Xəbər xətti

26 MAY

18:00 Fransada atışma: ölənlər var

17:52 National Geographic: “Azərbaycan təəccübləndirməyə qadirdir”

17:46 Gürcüstanda müstəqillik günü qeyd olunur

17:41 Ərdoğan: “Rusiya Türkiyəyə 1 milyard dollar təzminat ödəyəcək”

17:35 Yəməndə milli barışıq elan edilir

17:30 İsveçrə millisinin ilkin heyəti açıqlandı

17:24 “Prezident yeni xidməti məhz buna görə yaratdı”

17:19 “ABŞ bazalarına ilk zərbəni biz endirməyəcəyik”

17:13 İtaliyanın dövlət başçısından İlham Əliyevə təbrik

17:08 “Beşiktaş”dan ilk transfer

17:04 Suriyada nöbvəti terror: 2 ölü, 50 yaralı

17:00 1 gündə 21 borclu şəxs tutuldu

16:53 Dövlət Neft Fondu fəaliyyəti dövründən bəri gəlirlərini açıqladı

16:48 Şirvanda 62 yaşlı qadın itkin düşüb

16:42 Türkiyədə tələbələrin avtobusu yandı: 14 yaralı

16:38 Sosial şəbəkədə qadınları şantaj edən şəxs tutulub

16:34 Koreya liderləri yenidən görüşdü

16:30 Qusarda traktor kanala aşdı: 1 ölü

16:26 “Total” şirkəti “Şimal axını-2“ qaz kəməri layihəsində iştirakdan imtina etdi

16:23 Deputat: “Özümü 40 yaşında hiss edirəm”

16:17 Bu şəxslər cinayət məsuliyyətinə cəlb olunacaq

16:12 Qızqaçırma adam oğurluğudurmu?

16:08 “Aynur Dadaşova kiminləsə dava edəndə efirə çıxır”

16:05 Tütün və tütünün sənaye əvəzedicilərinin ixracını 20% artırıb

16:00 Göygöldə yük maşını aşıb: 2 ölü

15:56 Daxili işlər naziri Bərdədə vətəndaşları qəbul edib

15:52 Almeyda yığmadan kənarlaşdırıldı

15:47 Masallıda 16 yaşlı qız itkin düşüb

15:43 Sarkisyan Marqvelaşvilini İrəvana dəvət edib

15:38 Naxçıvanda 5 məhkum əfv olundu

15:35 Azərbaycanlı tələbə özünü öldürdü

15:31 Nazənin onu tənqid edənlərə cavab verdi

15:27 Sabahın hava proqnozu

15:23 Finlandiya prezidentindən təbrik

15:19 ASAN E-gov modeli Cənubi Koreyada təqdim olunub

15:15 Zəncirvari qəzada 19 nəfər öldü

15:12 Bakıda simsiz rabitənin əhatəsi genişləndirilir

15:09 Futbolçular və azarkeşlər hakimi döydülər

15:05 Astarada evdən 25 min oğurlanıb

15:00 Azərbaycanlı gənc təhsil haqqını kazinoda uduzdu və intihar etdi

14:54 Bakıda yol qəzası: ölən və yaralanan var

14:48 “Ədəbiyyat adamı” mükafatı təqdim olundu

14:42 Bakıda yenə nömrəsiz maşınlar şütüyür - Foto

14:36 Astarada polisi silahla hədələyən şəxs saxlanıldı

14:30 Mundialın açılış saatı açıqlandı

14:24 “Ona nə qədər xərc çəkdim” - Nazənin ölən qardaşı haqda

14:18 Kimsəyə sirr deyil, deputatdan başqa…

14:12 Masallıda 16 yaşlı qız itkin düşüb

14:06 83 yaşlı qadın intihara cəhd edib

14:00 Bu müəllimlərin maaşı artacaq

13:47 “Ağır şərtlər altında yoxdan dövlət quruldu” - Şahin Məmmədov

13:44 Nazir sərxoş halda qadınlarla tutuldu - Fotolar

13:38 ““Real Madrid“ güclüdür, amma...” - Klopp meydan oxudu

13:32 Bakıda qadınları rüsvayçılıqla şantaj edən şəxs tutuldu

13:26 Azərbaycanın “İnterpol”a verdiyi Burak Bilgili İstanbulda şirkət açıb

13:20 57 yaşlı aktyor ilk dəfə evləndi

13:14 Bakıya 350 kilo dopinq gətirildi

13:08 “Məcburi köçkünlərin 12 faizi yoxsuldur” - Dövlət Komitəsi

13:02 Azərbaycanda müəllimlərin diaqnostik qiymətləndirilməsinə başlanılıb

12:57 Qəzalı obyektlərdə yaşayan köçkünlərlə bağlı rəy - “Dərhal köçürülməli…”

12:51 AXCP rəhbərliyindən daha 3 nəfər həbs olunub

12:45 Ölən “bomj”un arxasınca son model “Audi”də gəliblər – Bakıda

12:39 Bakıda gecə klubunun qarşısında kütləvi dava olub

12:33 İmperator II Nikolayın varisi Krım körpüsündən keçəcək

12:27 Fransa xarici işlər nazirinin Azərbaycana səfərinin gündəliyi açıqlandı

12:21 63 yaşlı müğənnimiz efirə hamam xalatında çıxdı - Video

12:15 İsrail parlamentindəki saxta “soyqırım” müzakirələri Bakını da təhdid edir

12:09 Kustar oliqarxlar Azərbaycanda sənayenin strateji sahəsini dağıtdı

12:03 Ərdoğan Qüdsə “Müsəlman NATO-su” göndərmək istəyir

11:58 Bu dəfə o, təcavüzdə ittiham edilir

11:52 Sabiq MTN polkovnikinin şikayəti əsasında məhkəmə başlayıb

11:46 ““Liverpul”la şanslarımız bərabərdi” - Zidan

11:40 Putin dünya çempionatındakı favoritini açıqladı

11:34 Əməkdar artist İlhamə Quliyevanı parodiya etdi - Video

11:28 Ölkəmizdə elektron ticarətin inkişafı ləngiyir: çıxış yolu nədir?

11:22 Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında miqrasiya məsələləri müzakirə olunub

11:16 Bakıda 9 yaşlı uşağı maşın vurub öldürdü

11:12 Ərdoğan Qarabağ məsələsini Seçki Bəyannəməsinə daxil etdi

11:10 Ov mövsümü başladı - Nazirlik siyahını açıqladı

11:04 Neft ucuzlaşıb

10:59 “Şübhə var ki, bu gün-sabah Ukraynanı ora daxil edəcəklər” – Putin

10:53 Yeməyi gec bişirdiyinə görə benzini arvadının üstünə töküb yandırdı

10:50 Tramp Bakıdan donos yazan diplomata vəzifə verir

10:47 Tramp fikrini dəyişdi: 12 iyunda görüş baş tuta bilər

10:41 “Təhsilimizin ən ciddi problemlərindən biri də təhsildən yayınmadır” – Ekspert

10:35 Bakının iki küçəsində hərəkət məhdudlaşdırılacaq

10:29 Rüfət Aslanlının bir səlahiyyəti də əlindən alındı

10:23 Abidinin abinin, mister Tasderin həyat hekayəti

10:17 Yük maşını aşıb – İki nəfər ölüb

10:11 “Ərdoğan təzyiqlərə baxmayaraq güzəştə getməyəcək” - Putin

10:05 Cəbhədə son vəziyyət

10:00 Bu gün Çempionlar Liqasının final matçı keçiriləcək

0:40 Lənkəranda “Mercedes” aşdı - Sürücü yaralandı

0:16 55 yaşlı kişi quyuya düşdü - Lənkəranda

0:15 Adamı nəğməsindən tanımaq olmur

0:01 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

25 MAY

23:51 DİM 100-dən çox şagirdin imtahan nəticəsini dəyişdi

23:46 Naxçıvan Dövlət Baytarlıq Xidmətinin rəisi vəzifəsindən azad edildi

23:44 Türkiyə Silahlı Qüvvələri 49 terrorçu zərərsizləşdirib

23:35 Azərbaycan neftinin son qiyməti

23:24 “Azərbaycanda mümkün logistika və infrastruktur imkanlarına baxırıq”

23:11 Ramazanın 10-cu günü – İmsak və iftar vaxtı

22:59 Rüfət Aslanlı əsas səlahiyyətlərindən birini itirdi

22:44 Kəşfiyyatçılarımızın təlimi başa çatdı

22:30 “200 manatlıqlar inflyasiya gözləntilərini artıracaq” – Ekspert rəyləri

22:23 İsraildə fələstinlilərə atəş açmağa icazə verildi

22:10 Putin növbəti prezidentlik müddətinə dair sualı cavablandırıb

22:00 Rustavidə azərbaycanlı tələbənin meyiti tapıldı

21:51 Məhkəmə kosmetoloq Elnarə barədə qərar verdi

21:40 Gülüş stresslə bağlı hormonların səviyyəsini azaldır

21:34 Gədəbəy sakini bıçaqlanıb

21:20 Sürücülük hüquqları dəyişdirilir

21:07 Gədəbəydə avtomobil körpüdən aşıb, xəsarət alan var

20:59 Azərbaycan Ordusunun kəşfiyyat bölüyünün təlimi başa çatıb

20:51 İlqar Məmmədovla bağlı Avropa Məhkəməsinin qərarına nə vaxt baxılacaq?

20:40 Maliyyə Monitorinqi Xidməti yaradıldı – Fərman

20:33 Deputat: “Parlamentin səlahiyyətləri başqalarına verilə bilməz”

20:27 Nazir məşğulluq orqanlarının fəaliyyətini tənqid etdi

20:20 Ronaldo futboldan gedəcəyi vaxtı açıqladı

20:13 İstanbulda xüsusi əməliyyat



ANALİZ

...

Amerika İranda dərinə və uzağa qazır

Tarix 08.01.18, 14:00

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Azərbaycan amili Yaxın Şərqin və Cənubi Qafqazın geopolitik gerçəkliyini dəyişə bilər


Vaşinqtonun təşəbbüsü ilə BMT Təhlükəsizlik Şurasının İran üzrə çağırılmış toplantısından sonra Ağ Evin planları nəinki dəstək qazanıb, həm də “İranda siyasi dəyişikliklərə nail olmaq üçün xarici basqıdan istifadə ideyasını” pisləyən, məsələn, Fransa kimi ənənəvi müttəfiqlərin töhmətini doğurub. Qərb və Rusiya ekspertlərinin əksəriyyəti bildirib ki, “hər şey heç də ABŞ-ın planlaşdırdığı kimi getməyib”. Moskvadan danışılsa, o, ABŞ-ı birbaşa ittiham edib ki, “İranla nüvə sazişini pozmaq üçün qəsdən kurs aparır və BMT platformasından isitfadə edərək beynəlxalq təşkilatın nüfuzunu sarsıdır”.

Lakin intriqa bundadır ki, amerikalılar İran üzrə BMT TŞ üzvləri arasında qüvvələr nisbəti haqda çox gözəl məlumatlandırılmışdılar. Rusiyanın Tehranla nüvə sazişini pozmaqda ABŞ-a dair ittihamları zəif görünür. Donald Tramp belə bir addımı əvvəllər də və istənilən bəhanə ilə ata bilərdi. Amma 2015-ci ildə İranla sazişə qarşı fəal şəkildə çıxış edən senator Ben Kardinin qeyd etdiyi kimi, birincisi, “ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik üzrə müşavirləri hesab edirlər ki, saziş şərtlərinin və danışıqlarda iştirakın saxlanması bizim milli təhlükəsizlik maraqlarımıza uyğun gəlir”.

İkincisi, Vaşinqton artıq hazırlanmış “Kürəsəl Maqnitski Aktı”nda etirazların boğulmasında əli olduğu bəhanəsilə müxtəlif iranlılara qarşı viza və maliyyə sanksiyaları tətbiq edəcək. Bu isə çoxgedişli oyunun əlamətidir.

Qeyd edək ki, Barak Obama administrasiyası öz zamanında islahatçı sayılan prezident Ruhaninin mövqeyini möhkəmləndirmək ümidiylə Tehranla təmasa girərək güman edib ki, İran üzərindən sanksiyaların hətta qismən götürülməsi Tehran rejiminin tədricən liberallaşmasına şərait yaradacaq. Bu, həqiqətən də, baş verməyə başlamışdı. Ancaq Tramp administrasiyası Tehranın Yaxın Şərqdə yüksələn geopolitik rolunu qeyd etməyə başlayıb ki, bu da ABŞ və müttəfiqini – İsraili, bəzi ərəb ölkələrini, xüsusən də Səudiyyə Ərəbistanını qane etmir. Nəticədə İran “ABŞ-ın bölgədə baş düşməni” elan olunub və ona qarşı əməliyyat xarakterli tədbirlər həyata keçirməyə, müxtəlif koalisiyalar yığmağa başlayıblar ki, “özgə əliylə” hərəkət etmək imkanı olsun. Bu, prezident Ruhaninin mövqeyini obyektiv şəkildə sarsıdır və belə bir durumda nüvə sazişindən çıxmaq axmaqlıqdır. Bir tərəfdən “altılığın” tərkibində təcridə düşməmək, digər tərəfdən nəbzi əldə tutmaq üçün onu asılı halda saxlamaq başqa məsələdir.

ABŞ-ın BMT-dəki təmsilçisi Nikki Heylinin “İran rejiminin hazırda “qeydə götürüldüyü” haqda çoxmənalı bəyanatı buradandır: dünya sizin nə etdiyinizə göz qoyacaq”. Vaşinqton “İran rejimi” deyərkən nəyi nəzərdə tutur? İlk baxışdan, sanki bu ölkədə 1979-cu il inqilabından sonra formalaşaraq ayətullah Ruhulla Xomeyninin başçılığı ilə hakimiyyətə gəlmiş İran ruhanilərinin siyasi sistemini. Lakin paradoks bundadır ki, İran rejiminin sabit siyasi xarakteristikası nə Qərb, nə Rusiya tarixşünaslığında ehtiva olunub. Onu bir qayda kimi idarəçilik strukturu, ideologiya baxımından təsvir edir, müəyyən özəlliklərini etiraf etsələr də, bölgənin başqa avtoritar rejimləri ilə bir sıraya qoyurlar.

Bu, İran üçün idarəçiliyin güclü şəkildə şəxsləşdirilməsindən ibarətdir: yuxarıdan göstəriş qəti konepsiyanın ifadəsi kimi qəbul edilir. Bu gün İranda ali lider Əli Xameneinin başçılığı ilə ruhanilərin nüfuzu yüksək olaraq qalır. Qüvvələr düzülüşünü müəyyən edən qalan amil və institutları alət kimi nəzərdən keçirmək olar, amma bunlar ayrı-ayrı hallarda müstəqil dəyər kəsb edə bilər. Deməli, ABŞ İranda yalnız iki nəfəri – rəhbər Xamenei və prezident Ruhanini “qələm” altında saxlaya bilər. Ölkə üzərində nəzarət daxil olmaqla siyasi dəyişikliklərə istənilən cəhd ya yuxarıdan, ya da aşağıdan qaynaqlana bilər. Birinci halda əməli gerçəkləşmə üçün böyük şanslarla. Uyğun olaraq, Vaşinqton İran rejimui üzərində nəzarət qurmaq istəyini bildirməklə bunu ya hakim rejimin əvəzlənməsi, ya da bu ölkədə daha üzüyola və qoy hətta çalmada olsa da, Qərbyönlü siyasətçilərin hakimiyyətə gəlişi ilə əlaqələndirir. Qərb iranşünaslarının sıralamağı sevdikləri sxem bu cür meydana çıxır. Mənşəcə etnik azərbaycanlı, 78 yaşlı rəhbər Xamenei var. 1989-cu ildən İranın ali lideridir, “qatı mühafizəkar və Amerika qənimi” kimi ad çıxarıb.

Fəaliyyətdəki prezident, liberal adı çıxarmış, icra hakimiyyətinin başçısı, İranda dövlət xadimi, siyasətçi və şiə ilahiyyatçısı kimi təqdim edilən Həsən Ruhani var. Xameneinin yaşı onun varisi haqda məsələni aktual edir. Üstəgəl, kəskinləşməsə də, özünü bəlirləyən milli məsələ və geopolitik intriqa Tehran üçün çalınıb: Azərbaycan türklərinin şimalda öz dövlətçiliyi var, antişah hərəkatında hissolunacaq rol oynadıqları İranda isə onların təmsilçisi rəhbərdir. Bu məsələ və yaxud hətta problem müəyyən şəraitdə və hallarda həm Yaxın Şərqdə, həm də Cənubi Qafqazda rezonans qazana bilər. İranda siyasi mübarizə güclənəcək, təkcə məzhəb deyil, həm də etnik amillə sıx bağlı olan yeni qüvvələr meydana çıxa bilər. Bu gün Azərbaycanda 9 milyondan yuxarı, bəzi məlumatlara görə, İranda isə 20 milyondan (müəllif burada İran Azərbaycanı türklərini nəzərdə tutur-tərc.) çox adam yaşayır. Azərbaycan xalqının əsas “nüvəsi” haradadır və hansı tərəfə yerini dəyişəcək? Axı onun yer dəyişəcəyinə şübhə yoxdur. İslam daxilində sünni və şiələr cütlüyünün varlığı halında. Belə ki, amerikalılar dərinə və uzağa qazırlar.

Hələlik isə İranda etirazlara dəstəyə görə Şiraza səfər zamanı keçmiş prezident, deyildiyi kimi, etnik mənşəcə talış Mahmud Əhmədinejad həbs olunub.

Xəbər verilir ki, hakimiyyət Əhmədinejadın Buşəhrdəki bəyanatını “iğtişaşlara təhrik” kimi dəyərləndirərək belə qərar alıb. ərəb nəşri “əl-Qüds əl-Ərəbiyyə”nin versiyasına görə, keçmiş prezident “fəaliyyətdəki məmurların bəziləri adamların problemlərinə yad həyat sürür və cəmiyyətdəki gerçək durum haqda heç nə bilmirlər” və “adamların (prezident Ruhani başda olmaqla) bu hökumətdən narazı olduqları” və onu “hakimiyyət və resurslar üzərində monopoliyada” ittiham bəyanatından sonra Xameneinin sanksiyası ilə həbs olunub.      

İranda nəsə çox ciddi bir şey başlanır…  

Stanislav Tarasov

regnum.ru, 07.01.2018

Tərcümə Strateq.az-ındır.

pia.az
 









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Ölən “bomj”un arxasınca son model “Audi”də gəliblər – Bakıda

bitmap-img3

Rakurs

“Kontakt Home”da böyük fırıldaq – Oxuyun ki, aldanmayasınız

bitmap-img3

Seçmələr

Ekspert: “Yeni nazir quzunu qucağında tutmaqla ilk addım atıb?”

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru