rezonans

Xəbər xətti

21 İYUN

23:54 Naxçıvan əhalisinin sayı artıb

23:48 Fələstin daha bir təşkilata üzv oldu

23:42 Bakıda qayda pozan yol polisi cəzalandırıldı - Video

23:36 Mahaçqalada atışma zamanı bir nəfər ölüb

23:30 “Miss Britaniya”nın meyiti tapılıb

23:24 Gürcüstanda daha 3 nazirlik ləğv olunacaq

23:18 Bu günün işi, 47 il sonranın yazısı... - Elçin Mirzəbəylinin qeydləri

23:12 Qardaş qardaşı bıçaqladı

23:06 Türkiyədə gecə klubunda atışma olub, ölənlər və yaralananlar var

23:00 Ölkənin qızıl-gümüş bazarında qiymətlər düşür

22:55 Paşinyana qarşı qaldırılmış cinayət işi bağlandı

22:49 Rio-de-Janeyroda polisin keçirdiyi əməliyyat zamanı 6 nəfər öldürülüb

22:43 Sevinc ərə getmədiyini belə təsdiqlədi - Video

22:37 Azərbaycanda narkomanlar arasında yeniyetmələr və azyaşlılar da var

22:31 Ərdoğandan etiraf:16 ildə bunu edə bilmədik

22:25 Şəmkirdə musiqiçilər qəzaya düşdü

22:19 Bu şirkət 18 min dollar maaş təklif edir

22:13 Mun Ce-in: KXDR tam nüvəsizləşdirmə üzrə real tədbirlər görür

22:07 Gədəbəydə avtomobil yolları yenidən qurulur - Video

22:01 Vasif Talıbov İranın Naxçıvandakı baş konsulunu təltif edib

21:56 Sarkisyanın qohumlarının biznes-imperiyalarında yoxlamalar aparılır

21:50 DÇ 2018: Fransa - Peru qarşılaşması - Fransa qalib gəldi

21:44 “Araz” Supermarketlər Şəbəkəsi işçisinin qətli ilə bağlı məlumat yayıb

21:38 10 yaşlı azərbaycanlı istedadı ilə dünyanı heyran edir - Fotoar

21:32 Bakıda tələbəni döyüb, öldürən şəxslərə hökm oxunub

21:26 Türkiyə ilk “F-35”i təhvil aldı

21:20 Baş katib: “BMT-yə üzv dövlətlər Təhlükəsizlik Şurasının qərarlarına hörmət etməlidir”

21:14 Pambıqçıların zəhərlənməsinə görə cinayət işi: 3 vəzifəli şəxs həbs olundu

21:08 Neftçalada 19 yaşlı gənc intihar edib

21:02 Latviyada rus dilində tədris qadağan edildi

20:57 ABŞ-da ağdərililər “milli azlığa” çevrilir - Hesabat

20:51 Zərdabda ağır yol qəzası: ölən və yaralılar var

20:45 Trampdan etirazçıya şok sözlər: Ananın yanına get...

20:39 Yay gəldi - Bakıda kirayə mənzillər ucuzlaşdı

20:33 “Bu dəfə Azərbaycan müdafiə naziri haqqında həqiqəti söyləyib…”

20:27 Netanyahunun həyat yoldaşına 100 min dollarlıq korrupsiya ittihamı

20:21 Fred “Mançester Yunayted”də - Rəsmi

20:15 XİN: Qətnamələrinin icrası Minsk qrupuna həvalə edilib

20:09 “İlqar Məmmədovu qətiyyən siyasi məhbus hesab etmirəm”

20:06 Azercell “Yaşa Azərbaycanım” sərgisinə dəstək oldu

20:03 Liviyada milli ordu iki əsas neft limaninı silahlılardan geri alıb

19:58 Azərbaycanda bu universitetin girişində sütunlu tavan çökdü

19:52 Şabranda arvadı küsüb evdən gedən kişi özünü asdı

19:46 İsmayıllıda körpü uçdu, şəhərlə əlaqə kəsildi - Video

19:40 Türkiyə ABŞ-dan idxal olunan bəzi məhsullara gömrük rusumu tətbiq edib

19:34 Ronaldu: “Keçi saqqalı mənə uğur gətirir”

19:28 Çingiz Qənizadə: “Azərbaycan vətəndaşları qul deyil”

19:22 Ərdoğan koalisiya hökumətinin anonsunu verdi

19:16 Bədən tərbiyəsi, gənclər siyasəti və turizm xərcləri 45% artırılır

19:10 Vasif Talıbov baş nazirin birinci müavini işdən çıxarıb

19:04 Sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri 7%-ə yaxın artırılır

18:59 Putin Poroşenkoya zəng edib

18:53 Göyçay körpüsü yaxın günlərdə istifadəyə veriləcək

18:47 “Qarşı tərəfdə qoşunların toplanmasını müşahidə edirik…” - David Babayan

18:41 Yol tikintisinə 13,7 milyon manat ayrıldı

18:35 Saxlanılan bankir Zakir Zeynalovun oğludur

18:29 Azərbaycanın energetika naziri OPEC-in tədbirində çıxış etdi

18:23 Buraxılış imtahanlarının nəticələri nə vaxt açıqlanacaq?

18:17 Bu rayonların qazı kəsiləcək

18:11 Mənsimovun daha bir “törəməsinin” 2.3 milyardlıq borcu üzə çıxdı

18:05 Avropa Birliyi Yerevana 3 milyon ayırdı

18:00 Azərbaycanda uşaqlara dini adların qoyulması halları azalıb

17:54 Dünya əhalisinin üçdə biri oyun oynayır

17:49 Somali iranlı 17 dənizçini azad edib

17:44 “Üçdə bir”

17:38 Zidandan sonra oğlu da “Real”dan gedir

17:28 “Messi dünya kubokuna görə ağlayır”

17:22 Səfər Mehdiyev vətəndaşları qəbul edəcək

17:18 Ərdoğan koalisiya hökumətinin anonsunu verdi

17:13 Müşviqabad qəsəbə sakinləri ilə növbəti səyyar görüş keçirilib

17:13 İsraildəki “Avroviziya”ya dörd şəhər namizəddir

17:08 Rusiya azərbaycanlıları Diaspora komitəsinin işindən razıdırlar mı?

17:03 Bakının 2 rayonunun qaz təchizatı məhdudlaşdırılır

16:58 Putin və ya dünyanı öz maskası ilə heyran etmiş Moskva

16:53 Göyçaydakı körpünün dağılması ilə bağlı 7 vəzifəli şəxs həbs olundu

16:48 Türkiyədə avtobus aşdı: 25 yaralı

16:43 Ana olmağa hazırlaşan Oksana həyatını dəyişən gizli şəxsdən yazdı

16:38 Qadını alçaltdığını etiraf edən məşhur Azərbaycan şairi

16:33 Əmanətçilərin 100 milyon manata yaxın pulunu mənimsəyən bankir tutuldu

16:27 Azərbaycanlı Moskvada atasının qatilindən qisasını aldı

16:22 Böyük Britaniyada kilsə bağlandı - Quşlara görə

16:16 Tramp qalmaqallı qərarını ləğv etdi

16:11 Neftçalada 17 yaşlı oğlan özünü asdı

16:06 Kəlbəcər sakini Cavid Qurbanovdan və imkanlı şəxslərdən kömək istəyir

16:01 Rusiyada mumiya tapıldı

15:55 Azərbaycan tütün idxalını azaldıb

15:50 Paşinyanın məmur balaları və hərbi xidmətlə bağlı planı var

15:43 Moskvadan Yerevana uçan təyyarə faciədən qurtuldu

15:37 Günəşdə partlayış baş verdi

15:32 Nazirin qəbul vaxtı dəyişdi

15:25 “Devid üçün yaxşı arvad olmağa çalışıram”

15:17 “Terrorçular iyulun 4-də Menbiçin mərkəzini tərk edəcəklər”

15:06 Elçin Quliyev İran-Azərbaycan sərhədində silahlı insidentin baş verdiyi ərazidə olub

15:00 Hacı Nuran xəstəxanaya yerləşdirildi

14:55 Ali təhsil və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə ərizə qəbulu başa çatıb

14:45 Avropada Sorosa qarşı qanun qəbul edildi

14:40 İranlı nazir Azərbaycana gələcək

14:33 DÇ-2018: Sabahkı oyuna hakim təyinatları açıqlandı

14:26 Türkiyə yeni əməliyyata başladı

14:21 Təhsil Nazirliyinə yeni Aparat rəhbəri təyin edilib

14:16 Sarkisyanın adamlarına qarşı əməliyyat keçirildi

14:11 “Media klub” KİVDF-nin işini araşdıra bilər?

14:06 İmişli sakini Bakıda öz maşınını qaçırdı

14:02 Ərdoğan çətin imtahan qarşısında - Türkiyədəki seçkilərin 5 mümkün ssenarisi

13:57 “Aqrarkredit” şirkəti: “Ürəkbulanma zəhərlənmə demək deyil”

13:32 “Məni Elmarla dəyişik salırlar, Azərbaycan haqda sual verirlər...”

13:27 “Avropa İttifaqı Minsk qrupunun vasitəçilik səylərini və təkliflərini dəstəkləyir”

13:22 “Keçi saqqalı mənə uğur gətirir” - Ronaldo

13:17 Sabah hava necə olacaq?

13:13 “Hüseyn elə bilirdi ki, Roza maşını ona verəcək”

13:08 “Taliban”dan növbəti hücum: 14 hərbçi öldürüldü

13:03 Azərbaycanda uşaqların ölümünə səbəb olan oyunun qurucusu tutuldu

12:58 Əli Əhmədov: “Təhsil islahatları dərinləşməkdə davam edir”

12:54 Birləşmiş Ştatların gündəlik neft hasilatı 10,9 milyon barreldir

12:49 Arvadını öldürən: “Dedi ki, kişi kimi səndən həzz almıram”

12:45 “1.2 milyon nəfər sığortaya cəlb olunmur” – Hadı Rəcəbli

12:41 Erməni Aydınov: “Yaşasın Bakı” – 29 ildən sonra qayıtmaq istəyir

12:37 İsmayıllıda faciə: 7 yaşlı uşaq öldü

12:33 Trampın “ticarət müharibələri” dollara necə təsir edəcək?

12:28 Türkiyənin baş naziri: “Qonşumuz ABŞ deyil, Rusiyadır”



MÜSAHİBƏ

...

“Valideynlər qurd diaqnozu qoyan aparatlara inanmasınlar”

Tarix 12.10.17, 15:22

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Səhiyyə naziri Oqtay Şirəliyev “Şagirdlər arasında dehelmintizasiya proqramının həyata keçirilməsi barədə” əmr imzalayıb


Sənəd “Azərbaycan Respublikasında 2017-2020-ci llərdə geohelmintozlarla mübarizə və onların profilaktikasına aid Milli Strategiya”ya uyğun olaraq, Ümumdünya SəhiyyəTəşkilatının dəstəyi ilə I-VI sinif şagirdləri arasında helmintozlara qarşı profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsi məqsədi ilə hazırlanıb. Əmrə əsasən, 15 oktyabr-15 noyabr 2017-ci il tarixlərində respublikanın şəhər və rayonlarında I-VI sinif şagirdləri arasında helmintozlara qarşı profilaktik müalicə tədbirləri həyata keçiriləcək.

Modern.az məsələnin aktuallığını nəzərə alaraq qurd xəstəliklərilə bağlı yaranmış suallarla pediatr Vaqif Qarayevə müraciət edib. 

PİA.AZ həmin müsahibəni təqdim edir.
 
- Doktor, valideynin hansı halda övladında qurd olduğuna dair şübhələri əsaslı ola bilər?
 
- Uşaq iştahsızdırsa, yuxusu pisdirsə, narahat yatırsa, qarnında, əsasən də göbəyinin ətrafında vaxtaşırı sancılar olursa, səbəbsiz səpkilər, qaşınmalar yaranıbsa, xüsusilə axşam saatlarında tam sakit vaxtında yanını qaşıyırsa, xüsusilə qız uşaqlarında həddindən çox sidiyə getmələr varsa, qurddan şübhələnmək olar. Qurd olan uşaqların rəngi əsasən solğun olur, el dilində desək, “yediyi canına yatmır”. Eyni zamanda, qurd olan uşaqlar yatarkən ağzından su gəlir, yaxud ağız ətrafında ağ yapışıq olur, dişlərini qıcıyır, dırnaqlarını yeyir, oynaqlarında ağrı yaranır, tez yorulur, məktəb yaşlı uşaqlarda diqqətsizlik müşahidə edilir. Sadaladıqlarım bir neçə qurdun tez-tez rast gəlinən əlamətlərdir və bunu müşahidə edən valideyn mütləq həkimə müraciət etməlidir.
 
- Əminliklə demək olarmı ki, bu əlamətlər olan uşaqlarda mütləq qurd var?
 
- Əlbəttə, yox. Bu istiqamətdəki əlamətləri əsas götürüb mütləq şəkildə qurd var demək düzgün deyil. Məsələn, dişlərin qıcanması təkcə qurd əlaməti deyil, əsəblə bağlı da ola bilər. Yaxud uşağın süd dişlərini tökməsindən sonra çıxan dişlərin əyri olması ilə də bağlı ola bilər. Çünki diş damaqlarda düzgün oturmayanda uşaqda qıcıq yaranır. Ağızdan su gəlirsə də, burda yalnız qurd axtarmaq doğru olmaz. Bəlkə uşağın mədə-bağırsağında müəyyən problem var. Ona görə də diaqnozu yalnız həkim qoya bilər. Kiçik yaşlı və əsəbi uşaqlar dırnaqlarını, barmağını yeyir. Bu zərərli vərdiş də ola bilər.
 
- Həkimlərə müraciət zamanı bir neçə növ müayinə metodları tətbiq edilir: nəcisin analizi, qanın analizi. Bununla yanaşı, bütün növ qurdları təyin etdiyi iddia olunan müasir aparat... Bu metodlardan hansı daha etibarlıdır?
 
- Həkim nəcisdə qurdun yumurtasını axtarır. Mikroskopun altında həmin qurdun hansı növə aid olduğunu təyin edir. Amma qurdun inkişafının etapları var. Əgər valideyn, qurd yumurta qoyan etapda nəcis analizi veribsə, həkim orada heç nə tapa bilməyəcək. Valideynlərin ən çox rast gəlinən şikayəti budur ki, qurdu gözümlə görsəm də, nəcis analizində çıxmayıb. Bir məsələ var ki, gözlə gördüyün şeyi yoxlatmağın mənası yoxdur. Sadəcə valideyn gördüyü qurdun hansı növə aid olduğunu müəyyən edə bilməz, sadəcə təsvir edə bilər. Qan analizi isə qanda antitelləri, yəni qurdun hansı növünün olmasını müəyyən etməyə kömək edir. Bu üsul daha informativdir. Burada prosesin kəskin, yoxsa xroniki olmasını müəyyən edirik. O həkimə imkan verir ki, müalicə üsulunu müəyyən edə bilsin. Doğrudur, heç bir analiz vermədən qurdu müəyyən edən və müalicə üsulunu seçən bir aparat çıxıb. Guya aparat özü diaqnoz qoyur və diaqnoza uyğun da müalicə təyin edir. Mən deyərdim ki, valideynlər bu cür aparatlara inanmasınlar. Az qala hər gün valideynlərdən eşidirəm ki, “aparatda yoxlatdırdım heç nə çıxmadı”, yaxud “çıxdı, müalicə etdirdim, xeyri də olmadı” və s. 
 
- Son vaxtlar uşaqlarda daha çox hansı qurdlara rast gəlinir?
 
- Son vaxtlar lyambliya qurdu həddindən artıq çoxalıb. Əksər analizlərdə çıxır. Bir məsələni diqqətinizə çatdırım ki, qurdun xroniki forması analizdə çıxıb, amma kliniki əlamətləri yoxdursa, analizin cavabına görə müalicə yazmağın mənası yoxdur. Xroniki proses dedikdə, qurdun nə vaxtsa həmin orqanizmdə olduğu anlamına gəlir.
 
- Müalicə tətbiq edildikdən neçə müddət sonra effektiv nəticə əldə oluna bilər? Ümumiyyətlə, müalicə ilə qurdun tamamilə aradan qaldırılması mümkündürmü?
 
- Müalicənin effektivliyinin təxminən 70-80 faizi gigiyenik qaydalara əməl olunmasından asılıdır.
 
- Gigiyenik qaydalar dedikdə konkret nəyi nəzərdə tutursunuz?
 
- Ümumiyyətlə, bütün uşaqlar ayrı-ayrı yatmalıdır. Ailə məsələsidir, anlayıram, bəzi hallarda yer problem olur. Ailənin bir üzvündə qurd aşkarlanıbsa, digər üzvlər də müalicə almalıdır. Bu, çox vacibdir. İkincisi, bir yerdə yatan iki uşağın birində qurd var, digərində yoxdursa, mütləq ikinciyə də yoluxacaq. Bu, yataq, alt paltarından keçə bilər. Ona görə ayrı yatmalıdırlar. Bu, mütləqdir. Qurda görə müalicə alan şəxsin yataq dəsti ən azı iki gündən bir dəyişdirilməlidir. Özü də paltaryuyan maşında yuyulmamalıdır, dədə-baba qaydası ilə vedrədə qaynadılmalıdır. Biz qurdu dərman pereparatları ilə əridirik, boğuruq və s. amma geyimdə, yataqda yumurtaları qalır. Həmin yataqla təmas zamanı uşaq yenidən qurda yoluxur. Alt paltarları mütləq şəkildə qaynadılmalıdır. Xüsusən qız uşaqlarının alt paltarı gündə iki dəfə dəyişdirilməlidir. Alt paltarı yuyulub, qurudulduqdan sonra isti ütü ilə ütülənib geyindirilməlidir. Bu da çox vacibdir. Həmçinin, dırnaqlar kəsilməlidir. Bundan başqa, uşağın torpaqla təması dayandırılmalıdır. Çünki qurd yumurtaları daha çox torpaqda olur. Ev şəraitində olan uşaqlarda sadaladıqlarıma riayət etmək olur. Amma bağçaya, məktəbə gedəndə çətinlik yaranır. Müalicə alan uşaq bağça, məktəbdəki uşaqlarla kontaktda olur və təkrar yoluxma ehtimalı yaranır. Qeyd etdiklərimə hamı riayət edə bilmir deyə, əksərən həkimlərdən narazıdırlar. Deyirlər “bu boyda dava-dərman elədim, xeyri olmadı”. Bir də qidalanma zamanı meyvə-tərəvəz qaynanmış, axar su altında təkrar-təkrar yuyulmalıdır. Çünki qurdun yumurtaları göyərtidə, tərəvəzlərdə də çox olur.
 
- Bəzən valideynlər hətta özləri də həkimlik eşqinə düşür. Mütəxəssisə müraciət etmədən, qohum-qonşunun uşağına yazılan dərman pereparatlarından istifadə edirlər...
 
- Özünümüalicə qəbul olunmazdır. Bu dərmanlar çox güclü təsirə malikdir. Doza həddinin aşılması digər orqanlara, xüsusilə qaraciyərə toksiki təsir göstərə bilər. Yaxud
 hansısa aptekdə məsləhət görülən dərmandan istifadə etmək doğru deyil. Müalicə həkim tərəfindən təyin olunmalıdır. Özü də qurd xəstəliyində bir neçə kurs müalicə mütləqdir. Ona görə də “qonşu onu məsləhət gördü”, “aptekdən bunu verdilər” yanaşması doğru deyil. Bəlkə də qonşu, qohum doğru məsləhət görür, amma məsuliyyət həkimdən keçir. Sabah hansısa neqativ halla qarşılaşanda qonşudan nə isə tələb edə bilmirsən ki, uşağım niyə sağalmır.
 
- Belə bir fikir var ki, əslində bütün insanların orqanizmində qurdlar var. Sadəcə bunun çox və ya az olması, zərərli və ya zərərsiz olması ayırd edilməlidir.
 
- Mən bunu qəbul etmirəm. Parazit başqa bir mikroorqanizmdir. O, insan orqanizmində hansı səbəbdən olmalıdır? Amma başqa məsələdir ki, bizim yaşadığımız mühitdə, torpaqda əmələ gələn məhsullarda qurd yumurtaları həddindən çoxdur. Ona görə belə fikir formalaşıb ki, guya hamıda qurd var. Əgər qurd varsa, niyə analizlərin nəticəsində hamıda qurd çıxmır? Mən həkim olaraq bu iddianı qəbul etmirəm.
 
- Sonda səhiyyə nazirinin dehelmintizasiya proqramının həyata keçirilməsi əmrilə bağlı fikirləriniz maraqlıdır. Əksəriyyət buna qeyri-ciddi yanaşır. Hətta “dərmanlarını sata bilmirlər deyə bu yola əl atırlar” fikirlərini səsləndirənlər də az deyil...
 
- Bəli, sosial şəbəkələrdə bu haqda yazılan status və rəyləri oxuyuram. Özü də bu rəyləri elə ciddi adamlar yazır ki, həkim olduğuma utanıram. Yaxşı bu nazir nə etsin?! Bəlkə nazir gəlib evlərdə sadaladığım gigiyenik məsələlərlə məşğul olmalıdır?! Sovet dövründə də icbari, məcburi müayinə və müalicələr tətbiq edilirdi. Nə deyirlərsə, ona əməl etmək lazımdır. Çünki qurd mərkəzi sinir sistemini zədələmək gücünə qadirdir. Qurd yerləşdiyi yerdə ciddi problemlər yaradır, uşağın əqli və fiziki inkişafına təsir edir. Hər halda nazirliyin bu addımı alqışa layiqdir və valideynlər buna tabe olmalıdır.

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


MÜSAHİBƏ

design-img

Vernisaj

XİN: Qətnamələrinin icrası Minsk qrupuna həvalə edilib

bitmap-img3

Rakurs

Vergilər Nazirliyi Yanında Lokal Gəlirlər Departamentində nə baş verir?

bitmap-img3

Seçmələr

Azərbaycanlı əsirlərə işgəncə verən general həbs edildi

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru