Xəbər xətti

23 OKTYABR

18:53 Deputat da məhkumların qaçmasından danışdı

18:47 Türkiyə İŞİD sıralarında döyüşmüş keçmiş hərbçini Rusiyaya təhvil verib

18:41 Prezident “Azəravtoyol”a 4,8 milyon manat ayırdı

18:35 Sabahdan növbəti güclü geomaqnit qasırğası başlayır

18:29 Tillerson qəfil Əfqanıstana getdi

18:23 Avropa Şurasının baş katibi Əli İnsanova məktub ünvanlayıb

18:17 Partiyadakı sözçüsü Sərkisyanın gələcəyindən danışıb

18:11 İraq və Suriya ilə sərhəddə üçlü “türk dəhlizi”

18:05 Qaçan dustaqların axtarışı davam edir

18:00 Bakı-Quba yolunun kənarında kişi meyiti tapılıb

17:54 Vüsalə Əlizadə “Maşın” dan getdi

17:49 Türkiyə İraqın şimalıda əməliyyata başladı - 50 terrorçu məhv edildi

17:43 Gizli Kərkük müqaviləsi

17:38 Bakıda xarici qonaqlara xüsusi taksilər xidmət göstərəcək

17:33 Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Fransaya səfir təyin olunub

17:29 Smartfonların məlum olmayan 7 faydalı funksiyası

17:24 Dolların sabaha olan məzənnəsi

17:20 “Exo Moskva” radiosunun əməkdaşını bıçaqlayan şəxsin adı məlum oldu

17:14 Abşeronda vulkanların yaxınlığındakı sürüşmə sahələrində çatlar genişlənib

17:06 Azərbaycanın İsraildən aldığı “Spayk” erməniləri qorxuya salıb - Fotolar

17:00 Monqolustan dağlarında 10 alpinist öldü, 7 nəfər itdi

16:55 Yazar Mevlut Tezel Azərbaycan xalqından üzr istədi

16:49 Azərbaycanda seysmik aktiv zonalar açıqlanıb

16:43 Azad Rəhimov: “Bəzi Olimpiya komplekslərinin inşası dondurulub”

16:37 Musiqili Teatrda “999-cu gecə” beynəlxalq layihəsi nümayiş olunub

16:32 Mingəçevirdə qız intihar etmək istədi

16:27 “Türkmənistan qazının Azərbaycana nəql olunmasında problem yoxdur”

16:24 Azərbaycanda dializ xəstələrinin sayı çoxalıb

16:20 Xüsusi təyinatlı vaqondan qaçan avtoritet kimdir?

16:16 Xanım jurnalist redaksiyada bıçaqlanıb

16:12 Alim Qasımov Nyu-Yorkda konsert verəcək

16:07 Sarkisyan təsdiqlədi: Rusiya ilə birgə qoşun yaradılır

16:03 Bu il Azərbaycanda 3107 zəlzələ baş verib

16:00 Conson: “Rusiyaya təzyiqimiz artan xətlə davam edəcək”

15:55 İranın daxili işlər naziri Azərbaycana səfər edəcək

15:50 Arzu Rəhimova yeni müavin təyin edilib

15:44 Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi ABŞ-a gedir

15:39 “Ermənistan işğal etdiyi torpaqları qaytarmalıdır” - Kazimirov

15:33 Lavrov: “Ümid edirik ki, Bağdadla İraq Kürdüstanı müharibə etməyəcək”

15:28 Bakıda 30 yaşlı qadın özünü 8-ci mərtəbədən atdı

15:23 “Darıxanda gedirəm yoldaşımın yanına” - Yeganə

15:16 Türkiyə hökuməti Almaniyadan 81 nəfərin ekstradisiyasını tələb edib

15:11 “Teymur Əmrah bacımla evlənmək istəyirdi”

15:05 Qafqazın seysmik xəritəsi hazırlanır

15:00 Prezidentlərin Cenevrə görüşünün fiaskosu - Cəbhədə gərginlik artır

14:54 Daşınmaz Əmlakın Reyestri Xidmətinin ərazi idarələri bazar ertəsi də işləyəcək

14:48 “Exo Moskva” radiostansiyasına hücum olub

14:43 Azərbaycan, Türkiyə və İran XİN başçılarının Bakıda görüşü dekabrda keçiriləcək

14:37 Azərbaycan əsilli yazıçı beynəlxalq mükafat aldı

14:32 “Talassemiyanı uşaq ana bətnində olarkən aşkarlayırıq”

14:27 26 ildən sonra ilk dəfə ABŞ-ın nüvə qırıcıları döyüş hazırlığına gətirilə bilər

14:23 “Azərbaycanın Avropa Şurasından çıxması xalqın maraqlarına uyğun deyil”

14:18 Ucarda məktəbdə ölüm hadisəsi baş verib

14:13 “Həmsədrlər əvvəlcə söz verib, sonra başqa addım atan Sarkisyan barədə nə düşünürlər?”

14:08 “Bakcell” abunəçiləri ölkə xaricində xərclədikləri məbləğin ƏDV hissəsini geri ala biləcəklər

14:04 Navalnı azadlığa çıxdı

13:59 “Heç kim Azərbaycanın Avropa Şurasından çıxmasını istəmir”

13:35 Əfqan hərbçiləri niyə fədakarlıq edir?

13:30 Taekvondoçularımız dünya reytinqidə birincidir - Siyahı

13:25 İsveç Şimali Koreyadan 43 il əvvəlki borcunu tələb edib

13:19 Vaşinqtona dəvətli olan Baş qərargah rəisi təyyarədən endirildi

13:19 Şahmatçımız nüfuzlu turnirdə iştirak edəcəklər

13:14 22 illik ailə həyatlarına son qoydular

13:13 Deputatlar hansı məntiqlə Azərbaycanın Avropa Şurasından çıxmasını tələb edirlər?

13:09 Daha 162 dövlət əmlakı hərraca çıxarıldı

13:04 Şəhidimiz dəfn edildi

12:59 Bu gün hava necə olacaq?

12:55 “Menyu”

12:50 “Ordumuz öz gücünü növbəti dəfə sübut etməyə hazırdır” - MN

12:46 Bərzani geri çəkildi – Noyabrın 1-nə təyin edilən seçki təxirə salındı

12:41 ABŞ hərbçiləri Cənubi Koreyada növbəti təlimə başlayacaqlar

12:37 Niderland səfiri Fikrət Hüseynli ilə bağlı Ukrayna baş prokuroruna müraciət edib

12:33 İtaliya səfirliyində rüşvət qalmaqalı: Tələbələrdən viza üçün pul alınıb?

12:28 “BakuBus” ötən ili 55 mln. manat zərərlə başa vurub

12:24 Hakim komanda böyük şansını itirir

12:19 Vaqif Mustafayev kimdir?

12:14 2018-ci ilin büdcə layihəsi tənqidlə qarşılandı

12:10 Robot poçtalyon yaradıldı

12:06 Penitensiar Xidmət iki məhkumun qaçması haqqında məlumat yayıb

12:02 Gömrük rüsumları bazarı çökdürür – Tikinti materialları fantastik bahalaşdı

11:57 İpoteka fondundkı qanunsuzluqlar - 32 milyonluq mənfəət bölüşdürülməyib…

11:53 Azərbaycanda qadağa: Uşaqlar dini məclislərə buraxılmayacaq

11:49 Mingəçevir sakini Bakıda dəm qazından boğulub

11:44 Bu gün FİFA ilin ən yaxşılarını mükafatlandıracaq

11:40 “Pul mənim üçün ikinci plandadır”

11:35 14 uşaq doğmaq istəyən müəllimə

11:30 “Azərbaycanın zəlzələ ocaqları tam öyrənilib”

11:26 Facebookla bağlı bilmədiyimiz ilginc detallar

11:21 II Yelizaveta Donald Trampı qəbul etməkdən imtina edib

11:17 “Azəristiliktəchizat” da səmərəsiz xərclərə yol verilib

11:13 Yıdız Tilbe bir müddət konsert verməyəcək

11:09 Hərcayi İran generalı, Kərkükün alınmasının gizli məqamları...

11:04 Tələbə qəbulu qaydaları dəyişdi - Hər kəs üçün əlçatan təhsil imkanı olacaqmı?

11:00 Hemilton ABŞ Qran-Prisinin qalibi olub

10:56 Bığlı Mono Lizaya 743 min dollar verdilər

10:51 Elmar Məmmədyarov İtaliyaya səfər edib

10:46 Kəmaləddin Heydərov Şabranda qəbul keçirəcək

10:41 “AŞ-dan çıxsaq Azərbaycanla bağlı çox təhlükəli ssenarilər işə salınacaq”

10:37 Səyyar ASAN xidmət 8 məntəqədə

10:33 ABŞ İranı İraqdan çıxmağa çağırdı

10:28 İstirahət günləri yol qəzalarında 5 nəfər ölüb - 15 nəfər xəsarət alıb

10:23 Bakıda 4 nəfər maşının altında qalıb öldü

10:19 Bakıda qatardan qaçan məhkum kriminal aləmin üzvü imiş - Yeni faktlar

10:15 Əli Məsimli: “Valyutadəyişmə məntəqəsi açmaq üçün şərtlər çox ağırdır”

10:10 Kafedə qadınlar arasında dava - Bakıda

10:07 İran silkələndi

10:03 Dollar bu gün necəyə olacaq?

10:00 Cəbhədən yeni xəbər

9:57 Deputat: ““Avropa Şurası” adlı tribunanı erməniyə vermək olmaz”

9:53 Azərbaycanda yeni meyvə sortu yetişdirildi

9:50 “Azəristiliktəchizat”da qanunsuzluq - Hesablama Palatası açıqladı

9:47 Müxalifət “Avropa Şurasından çıxaq” çağırışlarını dəstəkləmədi

9:44 Azərbaycanda yol polisindən qəribə addım - Video

9:40 ABŞ-da atışma - 2 ölü, 1 yaralı

9:37 Bakıdan Şirvana qatarla aparılan 2 məhkum Biləcəridə qaçıb

9:33 Yaponiyada güclü qasırğa - ölən və yaralananlar var

9:30 Azərbaycanlı tələbə otaq yoldaşını qətlə yetirdi

9:27 Neftin qiyməti 58 dollara yaxınlaşır

9:23 Xəzərin “Qarabağ problemi” - İran bir addım geri dursa...

9:20 Bakıda məhkum həbsxanada evləndi - Foto


ANALİZ

...

ABŞ istənilən variantda məğlubiyyətə məhkumdur – Təhlil

Tarix 12.08.17, 21:33

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Şimal Koreya ətrafındakı durum atrtıq o həddə qədər qızışıb ki, nəticədən asılı olmayaraq bir şeyi proqnozlaşdırmaq olar


ABŞ uduzub. Yəni onsuz da azalan geopolitik çəkisinin bir hissəsini də itirib – o cümlədən müttəfiqləri arasında. Məsələ ancaq bundadır ki, ABŞ-ın uduzması müharibəsiz məlum olacaq, yoxsa müharibə nəticəsində? Donald Tramp cümə günü bu cür yazıb: “Hərbi tədbirlər indi tam hazırlanıb, qüvvələr toplanıb və Şimal Koreya düşüncəsiz hərəkət edəcəyi halda döyüşə hazırdırlar. Ümid edirəm ki, Kim Çen In başqa yol seçəcək!”

ABŞ KXDR-i vuracaqmı?

Bu sual dünyada çoxlarını rahatsız edir. Dövlət katibi Tillersonun sakitləşdirici izahatlarına baxmayaraq dünyada qorxu güclənir.

Karib böhranı ilə müqayisə artıq çoxdan ümumi meyl olub (amma bu, tamamilə yanlışdır). İndi isə Tramp bu həftə “görünməmiş hiddət və atəş” təhdidi ilə Şimal Koreyanın dilinə keçdikdən sonra siyasətçilər I dünya savaşnı da yada salırlar. Deməli, Almaniya XİN başçısı Ziqmar Qabriel bildirib ki, “bu cür ritorika narahatlıq və təşviş üçün səbəbdir, biz I dünya savaşı dönəmindəki kimi lunatiklərtək müharibəyə cəlb ediləcəyik. Ancaq bu dəfə atom silahı vasitəsilə aparılan müharibəyə”.

Almaniya hökumətinin rəsmi mövqeyi Trampa haqq qazandırır, eyni zamanda Rusiya və Çini “KXDR-i sonrakı gərginlikdn çəkindirmək üçün gücləri çatan hər şeyi etməyə çağırır”.

Almaniyada daha açıq çağırışlar səslənir – Çin KXDR və ABŞ arasındakı münaqişənin həlli üçün kürəsəl məsuliyyəti öz üzərinə götürməlidir. “Tagesspiegel” qəzeti yazır ki, dünya nüvə müharibəsinin astanasındadır, lakin “dibsiz uçuruma yuvarlanmağı hələ də dəf etmək olar… burada hər şey birinci növbədə Çindən asılıdır”:

“Pekin sanksiyalar və diplomatiya vasitəsilə müharibə təhlükəsini azaltmaq, ya da hər şeyi öz axarına buraxıb durum üzərində nəzarəti tam itirməyə yol vermək iqtidarındadır. Birinci halda Çin kürəsəl məsuliyyəti bölüşməli, ikinci halda milli maraqları güdməyi davam etdirmək və xoşagəlməz problemin həllində əqrəbləri başqalarına doğru çevirməli olacaq… Kim və Tramp ən qəddar şəkildə Çinin xofu ilə oynayırlar. Hər ikisi Çini özünə tərəf dartmaq istəyir”.

Yəni Pekini çağırırlar ki, ABŞ-la yanaşı kürəsəl lider olsun – bu dünyanı nüvə müharibəsindən xilas etməyi sərgiləməklə. Özü də bu çağırışlar Almaniyadan, yəni ABŞ-ın yarlmüttəfiq-yarıvassalından səslənir. Əslində, bu, “yeni sünya düzəni” biçimləməyə çağırışdır – yeri gəlmişkən, məqalənin adı məhz bu cürdür:

“1962-ci ildə (Karib böhranı vaxtı-tərc.) ABŞ və SSRİ sazişə gəlməyə nail olub… 2017-ci ildə Koreya böhranı ABŞ və Çinin kürəsəl məsuliyyəti bölüşməli olacağı yeni dünya düzəninə şərait yarada bilər. Əks halda qan sel kimi axacaq”.

Burada Pekin və Vaşinqtona, yeri gəlmişkən, hələ Obama administrasiyasının çıxış etdiyi və Pekinin rədd etdiyi  “böyük ikilik” yaratmaq təklifi maraqlı deyil. Bu təklifin icrası indiki durumda isə daha mümkünsüzdür.

Başqa bir şey – bütün bu illər ərzində Avropada yığılan, olduqca ciddi dərəcəyə çatan ABŞ-a inamsızlıq maraqlıdır. Bir tərəfdən Avropa Amerikanın antirusiya sanksiyalarını saxlamaq qəsdilə ona təzyiqindən narazıdır. İkinci tərəfdən, Trampın Atlantik həmrəyliyinə şübhəsi, AB-i qəbul etmədiyi və NATO üzrə tərəfdaşlardan daha çox pul qoparmaq istəyi ona xoş gəlmir. Artıq ABŞ-ın Çinə qarşı mümkün sanksiyaları haqda söz-söhbət AB-i tam qıc halına salır – Çin AB üçün ən önəmli ticari-iqtisadi tərəfdaşdır. Koreya böhranı isə buna səbəb olur ki, siyasi elitası Trampı onsuz da qəbul etməyən Avropa atom müharibəsinin başlanacağından gerçək şəkildə qorxmağa başlayır.

Yekunda ABŞ, yəni Avropadakı mövqeləri, kiçik tərəfdaşı və onun kürəsəl qüdrətinin dayağı ziyan çəkir. ABŞ artıq beynəlxalq təhlükəsizliyin zəmanəti deyil, təhlükədirsə, onda bu, başqa dünyadır. AB-nin ayrı-ayrı ölkələri əvvəllər ABŞ-ın İraqa hücumu və yaxud hansısa hərəkətini mühakimə edə bilirdi, amma Koreya böhranı avropalıları ciddi şəkildə hürküdür.

Belə ki ABŞ istənilən halda olduqca ciddi nüfuz itkisinə məruz qalır. Avropada – çünki orada hələ də anlamırlar ki, Vaşinqton niyə dünyanı nüvə müharibəsi həddinə çatdırır. Qalan dünyada  – Asiya, Afrika və Latın Amerikasında görürlər ki, ABŞ-la münasibətlərdə yalnız nüvə silahı və sərt ahəng hegemonun təcavüzünü önləyə bilər.

Lakin ABŞ hər halda KXDR-i vursa, nə olacaq?

O zaman təbliğati və geopolitik uduşda qalacaqlar ki? Тəsəvvüredilməz iş baş verər ki?

Ən “sadə” variantı təsəvvür edək – nüvə silahı və KXDR raketlərinin  yerləşdiyi bir neçə məntəqəyə ABŞ zərbəsi. Bunun nəticəsində Koreya cəbbəxanasının yalnız bir hissəsi məhv ediləcək. Phenyanın əli isə (vəd etdiyi kimi) cavab zərbəsilə Huam adasına çatacaq və yaxud Cənub Koreyadakı Amerika bazalarına qarşı adi, qeyri-nüvə silahı (artilleriya) işlədəcək. Huama uçan raketlər yaxalana bilər, lakin Cənub Koreyadakı bazaları Şimal Koreya ordusunun “dənizdən atəş”indən tam qorumaq mümkünsüzdür. Bu, böyük qurbanlar – yüzlərlə, minlərlə amerikalı deməkdir. Və nədir? Cavabında Tramp artıq KXDR ərazisində bütün strateji obyektləri bombalamağa başlayacaq? Milyonlarla qurban və Koreya xalq ordusunun 50 milyonluq Cənub Koreyanın bütün ərazisinə cavab zərbələri ilə? Xatırlayaq ki, Çin KXDR-ə söz verib – kiminsə ordusu 38-ci paraleli keçsə, onda Phenyanın köməyinə gələcək. Bu, sözün hərfi mənasında sərsəmlikdir, Tramp və generalları heç də dəli olmayıblar.

Amma təsəvvür edək ki, bu cür müharibə, özü də ən az qan tökülən variantda baş verib. Möcüzə baş verir: KXDR-in ilk zərbəyə cavabı zəif çıxır, cəmi bir neçə yüz adam həlak olur, Amerikanın bir sıra hərbi bazalara cavab zərbəsindən sonra Phenyan cavab vermir və müharibə sirli şəkildə başa çatır. Yekunda nə olacaq?

ABŞ bütün dünyaya göstərir ki, sözə baxmayan ölkəni cəzalandıra bilər? Xeyr – axı KXDR-in nüvə və raket proqramı tam məhv edilməyəcək (bunun üçün ölkənin yarısını bombalamaq lazımdır), deməli, Phenyan onu davam etdirəcək – özü də ikiqat enerji ilə. ABŞ həlak olmuş əsgərlərini dünyanın “sərsəm manyak Kim”in əlindən xilas edənlər  kimi, sadəcə, dəfn edəcək? Amma xeyr, xilas etməyiblər – budur, o, Phenyanda əyləşib və ABŞ-ın ünvanına lənətlər göndərir. ABŞ-ın Çinlə münasibətləri sadəcə korlanmayacaq, Rusiya ilə münasibətdən daha pis olacaq. Azərbaycan Rusiya üçün nədirsə, KXDR Çin üçün odur. Amerikanın bizimlə qonşu bu respublikaya hücumu bizim ölkəmizdə necə qəbul edilərdi?

Uzaq Şərqdə vəziyyət kəskincəsinə gərginləşəcək. Cənub Koreya Amerika qoşunlarından canını qurtarmağa cəhd edir ki, milyonlarla vətəndaşının həyatını ABŞ şıltaqlıqlarından asılı qoymasın. Bu zaman bölgədə təkcə Cənub Koreya ilə Yaponiya arasında deyil, həm də ABŞ-la Çin arasında qızğın silahlanma başlanacaq.

Belə ki, KXDR ilə hətta kiçik bir müharibə beynəlxalq münasibətlərə fəlakətli təsir edəcək və dünyada ABŞ “səhmləri”ni çökdürəcək. Və yeri gəlmişkən, Amerikadaxili siyasi mübarizədə tərəflərdən heç birinə xeyri olmayacaq – çünki onun nəticələrindən rəqib üzərində qələbə çalmaq üçün nə Tramp, nə də düşmənləri istifadə edə biləcəklər. Axı bu, yarımçıq və qələbəsiz müharibə olacaq. Amma onu başa çatdırmaq, yəni “Kimi məhv etmək” üçün Çinlə tamdəyərli III dünya savaşı başlamaq lazım gələcək.

Aydındır ki, bu cür ssenari yalnız fərziyyə kimi nəzərdən kerçirilə bilər və məhz buna görə də ABŞ-ın KXDR-ə zərbə ehtimalı sıfıra yaxındır. Amma sıfıra bərabər deyil. ABŞ-ın Koreya böhranından çıxmaqda uduş variantı yoxdur – nüfuzunn itirilməsi istənilən halda baş verəcək. Lakin tədricən hər şeyi əyləmək və Phenyanla danışıqlara getmək bir məsələdir və nüvə həddində müharibəyə gedib sonra onsuz da həmin danışıqlara başlamaq tam başqa bir məsələdir. İkinci halda ABŞ üüçün geopolitik zərər müqayisə edilməz dərəcədə çox olacaq.

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

İranın daxili işlər naziri Azərbaycana səfər edəcək

bitmap-img3

Rakurs

BDU-nun dosentindən nazirə və DİM sədrinə açıq məktub

bitmap-img3

Seçmələr

Kremlin böyür-başındakı erməni mafiozlar

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru