Xəbər xətti

21 APREL

0:59 SİM-kartdan qızıl əldə olunacaq - Maraqlı kəşf

0:47 Firmino bu statistikaya görə bəzi müdafiəçiləri qabaqlayır

0:34 “Google” SMS-ə yeni rəqib gətirir

0:23 Yuri Maksimov altıncı ukraynalı ola bilər

0:11 Sərdar və xanımı dedi-qodulara bu paylaşımı ilə son qoydu

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

20 APREL

23:59 Nikol Paşinyan: “Serj Sarkisyan istefa verməlidir!”

23:54 El Pais: Baskların ETA qruplaşması qurbanlarından üzr istəyib

23:48 Türk ordusundan ilk: Bu silah ələ keçirildi

23:42 Teymur Rəcəbov və Rauf Məmmədov Vüqar Həşimovun xatirə turnirində

23:36 Şimali və Cənubi Koreya liderləri üçün xüsusi xətt yaradıldı

23:30 Leyla Əliyeva sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla görüşdü - Fotolar

23:24 Tatarstan parlamentinin spikeri Putinin qərarını tənqid edib

23:18 53 yaşlı qadın sirkə turşusu içdi

23:12 Ermənilərin Kölndəki “soyqırımı” memorialı söküləcək

23:06 Dinq Liren: “Bu oyundan sonra Azərbaycanda daha çox tanınmağım normaldır”

23:00 Sarkisyanın başı dərddə - Paşinyan “etirazlara davam” dedi

22:55 Fazil Məmmədovun adamı “Atena”nı satır - Qarşıdurma

22:49 Türkiyəli ilahiyyatçı: “Qadınlar bununla kişilərə təcavüz edir” – Video

22:43 Məşhur di-cey vəfat etdi

22:37 Qəzzada toqquşmalar nəticəsində 4 fələstinli ölüb, 445-i xəsarət alıb

22:31 Ölkənin qızıl-gümüş bazarında qiymətlər dəyişdi

22:25 İrəvanda etirazçılar hava limanına gedən yolu bağladı

22:19 Qəza zamanı avtomobilə dəymiş zərər hərrac modeli ilə qiymətləndiriləcək

22:13 Tramp açıqladı: Rusiya ilə gizli anlaşma olmayıb

22:10 Əbülfəz Elçibəyin yubileyi ilə bağlı tədbirlər keçiriləcək

22:07 Gürcüstan-Azərbaycan sərhədində sərhədçi güllələndi

22:01 Əsəd Fransanın verdiyi ordeni qaytardı

21:56 Yaponiyaya getsəniz, çıxanda rüsum ödəməli olacaqsınız

21:50 Avstriyada qatar qəzası - 54 yaralı

21:44 Bakıda müsəlman dünyasının nadir hadisəsi - Vəhdət namazı + Video

21:38 Ayrılıq səbəbi bəlli oldu - Aslı Muradı cana yığıbmış

21:32 İlham Əliyevin ünvanına təbriklər gəlməkdə davam edir

21:26 Fələstinə aid tarixi xəritə Misirdən qaçırılarkən ələ keçirildi

21:20 ABŞ məktəbində daha bir atəş açılıb

21:14 Azərbaycanda 100 ildən çox yaşayanların sayı azalıb

21:08 ABŞ Demokrat Partiyası Rusiyaya qarşı iddia qaldırdı

21:02 Vergilər Nazirliyi və Gömrük Komitəsi razılaşdı - Kimlərə birgə nəzarət ediləcək?

20:57 Yerevanda nümayişçilər müdafiə nazirinin avtomobilini mühasirəyə alıb

20:51 İngilislər Suriya üçün küçələrə axışdı - Baş nazirə etiraz

20:45 Ata 5-ə qədər saya bilmədiyi üçün uşağa işgəncə verdi

20:39 Binəqədidə “BMW” yandı

20:33 “Time” jurnalı dünyanın nüfuzlu şəxslərinin siyahısını açıqlayıb

20:27 Axtarışda olan şəxs Salyanda özünə xəsarət yetirdi

20:21 “Betis” klub rekordunu təkrarladı

20:15 Yaponiyada vulkan 250 il sonra püskürdü

20:09 Qırğızıstan prezidenti baş nazir təyin etdi

20:05 İqtisadiyyat Nazirliyinin bəzi səlahiyyətləri yeni Agentliyə verildi

20:03 Novak: “Bu ay neftin qiyməti 80 dollara qalxa bilər”

19:58 Rus dili İran məktəblərində ikinci xarici dil kimi tədris olunacaq

19:52 Prezident Mədəniyyət və Turizm Nazirliyini iki struktura böldü

19:46 “Suriyada terrorçuların bütün tunellərini fransız şirkətləri düzəldib” – Ərdoğan

19:40 “Məhz bu amil Azərbaycan-İsrail münasibətləri üçün möhkəm təməldir” - Səfir

19:34 Bakıda polis bölməsinin ərzisində üç top mərmisi tapılıb

19:30 İkinci Dünya müharibəsi veteranlarına birdəfəlik maddi yardım veriləcək

19:28 Ərdoğan seçki kampaniyasının başladığını elan etdi

19:25 İdxal-ixrac əməliyyatlarına bu qurumlar nəzarət edəcək

19:22 XİN: “Bu, ciddi təəssüf doğurur”

19:19 Dövlət Turizm Agentliyi yaradıldı

19:16 Bakıda 46 qızı zorlayan falçı ilə bağlı araşdırma başladı

19:10 Əfqanıstanda partlayış - 5 ölü, 10 yaralı

19:07 Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi ləğv edildi

19:04 Azərbaycanda yeni Dövlət Proqramı hazırlanır

18:59 İrəvanda tutulan etirazçıların sayı 217-yə çatdı

18:53 İran nüvə sazişindən çıxmaqla hədələdi

18:47 Rusiyanın iqtisadi inkişaf naziri Azərbaycana səfərə gəlir

18:41 “Bu, futbol terrorundan betərdi” - Ərdoğan

18:38 Sahil qəsəbə sakinləri ilə növbəti səyyar görüşü keçirilib - Fotolar

18:35 Prokuror Ziya Məmmədovun qardaşı oğlunun məhkəməsində cəza istəyib

18:32 “Nar”dan autizmli uşaqlara dəstək aksiyası

18:29 Türkiyənin baş nazirindən ABŞ-a sərt mesaj: “Öz işinlə məşğul ol”

18:23 Şenol Günəşin başını yaran şəxs: “Qapıçı bizi təhqir etdi, gərginlik yarandı”

18:17 Seçkilərdə iştirak edən partiyalara büdcədən 135,2 milyon dollar ayrılacaq

18:11 Bakıda metronun deposundan əl qumbarası tapılıb

18:05 Tramp yüksək neft qiymətlərinə üsyan etdi

18:00 Əri qəhvə hazırlamasa, xanımı ondan boşana bilər

17:55 “ABŞ-ın Türkiyə ilə bağlı mövqeyini şantaj hesab edirik” – Lavrov

17:49 Arsen Venger “Arsenal”ı tərk edir

17:44 Dənizə düşən 17 yaşlı qız xilas edildi

17:39 “Dağlıq Qarabağa getməyə razılıq verməmişəm“ - Hollivud ulduzu

17:34 Sərkisyan tələbələrə qarşı əlavə qüvvə göndərdi

17:29 ABŞ-da ölüm hökmünə məhkum olunmuş ən yaşlı qatil edam edilib

17:24 Sərkisyanı heç kim təbrik etmir – Erməni mediası

17:18 Britaniya hökuməti: Skripal olayından sonra rusiyalı botlar fəallaşıb

17:14 Yunanıstanda mafiyanın xaç atası öldürüldü

17:09 Azərbaycanda yeni xalça emalatxanaları tikilir

17:05 Yıldırm ABŞ-a: “Öz işinlə məşğul ol, Türkiyədəki seçkilərlə yox”

17:00 Eldar Mahmudov məhkəməyə verildi

16:55 “Bakcell” əlil uşaqlar üçün inklüziv təhsil və bərabər hüquqları təşviq edir

16:50 Dörd ay ərzində Azərbaycanda 2 min zəlzələ qeydə alınıb

16:45 Qəza zamanı avtomobilə dəymiş zərər belə hesablanacaq - Yeni qayda

16:39 Sumqayıtda 18 yaşlı gənc itkin düşüb

16:34 Səudiyyə Ərəbistanı kralı Azərbaycan prezidentini təbrik edib

16:29 İranda başörtüsü qalmaqalı

16:25 “Gördüm “Allah-Allah” deyir, əzab çəkir, boğub öldürdüm”

16:20 Prezident İlham Əliyev yeni metro qatarlarında yaradılan şəraitlə tanış olub

16:15 Tramp: “Qiyməti süni şəkildə qaldırırlar, bu qəbuledilməzdir”

16:10 Əli Həsənov ordenlə təltif olunub

16:06 Prezidebt İlham Əliyevin ünvanına təbriklər gəlməkdə davam edir

16:01 Cənubi Afrikada iğtişaşlar - 23 nəfər saxlanıldı

15:55 Geomaqnit qasırğası olub

15:50 At minmək iranlı deputata baha başa gəldi

15:46 Elif Şafakdan yeni kitab

15:41 Mətbuat Şurasının sədri Ombudsmanın fəaliyyətinə iradını bildirib

15:35 Sabah Azərbaycanda yeni baş nazir seçiləcək

15:30 Faciə: Tovuzda aprel qazisi özünü asdı

15:25 “20 ildir kirayədə yaşayıram” - Anar Nəcəfli

15:20 Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsində Ombudsmanın hesabatı dinlənilib

15:13 1sinfə qəbul üzrə 55 minə yaxın sorğu yerləşdirilib

15:07 Trampın müşaviri Rusiya səfiri ilə görüşdü, şərtləri açıqladı

15:00 Bakıda “Formula-1”lə bağlı iki xəstəxana ayrılıb

14:55 Böyük yük maşınları ilə İrəvanda prospektlər bağlandı

14:50 Bakıda yataqxana binasında yanğın olub, sakinlər təxliyə edilib

14:44 Azərbaycanda KİV-də sponsor reklamı ilə bağlı qaydalar dəyişir

14:39 Murad Aslının şərtini qəbul etmədiyi üçün ayrılıbmış

14:34 Bayılda ziyan çəkmiş 6 evə görə sakinlərə pul verildi - Rəsmi

14:30 Kamran İmanov: “Jurnalistlərin yazıları oğurlanılır və oğurlanacaq”

14:25 “Facebook” çip istehsalına hazırlaşır

14:20 Gözəl Bayramlı həbsdən buraxılmadı

14:15 Zakir Həsənov NATO komandanı ilə görüşdü



ƏDƏBİYYAT

...

Bu rəssamın əsərlərini əri öz adına çıxırdı

Tarix 16.12.17, 13:31

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Mirmehdi Ağaoğlu yazır...


Rəssamların üslublarının tarixçəsini araşdırıb-öyrənmək sevimli işimdir. Bu bir az da dəfinə axtaranların həyəcanına bənzəyir, xüsusən təxminlərim doğru çıxanda.
 
Deyirlər Klod Monenin gözündə katarakta varmış, əsərlərindəki dumanlı atmosfer də burdan qaynaqlanır. Pablo Pikasso miqrendən əziyyət çəkdiyi üçün kubist rəsmlər yaradırmış. Alimlər müəyyənləşdiriblər ki, Pikassonun əsərlərinin bəzilərinin tutma vaxtı keçirdikləri hissləri çəkən miqren xəstələrinin rəsmlərilə inanılmaz bənzərlikləri var. Henri Russonun obrazlarının primitiv, kobud alınmasının bir səbəbi vardı, fırça ustasının akademik təhsili yox idi. Onun üçün elementar detalları olduğu kimi çəkə bilmirdi.
 
Rene Maqrittin əsərlərində niyə bu qədər şlyapa var? Başqa bir sual: yaratdığı sevgili obrazları niyə üzlərini örtüklə gizlədirlər? Cavab rəssamın bioqrafiyasında gizlənib: Maqrittin şlyapaçı olan anası o uşaqkən özünü çaya atmışdı. Meyiti sudan çıxaranda isə üzü görünmürdü, bəyaz donu üzünü örtmüşdü. Bütün bu ağrılar, rahatlıqverməz xatirələr sonradan sürrealizmin bənzərsiz nümayəndəsinin əsərlərinə həkk olunacaq, onun üslubunu təşkil edəcəkdi.
 
Marqaret Kinin tablolarında özünə əbədi yuva qurmuş iri gözlü uşaq obrazlarını görəndə də öz-özümə sual verdim: Görəsən onu belə iri gözlər çəkməyə vadar edən nəydi? Bu üslubun arxasında hansı əhvalat, hansı ağrı dayanır? Axı bu heç nədən formalaşa bilməz, onu bu üslubu yaratmağa vadar edən bir səbəb olmalıdır?
 
Bu maraqla da XX əsrin məşhur Amerikan rəssamı Marqaret Kinin həyatından bəhs edən "İri gözlər" filminə baxdım.
 
Ən əvvəl onu deyim ki, Marqaret Kinin adına Vikipediyada rəssamlar haqqında film axtararkən təsadüfən rast gəlmişdim. Daha sonra rəsmlərinə baxanda yuxarıda dediyim məqam diqqətimi çəkdi.
 
Marqaret Kin 1927-ci ildə anadan olub. Ötən əsrin 60-cı illərində əsərləri qalereyaları bəzəyən Marqaret Kinin tanınmağı bir məhkəmə qalmaqalı nəticəsində baş tutdu.
 
Həmin məhkəməni XX əsr rəssamlığında ən səs-küylü işlərdən hesab etmək olar.
 
Məhkəməyə qədər Marqaret Kin adı məlum deyildi. Çünki əsərləri özünün deyil, həyat yoldaşı Uolter Kinin adı ilə tanınırdı. Uolter bunu ilk dəfə sırf kommersiya marağından etmişdi. Barların birində təşkil etdiyi ilk sərgidə xanımının əsərlərinin daha çox diqqət çəkdiyini görən Uolter bir tərəfdən qadın rəssamların cəmiyyətdə tanınmağının çətin olduğunu düşündüyü üçün, digər tərəfdən məşhurlaşmaq arzusu ilə yanıb-yaxıldığına görə əsərləri öz adına çıxır və güclü marketinq bacarığı sayəsində onları satır. Qısa müddət ərzində Uolter Kinin şöhrəti hər yerə yayılır. Marqaret etiraz etsə də, Uolter tablolara görə böyük pullar aldıqlarını bəhanə gətirərək həyat yoldaşını üzə çıxmağa qoymur. Malbert qarşısında dayanmaqdan başqa arzusu olmayan Marqaret dinməzcə ərinə tabe olur, əsərlərinin gətirdiyi şöhrətin dadını ərinin çıxarmasına göz yumur. "Qul"a çevrilən Kin, evlərindəki gizli emalatxanada dayanmadan çalışır, şöhrətpərəst həyat yoldaşı üçün rəsmlər çəkir.
 
O illərdə Marqaretin təkcə tabloları deyil, əsərlərinin əks olunduğu açıqcalar, posterlər də Amerikada yayılır. Təbii ki, Uolter poster və açıqcaların satışından da qazanır. Kin ailəsi dəbdəbəli həyat yaşamağa başlayır.
 
On ildən artıq belə davam etsə də, Marqaret daha ərinin despotizminə dözə bilmir. Üstəlik sənətə qarşı dürüst davranmadığı üçün vicdan əzabı çəkir. Ən ülvi hisslərin bəhrəsi olan bu əsərlərin yoldaşının kommersiya maraqlarına, şöhrət aludəçiliyinə qurban getməsini sindirə bilmir. Havay adalarına köçüb qızı ilə bir müddət orda yaşayan Marqaret Kin Yehova şahidlərinə qoşulur. Onlarla tanışlıq uzun müddət qəlbində boşluq yaşayan Marqaretə yaxşı təsir edir, tədricən özünə gəlir, güc qazanır. Bundan sonra o əsərlərin həqiqətdə özünə məxsus olduğunu elan edib müəlliflik hüququnu sübut etmək üçün həyat yoldaşını məhkəməyə verir.
 
Ancaq Marqaretin müəllif hüququnu bərpa etmək üçün dəlillər kifayət etmir. Çünki "irigözlü qızlar"ı Marqaret gizlincə, öz emalatxanasına qapanıb orda çəkirdi. Çətin vəziyyətdə qalan hakim Marqaret və Uolterə bir saat vaxt verərək məhkəmə prosesi gedə-gedə irigözlü uşaq rəsmi çəkməyi tapşırır. Bir qədər keçəndən sonra Uolter çiyninin ağrıdığını bəhanə edir. 53 dəqiqəyə rəsmi çəkib qurtaran Marqaret məhkəmə prosesini udur.  Bir neçə il əvvəl vəfat edən Uolter ömrü boyu dəfələrlə molbert qarşısında poz verən fotolar çəkdirsə də, onun bircə dəfə olsun kətan üzərində fırça gəzdirdiyini görən olmayıb. Qəribədir ki, məhkəməni uduzsa da Uolter o rəsmlərin arvadına aid olduğunu heç vaxt etiraf etməyib.
 
Marqaret isə sağdı, yenə də iri gözlü uşaq rəsmləri çəkir.
 
"Super gözəllər" çoxseriyalı cizgi filminin rəssam-animatoru Kreyq Makkerken Marqaret Kinin yaradıcılığından ilhamlanaraq personajlarının gözlərini iri çəkib. Rejissor Tim Börton isə 2014-cü ildə rəssamın həyatından bəhs edən "İri gözlər" adlı filmi ekranlaşdırıb.
 
Marqaret Kinin əsərlərini cəlbedici edən yuxarıda dediyimiz kimi, onun personajlarının gözlərinin iri olmasıdır. Rəssamdan bunun səbəbini soruşanda o deyir: "Uşaq vaxtı bir dəfə qulaqlarım tutulmuşdu. İnsanların danışığını anlaya bilmirdim. Buna görə də onları başa düşmək üçün gözlərinə baxırdım. Bəs necə, gözlər qəlbin aynasıdır."
 
Bir qız uşağı təsəvvür edin. Qulaqları tutulub. Heç nə eşidə bilmir. Adamların nə dediyini anlamır. Yalnız onların gözlərinə baxaraq danışıqlarını başa düşür, ürəklərindən keçəni bilir. Və tədricən hiss etdiklərini kətana köçürür, rənglərin dilinə çevirir. Marqaret kətanın qarşısında hər dəfə özünü uşaq kimi hiss edir, balaca Marqaret, rəng-rəng, tablo-tablo artır. Marqaret Kin obrazlarının daha çox gözlərinə üstünlük verməsi, hisslərini personajlarının gözlərinə köçürməsi, tablolarını iri gözlər vasitəsilə "danışdırması" onların başqa hissələrinin canlılığını azaldır. Buna görə də rəssamın personajları daha çox irigözlü kuklaları xatırladır.
 
Maraqlıdır ki, insanlarla gözləri vasitəsilə təmas quran, onları gözlərindən tanıyan Marqaret on il bir yerdə yaşadığı ərini tanıya bilməmişdi. Sevginin gözü kor olur deyirlər, yəqin ona görəymiş.(kulis)

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ƏDƏBİYYAT

design-img

Vernisaj

“Time” jurnalı dünyanın nüfuzlu şəxslərinin siyahısını açıqlayıb

bitmap-img3

Rakurs

Falçının zorladığı qızlardan dəhşətli açıqlamalar - Video

bitmap-img3

Seçmələr

Bakıdakı İsrail səfirliyində dialoq: “Rədd ol! Bura İsraildir!..”

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru