rezonans

Xəbər xətti

19 İYUN

10:17 Yanğın baş verən əraziyər nazir müavini Etibar Mirzəyev gəlib

10:13 Bakıda sürücü avtomobildən düşərkən ona 4 bıçaq zərbəsi vurulub

10:09 Obama növbəti prezident seçkilərində siyasətə qayıda bilər

10:05 Zaqatalada 1,8 kq narkotik vasitəni satan keçmiş məhkum tutulub

10:04 “Dərnəgül” bazarında böyük yanğın-Hadisə yerindən görüntülər

18 İYUN

21:55 Tramp: “ABŞ qaçqınlar üçün düşərgəyə çevrilməyəcək”

21:46 Ermənistan ordusunda yüksək vəzifələrə təyinatlar olub

21:39 FES-in qərarı: dollar sürətlə möhkəmlənir

21:24 İtaliyada yüzdən artıq mafioz həbs olunub

21:12 “Qarabağ münaqişəsi hərbi yolla həll edilə bilməz”

21:07 Ət kəsiminin sanitar normaları açıqlandı

20:55 Argentinalı senatorun arvadı və oğlu ölü tapılıb

20:49 Dərəyə aşan avtomobilin sürücüsü öldü

20:37 DÇ- 2018: Kaliniç yığmadan qovuldu

20:23 Yıldırımdan Menbiç açıqlaması

20:11 İndoneziyada göyərtəsində 80 nəfərin olduğu gəmi batıb

20:06 Kadırovdan ABŞ-a cavab

19:58 Makedoniyada etirazlarda xəsarət alanların sayı 17-ə çatdı

19:50 Menbiçdə birgə hərbi əməliyyat başladı

19:42 Quşadasında azərbaycanlı qadınlar tutuldu

19:37 Kral 30 milyardı öz adına keçirdi

19:30 Online oyunlardan asılılıq xəstəlik kimi tanındı

19:23 Makedoniya yeni qanun layihəsini təsdiqləyib

19:11 Xudat sakinindən narkotik götürülüb

19:06 Türkdilli ölkələr vahid gömrük zonası yaradır

18:59 Aslan Kərimin videosundan danışdı

18:46 İsrailin keşmiş naziri İran casusu çıxdı

18:41 Qadına söyüş söymək niyə yaraşmır?

18:37 Gürcüstan hökumətinin yeni tərkibi parlamentə təqdim olundu

18:30 Bu aydan “iPhone” ucuzlaşır

18:24 Qrişem: “Trampın arvadı buna nifrət edir”

18:19 Türk ordusundan Menbiç açıqlaması

18:13 Türkiyənin keçmiş naziri vəfat etdi

18:08 “Fənərbağça”nın baş məşqçisi vəzifəsindən kənarlaşdırıldı

18:02 DÇ-2018: İsveç millisi Cənubi Koreyanı məğlub etdi

17:55 Bu il Azərbaycanda 400 tondan artıq barama təhvil verilib

17:49 Kazım Qarabəkir paşanın qızı vəfat etdi

17:42 “Atasının ölümünə səbəb Aytacdır”

17:36 Ölüm riskini azaldan qidalar – Siyahı

17:31 “Neftçi” Baqali Dabonu transfer etdi

17:27 “Mərkəzi Bankın açıqlaması dolayısıyla FED-dən asılılıq deməkdir”

17:23 Onlayn taksi sifarişi xidmətlərinin sayı artacaq

17:18 Salyanda üç bacının yeganə qardaşı özünü asdı

17:12 Bitkoin ucuzlaşır

17:12 Avtomobil dərəyə aşdı: 2 yaralı

17:04 Şəkidə avtomobil yanıb

16:34 “Audi” şirkətinin rəhbəri həbs olunub

16:30 Həsən Ruhani Avstriyaya səfər edəcək

16:24 “Azadlıq” meydanında hərbi paradın məşqləri başlayıb

16:19 Məşhur səyyahın 500 il əvvəl kraliçaya yazdığı məktub tapıldı

16:15 Rusiya Baltik dənizi yaxınlığında hərəkətə keçdi

16:11 Türk əsgərləri Menbiç şəhərinə doğru irəliləyir

16:07 Gəncə sakinindən “Tramadol” həbləri götürülüb

16:02 İranda üç polisi öldürən avtobus sürücüsü edam olunub

15:58 Leysan İsmayıllının 66 kəndini, Ağsunun 70%-ni işıqsız qoydu

15:53 Lider olmaq üçün 4 qayda

15:49 İranın Suriyada üç çətin seçimi - Təhlil

15:45 Azərbaycanlı biznesmen həbs olundu

15:42 “Qarabağdakı aviaşou Paşinyanın zəifliyinin göstəricisidir”

15:37 Avropa İttifaqı Krımla bağlı sanksiyaların müddətini uzadıb

15:31 Əhalinin banklarda 7.8 milyard manat pulu var

15:26 “Günay Bank”ın sədri: “Bankdan pul oğurlanması iddiası əsassızdır”

15:22 “Facebook” uşaqlar üçün bunu qadağan etdi

15:19 “Əl-Qaidə”-nin liderlərindən biri saxlanılıb

15:15 İspan kralının kürəkəni cəzasını qadın həbsxanasında çəkəcək

15:11 Goranboy sakini yuyucu tozdan zəhərlənib

15:06 Qaradağda 4 otaqlı ev yanıb

14:56 Elektrik naqilləri oğurlayan şəxs yaxalanıb

14:51 Ötən gün 76 cinayət faktı qeydə alınıb

14:47 Arif Rəhimzadə: “Sərdar Cəlaloğlu tamamilə başını itirib”

14:44 Melania Tramp: “ABŞ qəlblə idarə olunan ölkədir”

14:40 Keçmiş Yəmən prezidentinin ölüm qabağı müraciəti yayılıb

14:36 İdmançımız Avropa çempionatında 25-ci yeri tutdu

14:31 Özünü birinci mərtəbədən atmaq istədi

14:27 Ağdamda yağan yağış nəticəsində evlərə su dolub

14:23 DÇ-2018: Kaliniç Xorvatiya millisindən uzaqlaşdırıla bilər

14:19 Paşinyanın cəbhəyə gəlmə səbəbi: Bakı zərbəyə hazırlaşır?

14:15 Instagram bu funksiyanı ləğv edir

14:11 Zəlzələ nəticəsində xəsarət alanların sayı 300 nəfəri keçdi

14:07 Çindən Türkiyədəki seçkilərlə bağlı açıqlama

14:03 Azərbaycan XİN-dən Manvel Qriqoryanın həbsinə münasibət

13:59 Erməni müəllif Bakını hədələdi

13:56 Kravçukdan Putin və Poroşenkoya çağırış

13:52 İŞİD Suriyada əsas istinadgahını itirib

13:47 Tibb işçilərinin peşə bayramı günü münasibəti ilə tədbir keçirilib

13:43 6 tona yaxın çətənə kolu aşkarlandı

13:38 “Bir qoca ilə bir qarı vardı”

13:35 Löv: “Bu məğlubiyyətdən dərs çıxarmaq lazımdır”

13:31 Roma Papası miqrantlara dəstək verdi

13:14 1500-dən çox pivə bakalı oğurlayan şəxs saxlanıldı

13:09 Paşinyanın həbs etdiyi generalın oğlu istefa verib

13:06 Şəkidə çobanı ildırım vurub

13:01 Gürcüstanda “Lotu Quli”nin adamları saxlanılıb

12:53 Sabahın hava proqnozu

12:49 Moskva və Riyad neft hasilatında artıma razılaşdı

12:46 Dünya çempionu velosipeddən yıxılıb öldü

12:42 Yaponiyadakı zəlzələdə azərbaycanlılar zərər çəkməyib

12:38 Bu günün hava proqnozu

12:34 Günün matçlarını yayımlayacaq kanallar

12:30 Güclü külək və yağış 3 rayonda fəsadlar törətdi

12:26 Türkiyə Antarktikada elmi baza yaradır

12:23 “Kişi özünə baxmırsa, onunla ailə qurmaram”

12:18 “Neftin baha olması ABŞ-a sərf etmir”

12:15 “Dünyanın ən yaxşı millisinə qalib gəldik”

12:12 “Ermənilər tək bizi yox, nəhəng neft şirkətlərini də hədələyir”

12:09 Moskvada daha bir məscid istifadəyə verildi

12:06 Türkiyədə ağır yol qəzası: 3 ölü, 39 yaralı

12:01 Trampa görə ABŞ da İngiltərəyəmi məxsusdur?..

11:57 Hadisə: “İllərdir bu xəstəlikdən əziyyət çəkirəm”

11:53 ATƏT-in nümayəndə heyəti Azərbaycana gələcək

11:49 Ermənistan bir neçə Su-30SM qırıcısı alır?

11:45 Türkiyə seçkiləri: Bu namizəd ilk turda qalib gələcək

11:41 Neft ucuzlaşıb

11:36 ABŞ Suriya ordusunu bombalayıb: 48 ölü

11:32 Goranboyda qadın intihara cəhd edib

11:27 Nigeriyada iki terror aktı: 31 ölü

11:24 Məşhur aktyor futbola baxarkən öldü

11:20 Yaponiyada zəlzələ: 3 ölü, 200 yaralı

11:16 Azərbaycanda bank sədrinin müavini əmanətçilərin 100 milyonunu oğurlayıb ölkədən qaçdı

11:12 Kolumbiya prezidentini seçdi



ƏDƏBİYYAT

...

“Maşın şou” gerçəkləri və ya Murad Dadaşovun fiaskosu

Tarix 08.06.18, 16:10

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Sevda Sultanova yazır


“Sənətin məqsədi nədir?” sualını müxtəlif cavabları ola bilər. Amma ortaq bir nöqtədə fikirlər kəsişir: insan təbiətini, onun ekstremal situasiyalarda davranışını, hansı qərarları və necə bir reaksiya verəcəyini araşdırmaq, görünə bilməyən gerçəkləri üzə çıxarmaq, həqiqətin absolyut yox, çoxtərəfli olduğunu, alternativ davranış, yaşam modellərini göstərmək...

Realiti-şoular isə özəlliklə bu cəhətin üzərində qurulur: ekstremal vəziyyətlərdə insanın reaksiyasına, davranışına və hədəfə çatmaq uğurundakı mübarizədə seçiminə, seçdiyi metodlara vurğular etmək. Belə bir teleformat fərdi sınağa çəkir, instinktlərinə güzgü tutur, onun xarakterinin alt qatlarını eşib çıxarır.   

Bu cəhətləri realiti-şounu sənətə yaxınlaşdırır. Fəqət, onun sırf reytinqə hesablanması, başqa cür desək, reytinqin  media məhsulunun yeganə kriteriyası olması, daha geniş tamaşaçı kütləsinin marağını təmin etməkdən ötrü, dəyəri olmayan, ucuz, alçaldıcı intriqalarla yükləməsi sənətlə arasında uçurum yaradır.

Bununla belə normal cəmiyyətin normal televiziyasında realiti-şou cəmiyyətin psixoloji portretidir, sosial münasibətlərin əksidir. Təsadüfi deyil ki, bu telejanr sosioloqların, kulturoloqların, filosofların araşdırma  predmeti də olur.  

Kino tənqidi sahəsində yayılan geniş fikir var: tənqidə yararlı olmayan filmlər.

Bu mənada “Maşın şou” araşdırmaya yararlı deyil, olsa- olsa sosial şəbəkələrdə lağ obyekti ola bilir. Və deyim ki, tamaşaçı rişxəndində yetərincə haqlıdır.

Halbuki, 2005-ci ildə ilk dəfə “Lider” kanalında yer alan “Maşın şou” yaxşı mənada iddialı və ciddi layihə kimi başlamışdı. Bundan öncəki əyləncəli layihələrində aparıcı kimi özəlliyi üzə çıxmayan, parlamayan Murad Dadaşov da məhz bu şouda potensialını, yaxşı bir teleaparıcı olduğunu təsdiqlədi.

Həmin dönəmdə layihə realiti-şounun standartlarına və tələblərinə cavab verirdi. Murad Dadaşovun intellektual çevikliyi, anında doğru reaksiyaları, korrekt şəkildə konflikt yaratmaq məharəti və eyni zamanda konfliktli situasiyaları hamarlamaq bacarığı cəzbedici və teleməkan üçün yenilik idi.

Şounun ilk buraxılışlarının plankası həm də o səbəbdən yüksək idi ki, həmin dönəmdə layihəyə şou aləminin üzləri yox, sadə, tanınmayan, müxtəlif sahələrdə təmsil olunan adamlar cəlb olunmuşdu. Veriliş yeni simaları tanıdırdı, fərqli xarakterləri araşdırırdı, yeni təcrübələrə meydan verirdi, gözlənilməz vəziyyətlərdə gözlənilməz, maraqlı reaksiyaların, səviyyəli polemikanın seyrçisi olurduq. “Maşın şou” cəmiyyətin gerçək durumunu, ab-havasını, ovqatını əks etdirirdi.

Dördüncü buraxılışda isə müəlliflər eksperiment edərək, tanınmış şou üzlərini mübarizəyə dəvət elədilər. Birinci dəfə bu maraq doğurdu, ikinci dəfə də. Amma üçüncü, dördüncü dəfə eyni məkandan, eyni adamların dəvəti şounun plankasını aşağı saldı. Üstəlik, dəfələrlə dəvət olunmuş bir iştirakçının mahiyyəti ortadırsa, qalmaqalları ilə kimliklərini çoxdan bəlli ediblərsə, sosial maskalarını çoxdan çıxarıblarsa şouya nə kimi özəllik qata bilərlər?

Qısacası, layihə müəllifləri belə bir sanballı realiti-şounu bisavad, snob şou əhlinin bəsit dünyasına təslim etdi.

Layihənin yozumunda “mübarizə” kimi ciddi, dərin, yüklü bir söz şou aləminin fövqəladə həyasızlığı, vulqarizmi ilə heçliyə endirildi.

Ona görə də “Maşın şou”, onun iştirakçıları ciddi qəbul edilmir, sosial şəbəkələrdə təhqir və həqarətlərə məruz qalır. Tamaşaçının amansız münasibəti şouya tamamən adekvatdır. 

Doğrudan da, hermetik, özünəqapanmış, infantil, məhdud dünyagörüşlü, şəxsiyyət yetişkinliyi problemi olan bir  müğənni, aparıcı topluma hansı işlək, faydalı təcrübəni verə bilər? Ortabab müğənni Roza Zərgərlidən, danışmaqdan çox qışqıran Mətanət Əliverdiyevadan, xüsusi istedadı olmayan Pərvin Abiyevadan, “qoca” sözünü təhqir sayan Aytən Səfərovadan tamaşaçı nə öyrənə, həyat baqajına, həyata münasibətinə nə qata bilər axı? 

Yeri gəlmişkən, peşəkar hazırlanmış şoularda ssenari olmadığından, müəlliflər dəqiq mexanizmdən istifadə edirlər. Məsələn, realiti-şoulara kastinq keçirərkən psixoloji tipləri, xarakterləri nəzərə alırlar. Çünki ssenari, əksər hallarda rejissor müdaxiləsi olmadığından dramaturgiya daha çox müxtəlif xarakterlərin, psixoloji tiplərin toqquşmasına əsasən qurulur. Bu mənada özünəməxsus, fərqli tiplərin seçilməsi realiti-şounun əsas şərtidir.

Ancaq “Maşın şou”da bütün iştirakçılar xarakter, təbiət, münasibət, davranış baxımdan eyni psixoloji modeldir. Tutaq ki, Mətanət Əliverdiyevanın, İlhamə Bədəlovanın, Roza Zərgərlinin, Aytən Səfərovanın davranış manerası, təbiəti, reaksiyaları, özlərini aparması bir-birindən fərqlənmir.  Və ya belə deyək, “Maşın şou”nun dəfələrlə emal olunmuş adamları yenidən emalı istehlak üçün yararsızdır.

Ümumiyyətlə isə “Maşın şou” mübarizənin, xarakterlərin, dünyagörüşlərin toqquşması yox, abırsızlığın, xaraktersizliyin, prinsipsizliyin nümayişidir.

Bu suallar isə açıq qalır: layihə hansı praktiki təcrübəni verir?

Faydası, funksionallığı, mənəvi dəyəri nədir? Nə kimi tərbiyəvi əhəmiyyəti var?(kulis)

pia.az









Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


ƏDƏBİYYAT

design-img

Vernisaj

“Ermənilər tək bizi yox, nəhəng neft şirkətlərini də hədələyir”

bitmap-img3

Rakurs

Vergilər Nazirliyi Yanında Lokal Gəlirlər Departamentində nə baş verir?

bitmap-img3

Seçmələr

Ermənistanda gizli ABŞ laboratoriyası - Ermənistan cəzalanacaqmı?

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru