun olan mənzil bloklarında mənzil alırlar. Beləliklə, Sinqapurda monoetnik birliklərin yaranmasının və çoxmillətli dövlətin etnik münasibətlərində gərginliyin artmasının qarşısını almağa çalışırlar.

Canın fikrincə, uğurlu mənzil siyasətinin daha bir cəhəti dəqiq müəyyən olunmuş, etibarlı siyasi kursdur. “Sinqapur dəqiq və davamedici şəkildə dövlət mənzil tikintisi siyasətinə ümumi və siyasi baxımdan riayət etdiyini bildirir”. Yalnız 2017-ci ildə büdcədən dotasiyalar demək olar ki, 1,19 mlrd Sinqapur dolları təşkil etmişdir ki, bu da təxminən 757 mln avroya uyğun gəlir. Sinqapur kifayət qədər bahalı olan proqramın reallaşmasına razılaşır. Lakin, ekspertlərin fikrinə görə, bu vətəndaşların məmnunluğu şəklində etibarlı dividendlərin əldə olunmasına gətirib çıxarır.

Təəssüf ki, yaşayış qiymətinin sürətlə artması səbəbindən Sinqapurun bütün sakinləri buna görə təşəkkür hissi duymur. Və hər bir peyk-şəhər dövlət və XHP tərəfindən eyni dərəcədə diqqətdə saxlanmır. Müxalif İşçilər Partiyasının tənqidçiləri daima buna diqqət yetirir ki, MTİŞ-in şəhərin hakim XHP-nın seçkilərdə öz rəqiblərinə məğlub olduğu rayonlarında təmir işlərinin həcmi, partiyanın qalib gəldiyi rayonlarla müqayisədə xeyli aşağıdır.

Artıq yaxın gələcək ambisiyalı Sinqapur üçün böyük çağırış olacaq. Bir çox inkişaf etmiş Qərb sənaye ölkələri kimi bu şəhər-dövləti də cəmiyyətin qocalması təhlükəsi gözləyir. Sinqapur parlamentində artıq bunun tikinti sahəsində siyasət üçün hansı nəticələrə səbəb olacağının müzakirəsinə başlanılıb. Sinqapurun yaşlı sakinləri yaranmış adət üzrə özlərinin pensiya ödənişlərinin təmin olunması məqsədilə (böyük sahəsi olan) mənzillərini satırlar. Axı dövlət pensiyaları yalnız vətəndaşlar tərəfindən edilmiş ödənişlərə əsasən verir. Buna görə də siyasətçilər gələcəkdə bunun adanın nəzarət olunan daşınmaz əmlak bazarında maliyyə böhranına səbəb olacağından ehtiyat edirlər. Bu da məhz milyonlarla pensiyaşının öz mənzillərini satmaq məcburiyyətində qalması zamanı baş verəcək. (Xpressa.net)

Adrienne Voltersdorf 

Asiya Fondunun əməkdaşı

“İPG” portalı

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Türkiyə “Patriot” sistemləri almaq üçün ABŞ-la danışıqlar aparır

bitmap-img3

Rakurs

Beyləqanda Bakir Balakişiyev kabusu: Bələdiyyədən şəhər merinədək talan yolu

bitmap-img3

Seçmələr

Gəncədə öldürülən polis zabitlərindən biri axund Hacı Tahirin qardaşıdır

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru