Xəbər xətti

23 YANVAR

0:47 Gürcüstan Qış Olimpiadasını keçirmək istəyir

0:34 Kliniki ölümün sirri açılır: Yeni təcrübə…

0:21 Eyzenşteynin evliliyinin sirri: O, nəyi gizlədirdi?

0:11 Coli Breddən ayrılma səbəbini açıqladı - ilk dəfə

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

22 YANVAR

23:59 Kolumbiyada iki ağır yol qəzası baş verib: 18 ölü, 14 yaralı

23:54 Yaxın keçmişini bilməyən gənclər - kimi qınayaq...

23:48 Sumqayıt sakini özünü 16-cı mərtəbədən atmaq istədi

23:43 “Ola bilər ki, heç gəlməyim, deyib sağollaşdı” – “Aprel şəhidi”nin xanımı

23:37 İlham Əliyev “Chevron” şirkətinin vitse-prezidenti ilə görüşüb

23:30 Azərbaycanda hostel biznesinə maraq artıb

23:24 Bəkir Bozdağ: “Bu kimi xəbərlər qara təbliğatdır”

23:16 Azərbaycan Avropa Şurasını qınadı - Ermənistana görə

23:09 ABŞ Türkiyənin Suriyada təhlükəsizlik zonası yaradacağına ümid edir

23:01 Trampın Davosa səfəri sual altındadır

22:54 Cahangir Hacıyevin vəkilləri cəzalandırıldı

22:46 Damla tənqid olunan fotosu haqqında: “Reklam hanı?”

22:39 Almaniya Səudiyyə Ərəbistanına silah ixracını dayandırdı

22:31 Bakıda toy yasa döndü

22:23 “Hər 2 gündə dünyada bir yeni milyarder yaranır” - “Oxfam”

22:15 Gürcüstanda azərbaycanlı məktəbli nadir xəstəlikdən ölüb

22:07 ABŞ-ın “terror torbası”: Türkiyə “Zeytun budağı” ilə onu yırtmağa çalışır

21:59 Prezident Vahid Ələkbərovla görüşüb - Foto

21:53 Yaponiya güclü qar fırtınasına təslim oldu - 250 reys təxirə salındı

21:47 Bakının bu hissəsində dayanacaqların yerlərinin dəyişdirilməsi təklif olunur

21:40 Koreyada hərbçilərin sayı və xidmət müddəti azaldılacaq

21:33 Fəxrəddin Mehdiyevin vəkillik fəaliyyəti dayandırılıb

21:26 Türkiyə ordusu Afrində strateji yüksəkliyi ələ keçirib

21:19 İlham Əliyev Davosda mühüm görüşlər keçirdi - Yenilənib

21:12 Yaqland Azərbaycanda aparılan islahatları yüksək qiymətləndirib

21:10 Əsgəran-Ağdam istiqamətindəki hərbi hissədə işgəncələr və...

21:02 Futbol üzrə dünya çempionatının kuboku Azərbaycana gətiriləcək

20:55 İlhamə Quliyevanın şərəfinə şərab hazırlanıb - Foto

20:48 “Neftçi” böyük hesabla məğlub oldu

20:40 Beşiyində külə dönən körpə: Biləcəridə baş verən yanğın hamını ağlatdı

20:32 Vəkilliyə namizədlər üçün imtahana “buraxılış vərəqələri”nin çapına başlanıldı

20:24 Rusiyada uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsi qadağan oluna bilər

20:16 İngiltərə XİN başçısı: “Türkiyə haqlıdır”

20:09 Çayxanada dəhşət: tanışını qaynar su ilə yandırdı

20:00 Putinin seçkidə səlahiyyətli nümayəndələri arasında azərbaycanlı da var

19:53 Ermənistanın Müdafiə Nazirliyi çöküb

19:46 2017-ci ildə 2878 şəxs həbs olunub

19:39 “Türkiyənin terrorla mübarizə hüququnu tanıyırıq” - ABŞ dövlət katibi

19:31 AŞ baş katibi Azərbaycanda haqqında müsbət rəy verdi

19:23 Azərbaycandan çıxışına blok qoyulan şəxslərin sayı açıqlandı

19:15 Çavuşoğlu Tillersonla görüşəcək - Afrinlə bağlı kritik görüşmə

19:07 Əməliyyat Qərargahı alpinistlərin axtarışı ilə bağlı yeni məlumat yaydı

18:59 Yığmamızın baş məşqçisi vəzifəsindən kənarlaşdırıldı

18:52 Elzanın bacısı: “Vaxt gələcək onu dahi şair kimi qəbul edəcəklər”

18:46 Vergilər Nazirliyi Mübariz Mənsimovun işini araşdırır

18:44 “Rusiya kürdlərə Afrini Əsədin nəzarətinə verməyi təklif edib” - PYD nümayəndəsi

18:36 Gəncədə 80 yaşlı kişi intihar edib

18:29 Ötən il 30 min adam saxlanılıb - 3 mini dilənçidir

18:20 Hərbi Məcəllənin MM-də müzakirəsi gözlənilir

18:12 Kərə yağının gömrük rüsumu azaldıldı… - Qiymətlər yenə düşmədi

18:05 Azərbaycana qanunsuz miqrasiya təşkil edən 15 nəfər saxlanılıb

17:38 Türkiyə və ASO vuruldu: 3 ölü, 15 yaralı

17:22 Bakıda itkin düşən qız tapılıb

17:10 Ərdoğan: “Afrindəki kürdlər bizə təşəkkür edəcəklər”

16:51 Tanınmış alim vəfat etdi

16:42 Rusiya Myanmaya 6 Su-30 qırıcısı verəcək

16:22 Səməd Seyidov AŞPA-nın vitse-prezidenti seçilib

16:11 Qaxda canavarlar fermaya hücum edib, 37 qoyunu parçalayıb

15:57 Ərdoğan: “Afrindən geri çəkilməyəcəyik”

15:51 Bakıda İran vətəndaşının meyiti tapılıb

15:45 Ötən il 38,7 milyon ton neft hasil olunub – SOCAR

15:09 Azərbaycanın lüğət davası: Dilçilik İnstitutu quyuya bir daş atıb...

15:01 AŞPA-nın yeni prezidenti seçildi

14:47 Roma Papasına 350 kiloqramlıq heykəl bağışladılar

14:37 Nardaranda 15 hektarlıq torpağa kim göz dikib?

14:26 “ZEYTUN BUDAĞI” əməliyyatının daha bir sirri :Rusiya-Türkiyə qaz sazişi

14:18 Komadan ayılan deputat 9 saat əməliyyatda qalıb

14:05 Bakıda daha bir sərnişin avtobusu qəzaya uğradı

13:52 Əlbir olub bir dələduz bir notarius ilə... - Abşeronda tikinti şirkətinin başına bu müsibəti gətirdilər

13:28 AŞPA prezidenti vəzifəsinə seçki keçirilməyəcək

13:22 Saratovda ov iti sahibini güllələyərək öldürüb

13:06 Zərdüşt Əlizadədən Fəzail Ağamalıya ironik cavab

13:04 BMT Təhlükəsizlik Şurasındakı Afrin müzakirələrində Rusiya Türkiyəni müdafiə edəcək?

13:00 “19 dəfə terrorra cəhd”: Bəhreynli nazir İranı ittiham etdi

12:50 İki nazir müavini ixtisara düşüb

12:38 “ABŞ-ın Suriyadakı birtərəfli fəaliyyəti Türkiyənin səbrini daşdırdı”

12:11 Bu şəxslərə dərman satmaq qadağan edilir

12:08 Uilyams: “FED bu il uçot dərəcəsini 4 dəfə artıra bilər”

11:48 Mətin Eynullayev vergilər nazirinin müavini təyin edilib

11:33 “Bakcell” şirkəti “AppLab” proqramı üçün layihələrin seçiminə başlayıb

11:21 Deputat Ağalar Vəliyevin biznes imperiyası

11:20 Şəhriyar Məmmədyarov dünya ikincisi oldu

11:11 DTX son illərin ən iri mütəşəkkil qaçaqmalçılığını ifşa etdi - 80 milyon dollar, 5 milyard Rusiya rublu

11:07 Körpələr evinə kimi gedib çıxan mənşəyi naməlum ətlər

10:59 Gəncədə gecə klubunda kütləvi dava olub, 3 nəfər bıçaqlanıb

10:44 BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası Türkiyəyə görə toplanır

10:33 Dərslər nə vaxt başlayır? - RƏSMİ

10:32 Homoseksuallıq xəstəlik deyil, əxlaqsızlıqdır

10:26 Cim Mattis: “Türkiyə ABŞ-ı Suriyada hücumlardan əvvəl xəbərdar edib”

10:15 Aydın Əliyev Biləsuvarda vətəndaşları qəbul edəcək

10:03 Ələt Azad İqtisadi Zonasının maliyyə mənbələri müəyyənləşib

9:59 Sarkisyan Parisdə danışıqlara başlayır

9:54 Manatın məzənnəsi

9:50 ABŞ-dan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə xəyanət- sensasion faktlar

9:46 Ərdoğan “Zeytun budağ”ndan danışdı

9:42 Neft bahalaşdı

9:39 Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yayıb

9:35 Qarabağda ədalətli sülhün tək qarantı - hərbi güc diplomatiyası

9:29 Bu gün Davos İqtisadi forumu başlayır

9:25 Fəzail Ağamalı: “Xudu Məmmədovu Zərdüşt Əlizadə öldürdü”

9:21 Ticarət mərkəzinin önündə bomba partladı

9:17 Ümid sədri: “İstədiyim budur, versinlər, siyasətdən gedək”

9:14 Ölkədə “çürük bank”ların sayı artır

9:10 Qarabağ üçün təhlükəli ssenari - ABŞ Rusiya yolu gedir

9:07 Fazil Məmmədovun Eldar Mahmudov “taktikası”

9:03 Bu gün AŞPA-nın qış sessiyası başlayır

9:00 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

21 YANVAR

21:35 Tillerson türkiyəli və rusiyalı həmkarı ilə Afrin əməliyyatını müzakirə edib

20:34 Saatlıda polis əməkdaşı bıçaqlanıb

20:23 Nazir: “Araz Ağalarova kömək edərdim, amma qanun buna imkan vermir...”

20:00 Saatlıda ağır qəza olub, ölən və yaralananlar var

19:29 Plastik qabların ziyanı

19:09 Çexiya baş nazirinin deputat toxunulmazlığı ləğv edilib

19:00 Suriyanın Afrin bölgəsindən Türkiyəyə 3 raket atılıb, 1 nəfər ölüb, 32 nəfər yaralanıb

18:39 Türkiyədə qar uçqunu iki hərbçinin ölümünə səbəb olub



ANALİZ

...

Ayətullah Sistaninin məqamı uğrunda rəqabət

Tarix 11.11.17, 14:05

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Nəcəfdəki "taxt oyunları"nda iranlı din xadimi ilk gedişlərini edir - Təhlil


Babək Dehqanpişe

“Reuters” (Böyük Britaniya)

Sentyabr ayının əvvəlində yüksək səviyyəli İran rəsmisi və din xadimi Ayətullah Mahmud Haşimi Şahrudi İraqın cənubundakı müqəddəs şəhərə – Nəcəfə gəldi. Onun məiyyətini böyük təhlükəsizlik çənbəri və İslam Respublikasında ən güclü hərbi qüvvəsi olan İnqilab Keşikçilərinin sabiq rəhbəri qoruyurdu.

69 yaşlı Şahrudi rəsmilər, din xadimləri və mədrəsə tələbələri ilə keçən görüşlərlə, şiə dünyasının ən müqəddəs şəhərində – İmam Əlinin məqbərəsi yaxınlığındakı ofisində bir neçə gün keçirdi.

Onun məqsədi İraqdakı ən məşhur şiə din xadimi və ən nüfuzlu adamın – hazırkı və sabiq İraq rəsmilərinin fikrincə, 87 yaşlı Ayətullah Əli Sistaninin əvəzi kimi öz profilini yüksəltmək idi.

İŞİD-ə qarşı mübarizə diqqət mərkəzində olsa da, ölkənin gələcəyi, eyni zamanda, Nəcəfdə baş verən hadisələrdən asılıdır.

Sistaninin yaşı və sağlamlığı ilə əlaqədar davamlı söz-söhbətlər ucbatından onun varisi məsələsi getdikcə daha çox gündəmə gəlir.

İraqlı şiə qrupları Sistanini əvəz edəcək şəxs uğrunda yarışır. Əhalisinin əksəriyyəti şiə olan İran bu məsələdə Şahrudini dəstəkləyir.

Şahrudi Sistani üçün mübahisəli bir varis ola bilər. Nəcəfdəki ali din xadimləri İranın öz təsirini genişləndirməsindən narahatdır və Şahrudiyə, tələbələr arasında dəstəyinə baxmayaraq, hələ müəyyən şübhə ilə baxılır.

Sistani İran siyasətindən məsafə saxladığından bəzi ardıcılları Tehrana yaxın olan əvəzi, yəqin ki, istəməzlər.

Nəcəfdəki mənbələr Sistaninin varisi kimi həssas bir məsələyə dair şərh vermək istəmirlər, amma əvvəllər yüksək vəzifə tutmuş bir iraqlı şəxs “Reuters”-ə bildirib: "İranlılar bu məsələdə əlindən gələni edəcəklər. Çünki bu məsələ yalnız dini deyil, siyasətin bir hissəsi halına gəlib və İraqın taleyini həll edəcək".


Mübahisəli sahələr

İran artıq kürdlərdən aldığı mübahisəli əraziləri şiə rəhbərin hökumətinə qaytarmaqla, İraqdakı təsirini genişləndirib.

İnqilab qvardiyasının xarici əməliyyatlar üzrə məsul şəxsi Qasim Süleymani bəzi kürd rəhbərlərini neftlə zəngin Kərkük kimi ziddiyyətli şəhərlərə dair iddiasını şəxsən həll edib.

Şahrudi və İnqilab Keşikçilərinin KİV-lə əlaqə şöbəsi və Sistaninin ofisindən şərh almaq cəhdləri uğursuzdur.

Əgər İran İraqdakı növbəti ən məşhur şiə din xadimi məsələsinə təsir edə bilərsə, o, illər boyu bu ölkədə hakimiyyətini gücləndirə bilər.

İranın maraqlarını dəstəkləyən Nəcəfdəki ruhani başçı da dünya səviyyəsində şiə müsəlmanların lideri olduğunu iddia edən İranın Ali Rəhbəri Ayətullah Əli Xamneiyə rəqabəti aradan qaldıracaq.



İllərdən bəri İrandan müstəqil bir dini və siyasi baxışı təsdiq edən Sistani şiə cəmiyyətinin rəhbərliyi üçün Xamneiyə ən böyük rəqibdir.

Sistani nadir hallarda cəmiyyətə açıq görünür, amma onun fətvaları milyonlarla ardıcılı üçün müqəddəsdir. Sistaninin İŞİD əleyhinə fətvası terrorçu qrupun 2014-cü ildə Bağdada doğru irəliləməsini qarşısını alıb.

Din xadimi, həmçinin ölkədəki məzhəb şiddətini azaltmaq üçün fətvalardan istifadə edib. Sistani sentyabr ayında müstəqillik referendumundan sonra kürd bölgəsinin ayrılmasına qarşı çıxıb, lakin ötən ay rəsmi Bağdadı kürdləri qorumağa çağırıb.

Sistaninin təsiri olmadan, məzhəblər və şiə qrupları arasında olduğu kimi, iraqlı səlahiyyətlilər və müşahidəçilər arasında didişmə və qarşıdurma ehtimalı yüksəkdir.

"Sistani sadəcə evində oturan yoxsul bir adam deyil. O, milyonlarla insana nəzarət edə bilər, – sabiq iraqlı rəsmi deyib. – Sistanidən sonra çox qanlı bir mübarizə olacaq".

Nəcəfdəki mənbələr Sistaninin ölümünə qədər vəzifəsində qalmasını gözləyir. Şüurlu bir irəliləmə prosesi yoxdur, amma Şahrudi çox sayda şiə, mədrəsə tələbəsi və din xadimlərinin dəstəyini əldə etməli olacaq.

Şahrudi Nəcəfdə yad adam deyil: o bu şəhərdə anadan olub. 1970-ci illərdə Səddam Hüseynin təhlükəsizlik qüvvələri siyasi fəaliyyətinə görə onu həbs edib və işgəncələrə məruz qoyub.

İslam inqilabından sonra İrana köçən Şahrudi 1989-cu ildən, Xamneinin dövründə ən yüksək bürokratik vəzifələrə yüksəlib.

Şahrudi on il İran məhkəmə sisteminin rəhbəri olub və hazırda Məsləhət Şurasının rəhbəridir.

İctimaiyyət qarşısında Şahrudi tez-tez Xamneinin yanında oturur.

Yarışa dəstək

Şahrudinin səfəri Tehranın Sistanini əvəzləyəcək namizədi üçün necə dəstək verməyə çalışdığının yalnız bir əlamətidir.

İnqilab Keşikçiləri ilə əlaqəli bir şirkət hazırda İmam Əli məqbərəsinin genişləndirmək üçün 300 milyon dollara yaxın bir layihə ilə məşğuldur və bu, Səudiyyə Ərəbistandakı Məkkədən sonra müsəlmanların ikinci böyük müqəddəs məkanıdır.

“Atlantik Council”in eksperti Əli Alfone deyir: "Bu layihələr yardım alanlarla Tehran arasına asılılıq yaradır, çünki onlar İraq infrastrukturunu İranın infrastrukturuna inteqrasiya edirlər. Bundan əlavə, bu cür tədbirlər İraqda fəaliyyət göstərən İslam Respublikasının kəşfiyyat şəbəkələri üçün örtüyü təmin edir".

2011-ci ildə Şahrudi Nəcəfdə ofis açıb və müşahidəçilərin dediyinə görə, bu, İran nüfuzunu artırmağa bir cəhddir.

"Bu, təxribati hərəkət idi", – təsbit edilməməsini istəməyən və şiə din adamları ilə yaxşı tanış olan bir iraqlı analitik deyir.

Şahrudi sonradan Bağdad və Kərbəlada ofislər açıb. Nəcəfdə İraq rəsmiləri və ruhani mənbələrinə görə, o, minlərlə mədrəsə tələbəsinə təqaüd verir.

Tələbələrin dəstəyini almaq üçün mərcə olan ali ruhanilər həmişə onlara təqaüd ödəyirlər.

"İran Sistanidən sonrakı prosesə tələbələr vasitəsilə təsir göstərməyə çalışır". Bunu İraqdakı bir qərbli diplomat deyir.

Sistani şiə din adamlarının əsas sponsorudur, İraqda və digər yerlərdə onlara milyonlarla dollar dəyir. Onun oğlu Məhəmməd Rza ofisin maliyyə və inzibati işlərinə nəzarət edir.

Atası Məhəmməd Rzanı varis təyin edə bilər, amma müşahidəçilər deyirlər ki, dini cübbənin ailə üzvünə keçməsi mötəbər ehtimal kimi görünmür.

Nəcəfdə Sistanini əvəz edə biləcək daha üç mərcə var, lakin onlar qocadır, ruhani mənbələrə və İraq rəsmilərinə görə, açıq-aydın öndər yoxdur.



Nəcəf mərcələrindən birinin oğlu olan Şeyx Əli Nəcəfi bildirib ki, "bu prosedur üçün qərar qəbul etmək tezdir”.

İraqda olarkən, Şahrudi Bağdadda baş nazir Heydər İbadini ziyarət edib. İraq rəsmiləri Sistaninin Nəcəfdə onunla görüşməkdən imtina etdiyini deyir, lakin iranlıların iddiadan asanlıqla imtina etməsi gözlənilmir. (tərcümə: Strateq.az)

pia.az











Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

İngiltərə XİN başçısı: “Türkiyə haqlıdır”

bitmap-img3

Rakurs

Deputat Ağalar Vəliyevin biznes imperiyası

bitmap-img3

Seçmələr

Fazil Məmmədovun ətrafında müəmmalı sükut

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru