Xəbər xətti

20 FEVRAL

23:11 Olimpiadada səyyar məscidlər xidmət göstərəcək

23:06 Ərdoğandan Əsəd ordusunun həmləsinə ilk reaksiya

22:58 İki dərmanın satışı qadağan edildi

22:42 Tehrandakı iğtişaşda 300 nəfər saxlanılıb

22:36 Maldiv adaları uğrunda Çin-Hindistan rəqabəti - Təhlil

22:29 Çexiyanın “Tatra” yük maşınları Azərbaycanda yığılacaq

22:16 Vahid Əhmədov: “Kənd təsərrüfatı sahəsində ikinci mərhələ başlayır”

22:03 Azərbaycanda işsizlərin sayı açıqlandı

21:55 YPG qüvvələri Afrindən geri çəkilib

21:42 Vəzifəli şəxslərin cəriməsi müəyyənləşdi

21:37 Poroşenko Donbasda ordudan istifadəni qanuniləşdirdi

21:24 İranda təyyarə qəzasında ölənlərin cəsədləri tapılıb

21:19 Komitə sədri Cocuq Mərcanlı məscidində

21:07 Bakının iki rayonunda qaz olmayacaq

20:55 Adnan Oktar: “Biz Ermənistanla sərhədləri açacağıq”

20:41 “Seçkiləri kifayət qədər beynəlxalq təşkilat müşahidə edəcək”

20:39 “ABŞ Suriyada öz regional maraqlarından əl çəkməyəcək”

20:27 Sabahdan Bakı-Sumqayıt elektrik qatarının hərəkət qrafiki dəyişir

20:14 “Erməni və Azərbaycan icmaları arasında dialoqun qurulması vacibdir”

20:03 Bakıda şirkət və mağazadan oğurluq edildi

19:58 Özbəkistan Prezidenti Azərbaycana rəsmi səfər edə bilər

19:55 “AzerGold” QSC-nin mütəxəssisləri İsveçrəyə işgüzar səfər ediblər

19:51 Bu sürücülər 50 manatadək cərimələnəcək

19:46 Xarici ölkələrdə Xocalıya aid tədbirlər keçiriləcək

19:42 Reks Tillerson: “Kim məni əsəbiləşdirir”

19:37 Böyük Vətən Müharibəsi veteranlarının prezident təqaüdü artırıldı

19:31 Sərdar Cəlaloğlu prezidentliyə namizəd oldu

19:26 Əhalinin su sayğacları ilə təmin edilməsinə 15 milyon pul ayrıldı

19:23 Əsəd ordusu Afrinə daxil oldu

19:19 AKP-MHP ittifaqı seçkiyə bu adla girəcək

19:14 Tehranda polislə dərvişlərin toqquşdu: 6 ölü

19:10 Kılıçdaroğlu: “Qardaş Azərbaycanın kədəri Türkiyənin kədəridir”

19:06 Əfv Komissiyasının növbəti iclası keçirilib

19:02 İranda böhran dərinləşir

18:57 Azərbaycan - Makedoniya matçının vaxtı və stadionu dəqiqləşib

18:53 STP Tacikistana kabel ixrac edəcək

18:48 Saxta diplomla 8 il həkimlik edən fırıldaqçı tutuldu

18:41 “Cəzalandırmasaq, sabah fəlakətlər qarşısında aciz qalacağıq”

18:36 Azərbaycan XİN Serj Sarkisyanın təbrikini şərh edib

18:31 Azərbaycanda 21 xarici vətəndaş saxlanılıb

18:29 FHN: “Penitensiar Xidmətin binasındakı yanğın söndürüldü”

18:27 Tanınmış rejissorda ağır xəstəlik tapıldı

18:23 İlham Əliyev sərəncam imzaladı

18:19 Sabahın məzənnəsi

18:15 Bayıl sakinlərinə kirayə haqları niyə ödənilmədi?

18:11 SOCAR-ın trest müdiri ittihamlara cavab verdi

18:09 “The Daily Caller”: Azərbaycan Amerikanın mühüm müttəfiqidir

18:05 “Kağıza “ayda 100 min” yazıb qabağıma qoydu, dedi...”

18:02 Bakıda dövlət qurumunun binası yanır

18:00 Avropa Bankı TAP-ın maliyyəsini artıracaq

17:55 ABŞ-a məxsus F-16 qırıcısının havada mühərriki alışıb

17:49 “Oğullarım ikinci ərimi, o da övladlarımı qəbul etmədi”

17:44 Fevral ayının iqlim xarakteristikası açıqlanıb

17:39 “Bayılda sürüşmə prosesi aktiv fazadadır…” – Nazirlik rəsmisi

17:34 Qvardiola baş məşqçiyə hücum etdi

17:29 Türkmənbaşı öz zirehli “Mercedes”lərini satır

17:24 Ziyafət Əsgərov MDB İcraiyyə Komitəsi sədrinin birinci müavini ilə görüşdü

17:20 Rusiya mediası: “FTX “Qazprom”da genişmiqyaslı yoxlama aparır

17:15 Rusiyada azərbaycanlılar çinli turisti qarət etdi

17:10 İş adamı Şirzad Abdullayevə verdiyi 10 milyonu tələb edir

17:05 Dubayda 3D texnologiyası ilə villalar tikiləcək

17:00 Ermənistandan Avropaya şikayətlər artır

16:55 Şəhriyar del Gerani: “Dediyim bütün fikirlərin arxasındayam”

16:50 Moskva polisi məşhur azərbaycanlı bloqeri saxladı

16:44 Göygöldə itkin düşən gənc qadın tapılıb

16:39 Ziya Məmmədov evinin yanması xəbərindən danışdı

16:34 Direktor: “Hər ay şir 400, piton ilanı 20 manatlıq yem yeyir”

16:28 Azərbaycanda seçkiləri izləyəcək MDB müşahidə missiyasının rəhbəri bəlli oldu

16:23 Peterburqda öldürülmüş azərbaycanlının meyiti tapıldı

16:16 Lənkəranskinin qatili bilindi

16:10 Boksçumuz turnirə qələbə ilə başladı

16:03 Putin Suriyadakı qoşun qruplaşmasının komandanını dəyişir

15:58 Livanlı general Tel-Əvivi hədələdi

15:53 Ərdoğan Afrinin mühasirəyə alınacağının anonsunu verdi

15:48 Sosial sığorta üzrə borclu şəxslərin sayı və tənzimlənəcək borcun məbləği açıqlanıb

15:43 Bayılın ardınca bu ərazilərdə sürüşmə aktivləşdi

15:35 Arif Əsgərovun oğlu məhkəməyə çağırılıb

15:30 “Messi və Səddam”

15:23 Beyləqanda avtomobil piyadanı vuraraq öldürüb

15:17 Türk yazar: “Atilla İlhan şişirdilmiş şairdir”

15:11 Millimizin oyunlarının başlama saatı açıqlandı

15:06 Bu qanunu pozan taksi sürücüləri cərimələnəcək – 50 manat

15:01 İranda iğtişaşlar nəticəsində ölənlərin sayı 5 nəfərə çatdı

14:55 Elnarədən növbəti qalmaqallı sözlər

14:50 Hökumət hər bir şəxsə 300 dollar pul bağışlayacaq

14:45 Afrinlə bağlı PYD/YPG-Əsəd anlaşması - Türkiyə təklənir?

14:40 MAXE olmaq istəyənlərin nəzərinə - Qəbul başladı

14:35 Əfv Məsələləri Komissiyası bu gün toplaşır

14:30 Əfqan Muxtarlı türmədə qaldı

14:26 “Bizim dövr”ün baş redaktorunun işində maraqlı faktlar açıqlanır

14:21 Dünyanın ən qəribə smartfonları - TOP-5

14:16 “Prezidentin bu fikirləri hər bir azərbaycanlının bilməsi vacib olduğu tarixi gerçəkliklərdəndir”

14:11 Dövlət qulluğuna müsabiqənin müsahibə mərhələsi başlayır

14:06 Gürcüstandan Azərbaycana avtomobil idxalı 6 dəfədən çox artıb

14:00 “Dünyada vəhşi qətliam arayan varsa, bu, Xocalıdır” - Ərdoğan

13:56 “Əfqanıstan və Pakistanda İŞİD-in yeni bazaları formalaşır”

13:30 Əfqanıstanda “Taliban”ın hücumu 8 polisin ölümünə səbəb olub

13:25 Seçkilərə müdaxilə məsələsində ABŞ Kremldən geri qalmayıb - “The New York Times”

13:20 Deputatlar daha 10 qanunu müzakirəyə çıxaracaq

13:16 Azərbaycanda bu borclar tam silinə bilər

13:11 Sabah hava necə olacaq?

13:07 Səhiyyə Nazirliyi: “Ölkəyə dərmanlar ən çox Avropadan gətirilir”

13:03 “Türk axını”nın dəniz hissəsinin tikintisinin 48%-i tamamlanıb

12:59 Müdir 40 min manat rüşvət alıb ibtidai sinif müəlliməsini direktor əvəzi edib? - Sumqayıtda

12:54 “Mənə lazımsız dərmanlar verilmişdi” - Aşıq Azər

12:50 Mikayıl Cabbarov keçmiş nazirin daha bir kadrını geri qaytardı

12:46 Vaşinqton Suriyada Ankaranın mövqeyini nəzərə almağa məcburdur

12:41 MDB ölkələri xüsusi xidmət orqanlarının rəhbərləri Moskvada toplaşacaq

12:37 “Zeytun budağı“nda 75 yaşayış məntəqəsi terrorçulardan azad edilib

12:33 “Türkiyə Suriya ərazisinin yarıdan çoxunu tutub və “Türk axını” gərəksiz olur”

12:29 Aquero diskvalifikasiya ediləcək - Azarkeşi vurduğuna görə

12:24 “282.6 milyon əsas, 81.8 milyon manat isə sanksiya borcu yaranıb”

12:20 Prezident: “Quduz itlər, paqonlarınızı sökəcəyəm, heç 37-ci ildə belə olmayıb...”

12:15 İranda qəzaya uğrayan təyyarənin qalıqları tapılıb

12:11 HƏMAS-dan İsrailə xəbərdarlıq: Davam edəcək...

12:07 180 milyonluq müqavilə rəsmiləşdi

12:02 “ABLV Bank” qalmaqalının Bakıya təsiri: Azərbaycanın məmurlarına ABŞ-dan sanksiya tətbiq oluna bilər?

11:58 Saxladığı it müğənnini dişlədi

11:54 “Mənim kitablarımı yandırın, Fərhad Bədəlbəylinin barmaqlarını kəsin...”

11:50 Moskvada havanın temperaturu - 25 dərəcəyə düşüb



ANALİZ

...

ABŞ istənilən variantda məğlubiyyətə məhkumdur – Təhlil

Tarix 12.08.17, 21:33

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Şimal Koreya ətrafındakı durum atrtıq o həddə qədər qızışıb ki, nəticədən asılı olmayaraq bir şeyi proqnozlaşdırmaq olar


ABŞ uduzub. Yəni onsuz da azalan geopolitik çəkisinin bir hissəsini də itirib – o cümlədən müttəfiqləri arasında. Məsələ ancaq bundadır ki, ABŞ-ın uduzması müharibəsiz məlum olacaq, yoxsa müharibə nəticəsində? Donald Tramp cümə günü bu cür yazıb: “Hərbi tədbirlər indi tam hazırlanıb, qüvvələr toplanıb və Şimal Koreya düşüncəsiz hərəkət edəcəyi halda döyüşə hazırdırlar. Ümid edirəm ki, Kim Çen In başqa yol seçəcək!”

ABŞ KXDR-i vuracaqmı?

Bu sual dünyada çoxlarını rahatsız edir. Dövlət katibi Tillersonun sakitləşdirici izahatlarına baxmayaraq dünyada qorxu güclənir.

Karib böhranı ilə müqayisə artıq çoxdan ümumi meyl olub (amma bu, tamamilə yanlışdır). İndi isə Tramp bu həftə “görünməmiş hiddət və atəş” təhdidi ilə Şimal Koreyanın dilinə keçdikdən sonra siyasətçilər I dünya savaşnı da yada salırlar. Deməli, Almaniya XİN başçısı Ziqmar Qabriel bildirib ki, “bu cür ritorika narahatlıq və təşviş üçün səbəbdir, biz I dünya savaşı dönəmindəki kimi lunatiklərtək müharibəyə cəlb ediləcəyik. Ancaq bu dəfə atom silahı vasitəsilə aparılan müharibəyə”.

Almaniya hökumətinin rəsmi mövqeyi Trampa haqq qazandırır, eyni zamanda Rusiya və Çini “KXDR-i sonrakı gərginlikdn çəkindirmək üçün gücləri çatan hər şeyi etməyə çağırır”.

Almaniyada daha açıq çağırışlar səslənir – Çin KXDR və ABŞ arasındakı münaqişənin həlli üçün kürəsəl məsuliyyəti öz üzərinə götürməlidir. “Tagesspiegel” qəzeti yazır ki, dünya nüvə müharibəsinin astanasındadır, lakin “dibsiz uçuruma yuvarlanmağı hələ də dəf etmək olar… burada hər şey birinci növbədə Çindən asılıdır”:

“Pekin sanksiyalar və diplomatiya vasitəsilə müharibə təhlükəsini azaltmaq, ya da hər şeyi öz axarına buraxıb durum üzərində nəzarəti tam itirməyə yol vermək iqtidarındadır. Birinci halda Çin kürəsəl məsuliyyəti bölüşməli, ikinci halda milli maraqları güdməyi davam etdirmək və xoşagəlməz problemin həllində əqrəbləri başqalarına doğru çevirməli olacaq… Kim və Tramp ən qəddar şəkildə Çinin xofu ilə oynayırlar. Hər ikisi Çini özünə tərəf dartmaq istəyir”.

Yəni Pekini çağırırlar ki, ABŞ-la yanaşı kürəsəl lider olsun – bu dünyanı nüvə müharibəsindən xilas etməyi sərgiləməklə. Özü də bu çağırışlar Almaniyadan, yəni ABŞ-ın yarlmüttəfiq-yarıvassalından səslənir. Əslində, bu, “yeni sünya düzəni” biçimləməyə çağırışdır – yeri gəlmişkən, məqalənin adı məhz bu cürdür:

“1962-ci ildə (Karib böhranı vaxtı-tərc.) ABŞ və SSRİ sazişə gəlməyə nail olub… 2017-ci ildə Koreya böhranı ABŞ və Çinin kürəsəl məsuliyyəti bölüşməli olacağı yeni dünya düzəninə şərait yarada bilər. Əks halda qan sel kimi axacaq”.

Burada Pekin və Vaşinqtona, yeri gəlmişkən, hələ Obama administrasiyasının çıxış etdiyi və Pekinin rədd etdiyi  “böyük ikilik” yaratmaq təklifi maraqlı deyil. Bu təklifin icrası indiki durumda isə daha mümkünsüzdür.

Başqa bir şey – bütün bu illər ərzində Avropada yığılan, olduqca ciddi dərəcəyə çatan ABŞ-a inamsızlıq maraqlıdır. Bir tərəfdən Avropa Amerikanın antirusiya sanksiyalarını saxlamaq qəsdilə ona təzyiqindən narazıdır. İkinci tərəfdən, Trampın Atlantik həmrəyliyinə şübhəsi, AB-i qəbul etmədiyi və NATO üzrə tərəfdaşlardan daha çox pul qoparmaq istəyi ona xoş gəlmir. Artıq ABŞ-ın Çinə qarşı mümkün sanksiyaları haqda söz-söhbət AB-i tam qıc halına salır – Çin AB üçün ən önəmli ticari-iqtisadi tərəfdaşdır. Koreya böhranı isə buna səbəb olur ki, siyasi elitası Trampı onsuz da qəbul etməyən Avropa atom müharibəsinin başlanacağından gerçək şəkildə qorxmağa başlayır.

Yekunda ABŞ, yəni Avropadakı mövqeləri, kiçik tərəfdaşı və onun kürəsəl qüdrətinin dayağı ziyan çəkir. ABŞ artıq beynəlxalq təhlükəsizliyin zəmanəti deyil, təhlükədirsə, onda bu, başqa dünyadır. AB-nin ayrı-ayrı ölkələri əvvəllər ABŞ-ın İraqa hücumu və yaxud hansısa hərəkətini mühakimə edə bilirdi, amma Koreya böhranı avropalıları ciddi şəkildə hürküdür.

Belə ki ABŞ istənilən halda olduqca ciddi nüfuz itkisinə məruz qalır. Avropada – çünki orada hələ də anlamırlar ki, Vaşinqton niyə dünyanı nüvə müharibəsi həddinə çatdırır. Qalan dünyada  – Asiya, Afrika və Latın Amerikasında görürlər ki, ABŞ-la münasibətlərdə yalnız nüvə silahı və sərt ahəng hegemonun təcavüzünü önləyə bilər.

Lakin ABŞ hər halda KXDR-i vursa, nə olacaq?

O zaman təbliğati və geopolitik uduşda qalacaqlar ki? Тəsəvvüredilməz iş baş verər ki?

Ən “sadə” variantı təsəvvür edək – nüvə silahı və KXDR raketlərinin  yerləşdiyi bir neçə məntəqəyə ABŞ zərbəsi. Bunun nəticəsində Koreya cəbbəxanasının yalnız bir hissəsi məhv ediləcək. Phenyanın əli isə (vəd etdiyi kimi) cavab zərbəsilə Huam adasına çatacaq və yaxud Cənub Koreyadakı Amerika bazalarına qarşı adi, qeyri-nüvə silahı (artilleriya) işlədəcək. Huama uçan raketlər yaxalana bilər, lakin Cənub Koreyadakı bazaları Şimal Koreya ordusunun “dənizdən atəş”indən tam qorumaq mümkünsüzdür. Bu, böyük qurbanlar – yüzlərlə, minlərlə amerikalı deməkdir. Və nədir? Cavabında Tramp artıq KXDR ərazisində bütün strateji obyektləri bombalamağa başlayacaq? Milyonlarla qurban və Koreya xalq ordusunun 50 milyonluq Cənub Koreyanın bütün ərazisinə cavab zərbələri ilə? Xatırlayaq ki, Çin KXDR-ə söz verib – kiminsə ordusu 38-ci paraleli keçsə, onda Phenyanın köməyinə gələcək. Bu, sözün hərfi mənasında sərsəmlikdir, Tramp və generalları heç də dəli olmayıblar.

Amma təsəvvür edək ki, bu cür müharibə, özü də ən az qan tökülən variantda baş verib. Möcüzə baş verir: KXDR-in ilk zərbəyə cavabı zəif çıxır, cəmi bir neçə yüz adam həlak olur, Amerikanın bir sıra hərbi bazalara cavab zərbəsindən sonra Phenyan cavab vermir və müharibə sirli şəkildə başa çatır. Yekunda nə olacaq?

ABŞ bütün dünyaya göstərir ki, sözə baxmayan ölkəni cəzalandıra bilər? Xeyr – axı KXDR-in nüvə və raket proqramı tam məhv edilməyəcək (bunun üçün ölkənin yarısını bombalamaq lazımdır), deməli, Phenyan onu davam etdirəcək – özü də ikiqat enerji ilə. ABŞ həlak olmuş əsgərlərini dünyanın “sərsəm manyak Kim”in əlindən xilas edənlər  kimi, sadəcə, dəfn edəcək? Amma xeyr, xilas etməyiblər – budur, o, Phenyanda əyləşib və ABŞ-ın ünvanına lənətlər göndərir. ABŞ-ın Çinlə münasibətləri sadəcə korlanmayacaq, Rusiya ilə münasibətdən daha pis olacaq. Azərbaycan Rusiya üçün nədirsə, KXDR Çin üçün odur. Amerikanın bizimlə qonşu bu respublikaya hücumu bizim ölkəmizdə necə qəbul edilərdi?

Uzaq Şərqdə vəziyyət kəskincəsinə gərginləşəcək. Cənub Koreya Amerika qoşunlarından canını qurtarmağa cəhd edir ki, milyonlarla vətəndaşının həyatını ABŞ şıltaqlıqlarından asılı qoymasın. Bu zaman bölgədə təkcə Cənub Koreya ilə Yaponiya arasında deyil, həm də ABŞ-la Çin arasında qızğın silahlanma başlanacaq.

Belə ki, KXDR ilə hətta kiçik bir müharibə beynəlxalq münasibətlərə fəlakətli təsir edəcək və dünyada ABŞ “səhmləri”ni çökdürəcək. Və yeri gəlmişkən, Amerikadaxili siyasi mübarizədə tərəflərdən heç birinə xeyri olmayacaq – çünki onun nəticələrindən rəqib üzərində qələbə çalmaq üçün nə Tramp, nə də düşmənləri istifadə edə biləcəklər. Axı bu, yarımçıq və qələbəsiz müharibə olacaq. Amma onu başa çatdırmaq, yəni “Kimi məhv etmək” üçün Çinlə tamdəyərli III dünya savaşı başlamaq lazım gələcək.

Aydındır ki, bu cür ssenari yalnız fərziyyə kimi nəzərdən kerçirilə bilər və məhz buna görə də ABŞ-ın KXDR-ə zərbə ehtimalı sıfıra yaxındır. Amma sıfıra bərabər deyil. ABŞ-ın Koreya böhranından çıxmaqda uduş variantı yoxdur – nüfuzunn itirilməsi istənilən halda baş verəcək. Lakin tədricən hər şeyi əyləmək və Phenyanla danışıqlara getmək bir məsələdir və nüvə həddində müharibəyə gedib sonra onsuz da həmin danışıqlara başlamaq tam başqa bir məsələdir. İkinci halda ABŞ üüçün geopolitik zərər müqayisə edilməz dərəcədə çox olacaq.

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

Kılıçdaroğlu: “Qardaş Azərbaycanın kədəri Türkiyənin kədəridir”

bitmap-img3

Rakurs

Bir villanın izi ilə … “Kristal CF” şefi haqda şok məlumatlar

bitmap-img3

Seçmələr

Müavini nazirə qarşı - Azər Bayramov nazirlik yolunda

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru