Xəbər xətti

23 YANVAR

0:47 Gürcüstan Qış Olimpiadasını keçirmək istəyir

0:34 Kliniki ölümün sirri açılır: Yeni təcrübə…

0:21 Eyzenşteynin evliliyinin sirri: O, nəyi gizlədirdi?

0:11 Coli Breddən ayrılma səbəbini açıqladı - ilk dəfə

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

22 YANVAR

23:59 Kolumbiyada iki ağır yol qəzası baş verib: 18 ölü, 14 yaralı

23:54 Yaxın keçmişini bilməyən gənclər - kimi qınayaq...

23:48 Sumqayıt sakini özünü 16-cı mərtəbədən atmaq istədi

23:43 “Ola bilər ki, heç gəlməyim, deyib sağollaşdı” – “Aprel şəhidi”nin xanımı

23:37 İlham Əliyev “Chevron” şirkətinin vitse-prezidenti ilə görüşüb

23:30 Azərbaycanda hostel biznesinə maraq artıb

23:24 Bəkir Bozdağ: “Bu kimi xəbərlər qara təbliğatdır”

23:16 Azərbaycan Avropa Şurasını qınadı - Ermənistana görə

23:09 ABŞ Türkiyənin Suriyada təhlükəsizlik zonası yaradacağına ümid edir

23:01 Trampın Davosa səfəri sual altındadır

22:54 Cahangir Hacıyevin vəkilləri cəzalandırıldı

22:46 Damla tənqid olunan fotosu haqqında: “Reklam hanı?”

22:39 Almaniya Səudiyyə Ərəbistanına silah ixracını dayandırdı

22:31 Bakıda toy yasa döndü

22:23 “Hər 2 gündə dünyada bir yeni milyarder yaranır” - “Oxfam”

22:15 Gürcüstanda azərbaycanlı məktəbli nadir xəstəlikdən ölüb

22:07 ABŞ-ın “terror torbası”: Türkiyə “Zeytun budağı” ilə onu yırtmağa çalışır

21:59 Prezident Vahid Ələkbərovla görüşüb - Foto

21:53 Yaponiya güclü qar fırtınasına təslim oldu - 250 reys təxirə salındı

21:47 Bakının bu hissəsində dayanacaqların yerlərinin dəyişdirilməsi təklif olunur

21:40 Koreyada hərbçilərin sayı və xidmət müddəti azaldılacaq

21:33 Fəxrəddin Mehdiyevin vəkillik fəaliyyəti dayandırılıb

21:26 Türkiyə ordusu Afrində strateji yüksəkliyi ələ keçirib

21:19 İlham Əliyev Davosda mühüm görüşlər keçirdi - Yenilənib

21:12 Yaqland Azərbaycanda aparılan islahatları yüksək qiymətləndirib

21:10 Əsgəran-Ağdam istiqamətindəki hərbi hissədə işgəncələr və...

21:02 Futbol üzrə dünya çempionatının kuboku Azərbaycana gətiriləcək

20:55 İlhamə Quliyevanın şərəfinə şərab hazırlanıb - Foto

20:48 “Neftçi” böyük hesabla məğlub oldu

20:40 Beşiyində külə dönən körpə: Biləcəridə baş verən yanğın hamını ağlatdı

20:32 Vəkilliyə namizədlər üçün imtahana “buraxılış vərəqələri”nin çapına başlanıldı

20:24 Rusiyada uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsi qadağan oluna bilər

20:16 İngiltərə XİN başçısı: “Türkiyə haqlıdır”

20:09 Çayxanada dəhşət: tanışını qaynar su ilə yandırdı

20:00 Putinin seçkidə səlahiyyətli nümayəndələri arasında azərbaycanlı da var

19:53 Ermənistanın Müdafiə Nazirliyi çöküb

19:46 2017-ci ildə 2878 şəxs həbs olunub

19:39 “Türkiyənin terrorla mübarizə hüququnu tanıyırıq” - ABŞ dövlət katibi

19:31 AŞ baş katibi Azərbaycanda haqqında müsbət rəy verdi

19:23 Azərbaycandan çıxışına blok qoyulan şəxslərin sayı açıqlandı

19:15 Çavuşoğlu Tillersonla görüşəcək - Afrinlə bağlı kritik görüşmə

19:07 Əməliyyat Qərargahı alpinistlərin axtarışı ilə bağlı yeni məlumat yaydı

18:59 Yığmamızın baş məşqçisi vəzifəsindən kənarlaşdırıldı

18:52 Elzanın bacısı: “Vaxt gələcək onu dahi şair kimi qəbul edəcəklər”

18:46 Vergilər Nazirliyi Mübariz Mənsimovun işini araşdırır

18:44 “Rusiya kürdlərə Afrini Əsədin nəzarətinə verməyi təklif edib” - PYD nümayəndəsi

18:36 Gəncədə 80 yaşlı kişi intihar edib

18:29 Ötən il 30 min adam saxlanılıb - 3 mini dilənçidir

18:20 Hərbi Məcəllənin MM-də müzakirəsi gözlənilir

18:12 Kərə yağının gömrük rüsumu azaldıldı… - Qiymətlər yenə düşmədi

18:05 Azərbaycana qanunsuz miqrasiya təşkil edən 15 nəfər saxlanılıb

17:38 Türkiyə və ASO vuruldu: 3 ölü, 15 yaralı

17:22 Bakıda itkin düşən qız tapılıb

17:10 Ərdoğan: “Afrindəki kürdlər bizə təşəkkür edəcəklər”

16:51 Tanınmış alim vəfat etdi

16:42 Rusiya Myanmaya 6 Su-30 qırıcısı verəcək

16:22 Səməd Seyidov AŞPA-nın vitse-prezidenti seçilib

16:11 Qaxda canavarlar fermaya hücum edib, 37 qoyunu parçalayıb

15:57 Ərdoğan: “Afrindən geri çəkilməyəcəyik”

15:51 Bakıda İran vətəndaşının meyiti tapılıb

15:45 Ötən il 38,7 milyon ton neft hasil olunub – SOCAR

15:09 Azərbaycanın lüğət davası: Dilçilik İnstitutu quyuya bir daş atıb...

15:01 AŞPA-nın yeni prezidenti seçildi

14:47 Roma Papasına 350 kiloqramlıq heykəl bağışladılar

14:37 Nardaranda 15 hektarlıq torpağa kim göz dikib?

14:26 “ZEYTUN BUDAĞI” əməliyyatının daha bir sirri :Rusiya-Türkiyə qaz sazişi

14:18 Komadan ayılan deputat 9 saat əməliyyatda qalıb

14:05 Bakıda daha bir sərnişin avtobusu qəzaya uğradı

13:52 Əlbir olub bir dələduz bir notarius ilə... - Abşeronda tikinti şirkətinin başına bu müsibəti gətirdilər

13:28 AŞPA prezidenti vəzifəsinə seçki keçirilməyəcək

13:22 Saratovda ov iti sahibini güllələyərək öldürüb

13:06 Zərdüşt Əlizadədən Fəzail Ağamalıya ironik cavab

13:04 BMT Təhlükəsizlik Şurasındakı Afrin müzakirələrində Rusiya Türkiyəni müdafiə edəcək?

13:00 “19 dəfə terrorra cəhd”: Bəhreynli nazir İranı ittiham etdi

12:50 İki nazir müavini ixtisara düşüb

12:38 “ABŞ-ın Suriyadakı birtərəfli fəaliyyəti Türkiyənin səbrini daşdırdı”

12:11 Bu şəxslərə dərman satmaq qadağan edilir

12:08 Uilyams: “FED bu il uçot dərəcəsini 4 dəfə artıra bilər”

11:48 Mətin Eynullayev vergilər nazirinin müavini təyin edilib

11:33 “Bakcell” şirkəti “AppLab” proqramı üçün layihələrin seçiminə başlayıb

11:21 Deputat Ağalar Vəliyevin biznes imperiyası

11:20 Şəhriyar Məmmədyarov dünya ikincisi oldu

11:11 DTX son illərin ən iri mütəşəkkil qaçaqmalçılığını ifşa etdi - 80 milyon dollar, 5 milyard Rusiya rublu

11:07 Körpələr evinə kimi gedib çıxan mənşəyi naməlum ətlər

10:59 Gəncədə gecə klubunda kütləvi dava olub, 3 nəfər bıçaqlanıb

10:44 BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası Türkiyəyə görə toplanır

10:33 Dərslər nə vaxt başlayır? - RƏSMİ

10:32 Homoseksuallıq xəstəlik deyil, əxlaqsızlıqdır

10:26 Cim Mattis: “Türkiyə ABŞ-ı Suriyada hücumlardan əvvəl xəbərdar edib”

10:15 Aydın Əliyev Biləsuvarda vətəndaşları qəbul edəcək

10:03 Ələt Azad İqtisadi Zonasının maliyyə mənbələri müəyyənləşib

9:59 Sarkisyan Parisdə danışıqlara başlayır

9:54 Manatın məzənnəsi

9:50 ABŞ-dan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə xəyanət- sensasion faktlar

9:46 Ərdoğan “Zeytun budağ”ndan danışdı

9:42 Neft bahalaşdı

9:39 Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yayıb

9:35 Qarabağda ədalətli sülhün tək qarantı - hərbi güc diplomatiyası

9:29 Bu gün Davos İqtisadi forumu başlayır

9:25 Fəzail Ağamalı: “Xudu Məmmədovu Zərdüşt Əlizadə öldürdü”

9:21 Ticarət mərkəzinin önündə bomba partladı

9:17 Ümid sədri: “İstədiyim budur, versinlər, siyasətdən gedək”

9:14 Ölkədə “çürük bank”ların sayı artır

9:10 Qarabağ üçün təhlükəli ssenari - ABŞ Rusiya yolu gedir

9:07 Fazil Məmmədovun Eldar Mahmudov “taktikası”

9:03 Bu gün AŞPA-nın qış sessiyası başlayır

9:00 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

21 YANVAR

21:35 Tillerson türkiyəli və rusiyalı həmkarı ilə Afrin əməliyyatını müzakirə edib

20:34 Saatlıda polis əməkdaşı bıçaqlanıb

20:23 Nazir: “Araz Ağalarova kömək edərdim, amma qanun buna imkan vermir...”

20:00 Saatlıda ağır qəza olub, ölən və yaralananlar var

19:29 Plastik qabların ziyanı

19:09 Çexiya baş nazirinin deputat toxunulmazlığı ləğv edilib

19:00 Suriyanın Afrin bölgəsindən Türkiyəyə 3 raket atılıb, 1 nəfər ölüb, 32 nəfər yaralanıb

18:39 Türkiyədə qar uçqunu iki hərbçinin ölümünə səbəb olub



CƏMİYYƏT

...

Azərbaycanda qudalaşan bacı-qardaşlar...

Tarix 03.01.18, 20:55

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Ağdaş rayon sakini Aygün Əliyeva 3 qız anasıdır


İlk övladı serebral ifliclə doğulub, iki qızı isə talassemiya xəstəsidir.

Aygün deyir ki, atasının təkidi ilə əmisi oğlu ilə ailə qurub. Qohum evliliyi nəticəsində uşaqların xəstə doğulma ehtimalından xəbərsiz olub. Həm özünün, həm də həyat yoldaşının talassemiya daşıyıcısı olduğunu da çox sonralar öyrənib. “Qardaşım xalam qızı ilə evlənib, bacım bibim oğlu ilə ailə qurub. Bizim kənddə çoxu öz qohumu ilə ailə qurur. Onların övladları xəstə deyil”, - Aygün virtualaz.org saytının əməkdaşına söyləyib.

Uşaq Nevroloji Xəstəxanasında müalicə alan 5 yaşlı Dənizin valideynləri xalaqızı-xalaoğludur. Anası Lalə deyir ki, qızına dayaq-hərəkət aparatının pozulması diaqnozu qoyulub.

Artıq bu fakt təsdiqlənib - qohum evliliyi uşağın xəstə doğulma riskini artırır. İllərdir dövlət və qeyri-hökümət təşkilatları tərəfindən təbliğat aparılır, maarifləndirici tədbirlər görülür. Amma nəticə dəyişmir, qohum evliliklərinin sayı azalmaq əvəzinə artır.

Hər yüz ailədən 20-si?

Azərbaycanda qohum nikahlarının rəsmi statistikası aparılmır, yalnız müşahidələrə əsasən təxmini rəqəm söylənilir. Məsələn, qadın hüquqları ilə məşğul olan QHT-lər hər yüz ailədən 20-sinin qohum nikahı olduğunu iddia edir.

Qohum evliliyi əsasən Bakı kəndlərində, cənub və aran rayonlarında geniş yayılıb. Qeyri-rəsmi statistikada qohum evliliklərinin ümumi nikahların hətta 58 faizini təşkil etdiyi bildirilir.

Hər 12 nəfərdən biri talassemiya daşıyıcısıdır

B.Eyvazov adına Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutunun diaqnostika üzrə həkimi Günay Əliyeva deyir ki, qohum evliliklərində irsi xəstəliklərin uşaqlara ötürülmə risqi yüksək olur. Bu xəstəliklərin sferası isə çox genişdir. “Bizi daha çox talassemiya narahat edir. Çünki Azərbaycanda hər 12 nəfərdən biri talassemiya daşıyıcısıdır. Ailə quran gənclərin icbari tibbi muayinəyə cəlb edilməsindən sonra vəziyyət nisbətən yaxşılığa doğru dəyişib. Biz talassemiya daşıyıcısı olan cütlükləri nəzarətdə saxlaya bilirik, uşaqların talassemiya xəstəsi olub-olmadığını ana bətnində müəyyənləşdiririk”, - həkim əlavə edib.

Nikahdan əvvəl aparılan muayinələrin müsbət tərəflərindən biri də cütlüyün qan xəstəlikləri ilə bağlı məlumatlandırılmasıdır. Cütlüyün hər ikisi talassemiya daşıyıcısıdırsa uşaqlardan birinin xəstə olma ehtimalı 25 faizdir. Qohum evliliyində isə bu ehtimal 25 faizdən daha yüksək olur.

“Elə ailə var ki, hər iki uşağı xəstədir”

İnstitutun direktoru Zöhrə Əlimirzəyeva isə söyləyir ki, talassemiya daşıyıcısı olan 72 cütlük perinatal muayinə edilib. Onlardan 29-u qohum evliliyidir, 10 cütlük yaxın qohumdur:

“Yaxın qohumların oxşar genləri çoxdur. İki xəstə patoloji gen daşıyıcıları evlənirsə, uşağın xəstə doğulma riski artır. Biz nikahdan əvvəl müayinələrin tətbiqindən sonra daşıyıcı cütlükləri nəzarətdə saxlayırıq. Ondan əvvəl ailə quranlar haqqında məlumatımız yoxdur. Buna görə də, əsas iş ginekoloqların üzərinə düşür. Ginekoloq hamiləlik zamanı qadında qan azlığı müşahidə edirsə, bizə müraciət etməlidir”.

Valideynlərin hər ikisində talassemiya daşıyıcılığı aşkarlanarsa hamiləlik zamanı ana bətnində döl müayinə olunur. Z.Əliyeva deyir ki, talassemiya daşıyıcılarının birinci, ikinci övladı tam sağlam doğula bilər. Amma bu, üçüncü, dördüncü uşağın da sağlam doğulacağına təminat vermir.

“Ana bətnində dölün yoxlanılması Respublika Perinatal Mərkəzində ixtisaslaşmış həkimlər tərəfindən aparılır. 12-18 həftəlik hamilələrdə döldən müayinələr götürüb yoxlanılır. İndiyədək bu müayinələrin götürülməsində ana və ya uşaqda fəsadlar aşkarlanmayıb. Daha yaxşı olar ki, hamilə qadın 12 həftədən əvvəl müraciət etsin”, - Z.Əliyeva qeyd edib.

Üçəmlərin ikisi talassemiya daşıyıcısıdır

Doğulacaq uşağın talassemiya xəstəsi olduğu aşkarlanandan sonra hamiləlik süni pozulur. Z.Əliyeva deyir ki, gənc bir ailənin həm birinci, həm də ikinci uşağının xəstə olduğunu müəyyənləşdirilib. Yalnız üçüncühamiləlikdə uşaqda xəstəlik aşkarlanmayıb, yəni uşaq tam sağlam doğulacaq. Lakin elə ailə var ki, üçəm dünyayagələcək, artıq ana bətnində uşaqların ikisinin talassemiya daşıyıcı olduğu aşkarlanıb. Buna görə də ailə hətta 3-cü uşaq xəstə doğulsa belə digər iki uşağın həyatını sonlandırmaq istəmir.

Qeyd edək ki, ötən il 39 hamilə qadın müayinə edilib, 10 uşaq xəstə doğulacağı üçün abort etdirilib.

İddia: xalaoğlu-xalaqızı nikahı daha təhlükəlidir 

Həkim Səbinə Məmmədova isə iddia edir ki, xalaoğlu-xalaqızı nikahlarından olan uşaqlarda əqli və fiziki qüsurlar daha çox qeydə alınır. Çünki ana tərəfdən qohum nikahlarında xəstə uşaqların doğulma riski daha böyükdür. Həkim təcrübəsində xalaqızı-xalaoğlu evliliyində beynin düzgün formalaşmaması, şəkərli diabet, eşitmə, görmə qabiliyyətinin zəifləməsi kimi şikayətlərlə tez-tez rastlaşdığını söyləyir.

“Yaxın qohumların genləribənzərdir. Xəstəliklərə səbəb ola biləcək genlər qohum evliliklərində uşağa ötürülür. Bu genlərin böyük əksəriyyəti resessiv xəstəliklərdir. Bu o deməkdir ki, uşaqda genin bir surəti varsa, o, xəstə olmur. Amma eyni gen həm anadan, həm atadan gəlirsə uşaq xəstə doğulur. Eyni gendən resessiv genə sahib olma ehtimalları 50 faizdir. İki tərəfdən də 50 faiz ehtimalla gələn resessiv genin körpədə xəstəliyə səbəb olma ehtimalı 25 faizdir.

Qohumluq uzaqlaşdıqca uşağın xəstə doğulma riski azalır

“Əgər mənə vaxtında desəydilər ki, uşaq xəstə doğulacaq, bu evliliyə razı olmazdım. İndi əzab çəkirəm”, - 5 yaşlı Dənizin anası deyir.

Ailədə əsas xoşbəxtlik uşağın sağlam olmasıdır, ehtimallar belə qərar verərkən 2 dəfə düşünməyə yetərlidir.

pia.az











Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


CƏMİYYƏT

design-img

Vernisaj

İngiltərə XİN başçısı: “Türkiyə haqlıdır”

bitmap-img3

Rakurs

Deputat Ağalar Vəliyevin biznes imperiyası

bitmap-img3

Seçmələr

“Lapşinin irəli sürdüyü iddialar cəfəngiyyatdır” - Deputat

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru