Xəbər xətti

19 APREL

19:22 Cəlilabadda 16 yaşlı məktəbli qız intihar edib

19:16 XİN: Rusiya və Azərbaycanı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bağlayır

19:10 Stepan Danielyan: “Məmurlar da Sərkisyana inamını itirib”

19:04 Raket və artilleriya bölmələrinin taktiki təlimləri keçirilib - Video

18:59 Hakim generalla polkovnikə güzəşt etmədi

18:57 “Media Klub” yaradılıb

18:53 Üç əsrin insanı öldü: heç bir qohumu həyatda deyil

18:47 Prezident İlham Əliyev ilk rəsmi səfərini Türkiyəyə edəcək

18:41 Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir

18:35 400 minlik toy edən lift müdirinin qızı məhkəmədə dindiriləcək

18:29 NATO generalların Bakı görüşü barədə məlumat yayıb

18:23 Qonşusunun evini talayan şəxs tutuldu

18:17 Prezident Bakı Nəqliyyat Agentliyinin İdarə Heyətinə sədr təyin edib

18:11 “Prezidentin fərmanı 8800 ailəyə şamil ediləcək” - Nazir

18:05 General oğlunun məhkəməsində şahid 200 manat cərimələnib

18:00 AZAL Səudiyyə və Monteneqro istiqamətində yeni reyslər açır

17:55 Daha 18 qanun dəyişəcək – Siyahı

17:49 Bakı və Abşeronda tozun miqdarı nisbətən aşağı düşüb

17:44 Nazim məhkəmənin qərarına etiraz etdi

17:38 Leyla Əliyevanın kitabı Tehranda nəşr olunub

17:33 Günəş sistemindən kənar planetlərin axtarışı üçün fəzaya teleskop göndərildi

17:29 “Həbsim qurama idi…” – Gülər Əhmədova keçmişin sirrini açır

17:24 Dollar sabah neçəyə olacaq?

17:20 Polşa prezidenti İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib

17:15 Azərbaycanın AÇG və Şahdəniz üzrə gəlirləri açıqlanıb

17:10 “İndi də məmurların “saxladıqları” qadınlar özbaşınalıq edir” - Deputat

17:05 İsrail səfirliyində Eynulla Fətullayevlə təhlükəsizlik əməkdaşları arasında qarşıdurma

17:00 “Mənzil bazarındakı qiymətlər aztəminatlı ailələrin imkanlarına uyğun deyil”

16:55 “Əsgərə məktub” layihəsi Tərtərdə

16:50 Gerasimovla Skaparotti Bakıda görüşdü

16:43 Yunanıstan və Türkiyə müharibəyə doğru gedir

16:35 Şamaxı rayonunda hesabat yığıncağı keçirilib

16:30 “Çelsi”nin futbolçusuna sərt cəza

16:25 Türkiyədə sorğu keçirilib: Ərdoğan 55.6 faizlə liderdir… – AKP açıqladı

16:20 “Aliment fondunun yaradılması qaçılmaz zərurətdir”

16:15 Respublika Narkoloji Mərkəzin direktoru vəzifəsindən azad edildi

16:10 Bakıda 3 azyaşlı yanğından xilas edildi - Yenilənib

16:05 Tovuz sakini özünü asıb

16:00 “Sosial şəbəkələrdən istifadənin hüquqi tənzimlənməsinə ehtiyac var”

15:56 Gülüstan Əliyeva əsəbiləşdi

15:52 İsrail ABŞ-ın Suriyada müharibəyə cəlb olunmasında niyə maraqlıdır?

15:47 Rusiya ABŞ-a qarşı hərəkətə keçdi – Kompensasiya tələbi qaldırıldı

15:44 “Apple” iki SİM-kartlı “iPhone” buraxacaq

15:41 Ermənistanda kütləvi həbslər davam edir – Daha 100 nəfər saxlanıldı

15:30 Əfqanıstandakı sülhməramlılarımızın bir qrupu vətənə qayıdıb

15:25 “Koroğlu” stansiyasının giriş-çıxışlarından biri müvəqqəti bağlanacaq

15:20 DİM Azərbaycan dili fənnindən test imtahanı keçirəcək

15:07 Hollivud ulduzu İlham Əliyevi təbrik etdi

15:03 Prezident İlham Əliyev Corc Buşa başsağlığı verib

14:57 Ağ evdə müzakirə: Suriyadan çəkilməli, yoxsa qalmalı?

14:53 “İqtidar komandasında yeniliklər olacaq” – Deputat

14:46 “Suriyada 1 ay öncə ruslarla çox amansız döyüşümüz oldu” – Tramp

14:40 Salyanda 5 kiloqram narkotiklə tutulan narkobaron necə azad olunub?

14:35 Ötən il Azərbaycanda 37 618 abort icra edilib

14:30 Bakıda yaşayış binası yanır

14:25 Yerevanda etirazçılar ABŞ səfirliyinə doğru hərəkət edir

14:20 Azərbaycan” Nəşriyyatı “Azərsu” ASC-ni məhkəməyə verdi

14:18 Səhiyyə Nazirliyi bu il baş vermiş ana ölümlərinin sayını açıqlayıb

14:13 “Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev

14:08 “Hüquq müdafiəçisi üç polis əməkdaşına xəsarət yetirib” - DİN

14:04 Prezident NATO-nun Avropada Müttəfiq Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı ilə görüşüb

13:32 “Faytonçu Nazim” məhkəməni uduzdu

13:27 Şəmkir-Gədəbəy yolunda ağır qəza: Yaralılar var

13:25 “Erkən nikah milli ailə dəyərlərimizə ziddir!”

13:23 Bu gün və sabah Bakının əsas yollarında hərəkət məhdudlaşdırılacaq

13:19 Duyğularını təmizlə...

13:15 Bakıda oğurluqla məşğul olanlar tutuldu

13:11 Kəmaləddin Heydərov Atom Enerjisi Agentliyinin rəhbəri ilə görüşüb

13:07 Rusiya və ABŞ generalları yenidən Bakıdadır

13:03 Ermənistanda aksiya zamanı jurnalist döyüldü

12:58 “Aygün Kazımovaya oxşamaq istəmişik” - Pişik Günel

12:54 Qurban Qurbanov: “Futbol həmişə sürprizlərlə doludur”

12:49 Qırğızıstan hökuməti istefaya göndərildi

12:45 “Rahat” marketlər şəbəkəsi: “Yazılanlar doğru deyil”

12:41 Sərkisyan İrəvana xüsusi dəstə yeritdi – Video

12:37 Yağış yağacaq, temperatur 4-8 dərəcə enəcək - Xəbərdarlıq

12:33 ETSN: Bakı və Abşeron yarımadasında tozun miqdarı normadan 37 faiz yuxarıdır

12:28 Rusiyalı hərbi ekspertdən müharibə anonsu

12:24 DİM: Ali məktəblərə qəbulla bağlı hazırlıq kursları təşkil etmirik

12:19 Elçin Şıxlı: “Arada bir neçə nəfərin başı gedəcək”

12:15 “İran Suriyadan çıxmasa, onunla müharibə qaçılmaz olacaq” – İsrailli general

12:11 Azərbaycanda dələduzluq edən şəxs İnterpol xətti ilə axtarılır

12:07 Azərbaycanda din xadimlərinə maddi dəstək veriləcək

12:03 “Forbes”: Vahid Ələkbərov 16,4 mlrd. dollarlıq sərvətlə Rusiyanın 4-cü ən varlı iş adamıdır

11:59 Bakı sakinindən 5 kq narkotik götürülüb

11:55 Amaliya Pənahovanın yeni görünüşü təəccübləndirdi – Foto

11:51 Ombudsmanın hesabatı aprelin 24-də Milli Məclisdə müzakirəyə çıxarılacaq

11:47 Qardaşını və oğlunu şəhid verən yeganə Xalq yazıçımız

11:43 Hacıqabulda yük maşını aşdı, 30 ton sement yola dağıldı

11:39 Təhlükəli selfi: Məktəblini cərəyan vurdu

11:35 Yerevanda onlarla müxalifətçi saxlanıldı

11:31 Azərbaycan Gürcüstandan avtomobil idxalını 6 dəfəyə yaxın artırıb

11:27 Məmur olmaq istəyən yaşlı namizədlərin heç biri imtahanda uğur qazana bilməyib

11:23 İranda güclü zəlzələ oldu – 5,9 bal gücündə

11:17 Toy edənlərə xəbərdarlıq

11:13 Merkel Trampa: “Rusiyaya sanksiya dayansın”

11:08 Türk-İran yaxınlaşmasına ərəb baxışı

11:04 Bu gün Şəmkirdə Şəhriyar Məmmədyarov dünya çempionu ilə qarşılaşacaq

11:00 Hindistanda fırtına 18 nəfərin ölümünə səbəb olub

10:54 Moskvada “Quli”yə qarşı müharibə hazırlığı: “Beyləqanski” dəstə yığır

10:49 Orxan Pamuk haqda 6 kitab çıxdı

10:44 Həlak olan və itkin düşən hərbi qulluqçuların ailələrinə 11 min manat ödəniləcək

10:39 Millimiz “Qarabağ” a uduzdu

10:35 Şamaxı və Ağdaşda 10 yaşlı iki məktəblini avtomobil vurub

10:31 Tanınmış türk şairi vəfat etdi

10:27 Dövlət qulluğu imtahanlarında keçid balını toplayanların sayı açıqlanıb

10:22 Aprelin 23-dən rayon qeydiyyatlı avtomobillərin Bakıya girişi məhdudlaşdırılacaq

10:18 ATƏT-in sabiq həmsədri vəfat edib

10:14 30 yaşlı qadını əri bıçaqladı

10:10 İrəvanda etirazların yeni dalğası başladı

10:07 Saatlıda ər arvadını bıçaqlayıb

10:04 “BP-Azərbaycan” ətrafında qalmaqal böyüyür

10:00 Minsk qrupunun fransalı sabiq həmsədri vəfat etdi

9:57 Mövqelərimiz snayper və minaatanlardan atəşə tutulub

9:54 Tramp və Kim Çen Inın görüşü İsveçrədə baş tuta bilər

9:50 Naxçıvana 3 ayda 100 minə yaxın turist gəlib

9:47 Bakıda tozun miqdarı 30 faiz artdı

9:43 Neft bahalaşdı

9:40 Məsud Aşina: “Biz hələ xalq olaraq tarixdə hər şeyi etməmişik”

9:37 Azərbaycan dünyanın yüzdən çox ölkəsi arasında olimpiadaya qatılacaq



ƏDƏBİYYAT

...

Axundov arvadını rusların içki məclisinə aparır – Naməlum kino

Tarix 11.11.17, 12:09

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Kulis.az “Naməlum kino” layihəsində Rza Təhmasibin 1941-ci ildə çəkdiyi “Səbuhi” filmini təqdim edir:


Öncəliklə qeyd edim ki, ekran əsəri Mirzə Fətəli Axundovun həyatından bəhs edir.
 
Əhvalat ondan başlayır ki, Axundov (İsmayıl Dağıstanlı) Tiflisə gedir. O, yolda aşıq Səttarla (Hüseynqulu Sarabski) rastlaşır. Hər ikisi Tiflisə çatanda jandarmanın bir qaçağı Adıgözəlin həbs etdiyinin (Ə.Həsənov) şahidi olur.  Səttar sazda ifasıyla qaçağı  tərənnüm edəndə çar zabiti ilə onların arasında xırda münaqişə yaşanır. Bu epizod filmin məqsədini bəyan edir.
 
Sonra Axundovu Qafqaz canişininin baş dəftərxanasında  görürük. Abbasqulu Ağa Bakıxanov (Ağadadaş Qurbanov) onu rəhbərliyə təqdim edəndə rus dilinin mükəmməl bilməsini qeyd edir.  İdarə rəisi  (Vasili Nikolski) cavabında yüngül kinayə ilə “Tatarlardan savadlı adam çıxdığına məmnunam” deyir.
 
Çətin, təhlükəli illərdə çəkilməsinə rəğmən müəlliflər filmdə cəsarətli mesajlar ötürür.
 
Bu gündən baxanda azərbaycanlıları aşağılayan, müstəqil ölkə kimi görmək istəməyən, ona olsa-olsa ekzotika kimi baxan çar hakimiyyətinin nümayəndələrinin simasında həm rus-sovet, həm indiki Rusiya hakimiyyətinin münasibəti, onun siyasətinin mahiyyətinin dəyişmədiyi görünür.
 
Filmdə maraqlı epziodlar çoxdur. Axundovun “Hacı Qara” və “Lənəkəran xanının vəzirinin sərgüzəştləri” tamaşasının premyerası Tiflisdə geniş, işıqlı zalda baş tutur. Tamaşaçılar arasında məmurların, onların arvadları da iştirak edir. Onlardan biri Axundova yaxınlaşaraq, Sankt Peterburqun adlı-sanlı nəslindən olan arvadının onunla- yəni hər cür yeni ekzotika ilə maraqlandığını deyir. Axundov isə onun bu istəyinə kəskin cavab verir: “Təəssüf ki, Peterburq ekzotikası məni maraqlandırmır.”  
 
Rus elitasından ötrü, onların təbirincə desək, bir tatarla incəsənət, mədəniyyət anlayışı tərs mütənasibdir.
 
Axundov bunları duyur, bilir, amma yenə də sadəlöhvcə çar hakimiyyətinin ədalətsizlik edəcəyinə inanmır.
 
Bir epizodda bu məqam açılır. Qarabağdan kəndlilərin torpağının alınması əmrinin çatdırılması Axundova tapşırılır. O isə əmrdə məsələ ilə bağlı istintaqın aparılacağının əks olunduğunu güman edir.
 
Nəticədə etiraz eləyən kəndlilər güllələnir. Yeri gəlmişkən, filmin ən təsirli səhnələrindən biri güllə yarası almış uşağın ölməsidir. Rejissor onun ölümünə uğurlu bədii həll tapıb. Axundov onu qucağına alır. Kamera uşağın bir parça çörək tutan əlinə fokuslanır. Onun ovcu açılır və çörək yerə düşür.
 
Film Axundovun həyatının vacib detallarını göstərir: əlifba islahatı üçün Türkiyəyə səfəri, ilk tamaşa, xalqın maariflənməsi üçün verdiyi çabalar, mübarizə...
 
Hərçənd, xronoloji ardıcıllıq üzərində qurulan əhvalatın bir sıra epzioldarın infomativ yükü bədii yükündən daha artıq gəlir.
 
Müəlliflər onun şəxsi həyatını da ictimai müstəvidə təqdim edirlər. Şeyx Əli (Kazım Ziya) Tubunu (Leyla Bədirbəyli) təhdid edir ki, o, ərinin yanında qalsa müsəlmanlar evi yandırıb, Axundovu da öldürəcəklər. Tubu ərini təhlükəylə üz-üzə qoymamaq üçün ayrılmaq məcburiyyətində qalır.
 
Bəzi epziodlar isə plakat, çağırış xarakterlidir.
 
Məsələn, Axundovun toyuna çar məmurları ilə yaxınlq edən Şeyx Əli təşrif buyurur. Məclisdə müsəlmanların şərab içməsinin, Axundov arvadını kişi məclisinə gətirərək örtüyünü qaldımasının, rəqs eləməsinin kafirlik, haram olduğunu deyərək məclisi tərk edir. Bu səhnə qadın azadlığına, dinin xürafatından xilasa çağırış kimi işlənib.
 
Kinematoqrafik baxımdan yaddaqalan parçalardan biri aşura, müsəlmanların zəncirdöymə səhnəsidir. Rejissor dinin mollanın əlində alət olduğunu dolğun təsvirlərlə, dəqiq mizanlarla, küt sifətlərə iri planlara vurğu etməklə açır.
 
Filmin əsas məziyyətlərindən biri budur: müəlliflər Axundov vasitəsilə xalqı ətalətdən, kədərdən, bədbinlikdən çırpılıb hərəkətə, mübarizəyə səsləyir. Bir epizodda Axundovun üsyankar Nəsimiyə ruhi bağlantı duyması da təsadüfi deyil. 
 
“Səbuhi” filmi müəyyən çatmayan cəhətlərinə rəğmən Axundovun milli tarixmizdə, ictimai fikirdə yerinin, bu gün də aktuallığının önəmi olduğunu vurğulaya bilir.
 
Deyim ki, 1941-ci ildə, repressiya illərində çəkilən bu film  son donəmlərdə ekranlaşdırılmış, Ramiz Həsənoğlunun Axundovun taleyini anladan keyfiyyətsiz  “Sübhün səfiri” flimindən hər mənada urvatlıdır. Elə Anarın ssenarisi də Mikayı Rəfilinin yazdığı ssenariyə keyfiyyətcə uduzur.
 
Ən əsası “Səbuhi” filmində yaradıcı heyətin səmimiyyətini, yanğısını, sevgisini duyursan.
 
Film rejissor Rza Təhmasibin də, bəstəkar Tofiq Quliyevin də kinoda ilk işidir.
 
Operator Dmitri Feldmandır.
 
Film haqda vikipediyada verilən məlumatda Axundovla Tubu xanımın toyunda Üzeyir Hacıbəyovun "O olmasın, bu olsun" komediyasından musiqi səslənməsi səhv kimi qeyd olunur. Çünki bəstəkar bu əsəri dramaturqun ölümündən 32 il sonra 1910-cu ildə yazıb.
 
Nəzərə almaq lazımdır ki, bu sənədli yox, bədii filmdir, şərtilik normaldır. 

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ƏDƏBİYYAT

design-img

Vernisaj

Polşa prezidenti İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib

bitmap-img3

Rakurs

“Lider” şirkətindən mal əti salosu fırıldağı - Foto

bitmap-img3

Seçmələr

Ramiz Mehdiyev kadr siyasətindən yazdı

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru