Xəbər xətti

20 APREL

0:59 “İstanbullu gəlin”də gözlənilməz ayrılıq

0:47 “Milan”ı UEFA-dan cəza gözləyir

0:34 “WhatsApp” qrup idarəçilərinə əlavə səlahiyyət verildi

0:21 PSJ özünə Çindən tərəfdaş tapdı

0:13 “Amazon” şirkəti öz brauzerini təqdim etdi

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

19 APREL

23:59 Erməni əsgərləri maykasız və tumansızdır-Paşinyan ordunu ifşa etdi

23:56 Lənkəranda evdə partlayış: ağır yaralı var

23:54 Müxalifətdən erməni prezidentin dialoq təklifinə reaksiya-şərt var

23:48 Cəlilabadda kütləvi dava baş verib

23:42 Bakıda canavar itləri parçaladı - Video

23:36 Quba rayonunda zəlzələ olub

23:30 Ermənistan müxalifəti yenidən Yerevan küçələrini bağlayacaq

23:24 Özü-özünü bıçaqladı

23:18 Türkiyə parlamenti erkən seçkilərin keçirilməsi haqqında qərarı təsdiqlədi

23:12 Tanınmış cərrahdan tibb sektorunu silkələyəcək açıqlamalar

23:06 “Qarabağ”ın oyununun vaxtı dəyişdirildi

23:00 Ermənistan müxalifəti məmurları aksiyalara cağırdı

22:55 İraq Suriyanı bombaladı

22:49 Azərbaycanlı milyarder Özbəkistanda zavod açdı

22:46 “RAHAT” marketdən oğurluq: Oğru cinayət başında yaxalandı - Video

22:43 Yaponiya Rusiyadan 4 adanı tələb edir

22:37 Dünyanın ilk ticarət “hyperloop” xətti çəkilir

22:31 Rusiya milyarderi arasında azərbaycanlılar da var

22:25 Xəstə özünü 6-cı mərtəbədən atdı - Video

22:19 ATƏT-in Daimi Şurasında DTİHB-nin hesabatına etiraz edildi

22:13 İlham Əliyevin ünvanına təbriklər gəlməkdə davam edir

22:07 Mafioz həbsdən buraxılmağa görə restoranda ziyafət verdi və həbs olundu

22:01 Türkiyədə iki deputatın mandatı əlindən alındı

21:56 “Koroğlu”nun qarşısını kəsən əjdahanın sonu çatır - Fotolar

21:50 Kann festivalı bu filmlə bağlanacaq

21:44 Çaylarda biogen maddələr normadan artıqdır

21:38 Sumqayıtda mənzildə yaşlı qadın meyiti aşkar olunub

21:32 “Zəngəzur” sənədli filmi sosial şəbəkələrdə də paylaşıldı

21:26 Rusiya ABŞ-dan təzminat istəyir

21:20 Almaniya Prezidenti Azərbaycan Prezidentini təbrik edib

21:14 NASA “planet ovçusu“ peykini yola saldı

21:08 Armen Sarkisyan aksiya iştirakçılarını dialoqa çağırıb

21:02 Avropa Parlamenti Mark Sukerberqi dinləmək istəyir

20:57 “Barselona”nın Umtiti planı - 250 milyon avro

20:51 Çində böyük kriptovalyuta dələduzluğunun üstü açılıb

20:45 Tovuzda 2-ci qrup əlil özünü asdı

20:39 “Səfərə getməyə razılıq verdik” - Qurban Qurbanov

20:33 Avropa Komissiyasının prezidenti İlham Əliyevi təbrik edib

20:27 “Ərim deyirdi ki, hicab bağla, mən də ayrıldım” - Leyla

20:21 Ermənistanda həbs edilən müxalifətçilərin sayı 100-ə çatıb - Canlı

20:15 Əkrəm Həsənov: “Problemli kreditlər BOKT-larda da var”

20:09 “Ali Baş Komandan əmr verəcəyi halda…” - Şair Ramaldanov

20:03 Ermənistanda nümayişçilərlə polislər arasında toqquşma - Saxlanılanlar var

19:58 Samir Şərifov “Expo 2025”in ev sahibliyinin xərci barədə

19:54 “Müstəntiq mənə pul, ev təklif edir…” - “Alışanov işi”ndə ilginc bəyanat

19:52 Koreya lideri Əliyevi təbrik etdi

19:46 Kubokun finalına cəzalı duruma düşənlər

19:40 Bakıda tozun miqdarı 26 faizə düşüb

19:34 Derbidə bomba partladı

19:28 Kubanın yeni rəhbərinin adı məlum oldu

19:22 Cəlilabadda 16 yaşlı məktəbli qız intihar edib

19:16 XİN: Rusiya və Azərbaycanı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bağlayır

19:10 Stepan Danielyan: “Məmurlar da Sərkisyana inamını itirib”

19:04 Raket və artilleriya bölmələrinin taktiki təlimləri keçirilib - Video

18:59 Hakim generalla polkovnikə güzəşt etmədi

18:57 “Media Klub” yaradılıb

18:53 Üç əsrin insanı öldü: heç bir qohumu həyatda deyil

18:47 Prezident İlham Əliyev ilk rəsmi səfərini Türkiyəyə edəcək

18:41 Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir

18:35 400 minlik toy edən lift müdirinin qızı məhkəmədə dindiriləcək

18:29 NATO generalların Bakı görüşü barədə məlumat yayıb

18:23 Qonşusunun evini talayan şəxs tutuldu

18:17 Prezident Bakı Nəqliyyat Agentliyinin İdarə Heyətinə sədr təyin edib

18:11 “Prezidentin fərmanı 8800 ailəyə şamil ediləcək” - Nazir

18:05 General oğlunun məhkəməsində şahid 200 manat cərimələnib

18:00 AZAL Səudiyyə və Monteneqro istiqamətində yeni reyslər açır

17:55 Daha 18 qanun dəyişəcək – Siyahı

17:49 Bakı və Abşeronda tozun miqdarı nisbətən aşağı düşüb

17:44 Nazim məhkəmənin qərarına etiraz etdi

17:38 Leyla Əliyevanın kitabı Tehranda nəşr olunub

17:33 Günəş sistemindən kənar planetlərin axtarışı üçün fəzaya teleskop göndərildi

17:29 “Həbsim qurama idi…” – Gülər Əhmədova keçmişin sirrini açır

17:24 Dollar sabah neçəyə olacaq?

17:20 Polşa prezidenti İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib

17:15 Azərbaycanın AÇG və Şahdəniz üzrə gəlirləri açıqlanıb

17:10 “İndi də məmurların “saxladıqları” qadınlar özbaşınalıq edir” - Deputat

17:05 İsrail səfirliyində Eynulla Fətullayevlə təhlükəsizlik əməkdaşları arasında qarşıdurma

17:00 “Mənzil bazarındakı qiymətlər aztəminatlı ailələrin imkanlarına uyğun deyil”

16:55 “Əsgərə məktub” layihəsi Tərtərdə

16:50 Gerasimovla Skaparotti Bakıda görüşdü

16:43 Yunanıstan və Türkiyə müharibəyə doğru gedir

16:35 Şamaxı rayonunda hesabat yığıncağı keçirilib

16:30 “Çelsi”nin futbolçusuna sərt cəza

16:25 Türkiyədə sorğu keçirilib: Ərdoğan 55.6 faizlə liderdir… – AKP açıqladı

16:20 “Aliment fondunun yaradılması qaçılmaz zərurətdir”

16:15 Respublika Narkoloji Mərkəzin direktoru vəzifəsindən azad edildi

16:10 Bakıda 3 azyaşlı yanğından xilas edildi - Yenilənib

16:05 Tovuz sakini özünü asıb

16:00 “Sosial şəbəkələrdən istifadənin hüquqi tənzimlənməsinə ehtiyac var”

15:56 Gülüstan Əliyeva əsəbiləşdi

15:52 İsrail ABŞ-ın Suriyada müharibəyə cəlb olunmasında niyə maraqlıdır?

15:47 Rusiya ABŞ-a qarşı hərəkətə keçdi – Kompensasiya tələbi qaldırıldı

15:44 “Apple” iki SİM-kartlı “iPhone” buraxacaq

15:41 Ermənistanda kütləvi həbslər davam edir – Daha 100 nəfər saxlanıldı

15:30 Əfqanıstandakı sülhməramlılarımızın bir qrupu vətənə qayıdıb

15:25 “Koroğlu” stansiyasının giriş-çıxışlarından biri müvəqqəti bağlanacaq

15:20 DİM Azərbaycan dili fənnindən test imtahanı keçirəcək

15:07 Hollivud ulduzu İlham Əliyevi təbrik etdi

15:03 Prezident İlham Əliyev Corc Buşa başsağlığı verib

14:57 Ağ evdə müzakirə: Suriyadan çəkilməli, yoxsa qalmalı?

14:53 “İqtidar komandasında yeniliklər olacaq” – Deputat

14:46 “Suriyada 1 ay öncə ruslarla çox amansız döyüşümüz oldu” – Tramp

14:40 Salyanda 5 kiloqram narkotiklə tutulan narkobaron necə azad olunub?

14:35 Ötən il Azərbaycanda 37 618 abort icra edilib

14:30 Bakıda yaşayış binası yanır

14:25 Yerevanda etirazçılar ABŞ səfirliyinə doğru hərəkət edir

14:20 Azərbaycan” Nəşriyyatı “Azərsu” ASC-ni məhkəməyə verdi

14:18 Səhiyyə Nazirliyi bu il baş vermiş ana ölümlərinin sayını açıqlayıb

14:13 “Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev

14:08 “Hüquq müdafiəçisi üç polis əməkdaşına xəsarət yetirib” - DİN

14:04 Prezident NATO-nun Avropada Müttəfiq Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı ilə görüşüb

13:32 “Faytonçu Nazim” məhkəməni uduzdu

13:27 Şəmkir-Gədəbəy yolunda ağır qəza: Yaralılar var

13:25 “Erkən nikah milli ailə dəyərlərimizə ziddir!”



MÜSAHİBƏ

...

“Soyuq müharibədən sonra bir Koreya birləşə bilmədi, bir də Azərbaycan”

Tarix 13.11.17, 9:13

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

“Səudiyyədə yeni siyasət vəhhabi dayağının zəifləməsini şərtləndirir”


Test üsulu ilə qəbulun ilk yetirmələri olan bizləri Bakı Dövlət Universitetində sevməyən müəllimlər çox idi. Böyük bir qazanc imkanından məhrum olmuş xeyli sayda müəllim bizi xüsusi sərtliklə incidirdilər. Elə ona görə də o illərdə müdafiəmizə qalxan hər kəs yaddaşımızda silinməz izlər buraxırdı. Belə insanlardan biri də Aida xanım idi - 1994-cü ildə müəllim həmkarlarının ziddinə gedərək seminar apardığı qrupa mexaniki “məqbul” yazmaqla hamımızın sevimlisinə çevrilmişdi. Ona görə də Rauf bəy planlaşmada Aida Qəmbərlə müsahibə təklif edəndə dərhal “mən” dedim.

Ötən illər ərzində onunla birbaşa təmasım olmamışdı. Bu üzdən müsahibəni razılaşdırıb, iş yerində görüşəndə ilk olaraq məndən nə zaman təhsil aldığımı soruşdu. Bizim üçün etdiklərini söylədim, bir daha təşəkkür etdim. O isə gülümsəyərək, “deməli, ona görə sizin uşaqların hamısı mənə ”müəllimim" deyirmiş..." dedi.

Söhbətimiz isə Yaxın Şərqdən başlayıb, Azərbaycanda, Bakıda və Qəmbər ailəsinin yeni üzvündə bitdi.

- Aida xanım, sizcə, indiyədək Avropa və ABŞ-dan dəstək alan İraq Kürdüstanındakı referendumun nəticələri niyə tanınmadı? Kürd dövlətinin yaradılmasının qarşısını hansı səbəblər aldı?

- Buna qədər həm Avropada, həm ABŞ-da kürdlərə münasibət xoş idi: həm iqtisadi, həm siyasi, həm humanitar sahədə dəstək verilirdi. Bundan başqa, kürdlər bəzi region dövlətlərinin dəstəyinə malik idilər. Amma kürdlərin öz aralarında birlik yox idi. Ən azından 2 böyük klanın nüfuzu vardı. Həm Tələbani, həm də Bərzani ailəsinin bir növ öz nüfuz ərazisi formalaşmışdı. 90-cı illərdə müxtəlif yönümlü digər təşkilatlar da formalaşdı. Düzdür, onların böyük nüfuzu yox idi, amma 3-cü qüvvə kimi meydana çıxmışdılar. İkinci Körfəz müharibəsindən sonra İraqın kürd regionunda dövlət strukturları yaranmağa başladı. Artıq bütün analitiklər yekun nəticəyə gəldilər ki, bu regionda müstəqil Kürdüstanın  işartıları meydana gəlir: parlament, hökumət formalaşdırıldı. Tezliklə bu ərazidə Qərbin böyük dəstəyi ilə təhlükəsizlik zonası deyilən ərazi yaradıldı. Hətta Səddam Hüseynin dövründə belə bu əraziyə İraqın mərkəzi hökumətinin heç bir strukturu müdaxilə edə bilmirdi. 2003-cü il müharibəsindən sonra kürdlər ABŞ-ın formalaşdırdığı Koalisiyanın əsas müttəfiqinə çevrildilər. Koalisiya ilə münasibətlər 2 tərəfli idi: hər tərəf öz məqsədini güdürdü. Kürdlər bu münasibətlərdən istifadə edərək bütün ərazini öz nəzarətlərinə götürdülər. Bölgənin ərəb və türkman əhalisinin böyük bir qismi əraziləri tərk etmək məcburiyyətində qaldı. Demoqrafik üstünlük kürdlərə bölgənin Mosul, Kərkük kimi iri şəhərlərini, neftlə zəngin böyük əraziləri tam nəzarətə götürməyə imkan yaratdı. Konstitusiyada da İraq unitar dövlətdən federal dövlətə çevrildi: kürdlərin burada hüquqları çox geniş idi. Adı muxtariyyət olsa da, kürdlər bundan daha artıq səlahiyyətlərə malik idilər. Öz ordusu - peşmərgə qüvvələri vardı və hətta bu ordunun saxlanması üçün mərkəzi hökumətdən vəsait ayrılmasına belə nail olmuşdular. Yəni demək olar ki, tam müstəqil fəaliyyət göstərirdilər və bundan sonra kürdlər iqtisadi müstəqilliyi təmin etməyə başladılar: neft üzərində bütün nəzarəti ələ aldılar. Bu sahədə rəsmi Bağdadın rolu minimuma endirilmişdi. Mərkəzi hökumətin etirazlarına rəğmən, onun başı üzərindən Almaniya, Rusiya, Türkiyə və digər dövlətlərlə neft kontraktları imzaladılar. Beləliklə, neftdən gələn böyük gəlirlər Bağdada deyil, paytaxtı Ərbil olan Kürd Muxtariyyətinə çatırdı. Bölgədə siyasi və iqtisadi üstünlük əldə edildikdən sonra kürdlər dövlət müstəqilliyini təmin etmək mərhələsinə keçmək qərarına gəldilər. Bunun üçün də referendum məsələsi ortaya çıxdı.

 “Livan Yaxın Şərqdə yeni münaqişə ocağıdır”

- Bu olaylarda İŞİD amili nə dərəcədə ciddi rola malikdi?

- Bu məsələlərdən danışarkən İŞİD-in fəaliyyəti və onun nəticələrini qeyd etməmək mümkün deyil. “Ərəb baharı”ndan sonra İraqın şimal ərazilərində meydana çıxan İŞİD-in sayəsində Mərkəzi hökumət bu bölgədə də böyük bir əraziyə nəzarəti itirmiş oldu. Bu zaman kürdlərdə belə təsəvvür yarandı ki, 1918-ci ildə - Birinci Dünya Müharibəsinin nəticəsi kimi bu regionda müəyyənləşmiş dövlət sərhədlərini dəyişmək üçün əlverişli şərait yetişib. Bu təsəvvürlə də kürdlər münasib məqam seçərək referenduma getdilər. Amma məlum oldu ki, nə Avropa, nə də ABŞ regionda yeni bir dövlətin yaranmasına hazır deyillər. Referendumda əhalinin əksəriyyəti müstəqilliyə səs vermişdi, müstəqil Kürdüstan dövlətinin yaranması üçün hüquqi əsas yarandı. Lakin kürdlərin arxasında dayanan Qərb dövlətləri bu hadisənin ardınca başlayacaq proseslərə hazır olmadıqları üçün referendumun nəticələrini tanımadılar. Çünki kürdlər təkcə İraq ərazisində deyil, bölgədə bir neçə dövlətin - İranın, Türkiyənin, Suriyanın ərazisində kompakt yaşayırlar. İraqda əldə olunan nəticə tanınsaydı, bu, digər dövlətlərdə separatizmin alovlanması, çox ciddi qarşıdurmaların yaranması ilə nəticələnəcəkdi. Qərb bu prosesləri idarə etmək, nəzarətdə saxlamaq imkanında olmayacaqdı. Onsuz da bölgədə ciddi qarışıdurmalar, müharibələr gedir. Yeni bir və ya bir neçə münaqişə ocağının formalaşması bütöv regionda nəzarətin tam itirilməsinə gətirib çıxara bilərdi.

- Axı ilk vaxtlar hər kəsdə belə təsəvvür vardı ki, Qərb bu refendumu dəstəkləyir və bölgədə kürd dövlətinin yaranmasında maraqlıdı...

- Düşünürəm ki, Qərb referendumun baş tutmasını istəyirdi, əks halda, onun, ümumiyyətlə, keçirilməsinin qarşısını ala bilərdilər. Buna imkanları vardı, lakin gözləmə mövqeyi tutaraq referendumun yekunlaşmasını istədilər. Burada incə bir məqam var: formal olaraq kürdlərin əlində xalqın iradəsini əks etdirən sənəd var.

- Yaxınmüddətli dövrdə kürdlərin müstəqillik məsələsinin yenidən gündəmə gətirilməsi mümkündürmü? Artıq onların əlində referendumun nəticələri də var

- Xeyr. Yaxın dövrdə bu məsələnin yenidən müzakirələrə daşınacağını gözləmirəm. Çünki bölgədə kürdlərə ən böyük dəstəyi verən İsrail belə bu məsələyə tam dəstəyini ifadə etmədi, İraqın parçalanması ilə razılaşmadı.

- İraqdakı bu prosesin Suriya kürdlərinin fəaliyyətinə hansı təsirləri ola bilər?

- Düşünürəm ki, Suriyada da kürdlər İraqdakı ssenari ilə hərəkət edə bilərlər: əvvəlcə siyasi, sonra iqtisadi müstəqilliyi təmin etməyə çalışacaqlar. Böyük ehtimal var ki, Suriya da federal dövlətə çevrilsin. Bildiyiniz kimi, Suriyada hazırda 4 böyük qüvvə - Qərb, Rusiya, İran, Türkiyə və bəzi Ərəb dövlətləri - proseslərə nəzarət edir, hərənin, elə demək mümkünsə, öz zonası var. Yaxın dövrdə həmin qüvvələrin heç birinin geri çəkiləcəyi, Suriyada mərkəzi hakimiyyətin güclənəcəyi gözlənilən deyil. Hətta İŞİD tam sıradan çıxarılsa belə, bunu yaxın zamanda mümkün görmürəm. Elə buna görə də İran və Türkiyə kürdlərin İraqdakı müstəqillik fəaliyyətlərinə qarşı çox aktiv hərəkətə keçdilər. Çünki bunun ardınca öz ərazilərindəki kürdlərin müstəqillik arzusu üçün hərəkətə keçəcəklərini bilirlər.

- Qərbin və ABŞ-ın hətta indiki halında belə İraqın parçalanmasına imkan verməməsi Cənubi Azərbaycandakı proseslərlə bağlı pessimizm yaradır. Bu gedişlə İranın parçalanması, Güney Azərbaycanın müstəqillik qazanması ehtimalı çox azalır...

- Bilirsiniz, kürdlər mərhələ-mərhələ çox şey əldə ediblər: siyasi-iqtisadi müstəqillikləri, muxtar da olsa dövlət strukturları var. Güney Azərbaycanda isə nəinki bunlardan hər hansı biri, heç mübarizəni aparan vahid qüvvə, hansısa partiya belə yaranmayıb. Heç bir istiqamətdə strukturlaşma getmir. Bu baxımdan, orada hansısa ciddi proseslərin getməsini, yaxud İranın hansısa formada parçalanmasını görmürəm. Bir tarixi fürsət dünyada soyuq müharibənin bitdiyi vaxtlarda yaranmışdı. Onda əksər parçalanmış xalqlar birləşdilər: Almaniya, Vyetnam, Yəmən. Bir Koreya qaldı - orada situasiya fərqliydi. Bir də biz birləşə bilmədik. İndiki dövrdə böyük dövlətlər regionun hər hansı dövlətində sərhədlərin dəyişməsini istəmirlər. Amma bu, tamam fəaliyyətsiz qalmağın lazım olduğu demək deyil. Müəyyən strukturlaşmalar başlamalıdır, hazırlıqlı olmaq lazımdır.

- Regionda Livan problemi də yaranmaqdadır. Sizcə, orada nə baş verir?

- Livanda ciddi bir münaqişə ocağı yaranmaqdadır. Bu yaxınlarda Livanın baş naziri Saad Hariri Səudiyyə Ərəbistanına gedərək istefa verdiyini bəyan etdi. Uzun müddət idi ki, onunla Livan prezidenti Mişel Aun arasında ziddiyyətlər mövcud idi. Livan konstitusiyasına görə, ölkə konfessional idarəçilik var: prezident xristian - maroni, baş nazir sünni, parlament sədri şiə müsəlman olmalıdır. Bu qüvvələrin arasında tarazlıq olanda dövlət stabil inkişaf edir. Qüvvələrarası tarazlıq pozulduqda isə sabitlik də pozulur. Livanın baş naziri sünni Səudiyyəyə sıx bağlıdır, prezident isə Hizbullaha. Hazırkı ziddiyyətlərin səbəbi kimi Hizbullahın ölkənin daxili işlərinə çox qarışması göstərilir. Hizbullah Qərb tərəfindən terrorçu təşkilat kimi tanınır. Suriyanın Livan üzərində təsiri həmişə böyük olub, hətta indiki zəif halında belə bu təsiri saxlamağa çalışır. İndi Livanda vəziyyət belədir ki, Hizbullahın burada zəifləməsi Suriyanın, onun vasitəsilə də İranın təsirinin zəifləməsi demək olacaq. Buna isə bu 2 dövlət yol verməməyə çalışır. Mənzərə belədir: İraqda şiələr hakimiyyətdədir, İran şiə dövlətidir. İran həm də Bəşər Əsəd hakimiyyətinin əsas dayaqlarından biridir, Tehran onun vasitəsilə Hizbullah və Livana nəzarət imkanı əldə edir. Yəni çox mürəkkəb proseslər gedir və düşünürəm ki, bu proseslər Livandakı sabitliyin uzunmüddətli pozulması istiqamətində ola bilər.

- Regionun daha bir dövlətində - Səudiyyə Ərəbistanında da maraqlı proseslər baş verir - 300-dək həbs olunan var. Hakimiyyət bunu korrupsiyaya qarşı mübarizə adlandırır. Doğrudanmı, baş verənlər, sadəcə, korrupsiyaya qarşı mübarizədir?

- Səudiyyədə baş verənlər, adının nə qoyulmasından asılı olmayaraq, hakimiyyət uğrunda mübarizədir. Bu hadisələrdən əvvəl vəliəhd bəyan etmişdi ki, biz daha mötədil islama - yəni radikal cərəyanlardan ilkin islama qayıdacağıq. Bu, bir ziddiyyətdir. Bu, daha çox sünni elitalarının İranın dəstəklədiyi şiələrə rəqabətdə uduzmasından yaranır.

Digər tərəfdən, hazırda dünyada postneft dövrü başlayır. Bu isə bütün dünyada müşahidə olunan yeni çağırışlara reaksiya vermək, siyasətdə müəyyən dəyişikliklər etmək zərurəti yaradır. Səudiyyə də nə əldə edibsə, neftin hesabına əldə edib. Ona görə də bu ölkə də postneft dövrünün çağırışlarına hazır olmalıdır. İkinci bir ziddiyyət bundan qaynaqlanır. Postneft dövründə ölkəni əvvəlki qaydalarla idarə etmək mümkün olmayacaq. Bütövlükdə Yaxın və Orta Şərqin dövlətləri bütün dünyada gedən geopolitik dəyişikliklərə, yeni çağırışlara, proseslərə hazır olmalıdır. Vəliəhd də bunu görür və müəyyən dəyişikliklər etmək istəyir. Bu zaman həm də çalışır ki, yeniliklərə müqavimət göstərəcək qüvvələri zərərsizləşdirsin. Çünki onun çoxlu rəqibi var - həm ölkə daxilində, həm də kənarda.

Səudiyyədə dövlət iki mühüm qüvvənin ittifaqı sayəsində qurulub: Məhəmməd ibn Əbdülvahab ailəsi və Səud ailəsinin ittifaqı. Yeni siyasət vahabi dayağının zəifləməsini şərtləndirir. Bu da daha bir ziddiyyətdir. Üstəlik, vəliəhdin atası xəstədir, buna görə də vəliəhd güclənməlidir, özü də atası sağ olduğu dövrdə. Güclənmək üçün də radikal addımlar atılması lazımdır.

- ABŞ-ın bu proseslərdə rolu nə qədərdir sizcə?

- Əvvəla, baş verənlərin hamısını kənar qüvvələrlə bağlayıb, ölkədaxili və regional vəziyyəti gözardı etmək mümkün deyil. Səudiyyə ABŞ-ın regiondakı ən böyük müttəfiqlərindən biridir. Ehtimal ola bilər ki, Amerika Səudiyyəyə müəyyən dəyişikliklərin olmasının zəruriliyini deyir. Yaxın və Orta Şərqdə demək olar ki, bütün hakim elitalar dəyişib. Burada da dəyişikliklər getməlidir və gedəcək də.

Digər tərəfdən, bu da mümkündür ki, Qərb dövlətləri regionda mərkəzi hakimiyyətin güclü olduğu dövlətin qalmasını istəmirlər. Yəni bu da ehtimallardan biridir. Amma Səudiyyə elə də güclü bir dövlət deyil. Yəmən ərəb dünyasının ən zəif dövlətlərindən biridir, Səudiyyənin orada istədiyini həyata keçirməyə gücü çatmadı.(musavat.com)

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


MÜSAHİBƏ

design-img

Vernisaj

“Koroğlu”nun qarşısını kəsən əjdahanın sonu çatır - Fotolar

bitmap-img3

Rakurs

“Lider” şirkətindən mal əti salosu fırıldağı - Foto

bitmap-img3

Seçmələr

Ramiz Mehdiyev kadr siyasətindən yazdı

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru