Xəbər xətti

23 MAY

0:55 Kral Salmana qarşı qiyam hazırlanır

0:48 Avropa İttifaqı - Azərbaycan danışıqlarının növbəti mərhələsi keçiriləcək

0:36 Fransızlar dünyanın ən kiçik evini tikdilər

0:28 Ölkəyə benzil idxalı artıb

0:16 “WhatsApp”da yenilik

0:03 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

22 MAY

23:55 3 alpinist Qubada niyə həlak olub?

23:42 Yaşıl çay yaddaş xəstəliklərini məhv edir

23:38 Kərə yağı adı ilə satılan yağlar ziyanlıdırmı?

23:25 ABŞ səfirliyinin əməkdaşları Venesueladan qovuldu

23:12 Tokio London və Amsterdamla əməkdaşlıq edəcək

23:07 Litvaya 1500 vahid hərbi texnika gətiriləcək

22:59 8 polkovnik həbs edildi

22:44 Ukrayna ilk dəfə bu raketi sınaqdan keçirdi

22:39 Beyons tarixi abidəni satın aldı

22:26 Azərbaycanın valyuta ehtiyatları 2,2 milyard dollar artıb

22:11 Ramazan ayının yeddinci gününün duası

22:04 Gürcüstan vətəndaşlarından ibarət cinayətkar dəstə saxlanılıb

21:57 Cəlilabadda sərxoş piyadanı avtomobil vurub

21:44 Maduro növbəti 7 il müddətinə prezident elan edildi

21:37 Ölkənin qızıl-gümüş bazarı bahalaşdı

21:25 İngiltərə Futbol Assosiasiyası “Arsenal” klubunu cərimələyib

21:12 ABŞ və Cənubi Koreya prezidentlərinin görüşü keçirildi

21:03 İbrahimoviç ABŞ-da ilk qırmızı vərəqəsini aldı

20:55 Prezident yol polisləri ilə bağlı sərəncam imzaladı

20:47 Məleykə Abbaszadədən abituriyentlərə xəbərdarlıq

20:36 “Kataloniya üsyanı”na Rusiyanın müdaxiləsi təsdiqlənib

20:24 Şimali Kipr türk lirəsindən imtina edir

20:12 Kredit ittifaqları bir-brinin ardınca niyə ləğv edilir?

20:05 Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin bir qrup əməkdaşı təltif edilib

20:01 Pakistanda son 4 gündə 65 nəfər istidən ölüb

19:55 Kürdəmirdə avtomobil aşdı: yaralılar var

19:51 TAP-a qarşı çıxanlar İtaliyada hökumət formalaşdırır

19:47 Ulduz futbolçu Kəbəni ziyarət etdi

19:42 ABŞ-da marixuana çəkənlər həbs olunmayacaq

19:38 Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzi yaradılacaq

19:33 Ələtdə Azərbaycan-Çin sənaye şəhərciyi salınacaq

19:27 İsrail beynəlxalq məhkəməyə veriləcək

19:23 DİM: Abituriyentlərdən 648 nəfəri imtahanda iştirak etməyib

19:18 Ərdoğan Fələstin liderinə zəng etdi

19:14 İran prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi

19:11 Qətərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi qeyd olundu

19:06 Qabonun dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevi təbrik edib

19:03 DİM: 28 nəfərin imtahan nəticələri ləğv edilib

18:59 Bakıda əl qumbarası tapılıb

18:55 İlham Əliyev sərəncam imzaladı

18:50 Goranboya 2 milyon manat ayrıldı

18:45 Böyük Britaniya Kraliçasından İlham Əliyevə təbrik

18:41 İlham Əliyevdən əmisi ilə bağlı sərəncam

18:37 Neft bahalaşır

18:33 Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının vəliəhdindən İlham Əliyevə təbrik

18:29 ABŞ-Şimali Koreya danışıqları pozula bilər

18:25 Bakıdakı partlayışa görə vəzifəli qardaşlar həb edildi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:21 Çovdarovun səhhəti pisləşdi, danışa bilmədi

18:17 Çavuşoğlu: “İsrail etdiklərinə görə hesab verəcək”

18:12 Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq

18:08 ““Şimal axını-2” layihəsi dayandırılmalıdır”

18:04 “Nar” Ramazan ayında danışıqları ikiqat sərfəli etdi

18:00 Pakistanda şiddətli istilər - 65 ölü

17:56 “Dəniz Səki başqası ilə eşq yaşayırdı” – Keçmiş nişanlısı

17:52 İsrail İrana qarşı F-35 qırıcısını tətbiq etdiyini açıqladı

17:48 Şəhriyar Məmmədyarov Norveçdə superturnirdə iştirak edəcək

17:43 Rəngli sular zob yaradır

17:38 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb

17:33 Putin Venesuela prezidentinə yardım əli uzatdı

17:28 Milli Məclisin sonuncu plenar iclasının gündəliyi müəyyənləşib

17:23 Jirinovskidən ilginc təklif

17:16 Avropaya qaçmış Xalid ibn Fərhan əmilərini çevrilişə niyə təhrik edir?

17:11 “Azərbaycan hekayələri” kitabı Londonda

17:06 Dağıstanda bəzi şəhər və kəndlər su altında qalıb

17:01 MN zabitlərin yol qəzasında ölməsi barədə məlumatlara aydınlıq gətirib

16:56 “Vicdan haqqı” finala hazırlaşır

16:51 “Təhsil haqqında” qanuna dəyişikliklər edilir

16:47 Ciddədə təyyarə sərt eniş etdi - Yaralılar var

16:41 İran-ABŞ qarşıdurması: Regionda daha bir Suriyanın yaranma ehtimalı var?

16:36 DİM I və IV qruplar üzrə qəbul imtahanlarının nəticələrini açıqlayıb

16:30 ETSN Daşkəsəndə reyd keçirib

16:25 Serbiya Prezidentinin Azərbaycana səfəri başa çatıb

16:20 “Bakcell” karyera sərgisinə qatılıb

16:15 “Azərbaycanda son 5 ildə əllilərin sayı 100 000 nəfər artıb”

16:10 Beyləqanda ağır qəza - hərbi qulluqçu həlak oldu

16:03 “Putinin adamları” İtalyada hökumət formalaşdırır

15:56 “Vergilər Nazirliyi indi adam balası kimi işləyir...” - Cavid Qurbanov

15:51 “Bu sektorun imici o qədər korlanıb ki...”

15:46 Navalnını dəstəkləyən Yekatrinburq meri istefa verdi

15:40 Marinski teatrında kütləvi zəhərlənmə

15:33 “Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin görüşü ilə bağlı heç bir razılaşma yoxdur”

15:28 Azərbaycan-Serbiya işgüzar görüşü keçirildi

15:23 Qoy sertifikasiya olsun, təki bu məsələyə bir son qoyulsun...

15:16 Gürcüstanın Azərbaycana qarşı xəyanəti...

15:11 Qrizmann qərar verməkdə çətinlik çəkir

15:06 “Ermənistanla danışıq aparması Azərbaycanın ən böyük güzəştidir”

15:01 “Mətanət İsgəndərli oxumasa yaxşıdır”

14:55 Fələstin İsraili beynəlxalq məhkəməyə verib

14:50 Azərbaycanda 6 kredit ittifaqının lisenziyası ləğv olunub

14:45 ABŞ Kim-ə bu xəbərdarlığı etdi: “Səni də Qəzzafinin gününə salarıq”

14:40 Paşinyan və Sarkisyan Gürcüstana gedir

14:35 DİM vakant vəzifələrin tutulması üçün ümumi müsahibə elan edib

14:30 Boru xətti tankın lüləsinə çevriləndə...

14:25 Rusiyada əks-sanksiyalar haqqında qanun qəbul edildi

13:58 Traktor aşdı: ağır yaralılar var

13:54 Rusiya və Türkiyə XİN başçıları arasında telefon danışığı olub

13:49 Azərbaycan beynəlxalq ədəbiyyat festivalında – İlk dəfə

13:44 Lənkəranda adı “Qırmızı kitab”a düşən kəpənək aşkar edilib

13:39 Ərli qadınların yubkasında əxlaq axtaran Manaf Ağayev

13:34 Maştağa sakini özünü asdı

13:29 Gizem Karaca məhkəmənin qərarına etiraz edib

13:24 “Dərman mafiyası işi”: Gömrük hospitalının iranlı həkimi həbs olundu

13:20 Dövlət qulluğuna qəbul üçün müsahibə elan edildi

13:16 Qəbul imtahanında ilk: DİM cavabın səhv olduğunu açıqladı

13:12 Şəhid əsgərimiz “Şücaətə görə” medalı ilə təltif olunub

13:04 “İclasımızda Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndənin təyin olunacağına ümid edirəm”

12:59 XİN-də geniş tərkibli iclas keçirilib

12:54 Putin SSRİ-ni sarsıdan 1991-ci ilin avqust qiyamından danışdı

12:49 “Ödənişlərin az olması vergi siyasətinin sərtləşdirilməsini tələb edir”

12:44 Sabah hava necə olacaq?

12:40 Məşhur müğənni xəstəxanaya yerləşdirildi

12:35 Azərbaycan: İran, ABŞ və İsrail arasında

12:30 “Arsenal”ın yeni baş məşqçisinin adı məlum oldu



ƏDƏBİYYAT

...

“Yabanı sual”

Tarix 08.02.18, 17:28

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Aliyə yazır...


Bu günlərdə Kulis.az-da teatrşünas-alim İsrafil İsrafilovun məqaləsi yayımlandı. 

Məqalənin mərkəzində dayanan teatrın vəziyyəti məsələsidir. Milli teatrın 145 illiyi ərəfəsində bu tema aktualdır. Lakin yenə də bu mövzunu ortaya atmaq üçün alim onu ilin dəyişməsi, həm də nə üstə dəyişməsi kimi ciddi bir məsələ ilə bağlayır ki, onu bizim diqqətimizə layiq etsin.

İkinci, bir məsələ teatrların məlum vəziyyətini qavramaq və buna uyğun yəni, səmimi davranmaq məsələsidir ki, bu, birincidən də vacib mətləbdir. Üçüncü məsələ milli teatrın vəziyyətini yaxşılaşdırmaq üçün hazırlanan on illik dövlət proqramıdır ki, onun nəticələri haqda danışmağın zamanı çatır.

Bunlar məlum və aydındır.

Bəs, təzə olan nədir? Tərəvəz bazarında olduğu kimi, burada da təzə olan həm də faydalıdır.

Çün, dəyərli İsrafil müəllim bir neçə il rəhbəri işlədiyi Akademik Teatrda tilsimi bəlkə də sındıra bilmədi, amma bu, ona ən azı problemlərdən danışmağa, teatrın vəziyyəti mövzusunu diqqətə gətirməyə stimul verdi.

Beləliklə, o, bir tilsimi qırdı. Çünki tilsim haqda bilmək tilsimi hardasa sındırmaq deməkdir. Hansı tilsimdir o?

Bu, məntiq tilsimidir ki, İsrafil müəllim, əslində bu məsələyə toxunub.

Məsələn, bizim teatrşünasların, rejissorların çoxu teatrın vəziyyətini qiymətləndirə bilir, hətta ayrı-ayrı söhbətlərdə tamaşaların keyfiyyətindən, teatr mühitinin səviyyəsindən, qapalılığından belə danışır. Amma, di gəl ki, ilin yekunları haqda danışanda bir tədbir içrə hesabat verən məmur kimi müsbət hadisələr axtarır, hansısa ümumi inkişafdan danışırlar. Belə çıxır ki, ümumən, teatrımız böyük addımlarla inkişaf edir, amma həm də vəziyyət pisdir, ortaya çıxarmalı tamaşa yoxdur, varsa da Biləcəridən o yana çıxarmalı deyil.

Məntiq haradadır? Sualın tonunu bir az aşağı salaq.

Əlbət, vardır bir məntiq.

İsrafil müəllim ad çəkmir, amma teatr sənətimizin uğurlarla zəngin bir il başa vurduğunu deyən alimin adının yerinə təyinə uyğun olaraq,  (“görkəmli teatrşünas alim, ölkənin teatr həyatını həssaslıqla izləyən istedadlı bir tədqiqatçı”) məsələn, İlham Rəhimlinin, Məryəm Əlizadənin, Aydın Talıbzadənin adını yaza bilərik. Kimin belə danışdığına inana bilərsinizsə, onun.

Əsas məsələ bu deyil. Əsas, nəhayət ki, həmkarının teatrın inkişafı və uğurları haqda boğazdanyuxarı danışdıqlarına dözə bilməməkdir.

Olsun ki, çoxu burada bir ziddiyyət görmür, inkişaf öz yerində, milli teatrın ölü vəziyyəti öz yerində. Hətta bəlkə teatrın sehri deyəndə teatrşünaslarımız bu məntiqsizlik tilsimini nəzərdə tuturlar.

Qoy, teatrın sehri hamını öz təsirinə salmaqda olsun, amma gərəkdir ki, hər iki tərəf bu məntiqsizlik tilsiminə, ya da teatr sehrinə riayət etsin. Necə və tərəflər hansılardır?

Teatr haqqında qanunda yazıldığı kimi, dövlət teatrın inkişafına təminat verir. Bunusa dövlət qurumu olaraq, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi həyata keçirir. Beləliklə, inkişafa da cavabdeh qurum nazirlikdir.

Və tutaq ki teatrşünas milli teatrın inkişafı haqqında rəyini nazirlik məmurunun hesabatına uyğunlaşdırırsa, onda gərəkdir ki, nazirlik də məsələn, aktyorların mükafatlandırılmasını teatrşünasların rəyinə uyğunlaşdırsın. Bu gün teatrşünasın tənqid etdiyi tamaşaya “ilin tamaşası”, “ilin aktyoru” və s. fəxri mükafatlar verməsin.

Amma biz nə görürük?

Görünür ki, burada bir başqa məntiqsizlik tilsimi, bir başqa sehr var.

İndi siz deyin, bu yerdə mənim kimi müxbir-teatrşünas on illik teatr proqramının başa çatmaq üzrə olması münasibətilə “Bu proqram teatra nə verdi?” suallı sorğu aparsa, nə kimi cavablar alacaq?

Təxminən eyni cavabı: teatr durmadan inkişaf edir, amma teatrın vəziyyəti pisdir.

Niyə?

Olduqca ciddi sualdır. İsrafil İsrafilovun məqaləsində bu suala teatr sahəsini kurasiya edən nazir müavini Ədalət Vəliyev cavab verir. Sitat: “Olduqca dəyərli hesab etdiyimiz təhlillərində professor Ə.Vəliyevin gəldiyi nəticələr elmi-nəzəri baxımdan məntiqi əsasa malikdir. Onun qənaətinə görə, “Azərbaycan teatrı sovet dövründə nəinki öz müstəqilliyini, azadlığını imitasiya eləyib, həmçinin burada cərəyan edən yaradıcılığının özü də  imitasiya xarakteri daşıyır.”

Bu teatrşünaslıq tarixində yeni fikir deyil, mövzudan tutmuş estetik göstəricilərinədək sözügedən imitasiya haqqında yazılıb.

Problem bəlli, vəziyyət bəlli, cavabdehlər bəlli, inkişaf da öz qaydası ilə. Teatr haqda cild-cild kitablar yazılır, teatrlar tamaşalar qoyur, Teatr Xadimləri İttifaqı da anım günlərini keçirir. Beləliklə, teatrın xatirəsi qəlbimizdə əbədi yaşayır.

Durub desəm ki, indi bu məsələlər məni yandırır, qeyri-səmimi olaram. Sadəcə, yabanı bir sual həyasız alaq otu kimi əkinimizi korlayır:

İnkişaf da, onun proqramı da çox yaxşıdır, cild-cild kitablar da yaxşıdır, təmir olunan binalar da,  aktyorlar da... Hər şey korrekt.

İnkişaf öz yolundadır.

Addım-addım...

Amma hansı günümüzə, axı?

Sonda bonus olaraq bir əhvalat yazım, qanqaraldan temanı kompensasiya edək.

Bir dəfə dostu ixtisasca teatrşünas olan və bu gün ad gününü qeyd edən şair Əlisəmid Kürə deyir ki, gəl səhərlər dəniz kənarında qaçaq.

Əlisəmid cavab verir:

- Atam xəstə, qardaşım türmədə, özüm kirayədə, pul yox, iş yox, məni görən deməz ki, Əlisəmid, hansı gününə qaçırsan?(kulis)

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ƏDƏBİYYAT

design-img

Vernisaj

Bakıdakı partlayışa görə vəzifəli qardaşlar həb edildi

bitmap-img3

Rakurs

“Avtomatla gəlib, bahalı atlarımı apardı” - Polis rəisinə ittihamlar, Video

bitmap-img3

Seçmələr

Bakının abadlığı adı altında büdcə talanı! – “Bakı Abadlıq Xidməti” MMC milyonlarla dolları göyə sovurur

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru