Xəbər xətti

22 YANVAR

20:32 Vəkilliyə namizədlər üçün imtahana “buraxılış vərəqələri”nin çapına başlanıldı

20:24 Rusiyada uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsi qadağan oluna bilər

20:16 İngiltərə XİN başçısı: “Türkiyə haqlıdır”

20:09 Çayxanada dəhşət: tanışını qaynar su ilə yandırdı

20:00 Putinin seçkidə səlahiyyətli nümayəndələri arasında azərbaycanlı da var

19:53 Ermənistanın Müdafiə Nazirliyi çöküb

19:46 2017-ci ildə 2878 şəxs həbs olunub

19:39 “Türkiyənin terrorla mübarizə hüququnu tanıyırıq” - ABŞ dövlət katibi

19:31 AŞ baş katibi Azərbaycanda haqqında müsbət rəy verdi

19:23 Azərbaycandan çıxışına blok qoyulan şəxslərin sayı açıqlandı

19:15 Çavuşoğlu Tillersonla görüşəcək - Afrinlə bağlı kritik görüşmə

19:07 Əməliyyat Qərargahı alpinistlərin axtarışı ilə bağlı yeni məlumat yaydı

18:59 Yığmamızın baş məşqçisi vəzifəsindən kənarlaşdırıldı

18:52 Elzanın bacısı: “Vaxt gələcək onu dahi şair kimi qəbul edəcəklər”

18:46 Vergilər Nazirliyi Mübariz Mənsimovun işini araşdırır

18:44 “Rusiya kürdlərə Afrini Əsədin nəzarətinə verməyi təklif edib” - PYD nümayəndəsi

18:36 Gəncədə 80 yaşlı kişi intihar edib

18:29 Ötən il 30 min adam saxlanılıb - 3 mini dilənçidir

18:20 Hərbi Məcəllənin MM-də müzakirəsi gözlənilir

18:12 Kərə yağının gömrük rüsumu azaldıldı… - Qiymətlər yenə düşmədi

18:05 Azərbaycana qanunsuz miqrasiya təşkil edən 15 nəfər saxlanılıb

17:38 Türkiyə və ASO vuruldu: 3 ölü, 15 yaralı

17:22 Bakıda itkin düşən qız tapılıb

17:10 Ərdoğan: “Afrindəki kürdlər bizə təşəkkür edəcəklər”

16:51 Tanınmış alim vəfat etdi

16:42 Rusiya Myanmaya 6 Su-30 qırıcısı verəcək

16:22 Səməd Seyidov AŞPA-nın vitse-prezidenti seçilib

16:11 Qaxda canavarlar fermaya hücum edib, 37 qoyunu parçalayıb

15:57 Ərdoğan: “Afrindən geri çəkilməyəcəyik”

15:51 Bakıda İran vətəndaşının meyiti tapılıb

15:45 Ötən il 38,7 milyon ton neft hasil olunub – SOCAR

15:09 Azərbaycanın lüğət davası: Dilçilik İnstitutu quyuya bir daş atıb...

15:01 AŞPA-nın yeni prezidenti seçildi

14:47 Roma Papasına 350 kiloqramlıq heykəl bağışladılar

14:37 Nardaranda 15 hektarlıq torpağa kim göz dikib?

14:26 “ZEYTUN BUDAĞI” əməliyyatının daha bir sirri :Rusiya-Türkiyə qaz sazişi

14:18 Komadan ayılan deputat 9 saat əməliyyatda qalıb

14:05 Bakıda daha bir sərnişin avtobusu qəzaya uğradı

13:52 Əlbir olub bir dələduz bir notarius ilə... - Abşeronda tikinti şirkətinin başına bu müsibəti gətirdilər

13:28 AŞPA prezidenti vəzifəsinə seçki keçirilməyəcək

13:22 Saratovda ov iti sahibini güllələyərək öldürüb

13:06 Zərdüşt Əlizadədən Fəzail Ağamalıya ironik cavab

13:04 BMT Təhlükəsizlik Şurasındakı Afrin müzakirələrində Rusiya Türkiyəni müdafiə edəcək?

13:00 “19 dəfə terrorra cəhd”: Bəhreynli nazir İranı ittiham etdi

12:50 İki nazir müavini ixtisara düşüb

12:38 “ABŞ-ın Suriyadakı birtərəfli fəaliyyəti Türkiyənin səbrini daşdırdı”

12:11 Bu şəxslərə dərman satmaq qadağan edilir

12:08 Uilyams: “FED bu il uçot dərəcəsini 4 dəfə artıra bilər”

11:48 Mətin Eynullayev vergilər nazirinin müavini təyin edilib

11:33 “Bakcell” şirkəti “AppLab” proqramı üçün layihələrin seçiminə başlayıb

11:21 Deputat Ağalar Vəliyevin biznes imperiyası

11:20 Şəhriyar Məmmədyarov dünya ikincisi oldu

11:11 DTX son illərin ən iri mütəşəkkil qaçaqmalçılığını ifşa etdi - 80 milyon dollar, 5 milyard Rusiya rublu

11:07 Körpələr evinə kimi gedib çıxan mənşəyi naməlum ətlər

10:59 Gəncədə gecə klubunda kütləvi dava olub, 3 nəfər bıçaqlanıb

10:44 BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası Türkiyəyə görə toplanır

10:33 Dərslər nə vaxt başlayır? - RƏSMİ

10:32 Homoseksuallıq xəstəlik deyil, əxlaqsızlıqdır

10:26 Cim Mattis: “Türkiyə ABŞ-ı Suriyada hücumlardan əvvəl xəbərdar edib”

10:15 Aydın Əliyev Biləsuvarda vətəndaşları qəbul edəcək

10:03 Ələt Azad İqtisadi Zonasının maliyyə mənbələri müəyyənləşib

9:59 Sarkisyan Parisdə danışıqlara başlayır

9:54 Manatın məzənnəsi

9:50 ABŞ-dan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə xəyanət- sensasion faktlar

9:46 Ərdoğan “Zeytun budağ”ndan danışdı

9:42 Neft bahalaşdı

9:39 Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yayıb

9:35 Qarabağda ədalətli sülhün tək qarantı - hərbi güc diplomatiyası

9:29 Bu gün Davos İqtisadi forumu başlayır

9:25 Fəzail Ağamalı: “Xudu Məmmədovu Zərdüşt Əlizadə öldürdü”

9:21 Ticarət mərkəzinin önündə bomba partladı

9:17 Ümid sədri: “İstədiyim budur, versinlər, siyasətdən gedək”

9:14 Ölkədə “çürük bank”ların sayı artır

9:10 Qarabağ üçün təhlükəli ssenari - ABŞ Rusiya yolu gedir

9:07 Fazil Məmmədovun Eldar Mahmudov “taktikası”

9:03 Bu gün AŞPA-nın qış sessiyası başlayır

9:00 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

21 YANVAR

21:35 Tillerson türkiyəli və rusiyalı həmkarı ilə Afrin əməliyyatını müzakirə edib

20:34 Saatlıda polis əməkdaşı bıçaqlanıb

20:23 Nazir: “Araz Ağalarova kömək edərdim, amma qanun buna imkan vermir...”

20:00 Saatlıda ağır qəza olub, ölən və yaralananlar var

19:29 Plastik qabların ziyanı

19:09 Çexiya baş nazirinin deputat toxunulmazlığı ləğv edilib

19:00 Suriyanın Afrin bölgəsindən Türkiyəyə 3 raket atılıb, 1 nəfər ölüb, 32 nəfər yaralanıb

18:39 Türkiyədə qar uçqunu iki hərbçinin ölümünə səbəb olub

18:25 Mahaçqalanın meri həbs edildi

17:52 Rusiya və Azərbaycanın axtardığı şəslər tutulub

17:34 Gəncə sakini avtomobillə azyaşlı övladını vuraraq öldürüb

17:18 Afrin əməliyyatından son xəbər: ilk kənd PYD-nin əlindən alındı

17:02 Türkiyə prezidenti yenidən Ermənistana arxivləri açmağı təklif edib

16:44 Ağdamda bir ailənin 5 üzvü zəhərləndi

16:35 Praqada oteldə yanğın nəticəsində ölənlərin sayı 4 nəfərə çatıb - Yenilənib

16:22 Bakının 3 qəsəbəsində su olmayacaq

16:13 Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırıb

15:55 Tillerson Lavrovla Suriyadakı vəziyyəti müzakirə etdi

15:40 Türkiyə Afrində PKK terrorçularının mövqelərinə 153 zərbə endirib

15:33 Telman İsmayılovun “Tropikano“ biznes-mərkəzinə məhkəmə qadağası

15:20 OPEC+ bu gün Vyana sövdələşməsindən çıxmağımüzakirə etmək niyyətində deyil

15:05 Müdafiə Nazirliyi: Bədbəxt hadisə nəticəsində hərbi qulluqçu həlak olub

14:55 Penelope Kruz məşhur təcavüz qalmaqalından danışdı: “Ürəyim parçalandı“

14:40 Azərbaycan XİN Türkiyənin Afrin əməliyyatına münasibət bildirib

14:25 Abşeronda məktəbli açılan atəş nəticəsində gözündən yaralanıb

14:08 “Efirlərə gündə bir sponsor tapan qızlar gələ bilər...“ - Dostəliyeva

14:05 Lənkəranda sakinləri döyməkdə və öldürməkdə şübhəli sayılan şəxs saxlanılıb

13:55 Ağ Ev zənglərə cavab verilməsini dayandırıb

13:42 Türkiyə Rusiya və İranın “Zeytun budağı“ əməliyyatına münasibətinə aydınlıq gətirib

13:37 Bakıda iki nəfər huşsuz vəziyyətdə tapıldı – Biri ölüb

13:10 Sabah hava küləkli, dumanlı olacaq

13:05 "Türkiyə Suriya sərhədi boyu 30 km genişlikdə təhlükəsizlik zolağı formalaşdıracaq"

12:55 Dəhşətli qətlin təfərrüatları: 19 yaşlı Əmrah mağaza sahibini niyə öldürüb?

12:40 Paris Bakının namizəd olduğu “Expo-2025“ ilə bağlı müraciətini geri götürüb

12:15 Azərbaycanda tütün, qida və içki istehsalı artıb

12:05 Türkiyə tankları Afrinə daxil olub

11:47 Tramp prezidentlik səlahiyyətinin 1 ilinə yekun vurub

11:42 “Hindistan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinc yolla həlli üzrə danışıqları dəstəkləyir“

11:37 Kabildə silahlıların hücumuna məruz qalan oteldən 30 nəfər xilas edilib

11:20 Nyu-Yorkdakı Azadlıq heykəli bağlandı- Bu səbəbdən

11:12 Çaylardakı vəziyyətlə bağlı son məlumat – Sululuq səviyyəsi dəyişib

11:05 Suriya Türkiyənin Afrindəki əməliyyatını pisləyib- Bəyanat

10:50 "ABŞ-ın törətdiyi təxribatlar Afrindəki böhrana səbəb olub"



MÜSAHİBƏ

...

Ağa Cəfərli: “Xəyanət etməyin”

Tarix 11.12.17, 11:44

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Söz İlahi işarədir. Sözün gücü var


 Bir də söz sahibləri var. O söz sahibləri ki, sözün dəyərini bilir, onun üzərində zərgər dəqiqliyi ilə işləyir.Belə söz adamlarını tanımaq, onlarla ünsiyyət qurmaq bizim “söz” haqqında anlayışımıza yeni bir məna gətirir.“Söz adamı” layihəsinin növbəti qonağı jurnalist Ağa Cəfərlidir.
 
- Son zamanlar mətbuatda ədəbi normaların, dil və üslub qaydalarının pozulmasına, jarqon ifadələrin istifadəsinə tez-tez rast gəlinir. Belə halların qarşısını almaq üçün mətbuat və medianın üzərinə hansı vəzifələr düşür?
 
- Çox ciddi məsələyə toxunursunuz, bu mövzuda saatlarla danışmaq olar və mənə elə gəlir ki, danışmaq da lazımdır. Bu mövzuda təşkil edilən müzakirələri əhəmiyyətli hesab etmək olar və sevindirici haldır ki, bir müddət əvvəl prezident İlham Əliyevin tapşırığı ilə “Azərbaycan ədəbi dilinin qorunmasında və inkişafında KİV-in rolu” mövzusunda konfrans keçirildi. Azərbaycan Dillər Universitetinin rektoru Kamal Abdulla həmin tədbirdə çox mühüm bir təklif səsləndirdi, bildirdi ki, dilçi alimlərin potensialından istifadə etməklə, jurnalistlər, aparıcılar üçün aylıq seminarlar təşkil olunmasının tərəfdarıdır. Həmin tədbirdə xüsusi qeyd olundu ki, media təmsilçilərinin peşə hazırlığının yüksəldilməsi, nitq mədəniyyətinin formalaşdırılmasına böyük ehtiyac var. Mənə elə gəlir ki, o tədbirlərdə səslənən təkliflərin həyata keçirilməsi üçün konkret addımlar atmaq lazımdır. Belə olsa, “Əvvəlki əri ilə olan intim həyatını indiki həyat yoldaşına anladan kişini qadın deşik-deşik etdi” kimi başlıqlara, cümlələrə də rast gəlmərik.
 
- Ədəbi mühiti formalaşdıran amillər hansılardı və ədəbi mühit necə formalaşır?
 
- Yaman qəliz suallar verirsən... Düzü bilmirəm ədəbi mühiti formalaşdıran amillər hansılardır və ədəbi mühit necə formalaşır. Ancaq onu bilirəm ki, bu gün həm də texnikanın çox yüksək səviyyədə inkişaf etməsinin nəticəsi olaraq ədəbiyyata maraq azdır. Yaxşı əsərlər yazılır, ancaq o əsərlərə diqqət yetirən, dəyər verən demək olar ki, yoxdur. Vəziyyətin bu həddə olması müəlliflərdə çox ciddi ruh düşkünlüyü yaradır, bu isə son nəticədə yaradıcılığa öz mənfi təsirini göstərir. Diqqətsizliklə üzləşən, dəyəri verilməyən müəllif ümidini araq şüşəsinə bağlayır. Bir az içir, ürəyi açılır, hirsini-hikkəsini araq yoldaşlarından çıxır... Sonra da söyüşün biri bir qəpik, dava-dalaş, yumruqlaşma. Bu da oldu sənə ədəbi mühit, onu formalaşdıran amillər...
 
- Folkner ədəbiyyatı göy qurşağına bənzədirdi. Bu göy qurşağında qara rəng daha çox diqqəti cəlb edir. Bir söz adamının, yazıçının yaradıcılığı onun həyatı ilə bir çox hallarda vəhdət təşkil edir. Buna münasibətiniz necədir?
 
- Hamı bilir ki, Dostoyevski qumarbaz idi və bəzi əsərlərini məhz qumar borcunu ödəmək üçün yazmışdı.
 
Folkner içkiyə aludə idi, bundan əziyyət çəkirdi.
 
Knut Hamsun böyük yazıçı, eyni zamanda Almaniya və İtaliyada faşistlərin hakimiyyətə gəlməsini açıq şəkildə təqdir edən azsaylı Avropa intellektuallarından biri idi. Onun fikrincə, Norveçin yeganə хilas yolu Hitlerlə müttəfiqlikdən keçirdi.
 
Və yaxud “Ceyran” kimi gözəl şeirin müəllifi olan Səməd Vurğun ceyran ovundan çox böyük zövq alırdı. Səhv etmirsəmsə, ceyran kababını çox sevirmiş.
 
Söz adamının, yazıçının yaradıcılığı onun həyatı ilə bir çox hallarda vəhdət təşkil edə də bilər, bilməyə də. Biz ədəbiyyata qiyməti bu vəhdətə görə vermirik, bu məqamda bizim üçün önəmli olan əlahəzrət mətndir.
 
- Fixte alman fəlsəfəsində maraqlı imza idi, amma o qədər də tanınmırdı. Bizim ədəbi mühitdə də maraqlı imzalar var... Bəs onların tanınmamaqlarının səbəbi nədir?
 
- Sağlığında Amеrikada o qədər də başa düşülməyən, Folknеr əsl ədəbi şöhrətə ölümündən sonra qovuşmuşdu. Folkner Nobel alanda amerikalılar təəccüblənmişdi: axı bizim tanımadığımız bu adam kimdir, ona niyə belə yüksək mükafat veriblər?
 
Başqa bir misal deyim: son illərə qədər isveçli yazıçı, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı, şərə qarşı mübarizədə fövqəlqüvvə axtarışlarına görə Frans Kafka və Alber Kamyu kimi sənətkarlarla müqayisə edilən Per Lagerkvisti son illərə qədər Azərbaycanda bir o qədər də tanımırdılar. Elə indi də onu tanıyanların sayı çox deyil, amma əvvəlki illərlə müqayisədə artım var. Demək istədiyim odur ki, tanınmamaq keyfiyyət göstəricisi deyil. Keyfiyyət göstəricisi mətndir, mətn.
 
Bayaq dedim, Azərbaycanda mətnin qiymətləndirilməsi, dəyərləndirilməsi istiqamətində ciddi problemlər mövcuddur. Müəlliflərin tanınmamağının əsas səbəbi məncə bu problemlərdir.
 
- İstedad və zəhmət. Bu iki anlayış bir-birilə nə dərəcədə əlaqəlidir?
 
- Zəhmət olmasa istedad bada gedəcək. Bizdə çox istedadlı gənclər var, amma zəhmət çəkmək istəmədiklərinə, tənbəl olduqlarına, oxumadıqlarına görə inkişaf edə, ortaya normal mətn qoya bilmirlər. Çaykovski deyir ki, uğur doxsan doqquz faiz zəhmət, bir faiz istedaddır.
 
- Müasir ədəbiyyatımızda oxucular üçün vacib bildiyiniz imzalar....
 
- Mən istərdim ki, hər bir gənc mütləq Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma” romanını oxusun. Azərbaycanın ilk postmodern əsəri olan “Yarımçıq əlyazma”da bizə doğru yol göstərilir. Hadisələrə, indiyədək doğru bildiklərimizə fərqli yanaşma... Bütü dağıtmaq... Dünya ədəbiyyatdakı tendensiyaları yüksək sənətkarlıqla Azərbaycana gətirmək. Kamal Abdulla yüksək sənətkarlıqla hər birimizə doğru istiqamət verir, yol göstərir. Gənclər indiyə qədər Kamal Abdulladan çox şey öyrəniblər və bundan sonra da öyrənməlidir.
 
Bundan başqa Kamal Abdullanın “Unutmağa kimsə yox” və “Sehrbazlar dərəsi” əsərləri də estetik şedevrlər hesab edilir. Zövqünə inandığınız istənilən adamdan bu əsərlər barəsində soruşsanız inanın ki, eyni cavabı alacaqsınız.
 
Mən istərdim, bizim gənclər Nəriman Əbdülrəhmanlının “Qurban” romanını oxusunlar. “Qurban” 20 illik zəhmətin nəticəsində yazılmış çox gözəl sənədli romandır və ən azı müəllifin əziyyətinə hörmət naminə bu əsəri oxumaq lazımdır.
 
- Dünya ədəbiyyatından kimləri oxuyursunuz?
 
- Mütaliə daim prosesdir, dayansan geri qalacaqsan, uduzacaqsan. Ona görə də dayanmamağa, daim oxumağa çalışıram. Bu günlərdə Culian Barnsın “Aqibət duyğusu” əsərini oxudum. Gözəl tərcüməyə görə Seyfəddin Hüseynliyə böyük bir sağ ol düşür. Əsəri çox bəyəndim və Barnsın başqa əsərləri ilə maraqlandım. Barnısın “10 1/2 bölümdə Dünya Tarixi”, “Floberin tutuquşusu” kimi əla əsərləri də var. “Floberin tutuquşusu” romanında müəllif bir yerdə Floberin həyatı ilə bağlı iki bioqrafik xronologiya təklif edir. Birinci xronologiya əksər kitablarda gördüyümüz rəsmi tarixçədir, ikinci isə Floberin gündəlikləri əsasında tərtib edilmiş yeni xronologiyadır. Barns bu iki xronologiyanı yan-yana qoymaqla tarixdə yer alan hər bir detalın ən azı ikibaşlı olduğunu göstərmək istəyir
 
“10 1/2 bölümdə Dünya Tarixi” romanın strukturu ənənəvi, vərdiş etdiyimiz tarix kitablarına bənzəyir, hər fəsil ayrı bir tarixi dönəmə və hadisəyə həsr olunub, süjetlərin arasında zahirən heç bir bağ yoxdur. Yeganə bağ odur ki, bu əhvalatlar ənənəvi tarixə parodiyadır və müəllif onun özünəməxsus şərhini təklif edir. Roman hamıya yaxşı bəlli olan Nuh əhvalatının taxtabitinin dilindən nəql edilməsi ilə başlayır. Taxtabiti öz yoldaşları ilə birgə Nuhun gəmisinə gizlicə girib, hər şeyi izləyib və danışdığı əhvalatdan məlum olur ki, hadisə heç də bizim bildiyimiz kimi cərəyan etməyib. Məsələlərə bu cür yanaşma məni daha çox cəlb edir və yəqin “Yarımçıq əlyazma”nı da çox sevməyim bu baxımdan təsadüfü deyil.
 
- Ədəbi mükafatlara münasibətiniz...
 
- Obyektivlik qorunursa, ədəbi mükafatların verilməsinə normal yanaşmaq olar. Ən azından ədəbiyyat adamlarını stimullaşdırmaq baxımdan belə mükafatların verilməsi əhəmiyyətli hesab edilə bilər. Ancaq təəssüf ki, Azərbaycanda ədəbi mükafatların verilməsində əksər hallarda obyektivliyə əməl edilmir. Bu isə öz növbəsində inamsızlıq və başqa ciddi problemlər yaradır.
 
- Mütaliə vərdişinin formalaşması üçün zəruri olan amillər...
 
- Oxumaq, oxumaq, oxumaq. Sadədən mürəkkəbə doğru. Həm də mümkün qədər sistemli.
 
 
- Son olaraq “Söz” haqqında sözünüz...
 
- Söz müqəddəsdir, sənin müsahibənin əvvəlində dediyin kimi Söz İlahi işarədir. İncildə deyilir: "Başlangıçta Söz vardı. Söz Tanrı’yla birlikteydi ve Söz Tanrı’ydı. Başlangıçta O, Tanrı’yla birlikteydi. Her şey O’nun aracılığıyla var oldu, var olan hiçbir şey O’nsuz olmadı". Söz mənim üçün Tanrıdır. Sözə xəyanət Tanrıya xəyanətdir. Xəyanət etməyin...(manera.az)

pia.az











Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


MÜSAHİBƏ

design-img

Vernisaj

AŞPA-nın yeni prezidenti seçildi

bitmap-img3

Rakurs

Deputat Ağalar Vəliyevin biznes imperiyası

bitmap-img3

Seçmələr

Naməlum oliqarxla Əbülfəz Məlikovun hesablaşması – Təfsilat

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru