Xəbər xətti

20 APREL

0:59 “İstanbullu gəlin”də gözlənilməz ayrılıq

0:47 “Milan”ı UEFA-dan cəza gözləyir

0:34 “WhatsApp” qrup idarəçilərinə əlavə səlahiyyət verildi

0:21 PSJ özünə Çindən tərəfdaş tapdı

0:13 “Amazon” şirkəti öz brauzerini təqdim etdi

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

19 APREL

23:59 Erməni əsgərləri maykasız və tumansızdır-Paşinyan ordunu ifşa etdi

23:56 Lənkəranda evdə partlayış: ağır yaralı var

23:54 Müxalifətdən erməni prezidentin dialoq təklifinə reaksiya-şərt var

23:48 Cəlilabadda kütləvi dava baş verib

23:42 Bakıda canavar itləri parçaladı - Video

23:36 Quba rayonunda zəlzələ olub

23:30 Ermənistan müxalifəti yenidən Yerevan küçələrini bağlayacaq

23:24 Özü-özünü bıçaqladı

23:18 Türkiyə parlamenti erkən seçkilərin keçirilməsi haqqında qərarı təsdiqlədi

23:12 Tanınmış cərrahdan tibb sektorunu silkələyəcək açıqlamalar

23:06 “Qarabağ”ın oyununun vaxtı dəyişdirildi

23:00 Ermənistan müxalifəti məmurları aksiyalara cağırdı

22:55 İraq Suriyanı bombaladı

22:49 Azərbaycanlı milyarder Özbəkistanda zavod açdı

22:46 “RAHAT” marketdən oğurluq: Oğru cinayət başında yaxalandı - Video

22:43 Yaponiya Rusiyadan 4 adanı tələb edir

22:37 Dünyanın ilk ticarət “hyperloop” xətti çəkilir

22:31 Rusiya milyarderi arasında azərbaycanlılar da var

22:25 Xəstə özünü 6-cı mərtəbədən atdı - Video

22:19 ATƏT-in Daimi Şurasında DTİHB-nin hesabatına etiraz edildi

22:13 İlham Əliyevin ünvanına təbriklər gəlməkdə davam edir

22:07 Mafioz həbsdən buraxılmağa görə restoranda ziyafət verdi və həbs olundu

22:01 Türkiyədə iki deputatın mandatı əlindən alındı

21:56 “Koroğlu”nun qarşısını kəsən əjdahanın sonu çatır - Fotolar

21:50 Kann festivalı bu filmlə bağlanacaq

21:44 Çaylarda biogen maddələr normadan artıqdır

21:38 Sumqayıtda mənzildə yaşlı qadın meyiti aşkar olunub

21:32 “Zəngəzur” sənədli filmi sosial şəbəkələrdə də paylaşıldı

21:26 Rusiya ABŞ-dan təzminat istəyir

21:20 Almaniya Prezidenti Azərbaycan Prezidentini təbrik edib

21:14 NASA “planet ovçusu“ peykini yola saldı

21:08 Armen Sarkisyan aksiya iştirakçılarını dialoqa çağırıb

21:02 Avropa Parlamenti Mark Sukerberqi dinləmək istəyir

20:57 “Barselona”nın Umtiti planı - 250 milyon avro

20:51 Çində böyük kriptovalyuta dələduzluğunun üstü açılıb

20:45 Tovuzda 2-ci qrup əlil özünü asdı

20:39 “Səfərə getməyə razılıq verdik” - Qurban Qurbanov

20:33 Avropa Komissiyasının prezidenti İlham Əliyevi təbrik edib

20:27 “Ərim deyirdi ki, hicab bağla, mən də ayrıldım” - Leyla

20:21 Ermənistanda həbs edilən müxalifətçilərin sayı 100-ə çatıb - Canlı

20:15 Əkrəm Həsənov: “Problemli kreditlər BOKT-larda da var”

20:09 “Ali Baş Komandan əmr verəcəyi halda…” - Şair Ramaldanov

20:03 Ermənistanda nümayişçilərlə polislər arasında toqquşma - Saxlanılanlar var

19:58 Samir Şərifov “Expo 2025”in ev sahibliyinin xərci barədə

19:54 “Müstəntiq mənə pul, ev təklif edir…” - “Alışanov işi”ndə ilginc bəyanat

19:52 Koreya lideri Əliyevi təbrik etdi

19:46 Kubokun finalına cəzalı duruma düşənlər

19:40 Bakıda tozun miqdarı 26 faizə düşüb

19:34 Derbidə bomba partladı

19:28 Kubanın yeni rəhbərinin adı məlum oldu

19:22 Cəlilabadda 16 yaşlı məktəbli qız intihar edib

19:16 XİN: Rusiya və Azərbaycanı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bağlayır

19:10 Stepan Danielyan: “Məmurlar da Sərkisyana inamını itirib”

19:04 Raket və artilleriya bölmələrinin taktiki təlimləri keçirilib - Video

18:59 Hakim generalla polkovnikə güzəşt etmədi

18:57 “Media Klub” yaradılıb

18:53 Üç əsrin insanı öldü: heç bir qohumu həyatda deyil

18:47 Prezident İlham Əliyev ilk rəsmi səfərini Türkiyəyə edəcək

18:41 Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir

18:35 400 minlik toy edən lift müdirinin qızı məhkəmədə dindiriləcək

18:29 NATO generalların Bakı görüşü barədə məlumat yayıb

18:23 Qonşusunun evini talayan şəxs tutuldu

18:17 Prezident Bakı Nəqliyyat Agentliyinin İdarə Heyətinə sədr təyin edib

18:11 “Prezidentin fərmanı 8800 ailəyə şamil ediləcək” - Nazir

18:05 General oğlunun məhkəməsində şahid 200 manat cərimələnib

18:00 AZAL Səudiyyə və Monteneqro istiqamətində yeni reyslər açır

17:55 Daha 18 qanun dəyişəcək – Siyahı

17:49 Bakı və Abşeronda tozun miqdarı nisbətən aşağı düşüb

17:44 Nazim məhkəmənin qərarına etiraz etdi

17:38 Leyla Əliyevanın kitabı Tehranda nəşr olunub

17:33 Günəş sistemindən kənar planetlərin axtarışı üçün fəzaya teleskop göndərildi

17:29 “Həbsim qurama idi…” – Gülər Əhmədova keçmişin sirrini açır

17:24 Dollar sabah neçəyə olacaq?

17:20 Polşa prezidenti İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib

17:15 Azərbaycanın AÇG və Şahdəniz üzrə gəlirləri açıqlanıb

17:10 “İndi də məmurların “saxladıqları” qadınlar özbaşınalıq edir” - Deputat

17:05 İsrail səfirliyində Eynulla Fətullayevlə təhlükəsizlik əməkdaşları arasında qarşıdurma

17:00 “Mənzil bazarındakı qiymətlər aztəminatlı ailələrin imkanlarına uyğun deyil”

16:55 “Əsgərə məktub” layihəsi Tərtərdə

16:50 Gerasimovla Skaparotti Bakıda görüşdü

16:43 Yunanıstan və Türkiyə müharibəyə doğru gedir

16:35 Şamaxı rayonunda hesabat yığıncağı keçirilib

16:30 “Çelsi”nin futbolçusuna sərt cəza

16:25 Türkiyədə sorğu keçirilib: Ərdoğan 55.6 faizlə liderdir… – AKP açıqladı

16:20 “Aliment fondunun yaradılması qaçılmaz zərurətdir”

16:15 Respublika Narkoloji Mərkəzin direktoru vəzifəsindən azad edildi

16:10 Bakıda 3 azyaşlı yanğından xilas edildi - Yenilənib

16:05 Tovuz sakini özünü asıb

16:00 “Sosial şəbəkələrdən istifadənin hüquqi tənzimlənməsinə ehtiyac var”

15:56 Gülüstan Əliyeva əsəbiləşdi

15:52 İsrail ABŞ-ın Suriyada müharibəyə cəlb olunmasında niyə maraqlıdır?

15:47 Rusiya ABŞ-a qarşı hərəkətə keçdi – Kompensasiya tələbi qaldırıldı

15:44 “Apple” iki SİM-kartlı “iPhone” buraxacaq

15:41 Ermənistanda kütləvi həbslər davam edir – Daha 100 nəfər saxlanıldı

15:30 Əfqanıstandakı sülhməramlılarımızın bir qrupu vətənə qayıdıb

15:25 “Koroğlu” stansiyasının giriş-çıxışlarından biri müvəqqəti bağlanacaq

15:20 DİM Azərbaycan dili fənnindən test imtahanı keçirəcək

15:07 Hollivud ulduzu İlham Əliyevi təbrik etdi

15:03 Prezident İlham Əliyev Corc Buşa başsağlığı verib

14:57 Ağ evdə müzakirə: Suriyadan çəkilməli, yoxsa qalmalı?

14:53 “İqtidar komandasında yeniliklər olacaq” – Deputat

14:46 “Suriyada 1 ay öncə ruslarla çox amansız döyüşümüz oldu” – Tramp

14:40 Salyanda 5 kiloqram narkotiklə tutulan narkobaron necə azad olunub?

14:35 Ötən il Azərbaycanda 37 618 abort icra edilib

14:30 Bakıda yaşayış binası yanır

14:25 Yerevanda etirazçılar ABŞ səfirliyinə doğru hərəkət edir

14:20 Azərbaycan” Nəşriyyatı “Azərsu” ASC-ni məhkəməyə verdi

14:18 Səhiyyə Nazirliyi bu il baş vermiş ana ölümlərinin sayını açıqlayıb

14:13 “Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev

14:08 “Hüquq müdafiəçisi üç polis əməkdaşına xəsarət yetirib” - DİN

14:04 Prezident NATO-nun Avropada Müttəfiq Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı ilə görüşüb

13:32 “Faytonçu Nazim” məhkəməni uduzdu

13:27 Şəmkir-Gədəbəy yolunda ağır qəza: Yaralılar var

13:25 “Erkən nikah milli ailə dəyərlərimizə ziddir!”



ANALİZ

...

Ayətullah Sistaninin məqamı uğrunda rəqabət

Tarix 11.11.17, 14:05

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Nəcəfdəki "taxt oyunları"nda iranlı din xadimi ilk gedişlərini edir - Təhlil


Babək Dehqanpişe

“Reuters” (Böyük Britaniya)

Sentyabr ayının əvvəlində yüksək səviyyəli İran rəsmisi və din xadimi Ayətullah Mahmud Haşimi Şahrudi İraqın cənubundakı müqəddəs şəhərə – Nəcəfə gəldi. Onun məiyyətini böyük təhlükəsizlik çənbəri və İslam Respublikasında ən güclü hərbi qüvvəsi olan İnqilab Keşikçilərinin sabiq rəhbəri qoruyurdu.

69 yaşlı Şahrudi rəsmilər, din xadimləri və mədrəsə tələbələri ilə keçən görüşlərlə, şiə dünyasının ən müqəddəs şəhərində – İmam Əlinin məqbərəsi yaxınlığındakı ofisində bir neçə gün keçirdi.

Onun məqsədi İraqdakı ən məşhur şiə din xadimi və ən nüfuzlu adamın – hazırkı və sabiq İraq rəsmilərinin fikrincə, 87 yaşlı Ayətullah Əli Sistaninin əvəzi kimi öz profilini yüksəltmək idi.

İŞİD-ə qarşı mübarizə diqqət mərkəzində olsa da, ölkənin gələcəyi, eyni zamanda, Nəcəfdə baş verən hadisələrdən asılıdır.

Sistaninin yaşı və sağlamlığı ilə əlaqədar davamlı söz-söhbətlər ucbatından onun varisi məsələsi getdikcə daha çox gündəmə gəlir.

İraqlı şiə qrupları Sistanini əvəz edəcək şəxs uğrunda yarışır. Əhalisinin əksəriyyəti şiə olan İran bu məsələdə Şahrudini dəstəkləyir.

Şahrudi Sistani üçün mübahisəli bir varis ola bilər. Nəcəfdəki ali din xadimləri İranın öz təsirini genişləndirməsindən narahatdır və Şahrudiyə, tələbələr arasında dəstəyinə baxmayaraq, hələ müəyyən şübhə ilə baxılır.

Sistani İran siyasətindən məsafə saxladığından bəzi ardıcılları Tehrana yaxın olan əvəzi, yəqin ki, istəməzlər.

Nəcəfdəki mənbələr Sistaninin varisi kimi həssas bir məsələyə dair şərh vermək istəmirlər, amma əvvəllər yüksək vəzifə tutmuş bir iraqlı şəxs “Reuters”-ə bildirib: "İranlılar bu məsələdə əlindən gələni edəcəklər. Çünki bu məsələ yalnız dini deyil, siyasətin bir hissəsi halına gəlib və İraqın taleyini həll edəcək".


Mübahisəli sahələr

İran artıq kürdlərdən aldığı mübahisəli əraziləri şiə rəhbərin hökumətinə qaytarmaqla, İraqdakı təsirini genişləndirib.

İnqilab qvardiyasının xarici əməliyyatlar üzrə məsul şəxsi Qasim Süleymani bəzi kürd rəhbərlərini neftlə zəngin Kərkük kimi ziddiyyətli şəhərlərə dair iddiasını şəxsən həll edib.

Şahrudi və İnqilab Keşikçilərinin KİV-lə əlaqə şöbəsi və Sistaninin ofisindən şərh almaq cəhdləri uğursuzdur.

Əgər İran İraqdakı növbəti ən məşhur şiə din xadimi məsələsinə təsir edə bilərsə, o, illər boyu bu ölkədə hakimiyyətini gücləndirə bilər.

İranın maraqlarını dəstəkləyən Nəcəfdəki ruhani başçı da dünya səviyyəsində şiə müsəlmanların lideri olduğunu iddia edən İranın Ali Rəhbəri Ayətullah Əli Xamneiyə rəqabəti aradan qaldıracaq.



İllərdən bəri İrandan müstəqil bir dini və siyasi baxışı təsdiq edən Sistani şiə cəmiyyətinin rəhbərliyi üçün Xamneiyə ən böyük rəqibdir.

Sistani nadir hallarda cəmiyyətə açıq görünür, amma onun fətvaları milyonlarla ardıcılı üçün müqəddəsdir. Sistaninin İŞİD əleyhinə fətvası terrorçu qrupun 2014-cü ildə Bağdada doğru irəliləməsini qarşısını alıb.

Din xadimi, həmçinin ölkədəki məzhəb şiddətini azaltmaq üçün fətvalardan istifadə edib. Sistani sentyabr ayında müstəqillik referendumundan sonra kürd bölgəsinin ayrılmasına qarşı çıxıb, lakin ötən ay rəsmi Bağdadı kürdləri qorumağa çağırıb.

Sistaninin təsiri olmadan, məzhəblər və şiə qrupları arasında olduğu kimi, iraqlı səlahiyyətlilər və müşahidəçilər arasında didişmə və qarşıdurma ehtimalı yüksəkdir.

"Sistani sadəcə evində oturan yoxsul bir adam deyil. O, milyonlarla insana nəzarət edə bilər, – sabiq iraqlı rəsmi deyib. – Sistanidən sonra çox qanlı bir mübarizə olacaq".

Nəcəfdəki mənbələr Sistaninin ölümünə qədər vəzifəsində qalmasını gözləyir. Şüurlu bir irəliləmə prosesi yoxdur, amma Şahrudi çox sayda şiə, mədrəsə tələbəsi və din xadimlərinin dəstəyini əldə etməli olacaq.

Şahrudi Nəcəfdə yad adam deyil: o bu şəhərdə anadan olub. 1970-ci illərdə Səddam Hüseynin təhlükəsizlik qüvvələri siyasi fəaliyyətinə görə onu həbs edib və işgəncələrə məruz qoyub.

İslam inqilabından sonra İrana köçən Şahrudi 1989-cu ildən, Xamneinin dövründə ən yüksək bürokratik vəzifələrə yüksəlib.

Şahrudi on il İran məhkəmə sisteminin rəhbəri olub və hazırda Məsləhət Şurasının rəhbəridir.

İctimaiyyət qarşısında Şahrudi tez-tez Xamneinin yanında oturur.

Yarışa dəstək

Şahrudinin səfəri Tehranın Sistanini əvəzləyəcək namizədi üçün necə dəstək verməyə çalışdığının yalnız bir əlamətidir.

İnqilab Keşikçiləri ilə əlaqəli bir şirkət hazırda İmam Əli məqbərəsinin genişləndirmək üçün 300 milyon dollara yaxın bir layihə ilə məşğuldur və bu, Səudiyyə Ərəbistandakı Məkkədən sonra müsəlmanların ikinci böyük müqəddəs məkanıdır.

“Atlantik Council”in eksperti Əli Alfone deyir: "Bu layihələr yardım alanlarla Tehran arasına asılılıq yaradır, çünki onlar İraq infrastrukturunu İranın infrastrukturuna inteqrasiya edirlər. Bundan əlavə, bu cür tədbirlər İraqda fəaliyyət göstərən İslam Respublikasının kəşfiyyat şəbəkələri üçün örtüyü təmin edir".

2011-ci ildə Şahrudi Nəcəfdə ofis açıb və müşahidəçilərin dediyinə görə, bu, İran nüfuzunu artırmağa bir cəhddir.

"Bu, təxribati hərəkət idi", – təsbit edilməməsini istəməyən və şiə din adamları ilə yaxşı tanış olan bir iraqlı analitik deyir.

Şahrudi sonradan Bağdad və Kərbəlada ofislər açıb. Nəcəfdə İraq rəsmiləri və ruhani mənbələrinə görə, o, minlərlə mədrəsə tələbəsinə təqaüd verir.

Tələbələrin dəstəyini almaq üçün mərcə olan ali ruhanilər həmişə onlara təqaüd ödəyirlər.

"İran Sistanidən sonrakı prosesə tələbələr vasitəsilə təsir göstərməyə çalışır". Bunu İraqdakı bir qərbli diplomat deyir.

Sistani şiə din adamlarının əsas sponsorudur, İraqda və digər yerlərdə onlara milyonlarla dollar dəyir. Onun oğlu Məhəmməd Rza ofisin maliyyə və inzibati işlərinə nəzarət edir.

Atası Məhəmməd Rzanı varis təyin edə bilər, amma müşahidəçilər deyirlər ki, dini cübbənin ailə üzvünə keçməsi mötəbər ehtimal kimi görünmür.

Nəcəfdə Sistanini əvəz edə biləcək daha üç mərcə var, lakin onlar qocadır, ruhani mənbələrə və İraq rəsmilərinə görə, açıq-aydın öndər yoxdur.



Nəcəf mərcələrindən birinin oğlu olan Şeyx Əli Nəcəfi bildirib ki, "bu prosedur üçün qərar qəbul etmək tezdir”.

İraqda olarkən, Şahrudi Bağdadda baş nazir Heydər İbadini ziyarət edib. İraq rəsmiləri Sistaninin Nəcəfdə onunla görüşməkdən imtina etdiyini deyir, lakin iranlıların iddiadan asanlıqla imtina etməsi gözlənilmir. (tərcümə: Strateq.az)

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

“Koroğlu”nun qarşısını kəsən əjdahanın sonu çatır - Fotolar

bitmap-img3

Rakurs

“Lider” şirkətindən mal əti salosu fırıldağı - Foto

bitmap-img3

Seçmələr

Ramiz Mehdiyev kadr siyasətindən yazdı

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru