Xəbər xətti

22 FEVRAL

0:56 Rusiyada 13 min 500 sayt bağlanılıb

0:48 “Google Pay” istifadəyə verildi

0:36 “Sanksiyalar Rusiya büdcəsinə 3 milyard dollar ziyan vurub”

0:27 Ukrayna: “Rusiya 50 ildən tez süqut edəcək”

0:14 “Bu futbolun yazılmayan qanunudur”

0:04 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

21 FEVRAL

23:58 Peruda sərnişin avtobusu dərəyə yuvarlanıb: 44 ölü, 10 yaralı

23:41 Lənkəranda naməlum kişi meyiti tapıldı

23:37 Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyi nəzarəti gücləndirdi

23:23 Bayram ərəfəsində 500-dək məhkum əfv edilə bilər

23:14 Rusiya “qanuni oğruları” deportasiya edir

23:07 Bakıda 200-ə yaxın pandus quraşdırılıb

22:56 Türkiyə-ABŞ münasibətləri düzəlir

22:41 Saakaşviliyə Ukraynaya daxil olmaq qadağan edildi

22:33 Teyyub Qurban vəfat etdi

22:28 Onlayn əldə edilən dərman və vitaminlər fəsadlar verə bilər

22:16 “İnsanı bu cür qocaltmaq düzgün deyil”

22:02 ABŞ kosmosda müharibəyə hazırlaşır

21:59 Lavrov Afrinə görə ABŞ-ı günahlandırdı

21:48 “Zeytun budağı” əməliyyatının son statistikası

21:35 Mingəçevirdə qadın əri tərəfindən döyülüb

21:27 Siqaret çəkmək boyun ağrılarına səbəb olur

21:14 Türkiyə - İran sərhəd keçid məntəqələri fasiləsiz işləyəcək

21:09 Putin Azərbaycan nümayəndə heyəti ilə görüşəcək

20:56 Qaxda 28 yaşlı gənci bıçaqlayan şəxs saxlanılıb

20:48 “Mercedes Benz” avtomobillərini geri çağırır

20:35 Türkiyədə heyvanlara pasport veriləcək

20:29 Cəbhədə düşmən kvadrokopteri ələ keçirilib

20:14 Stolüstü tennis üzrə Azərbaycan çempionatına start verilib

20:02 Livan prezidenti Yerevana gedib

19:55 Nəsimi rayonunda Xocalı sakinləri ilə görüş keçirilib

19:50 Azərbaycan və İran hərbi əməkdaşlığı genişləndirir

19:46 Avtobus dərəyə yuvarlandı: 30 ölü

19:41 Bayıldakı sürüşmə ilə bağlı cinayət işi açıldı

19:37 70-ə yaxın qanunsuz agac kəsildi

19:33 Amerikalı diplomatların gizli xəstəliyi açıqlandı

19:29 Qaxda gənc oğlan parkda bıçaqlanıb

19:25 Akademik Musa Əliyevin 110 illiyi qeyd ediləcək

19:20 Azərbaycan daha bir mötəbər tədbirə ev sahibliyi edə bilər

19:16 Azercell Qubada təlimlər təşkil edib

19:11 “Problemli kreditlərin amnistiyası elan olunsun”

19:06 Əsəd rejimi qətliama davam edir: 300 ölü

19:03 İlham Əliyev sərəncam imzalayıb

18:58 Rəşadət Eyvazova “Əməkdar Mühəndis” fəxri adı verilib

18:52 Mübariz Qurbanlı türkiyəli səfirlə görüşüb

18:47 Üç ölkənin deputatları Ankarada toplaşır

18:40 Artur Rasi-zadə: “Ermənistan perspektivsiz siyasət aparır”

18:36 Türkiyə insansız tank istehsal edəcək

18:31 Erməni əsgər hərbi hissədə ölüb

18:27 “IdeAll - Psixologiya və İnkişaf Mərkəzi” yeni məkanda - Fotolar

18:23 Məzahir Pənahov ATƏT və Aİ rəsmiləri ilə seçkilərə hazırlığı müzakirə edib

18:17 Azərbaycan şirkəti BƏƏ-yə fındıq ixrac edəcək

18:12 Dünyanın ən innovativ şirkətinin adı açıqlandı

18:08 Sabahın proqnozu

18:04 Putinin qərargahına hücum edildi

18:00 Türkiyədə heyvanlara pasport veriləcək

17:54 Azərbaycan və İran hərbi əməkdaşlığı genişləndirir

17:48 Pakistanlı general: “Xocalıda törədilən vəhşiliklərin oxşarını görməmişəm”

17:43 Karyerasına son qoyub körpəsini böyütmək istəyir

17:38 ABŞ dünya banklarını 243 milyard cərimələdi

17:33 Bill Geyts məşhur serialda rol alacaq

17:28 Ramil Usubov qalmaqallı polis rəisini işdən çıxartdı

17:23 Şagirdlərə “2” yazılması qadağan edilə bilər

17:18 Ronaldo bu gün oynamayacaq

17:14 BP: “2030-cu illərin sonunda neftə tələbat hədsiz yüksələcək”

17:10 Xəstəlik yayan pullar dezinfeksiya edilirmi? - Mərkəzi Bankdan cavab

17:05 Keçmiş qalmaqal yenidən alovlandı

17:00 Nazirlik ağacların qanunsuz kəsilməsinə görə Baş Prokurorluğa müraciət etdi

16:56 İraqda iki türk hərbçisi həlak olub

16:50 Azərbaycan idmançısına sanksiya tətbiq edildi

16:43 Afrin–Türkiyə-İran rəqabətinin yeni cəbhəsi: Yaxşı variantlar azdır

16:35 BP: “Şahdəniz-2” layihəsi üzrə quruda tikinti işləri yekunlaşıb

16:30 1-ci sinfə qəbul zamanı uşaqlara güzəşt ediləcək

16:23 Bayıl yamacında baş verən sürüşmə ilə əlaqədar cinayət işi başlanıb

16:16 Məktəbdən qayıdan şagirdi maşın vurdu

16:11 Ermənistan – Azərbaycan oyununun vaxtı dəqiqləşib

16:05 Naxçıvan gömrüklərində nə baş verir?

15:59 Sumqayıtda oğlu ilə mübahisə edən ana özünü bıçaqladı

15:59 Yaponiyalı alim öz robot-oxşarını yaratdı

15:53 Elmar Məmmədyarov Cenevrəyə səfər edəcək

15:53 “Azərbaycanla İran arasında hərbi və hərbi-texniki sahədə münasibətlər uğurla inkişaf edir”

15:46 Avrokomissar Mogerinidən Azərbaycana dair misli görünməmiş bəyanat

15:41 Yeni doğulanlar daha çox hansı ölkədə ölür? - Siyahı

15:36 “Türkiyənin Dəməşqdəki rejimlə rəsmi təmas qurması mümkün deyil”

15:31 Neçə Milli Qəhrəman var?

15:25 İlyas Yalçıntaş Bakıya gəlir

15:20 YAP imzatoplama kampaniyasını başa çatdırıb

15:14 2040-cı ildə Türkiyə əhalisinin sayı 100 milyona çatacaq

15:05 Azərbaycanda valyuta satışı kəskin azalıb

15:00 “Sanksiyalardan Azərbaycan ordusu hansısa texniki gərginlik hiss edə bilər” - Hərbi ekspert

14:55 Musiqili Teatrın həftəsonu repertuarı

14:50 Millimizin iki futbolçusu evləndi

14:45 Azərbaycan - Ermənistan sərhədində monitorinq keçirilib

14:40 ABŞ-a məxsus F-16 qırıcılarının uçuşlarının dayandırılması tələb olunub - Yaponiyada

14:35 Elkoponenin “işə saldığı” iş adamları - Onların taleyi necə olacaq?

14:30 Azərbaycanın Olimpiadadakı yeganə təmsilçisi sabah starta çıxacaq

14:26 Yəməndə difteriya bəlası - 62 nəfər ölüb

14:21 Əkrəm Əylislinin pəncərə ağzına qoyduğu kitab

14:11 Kürdlərin təmsilçisi: “Suriya Milli Qüvvələri Afrindədir”

14:06 Rusiya 16 azərbaycanlı “qanuni oğru”nu ölkədən sürgün edir

14:01 İŞİD-in “Orta Asiya cəbhəsi” ən yaxın zamanda açılmaq üzrədir

13:56 Azərbaycanın həndbol komandaları dünya reytinqindən kənarda qaldı

13:33 “Bu münaqişənin həllinə sadiqliyimizi göstərir”

13:30 Prezidentin əmisi nəvəsinə 30 sutkalıq həbs - Riyad Əliyev saxlanıldı

13:28 “Ukrayna “Peçora” C-125M zenit-raket kompleksini modernləşdirməyə başlayır”

13:24 Sabahdan Bakıda I siniflərə elektron qəbul başlayır

13:19 “Əsəd rejimi Türkiyə ordusuna qarşı bizə yardım edəcək” – PYD

13:15 Bu gün Beynəlxalq Ana dili günüdür

13:11 “Yoldaşımdan 4 yaş böyüyəm” - Elnarə

13:07 “Seçkilərə hakimiyyətin “siqnal”ı ilə qatıldığımı iddia edənlər...” - Sərdar Cəlaloğlu

13:03 DSMF Suraxanı şöbəsində dövlət vəsaitlərinin mənimsənilməsi təsdiqlənib

12:58 Nazir oğlu Vitali Kliçkoya Bakıda 5 otaqlı mənzil hədiyyə edib

12:54 “Nataşa”ya doğru gedən Azərbaycan genefondu - SOS

12:50 Bakıda marşrut avtobusu ağır qəza törətdi: Ölən var

12:46 Azərbaycanlı zəvvarların Həcc ziyarətinin başlanma və bitmə tarixi məlum olub

12:41 Türkiyənin hərbi gəmiləri döyüş vəziyyətinə gətirilib

12:37 Bayılda sürüşmə zonasından təxliyyə olunanlara aylıq kirayə haqqı verildi

12:33 Sabah hava necə olacaq?

12:28 Kərim: “Adımı çəkməsin, yoxsa onun üçün çox pis olar”

12:24 ABŞ prezidenti silah satışını sərtləşdirməyə çağırdı



GÜNDƏM

...

Azərbaycan iki milyard ton neftdən nə əldə etdi?

Tarix 09.11.17, 10:22

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Yenidən qurulan Bakı, 4 sənaye şəhəri, Dövlət Neft Fondu, yollar, kəmərlər...


Dünən Azərbaycan 2 milyardıncı ton neft hasilatını qeyd etdi

Bu münasibətlə ölkə rəhbərliyinin də iştirak etdiyi böyük tədbir düzənləndi. Ən qədim  neft ölkəsi olan Azərbaycan  2 milyard ton neftdən nə qazandı? Bu  sərvətdən qazandığımız qazana biləcəklərimizdən az oldu, yoxsa daha çoxdur? Nəhayət, neftdən əldə etdiyimiz gəlirləri nə qədər səmərəli xərcləyə bildik?

Neft sahəsi üzrə ekspert, Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban deyir ki, suala cavab vermək üçün tarixi bir ekskursa ehtiyac var: “Əvvəla, Çar Rusiyasının işğalında təqribən 70 illik  müddətində Azərbaycan feodalizmdən kapitalizmə keçid və sənayeləşmə dövrünə qədəm qoydu. Bu dövrdə təqribən 300 milyon ton neft hasil ediımişdi. Bakı adında çox kiçik bir yaşayış məskəni - 1850-ci ildə heç 4 min insan belə yaşamırdı, yəni indinin bir alababat kəndinin əhalisindən də az idi, - 50 il sonra əhali sayının artım dinamikasına görə dünyanın 1-ci şəhəri oldu. Əhali sayı 200 min nəfəri keçdi, bir müddət sonra isə müasir kapitalist şəhərinə çevrildi”.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, neftdən təkcə Bakı və Abşeron deyil, ölkənin digər bölgələri də yararlanırdı o zaman: “Çünki ilk infrastruktur layihələri məhz o zamana təsadüf edir. Neft iri sənayeləşmə idi, neft mədəniyyət idi, neft təhsil idi. Bütün bunlar isə özünü daha qabarıq şəkildə Sovet Azərbaycanı dövründə göstərdi. 1920-1991-ci illərdə 1 milyard tondan bir qədər artıq neft hasil edilmişdi ölkədə. Sovet dövründə neftdən Azərbaycana qalan nə oldu? 4 yeni - yoxdan salınan sənaye şəhəri, hamısı da neft sənayesi ilə bağlıdır: Sumqayıt, Mingəçevir, Şirvan (Əli Bayramlı) və Daşkəsən. Bunlardan biri kimya şəhəri idi və neftlə sıx əlaqəli idi. Sonrakı ikisi energetiklər şəhəri idi (Şirvanda həmçinin neft hasil edilirdi) və burada hasil edilən elektrik enerjisinin bir hissəsi neft sənayesinin artan tələbatını ödəmək üçün nəzərdə tutulmuşdu. Daşkəsən isə metallurgiya şəhəri kimi gündəmə gəlmişdi, orada çıxarılan dəmir filizi sonra digər şəhərlərə göndərilərək həmçinin neft sənayesi üçün lazım olan metal avadanlıqlar və konstruksiyaların hazırlanmasında istifadə edilirdi.”

İ.Şabanın fikrincə, Sovet dövründə əldə edilən nailiyyətlər  müstəqillik illərində əldə edilənlərin əvəzini verə biləcək səviyyədə deyil: “1992-1997-ci illərdə Azərbaycanda 700 milyon ton neft və kondensat hasil etməyə nail olmuşuq. Bu qısa müddətdə neft hasilatındakı belə nailiyyətlər, əlbəttə ki, yeni texnologiyaların tətbiqi ilə əlaqədardır. Onlara çıxış isə Azərbaycanın xarici neft şirkətləri ilə əməkdaşlığının nəticəsidir. Bu qədər hasil edilən neftin 460 milyon tonu məhz xarici neft şirkətlərinin payına düşüb müstəqilliyimiz zamanı. Əvəzində təkcə AÇG layihəsindən dövlətin xalis mənfəəti 127 milyard  dollar, büdcənin qazancı 15 milyard dollar(xarici şirkətlərin mənfəət vergisi) və Dövlət Neft Şirkətimizin mənfəəti 5 milyard dollardan artıq olub. Bəs nə əldə etmişik? Ətrafımızda nə var, demək olar ki, yaxşı ”qoxulasaq" hamısından neft gəlirlərinin “iyini” duyarıq. Ona görə də mən heç zaman o fikirlərlə razılaşmamışam ki, neft bu millətin bəlasıdır və ona heç nə çatmayıb. Neftdən bütün ictimai formasiyalarda Azərbaycan bu və digər formada qazanıb. Bu gün də qazanır, sabah da qazanacaq".

Milli Məclisin üzvü, millət vəkili Vahid Əhmədovun sözlərinə görə, Azərbaycanın Dövlət Neft Fondunu yaratması son dərəcə mühüm addımdır: “Bildiyiniz kimi, neft gəlirləri çoxalmağa başladığı ilk dövrdə Maliyyə Nazirliyi yanında Stabilləşmə Fondu yaradılmışdı. Daha sonra isə müstəqil qurum olaraq Dövlət Neft Fondu formalaşdırıldı. Bu fondun yaradılmasını bir neçə baxımdan çox müsbıt qiymətləndirmək olar. Birincisi, Neft Fondu əldə olunan gəlirlərin gələcək nəsillər üçün qorunmasına imkan verir. İkincisi, ölkə üçün problemlərin yarandığı dövrlərdə o Fondun vəsaitlərindən istifadə olunur: qaçqın və məcburi köçkünlərlə bağlı, sonra büdcədə müəyyən çətinliklər yarandıqda vəziyyətdən çıxmağımıza imkan verdi. Bundan əlavə, birbaşa büdcəyə çatan neft gəlirləri hesabına iri infrastruktur layihələri icra olundu. Bura su, elektrik enerjisi, qaz təchizatı, yolların bərpası, yeni yolların salınması və sair layihələr aiddir. Digər tərəfdən, Neft Fondundan Azərbaycanın neft-qaz sektorunda həyata keçirilən böyük layihələrdə dövlətin payı maliyyələşdirildi: Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəməri, Bakı-Ərzurum qaz kəməri çəkildi, indi TANAP, TAP layihələri - Cənub Qaz Dəhlizinin maliyyələşməsi həyata keçirilir. Neft gəlirləri hesabına həmçinin böyük regional əhəmiyyəti olan Bakı-Tiflis-Qars dəmiryol xətti çəkildi. Zaman göstərir ki, bu kimi layihələr vəsaitlər özünü doğruldur, onlara ayrılan vəsaitlər isə artıqlaması ilə geri qayıdır. Məsələn, Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəmərinə Neft Fondundan xərclənən vəsaitlər tam geri qayıtdı. Yəni əldə olunan gəlirlərin hamısının səmərəsiz istifadə olunduğunu söyləmək böyük haqsızlıq olar. Amma müəyyən hissənin səmərəsiz istifadə olunduğunu, bəzi məmruların fəaliyyəti nəticəsində korrupsiyaya uğradığını da danmaq olmaz.”

Millət vəkilinin fikrincə, bundan sonrakı dövrdə Azərbaycan gəlirlərin qorunub-saxlanmasına diqqəti çoxaltmalıdır: “Neft daimi deyil, onun tükənəcəyi dövrə hazır olmalıyıq. Buna görə də gəlirlərin hamısını xərcləyib qurtarmaq olmaz. Dövlət də buna çalışır və çalışmalıdır ki, neft gəlirlərindən gələcək nəsillər də yararlana bilsin. Bu baxımdan, mən məcbur qalmağımıza baxmayaraq, Neft Fondundan dövlət büdcəsinə transfertin artırılmasının tərəfdarı deyiləm. Hesab edirəm ki, bu gəlirlər daha çox beynəlxalq və qoyulan  vəsaitlərin geriyə qaytarılması mümkün olan layihələrə yönəldilməlidir.”

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


GÜNDƏM

design-img

Vernisaj

BP: “2030-cu illərin sonunda neftə tələbat hədsiz yüksələcək”

bitmap-img3

Rakurs

Bir villanın izi ilə … “Kristal CF” şefi haqda şok məlumatlar

bitmap-img3

Seçmələr

“Karqo Şamil”in obyektlərində əməliyyat - Saxlananlar var

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru