Xəbər xətti

25 NOYABR

0:25 Lionel Messi dördüncü dəfə “Qızıl buts” aldı

0:13 Yuxuya nəzarət edən “ağıllı” üzük

0:01 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

24 NOYABR

23:50 Azərbaycan XİN Misirdəki terror aktını pisləyib

23:41 Qazaxıstanda çadradan istifadə qadağan olunur

23:30 Arxiv sənədlərindən çıxarışların verilməsinə görə rüsum ödəniləcək

23:27 Batumidə hotel yanır: 4 nəfər ölüb, 10 nəfər xəsarət alıb - Yenilənib

23:19 Zimbabvenin yeni prezidenti and içdi

23:07 Londonda metroda atışma barədə məlumat təsdiqini tapmayıb

22:59 Gəncədə avtomobil maneəyə çırpılıb - Xəsarət alan var

22:45 London metrosunda silahlı insident baş verib - Yaralanan var

22:34 Bu gün Eyfel-in işıqları söndürüləcək

22:20 Bir ilə 60 kiloqram arıqlayan aktyor: “Bu qədərini gözləmirdim”

22:08 Tramp Ərdoğana zəng etdi: Soçi müzakirəsi...

21:55 Braziliyada ABŞ-ın vitse-konsulu güllə yarası alıb

21:40 Avroliqada həftənin futbolçusu məlum olub

21:27 Batumidə hoteldə yanğın başlayıb, insanlar təxliyə olunur

21:15 “Luqansk Xalq Respublikası”nın rəhbəri istefa verib

21:03 Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisinin qalibi Bakıya gələcək

20:55 Gəncə sakini özünü bıçaqlayıb

20:46 Lukaşenko: “Ölüm hökmünü ləğv etməyə ixtiyarım yoxdur”

20:40 Misirdə məscidə hücum etmiş 15 silahlı məhv edilib

20:27 Şahzadə Diananın oğlu amerikalı aktrisa ilə nişanlanır

20:20 Biliç Premyer Liqa klubunun təklifini rədd etdi

20:12 Prezident İlham Əliyevin Brüsselə işgüzar səfəri başa çatıb

20:04 Hərbi Hava Qüvvələrinin taktiki təlimləri keçirilib

19:57 “Tramp bundan sonra YPG-yə silah verməyəcəklərini konkret bəyan etdi”

19:37 Əli Həsənovun nəvəsi orduda xidmət edib

19:30 Sərdar Ortaç xəstəliyini etiraf etdi

19:23 Tiflis meri maaşından imtina etdi

19:17 Bu rüb smartfonlar üçün 530 milyon panel buraxılıb

19:11 ATƏT PA prezidenti: “Münaqişələr diqqət mərkəzində olmalıdır”

19:06 Misirdə üçgünlük matəm elan olundu

18:59 Avropadakı azərbaycanlılar Brüsseldə aksiya keçirdilər

18:53 Donald Tusk: “Münaqişələr əməkdaşlığa mane olur”

18:47 Azərbaycan prezidenti Misir liderinə başsağlığı verib

18:36 “Aqrolizinq”in nümayəndəliyinin fəaliyyətində nöqsanlar aşkar edilib

18:30 İlham Əliyev Bosniya və Herseqovinanın Rəyasət Heyətinin Sədrini təbrik edib

18:23 “Məzahir Pənahov bu sözləri deməklə səlahiyyət həddini aşıb”

18:16 Türkiyə təyyarəsi Belqradda təcili eniş etdi

18:11 Genişləndirilmiş “Nar” LTE şəbəkəsi artıq bölgələrdə

18:05 “Azərbaycan kişiləri kobud və köhnə fikirlidirlər, türklər kimi romantik deyillər”

17:59 Bakıda evdə 57 yaşlı qadının meyiti tapılıb

17:53 Misirdə məsciddə partlayış nəticəsində ölənlərin sayı 155-ə çatıb - Yenilənib

17:45 Tramp və Ərdoğan arasında telefon danışığı olacaq

17:40 Aİ bütün tərəfdaşlarının ərazi bütövlüyünü və müstəqilliyini dəstəkləyir

17:33 Tramp: “Yaxın Şərqdə mövcudluğumuz böyük səhv idi”

17:26 Yaxın Şərq müharibəyə gedir

17:21 Brüsseldə “Şərq tərəfdaşlığı” sammitinin Bəyannaməsi qəbul olundu

17:16 Ronaldo ən yaxşı seçildi

17:11 İdxal edilən tikinti materiallarına tətbiq ediləcək yeni gömrük rüsumları məlum olub

17:00 Puçdemonun partiyası müstəqillik mübarizəsindən imtina etdi

16:55 Prezident Milli Məclisə layihə təqdim edib

16:51 “2015-2016-cı illərdə Azərbaycanda 43 qadın qətlə yetirilib” - Uilyam Gill

16:46 Azərbaycanda kollektorların fəaliyyəti qanunsuzdur – Palata

16:42 “Qarabağda 265 azərbaycanlı qadın itkin düşüb” - Komitə sədri

16:38 “Ən bahalı yas mərasimlərinə gedəcəm” - Elnarə

16:34 Bələdiyyələrə yeni səlahiyyət verilir

16:30 Bölgələrdə 4G-yə qoşul və Azercell-dən Hədiyyə İnternet qazan!

16:26 “Minsk qrupunun fəaliyyəti bizi qane edir” - Sarkisyan

16:22 İranda zəlzələ: 36 yaralı var

16:18 Uşaqlar arasında xərçəng xəstəliyi artıb

16:14 Merkel Rusiyanın Ermənistan və Azərbaycanla münasibətlərdəki rolu haqda

16:10 Namaz vaxtı məscidi partlatdılar, 50 nəfər öldü

16:06 Prokuror general oğluna 6 il həbs cəzası istədi

16:02 “Fərariyə qız verməyin…” - Əli Həsənovun “analoqsuz” özünüifşası…

15:58 Dövlət Agentliyinin əməkdaşları qəzaya düşüb, ölən və yaralananlar var

15:55 İlham Əliyev Gülnar Rəsulovaya fəxri ad verdi

15:51 Mənsimovun yaxtasındakı erməni, SOCAR-dan oğurladığı yarım milyard dollar

15:47 Puşkinin heykəlinin başını qoparıblar

15:43 Prezident Administrasiyasının əməkdaşına fəxri ad verildi

15:39 Səudiyyə şahzadəsi Xamneyini “Hitler” adlandırdı

15:35 Çinin nəhəng neft korporasiyasının adı korrupsiya qalmaqalında

15:31 Ramiz Məlik niyə Məleykəni məhkəməyə verir?

15:27 ABŞ yanvarda rublu çökdürə bilər

15:23 “Qoca”ya görə həbs edilən polkovnikin yerinə təyinat

15:19 Rusiyada azərbaycanlı biznesmen özünü yandırdı

15:15 Habil Vəliyev və digərlərinin cinayət işi üzrə ibtidai istintaq başa çatıb

15:11 Taekvondoçumuz medalın bir addımlığında büdrədi

15:07 Xorvatiya baş nazirinin müavini Azərbaycana səfərə gələcək

15:03 Ramiz Mehdiyev Patruşevlə görüşdü

14:59 “Nar bağı” Avstraliyada qalib olub

14:56 Azərbaycan və Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri arasında qərargah danışıqları keçirildi

14:52 Bakıda avtobus piyadanı vurub öldürdü

14:48 Sabah Şuşaya gedəcəm – Orxan Fikrətoğlu yazır...

14:44 Britaniyalı nazir: “Bu, Azərbaycan üçün önəmli addımdır”

14:40 Avroliqanın ən yaxşı futbolçusu kim olacaq? - 8 namizəd

14:36 Azərbaycanda ən güclü zəlzələ harada oldu?

14:32 Tereza Mey Rusiya təhlükəsindən danışacaq

14:28 “Bu paltara 400 manat vermişik” - xalq artistləri

14:24 Zimbabvenin yeni prezidenti and içib

14:20 Dağlara 40 sm qar yağıb - Video

14:16 “Niyə əlillərin deputatlığa namizədliyini irəli sürmürsünüz?” - Nazir

14:14 Azad Rəhimovun nazirliyində korrupsiya faktları - Hesablama Palatası açıqladı

14:12 Bakıda içi pulla dolu seyf oğurlanıb

14:08 Azərbaycanda bu şəxslər gəlir vergisindən azad ediləcək - Siyahı

14:04 Siqaret və qəlyan bu məkanlarda da qadağan edilir

14:00 “Onun həbsini Eldar Mahmudov sifariş verib” - General danışdı

13:51 2018-ci ilin büdcəsində “Yol xəritəsi”nin aparıcı rolu varmı?

13:33 Ermənilər Qarabağ üçün 12,5 milyon dollar topladı

13:29 “Aİ Azərbaycan iqtisadiyyatına 21 milyard dollar yatırıb” – Nazir

13:25 İŞİD-in köləsinə çevrilmiş Dilbər Məmmədova: “Atam bizi zorla gətirdi...”

13:21 Pasportların itirilməsinə görə rüsumlar artırılır

13:17 “Beşiktaş” – “Qarabağ” oyununun vaxtı bəlli oldu

13:13 Bakıətrafı ərazilərdə sulu qar yağacaq – Hava proqnozu

13:09 Gürcüstanda elektrik avtomobillər istehsal olunacaq

13:05 İlham Əliyev deputatla bağlı sərəncam verdi

13:01 Maşın oğurlayan şəxsdən narkotik çıxdı

12:59 İrəvanı Bakının zərbəsindən bu silahlar qoruyur - Şevçenko

12:57 “Beşiktaş“ın izi ilə gedəcəyik” - Qurban Qurbanov

12:56 “Bakcell”in dəstəyilə futzal turniri təşkil edilib

12:54 Ərdoğan Əsədlə əməkdaşlığı istisna etməyib

12:50 İnsanla dolu gəmi tapıldı - Yunanıstan sahillərində

12:48 Hərbi xidmətdə olmayıb, heç vaxt işləməyib! – Əli Həsənovun nəvəsinin ilginc anket məlumatları

12:46 Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində “NATO günləri” keçirilib

12:42 Qırğızıstanın yeni prezidenti and içdi

12:40 Azərbaycan ordusunda yeni birləşmələr yaradılır

12:38 Prezident iki rayonla bağlı fərman verəcək

12:34 “Taleyimiz “Qarabağ” üzərindəki qələbədən asılıdır” - Nainqolan

12:30 Aİ və Azərbaycan daha bir layihə həyata keçirir


GÜNDƏM

...

Azərbaycan iki milyard ton neftdən nə əldə etdi?

Tarix 09.11.17, 10:22

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Yenidən qurulan Bakı, 4 sənaye şəhəri, Dövlət Neft Fondu, yollar, kəmərlər...


Dünən Azərbaycan 2 milyardıncı ton neft hasilatını qeyd etdi

Bu münasibətlə ölkə rəhbərliyinin də iştirak etdiyi böyük tədbir düzənləndi. Ən qədim  neft ölkəsi olan Azərbaycan  2 milyard ton neftdən nə qazandı? Bu  sərvətdən qazandığımız qazana biləcəklərimizdən az oldu, yoxsa daha çoxdur? Nəhayət, neftdən əldə etdiyimiz gəlirləri nə qədər səmərəli xərcləyə bildik?

Neft sahəsi üzrə ekspert, Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban deyir ki, suala cavab vermək üçün tarixi bir ekskursa ehtiyac var: “Əvvəla, Çar Rusiyasının işğalında təqribən 70 illik  müddətində Azərbaycan feodalizmdən kapitalizmə keçid və sənayeləşmə dövrünə qədəm qoydu. Bu dövrdə təqribən 300 milyon ton neft hasil ediımişdi. Bakı adında çox kiçik bir yaşayış məskəni - 1850-ci ildə heç 4 min insan belə yaşamırdı, yəni indinin bir alababat kəndinin əhalisindən də az idi, - 50 il sonra əhali sayının artım dinamikasına görə dünyanın 1-ci şəhəri oldu. Əhali sayı 200 min nəfəri keçdi, bir müddət sonra isə müasir kapitalist şəhərinə çevrildi”.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, neftdən təkcə Bakı və Abşeron deyil, ölkənin digər bölgələri də yararlanırdı o zaman: “Çünki ilk infrastruktur layihələri məhz o zamana təsadüf edir. Neft iri sənayeləşmə idi, neft mədəniyyət idi, neft təhsil idi. Bütün bunlar isə özünü daha qabarıq şəkildə Sovet Azərbaycanı dövründə göstərdi. 1920-1991-ci illərdə 1 milyard tondan bir qədər artıq neft hasil edilmişdi ölkədə. Sovet dövründə neftdən Azərbaycana qalan nə oldu? 4 yeni - yoxdan salınan sənaye şəhəri, hamısı da neft sənayesi ilə bağlıdır: Sumqayıt, Mingəçevir, Şirvan (Əli Bayramlı) və Daşkəsən. Bunlardan biri kimya şəhəri idi və neftlə sıx əlaqəli idi. Sonrakı ikisi energetiklər şəhəri idi (Şirvanda həmçinin neft hasil edilirdi) və burada hasil edilən elektrik enerjisinin bir hissəsi neft sənayesinin artan tələbatını ödəmək üçün nəzərdə tutulmuşdu. Daşkəsən isə metallurgiya şəhəri kimi gündəmə gəlmişdi, orada çıxarılan dəmir filizi sonra digər şəhərlərə göndərilərək həmçinin neft sənayesi üçün lazım olan metal avadanlıqlar və konstruksiyaların hazırlanmasında istifadə edilirdi.”

İ.Şabanın fikrincə, Sovet dövründə əldə edilən nailiyyətlər  müstəqillik illərində əldə edilənlərin əvəzini verə biləcək səviyyədə deyil: “1992-1997-ci illərdə Azərbaycanda 700 milyon ton neft və kondensat hasil etməyə nail olmuşuq. Bu qısa müddətdə neft hasilatındakı belə nailiyyətlər, əlbəttə ki, yeni texnologiyaların tətbiqi ilə əlaqədardır. Onlara çıxış isə Azərbaycanın xarici neft şirkətləri ilə əməkdaşlığının nəticəsidir. Bu qədər hasil edilən neftin 460 milyon tonu məhz xarici neft şirkətlərinin payına düşüb müstəqilliyimiz zamanı. Əvəzində təkcə AÇG layihəsindən dövlətin xalis mənfəəti 127 milyard  dollar, büdcənin qazancı 15 milyard dollar(xarici şirkətlərin mənfəət vergisi) və Dövlət Neft Şirkətimizin mənfəəti 5 milyard dollardan artıq olub. Bəs nə əldə etmişik? Ətrafımızda nə var, demək olar ki, yaxşı ”qoxulasaq" hamısından neft gəlirlərinin “iyini” duyarıq. Ona görə də mən heç zaman o fikirlərlə razılaşmamışam ki, neft bu millətin bəlasıdır və ona heç nə çatmayıb. Neftdən bütün ictimai formasiyalarda Azərbaycan bu və digər formada qazanıb. Bu gün də qazanır, sabah da qazanacaq".

Milli Məclisin üzvü, millət vəkili Vahid Əhmədovun sözlərinə görə, Azərbaycanın Dövlət Neft Fondunu yaratması son dərəcə mühüm addımdır: “Bildiyiniz kimi, neft gəlirləri çoxalmağa başladığı ilk dövrdə Maliyyə Nazirliyi yanında Stabilləşmə Fondu yaradılmışdı. Daha sonra isə müstəqil qurum olaraq Dövlət Neft Fondu formalaşdırıldı. Bu fondun yaradılmasını bir neçə baxımdan çox müsbıt qiymətləndirmək olar. Birincisi, Neft Fondu əldə olunan gəlirlərin gələcək nəsillər üçün qorunmasına imkan verir. İkincisi, ölkə üçün problemlərin yarandığı dövrlərdə o Fondun vəsaitlərindən istifadə olunur: qaçqın və məcburi köçkünlərlə bağlı, sonra büdcədə müəyyən çətinliklər yarandıqda vəziyyətdən çıxmağımıza imkan verdi. Bundan əlavə, birbaşa büdcəyə çatan neft gəlirləri hesabına iri infrastruktur layihələri icra olundu. Bura su, elektrik enerjisi, qaz təchizatı, yolların bərpası, yeni yolların salınması və sair layihələr aiddir. Digər tərəfdən, Neft Fondundan Azərbaycanın neft-qaz sektorunda həyata keçirilən böyük layihələrdə dövlətin payı maliyyələşdirildi: Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəməri, Bakı-Ərzurum qaz kəməri çəkildi, indi TANAP, TAP layihələri - Cənub Qaz Dəhlizinin maliyyələşməsi həyata keçirilir. Neft gəlirləri hesabına həmçinin böyük regional əhəmiyyəti olan Bakı-Tiflis-Qars dəmiryol xətti çəkildi. Zaman göstərir ki, bu kimi layihələr vəsaitlər özünü doğruldur, onlara ayrılan vəsaitlər isə artıqlaması ilə geri qayıdır. Məsələn, Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəmərinə Neft Fondundan xərclənən vəsaitlər tam geri qayıtdı. Yəni əldə olunan gəlirlərin hamısının səmərəsiz istifadə olunduğunu söyləmək böyük haqsızlıq olar. Amma müəyyən hissənin səmərəsiz istifadə olunduğunu, bəzi məmruların fəaliyyəti nəticəsində korrupsiyaya uğradığını da danmaq olmaz.”

Millət vəkilinin fikrincə, bundan sonrakı dövrdə Azərbaycan gəlirlərin qorunub-saxlanmasına diqqəti çoxaltmalıdır: “Neft daimi deyil, onun tükənəcəyi dövrə hazır olmalıyıq. Buna görə də gəlirlərin hamısını xərcləyib qurtarmaq olmaz. Dövlət də buna çalışır və çalışmalıdır ki, neft gəlirlərindən gələcək nəsillər də yararlana bilsin. Bu baxımdan, mən məcbur qalmağımıza baxmayaraq, Neft Fondundan dövlət büdcəsinə transfertin artırılmasının tərəfdarı deyiləm. Hesab edirəm ki, bu gəlirlər daha çox beynəlxalq və qoyulan  vəsaitlərin geriyə qaytarılması mümkün olan layihələrə yönəldilməlidir.”

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


GÜNDƏM

design-img

Vernisaj

ATƏT PA prezidenti: “Münaqişələr diqqət mərkəzində olmalıdır”

bitmap-img3

Rakurs

Əli Həsənovun karyerasına təhlükə yaranıb

bitmap-img3

Seçmələr

Türkiyə NATO-dan kənarda nə qədər güclü ola bilər?

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru