Xəbər xətti

13 DEKABR

0:44 “Eurovision 2017“nin qalibinin ürəyini dəyişdilər

0:33 ABŞ “Ay proqramı“nı təzələyir - Tramp sərəncam imzalayıb

0:22 Tikinti şirkətlərində müqaviləsiz işlədilən 319 nəfər aşkarlandı

0:01 Bugün bürcünüz nələr vəd edir?

12 DEKABR

23:55 İnstaqramda problem yaranıb –Şəbəkəyə giriş çətinləşib və səhifələr açılmır

23:40 Ana iki övladı ilə birgə faciəvi şəkildə öldü

23:05 “Azərbaycanın Zuyevə aqreman verməməsi fövqəladə hadisədir“

22:55 Nigardan Röyaya cavab: “Nə deyibsə, canı sağ olsun“

22:40 Bu dərmanlar sonsuzluq və xərçəng yaradır – Xəbərdarlıq

22:25 “Ardaya heç bir klubdan təklif göndərilməyib” – Menecer

22:18 “Qüdslə bağlı qərardan imtina edin“

22:12 "Türkiyənin davranışı bizi çox narahat edir..."

21:50 “Putin göstərdi ki, Suriyada hakimiyyət onun əlindədir və Əsəd yerində əyləşəcək”

21:20 Türk deputatlar arasında dava düşdü

21:12 Azərbaycan banklarının ehtiyatları il ərzində azalıb – 15 faiz

20:50 HƏMAS İsrailə qarşı üçüncü İntifadanın başlandığını bəyan edib

20:40 Bakıda daha bir küçə təmirə bağlandı

20:33 40 min Azərbaycan vətəndaşına Türkiyədə yaşamaq icazəsi verilib

20:20 Trampın "Qüds qərarı"yla başlanan planda İsraili gücləndirmək nəzərdə tutulub

20:05 Azərbaycanın altıqat çempionu dünyasını dəyişdi

19:55 İranda zəlzələ –Ən azı 18 nəfər yaralanıb

19:34 Beş senator Trampı istefaya çağırdı:“İttihamlar həqiqəti əks etdirir“

19:30 Həştərxan şəhərində Ümummilli lideri Heydər Əliyev anılıb

19:20 Azercell-in dəstəyi ilə III Uşaq Paralimpiya İdman Oyunları keçirilib

19:18 “Əsəd bir canavardır və Suriyanın gələcəyində onun yeri yoxdur“

19:05 Ağsuda iki uşağı avtomobil vurub

18:55 NATO baş katibinin səlahiyyət müddəti uzadıldı- Bu tarixədək

18:50 Azərbaycan ilə Rusiya arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq müzakirə olunur

18:42 Birjada qazın qiyməti kəskin artıb

18:37 Rusiyaya qarşı sanksiyalar daha 6 ay uzadılır

18:30 Abbas Ələsgərov ordenlə təltif edilib

18:22 “Expo 2025 Azərbaycanın gələcəyi üçün müstəsna layihədir”

18:17 Azadlıq prospektinin bir hissəsində nəqliyyatın hərəkəti tam məhdudlaşdırılır

18:12 İlham Əliyev Türkiyəyə səfər edib

18:00 Bakıda kirayə mənzillər bahalaşdı

17:56 Müğənni həbs oluna bilər

17:52 Azərbaycanın avtomobil bazarında qiymətlər sabit qalıb

17:46 “Qəbələ” legioneri ilə yolları ayırır

17:42 “Ermənistan “Şərq Tərəfdaşlığı” proqramında Rusiyanın təmsilçisidir”

17:36 AFFA-da Klublar Komitəsinin iclası keçiriləcək

17:31 Saakaşvilinin xanımı: “Onu Moskva ilə əlaqədə ittiham etmək gülüncdür”

17:28 Nəsimi rayonunda Heydər Əliyev anıldı

17:28 Silahlı Qüvvələrdə QHT və dini qurumların fəaliyyəti qadağan edilir

17:27 Bakıda daha bir küçədə təmirə bağlandı

17:21 Ölkə üzrə pambıq tədarükü 200 min tonu ötüb

17:17 Şamaxıda Ümummilli lider Heydər Əliyevin anım günü qeyd olunub

17:16 Politoloq: “Kreml Abbas Abbasovu fəallaşdıra bilər”

17:14 İran prezidenti Azərbaycana rəsmi səfər edəcək

17:13 Heydər Əliyevin anım gününə həsr olunan qanvermə aksiyası keçirilib

17:11 NATO baş katibinin səlahiyyət müddəti 2 il uzadılıb

17:09 İradə İbrahimova: “Röyaləcan, ara sözlərlə gündəmə gəlmə”

17:05 “Ümummilli lider Heydər Əliyev dünya səviyyəli siyasətçi idi”

17:04 Yeni nazir MMC-nin direktor müavininə vəzifə verdi

17:02 Akif Rəhimov şəhid ailəsini necə satın aldı? – Biznesmenin 17 yaşlı oğlunun cinayəti

17:01 Bakıda ana və qızı həbs edildi

16:55 Səyahət üçün 10 yaxşı məkan açıqlandı

16:50 Rusiyanın Avropaya verdiyi qaz kəsildi

16:46 Peskov: “Trampın tvitləri Putinə məruzə olunur”

16:42 Bilyard üzrə 7 qat Azərbaycan çempionu vəfat etdi

16:33 İtaliyada 48 nəfər saxlanıldı

16:27 Ərəstun Oruclu: “Növbəti intiharçı Cahangir Hacıyev olacaq”

16:23 Səfir: ““Qarabağ münaqişəsi “dondurulmuş” deyil”

16:19 İstanbulda 20 mindən çox polis işdən azad edilib

16:15 Çingiz Əsgərov: “Avropa Məhkəməsinin qərarı anlaşılan deyil”

16:11 Ermənistan azərbaycanlı köçkünlərə təzminat ödəyəcək

16:07 Kreml: “Saakaşvilini böyük həyəcanla izləyirik”

16:04 Kreml İtaliyada Azərbaycan qaz borusunun düşmənlərini necə dəstəkləyir?

15:58 XİN rəhbərləri Bakıda görüşəcək

15:58 Deputat: “Putin Ankarada bu şansı əldən verməyəcək”

15:55 Myanma hökuməti 16 məscidi buldozerlə dağıtdırdı

15:50 Pensiyalar nə vaxt veriləcək?

15:46 İlham Əliyev sərəncam imzaladı

15:42 Bakıda 9 min ədəd partlayıcı oyuncaq aşkarlandı

15:37 Məleykə Əsədova məhkəməyə verildi

15:32 “Facebook”un şəxsi fonotekası olacaq

15:28 Daha bir kriptovalyuta sürətlə bahalaşır

15:24 Qaradağda ulu Öndər Heydər Əliyevin anma mərasimi keçirilib

15:19 Konte: ““Barselona”ya qarşı 120 faiz hazır olmalıyıq”

15:15 Azərbaycanda “155” vahid çağrı mərkəzi yaradılır

15:11 İrəvan Dram Teatrında ulu öndər Heydər Əliyevin anım günü keçirilib.

15:06 Avropa Birliyi Putini təkzib etdi

15:01 Məşhur yazıçılar yazanda nə yeyib, nə içirlərmiş?

14:55 Çavuşoğlu: “Türkiyə Suriyadakı rejimdən artıq heç bir təhlükə gözləmir”

14:50 Müğənni Eltonun çayına zəhər qatıblar

14:49 Blokçeyn texnologiyası: Kriptovalyutaların dəyər vahidi necə ölçülür?

14:46 QMİ-dən Qüdslə bağlı bəyanat

14:46 İranda güclü zəlzələ baş verdi

14:42 Göyçayda mikroavtobus aşdı: yaralılar var

14:38 Biləsuvarda Ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsinin anım günü qeyd olunub

14:34 Neft daşlarında neftçi öldürüldü

14:30 Fədayə Laçının məhkəməsinin vaxtı bəlli oldu

14:26 Sabahın hava proqnozu

14:21 Nəsiminin “Leyli və Məcnun” yazmamağının səbəbi

14:17 “Heydər Əliyev Türk dünyasının ən böyük liderlərindən biridir”

14:13 Leyla Əliyevanın Heydər Əliyevə həsr etdiyi şeirə mahnı bəstələndi

14:09 Cəlil Cavanşir yeni kitabını təqdim edəcək

14:05 “Xəzəryanı dövlətlərin su səthinin bölgüsü ilə bağlı saziş imzalanacaq”

14:02 Ağdaşda 16 yaşlı qız öldü

13:57 Vaqif Sadıqov: “Rəşad məşqçi kimi tam formalaşıb”

13:52 “Avropa İttifaqı ilə danışıqlar gələn ilin sonuna kimi bitəcək”

13:49 İraq ordusu PYD ilə anlaşdı

13:45 Qusarda bələdiyyə üzvü özünü asdı

13:40 Bakı-Sumqayıt-Bakı qatarlarına əlavə heyət qoşulur

13:27 Fazil Məmmədovun 100 hektarlıq ərazidəki mülkünə əl qoyulub

13:23 Valverde: “Bizim üçün ağır püşk oldu”

13:19 Pərvin Abbasov: “Heç vaxt məşhurlaşmaq dərdim olmayıb”

13:15 BMT: 2018-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı artacaq

13:10 ““Qarabağ” göstərdi ki, mümkünsüz heç nə yoxdur”

13:06 “İran Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üçün səy göstərir”

13:03 Ucadan kitab oxumaq yaddaşı möhkəmlədir

12:58 Moskvada Yeni ildə terror planlaşdıran dəstə yaxalanıb

12:57 Bakıda keçiriləcək dünya çempionatının tarixi açıqlandı

12:53 Nalbandyan Afinaya gedəcək

12:48 Məşhurlar Heydər Əliyevdən yazdı

12:44 Qüds zirvəsində Qarabağ müzakirələri gözləntisi

12:39 23 dekabrda dünya kosmosdan gələn virusla dağılacaq

12:35 Bəxtiyar Sadıqov: “Hakimiyyətdə qızıl orta tapılıb”

12:30 Ərzaq məhsullarının qiyməti 17 faiz artıb

12:26 Balaca Cahandara dəstək olaq!

12:22 “Jara 2018”in məşhur qonaqları açıqlandı



ANALİZ

...

ABŞ istənilən variantda məğlubiyyətə məhkumdur – Təhlil

Tarix 12.08.17, 21:33

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Şimal Koreya ətrafındakı durum atrtıq o həddə qədər qızışıb ki, nəticədən asılı olmayaraq bir şeyi proqnozlaşdırmaq olar


ABŞ uduzub. Yəni onsuz da azalan geopolitik çəkisinin bir hissəsini də itirib – o cümlədən müttəfiqləri arasında. Məsələ ancaq bundadır ki, ABŞ-ın uduzması müharibəsiz məlum olacaq, yoxsa müharibə nəticəsində? Donald Tramp cümə günü bu cür yazıb: “Hərbi tədbirlər indi tam hazırlanıb, qüvvələr toplanıb və Şimal Koreya düşüncəsiz hərəkət edəcəyi halda döyüşə hazırdırlar. Ümid edirəm ki, Kim Çen In başqa yol seçəcək!”

ABŞ KXDR-i vuracaqmı?

Bu sual dünyada çoxlarını rahatsız edir. Dövlət katibi Tillersonun sakitləşdirici izahatlarına baxmayaraq dünyada qorxu güclənir.

Karib böhranı ilə müqayisə artıq çoxdan ümumi meyl olub (amma bu, tamamilə yanlışdır). İndi isə Tramp bu həftə “görünməmiş hiddət və atəş” təhdidi ilə Şimal Koreyanın dilinə keçdikdən sonra siyasətçilər I dünya savaşnı da yada salırlar. Deməli, Almaniya XİN başçısı Ziqmar Qabriel bildirib ki, “bu cür ritorika narahatlıq və təşviş üçün səbəbdir, biz I dünya savaşı dönəmindəki kimi lunatiklərtək müharibəyə cəlb ediləcəyik. Ancaq bu dəfə atom silahı vasitəsilə aparılan müharibəyə”.

Almaniya hökumətinin rəsmi mövqeyi Trampa haqq qazandırır, eyni zamanda Rusiya və Çini “KXDR-i sonrakı gərginlikdn çəkindirmək üçün gücləri çatan hər şeyi etməyə çağırır”.

Almaniyada daha açıq çağırışlar səslənir – Çin KXDR və ABŞ arasındakı münaqişənin həlli üçün kürəsəl məsuliyyəti öz üzərinə götürməlidir. “Tagesspiegel” qəzeti yazır ki, dünya nüvə müharibəsinin astanasındadır, lakin “dibsiz uçuruma yuvarlanmağı hələ də dəf etmək olar… burada hər şey birinci növbədə Çindən asılıdır”:

“Pekin sanksiyalar və diplomatiya vasitəsilə müharibə təhlükəsini azaltmaq, ya da hər şeyi öz axarına buraxıb durum üzərində nəzarəti tam itirməyə yol vermək iqtidarındadır. Birinci halda Çin kürəsəl məsuliyyəti bölüşməli, ikinci halda milli maraqları güdməyi davam etdirmək və xoşagəlməz problemin həllində əqrəbləri başqalarına doğru çevirməli olacaq… Kim və Tramp ən qəddar şəkildə Çinin xofu ilə oynayırlar. Hər ikisi Çini özünə tərəf dartmaq istəyir”.

Yəni Pekini çağırırlar ki, ABŞ-la yanaşı kürəsəl lider olsun – bu dünyanı nüvə müharibəsindən xilas etməyi sərgiləməklə. Özü də bu çağırışlar Almaniyadan, yəni ABŞ-ın yarlmüttəfiq-yarıvassalından səslənir. Əslində, bu, “yeni sünya düzəni” biçimləməyə çağırışdır – yeri gəlmişkən, məqalənin adı məhz bu cürdür:

“1962-ci ildə (Karib böhranı vaxtı-tərc.) ABŞ və SSRİ sazişə gəlməyə nail olub… 2017-ci ildə Koreya böhranı ABŞ və Çinin kürəsəl məsuliyyəti bölüşməli olacağı yeni dünya düzəninə şərait yarada bilər. Əks halda qan sel kimi axacaq”.

Burada Pekin və Vaşinqtona, yeri gəlmişkən, hələ Obama administrasiyasının çıxış etdiyi və Pekinin rədd etdiyi  “böyük ikilik” yaratmaq təklifi maraqlı deyil. Bu təklifin icrası indiki durumda isə daha mümkünsüzdür.

Başqa bir şey – bütün bu illər ərzində Avropada yığılan, olduqca ciddi dərəcəyə çatan ABŞ-a inamsızlıq maraqlıdır. Bir tərəfdən Avropa Amerikanın antirusiya sanksiyalarını saxlamaq qəsdilə ona təzyiqindən narazıdır. İkinci tərəfdən, Trampın Atlantik həmrəyliyinə şübhəsi, AB-i qəbul etmədiyi və NATO üzrə tərəfdaşlardan daha çox pul qoparmaq istəyi ona xoş gəlmir. Artıq ABŞ-ın Çinə qarşı mümkün sanksiyaları haqda söz-söhbət AB-i tam qıc halına salır – Çin AB üçün ən önəmli ticari-iqtisadi tərəfdaşdır. Koreya böhranı isə buna səbəb olur ki, siyasi elitası Trampı onsuz da qəbul etməyən Avropa atom müharibəsinin başlanacağından gerçək şəkildə qorxmağa başlayır.

Yekunda ABŞ, yəni Avropadakı mövqeləri, kiçik tərəfdaşı və onun kürəsəl qüdrətinin dayağı ziyan çəkir. ABŞ artıq beynəlxalq təhlükəsizliyin zəmanəti deyil, təhlükədirsə, onda bu, başqa dünyadır. AB-nin ayrı-ayrı ölkələri əvvəllər ABŞ-ın İraqa hücumu və yaxud hansısa hərəkətini mühakimə edə bilirdi, amma Koreya böhranı avropalıları ciddi şəkildə hürküdür.

Belə ki ABŞ istənilən halda olduqca ciddi nüfuz itkisinə məruz qalır. Avropada – çünki orada hələ də anlamırlar ki, Vaşinqton niyə dünyanı nüvə müharibəsi həddinə çatdırır. Qalan dünyada  – Asiya, Afrika və Latın Amerikasında görürlər ki, ABŞ-la münasibətlərdə yalnız nüvə silahı və sərt ahəng hegemonun təcavüzünü önləyə bilər.

Lakin ABŞ hər halda KXDR-i vursa, nə olacaq?

O zaman təbliğati və geopolitik uduşda qalacaqlar ki? Тəsəvvüredilməz iş baş verər ki?

Ən “sadə” variantı təsəvvür edək – nüvə silahı və KXDR raketlərinin  yerləşdiyi bir neçə məntəqəyə ABŞ zərbəsi. Bunun nəticəsində Koreya cəbbəxanasının yalnız bir hissəsi məhv ediləcək. Phenyanın əli isə (vəd etdiyi kimi) cavab zərbəsilə Huam adasına çatacaq və yaxud Cənub Koreyadakı Amerika bazalarına qarşı adi, qeyri-nüvə silahı (artilleriya) işlədəcək. Huama uçan raketlər yaxalana bilər, lakin Cənub Koreyadakı bazaları Şimal Koreya ordusunun “dənizdən atəş”indən tam qorumaq mümkünsüzdür. Bu, böyük qurbanlar – yüzlərlə, minlərlə amerikalı deməkdir. Və nədir? Cavabında Tramp artıq KXDR ərazisində bütün strateji obyektləri bombalamağa başlayacaq? Milyonlarla qurban və Koreya xalq ordusunun 50 milyonluq Cənub Koreyanın bütün ərazisinə cavab zərbələri ilə? Xatırlayaq ki, Çin KXDR-ə söz verib – kiminsə ordusu 38-ci paraleli keçsə, onda Phenyanın köməyinə gələcək. Bu, sözün hərfi mənasında sərsəmlikdir, Tramp və generalları heç də dəli olmayıblar.

Amma təsəvvür edək ki, bu cür müharibə, özü də ən az qan tökülən variantda baş verib. Möcüzə baş verir: KXDR-in ilk zərbəyə cavabı zəif çıxır, cəmi bir neçə yüz adam həlak olur, Amerikanın bir sıra hərbi bazalara cavab zərbəsindən sonra Phenyan cavab vermir və müharibə sirli şəkildə başa çatır. Yekunda nə olacaq?

ABŞ bütün dünyaya göstərir ki, sözə baxmayan ölkəni cəzalandıra bilər? Xeyr – axı KXDR-in nüvə və raket proqramı tam məhv edilməyəcək (bunun üçün ölkənin yarısını bombalamaq lazımdır), deməli, Phenyan onu davam etdirəcək – özü də ikiqat enerji ilə. ABŞ həlak olmuş əsgərlərini dünyanın “sərsəm manyak Kim”in əlindən xilas edənlər  kimi, sadəcə, dəfn edəcək? Amma xeyr, xilas etməyiblər – budur, o, Phenyanda əyləşib və ABŞ-ın ünvanına lənətlər göndərir. ABŞ-ın Çinlə münasibətləri sadəcə korlanmayacaq, Rusiya ilə münasibətdən daha pis olacaq. Azərbaycan Rusiya üçün nədirsə, KXDR Çin üçün odur. Amerikanın bizimlə qonşu bu respublikaya hücumu bizim ölkəmizdə necə qəbul edilərdi?

Uzaq Şərqdə vəziyyət kəskincəsinə gərginləşəcək. Cənub Koreya Amerika qoşunlarından canını qurtarmağa cəhd edir ki, milyonlarla vətəndaşının həyatını ABŞ şıltaqlıqlarından asılı qoymasın. Bu zaman bölgədə təkcə Cənub Koreya ilə Yaponiya arasında deyil, həm də ABŞ-la Çin arasında qızğın silahlanma başlanacaq.

Belə ki, KXDR ilə hətta kiçik bir müharibə beynəlxalq münasibətlərə fəlakətli təsir edəcək və dünyada ABŞ “səhmləri”ni çökdürəcək. Və yeri gəlmişkən, Amerikadaxili siyasi mübarizədə tərəflərdən heç birinə xeyri olmayacaq – çünki onun nəticələrindən rəqib üzərində qələbə çalmaq üçün nə Tramp, nə də düşmənləri istifadə edə biləcəklər. Axı bu, yarımçıq və qələbəsiz müharibə olacaq. Amma onu başa çatdırmaq, yəni “Kimi məhv etmək” üçün Çinlə tamdəyərli III dünya savaşı başlamaq lazım gələcək.

Aydındır ki, bu cür ssenari yalnız fərziyyə kimi nəzərdən kerçirilə bilər və məhz buna görə də ABŞ-ın KXDR-ə zərbə ehtimalı sıfıra yaxındır. Amma sıfıra bərabər deyil. ABŞ-ın Koreya böhranından çıxmaqda uduş variantı yoxdur – nüfuzunn itirilməsi istənilən halda baş verəcək. Lakin tədricən hər şeyi əyləmək və Phenyanla danışıqlara getmək bir məsələdir və nüvə həddində müharibəyə gedib sonra onsuz da həmin danışıqlara başlamaq tam başqa bir məsələdir. İkinci halda ABŞ üüçün geopolitik zərər müqayisə edilməz dərəcədə çox olacaq.

pia.az











Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ANALİZ

design-img

Vernisaj

İran prezidenti Azərbaycana rəsmi səfər edəcək

bitmap-img3

Rakurs

“Broker Əbülfəz”in bacısı oğlu məsuliyyətdən necə yayınıb? - Video

bitmap-img3

Seçmələr

MTN-dən pullar kisələrdə daşınıb

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru