Xəbər xətti

21 APREL

0:59 SİM-kartdan qızıl əldə olunacaq - Maraqlı kəşf

0:47 Firmino bu statistikaya görə bəzi müdafiəçiləri qabaqlayır

0:34 “Google” SMS-ə yeni rəqib gətirir

0:23 Yuri Maksimov altıncı ukraynalı ola bilər

0:11 Sərdar və xanımı dedi-qodulara bu paylaşımı ilə son qoydu

0:02 Bu gün bürcünüz nələr vəd edir?

20 APREL

23:59 Nikol Paşinyan: “Serj Sarkisyan istefa verməlidir!”

23:54 El Pais: Baskların ETA qruplaşması qurbanlarından üzr istəyib

23:48 Türk ordusundan ilk: Bu silah ələ keçirildi

23:42 Teymur Rəcəbov və Rauf Məmmədov Vüqar Həşimovun xatirə turnirində

23:36 Şimali və Cənubi Koreya liderləri üçün xüsusi xətt yaradıldı

23:30 Leyla Əliyeva sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla görüşdü - Fotolar

23:24 Tatarstan parlamentinin spikeri Putinin qərarını tənqid edib

23:18 53 yaşlı qadın sirkə turşusu içdi

23:12 Ermənilərin Kölndəki “soyqırımı” memorialı söküləcək

23:06 Dinq Liren: “Bu oyundan sonra Azərbaycanda daha çox tanınmağım normaldır”

23:00 Sarkisyanın başı dərddə - Paşinyan “etirazlara davam” dedi

22:55 Fazil Məmmədovun adamı “Atena”nı satır - Qarşıdurma

22:49 Türkiyəli ilahiyyatçı: “Qadınlar bununla kişilərə təcavüz edir” – Video

22:43 Məşhur di-cey vəfat etdi

22:37 Qəzzada toqquşmalar nəticəsində 4 fələstinli ölüb, 445-i xəsarət alıb

22:31 Ölkənin qızıl-gümüş bazarında qiymətlər dəyişdi

22:25 İrəvanda etirazçılar hava limanına gedən yolu bağladı

22:19 Qəza zamanı avtomobilə dəymiş zərər hərrac modeli ilə qiymətləndiriləcək

22:13 Tramp açıqladı: Rusiya ilə gizli anlaşma olmayıb

22:10 Əbülfəz Elçibəyin yubileyi ilə bağlı tədbirlər keçiriləcək

22:07 Gürcüstan-Azərbaycan sərhədində sərhədçi güllələndi

22:01 Əsəd Fransanın verdiyi ordeni qaytardı

21:56 Yaponiyaya getsəniz, çıxanda rüsum ödəməli olacaqsınız

21:50 Avstriyada qatar qəzası - 54 yaralı

21:44 Bakıda müsəlman dünyasının nadir hadisəsi - Vəhdət namazı + Video

21:38 Ayrılıq səbəbi bəlli oldu - Aslı Muradı cana yığıbmış

21:32 İlham Əliyevin ünvanına təbriklər gəlməkdə davam edir

21:26 Fələstinə aid tarixi xəritə Misirdən qaçırılarkən ələ keçirildi

21:20 ABŞ məktəbində daha bir atəş açılıb

21:14 Azərbaycanda 100 ildən çox yaşayanların sayı azalıb

21:08 ABŞ Demokrat Partiyası Rusiyaya qarşı iddia qaldırdı

21:02 Vergilər Nazirliyi və Gömrük Komitəsi razılaşdı - Kimlərə birgə nəzarət ediləcək?

20:57 Yerevanda nümayişçilər müdafiə nazirinin avtomobilini mühasirəyə alıb

20:51 İngilislər Suriya üçün küçələrə axışdı - Baş nazirə etiraz

20:45 Ata 5-ə qədər saya bilmədiyi üçün uşağa işgəncə verdi

20:39 Binəqədidə “BMW” yandı

20:33 “Time” jurnalı dünyanın nüfuzlu şəxslərinin siyahısını açıqlayıb

20:27 Axtarışda olan şəxs Salyanda özünə xəsarət yetirdi

20:21 “Betis” klub rekordunu təkrarladı

20:15 Yaponiyada vulkan 250 il sonra püskürdü

20:09 Qırğızıstan prezidenti baş nazir təyin etdi

20:05 İqtisadiyyat Nazirliyinin bəzi səlahiyyətləri yeni Agentliyə verildi

20:03 Novak: “Bu ay neftin qiyməti 80 dollara qalxa bilər”

19:58 Rus dili İran məktəblərində ikinci xarici dil kimi tədris olunacaq

19:52 Prezident Mədəniyyət və Turizm Nazirliyini iki struktura böldü

19:46 “Suriyada terrorçuların bütün tunellərini fransız şirkətləri düzəldib” – Ərdoğan

19:40 “Məhz bu amil Azərbaycan-İsrail münasibətləri üçün möhkəm təməldir” - Səfir

19:34 Bakıda polis bölməsinin ərzisində üç top mərmisi tapılıb

19:30 İkinci Dünya müharibəsi veteranlarına birdəfəlik maddi yardım veriləcək

19:28 Ərdoğan seçki kampaniyasının başladığını elan etdi

19:25 İdxal-ixrac əməliyyatlarına bu qurumlar nəzarət edəcək

19:22 XİN: “Bu, ciddi təəssüf doğurur”

19:19 Dövlət Turizm Agentliyi yaradıldı

19:16 Bakıda 46 qızı zorlayan falçı ilə bağlı araşdırma başladı

19:10 Əfqanıstanda partlayış - 5 ölü, 10 yaralı

19:07 Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi ləğv edildi

19:04 Azərbaycanda yeni Dövlət Proqramı hazırlanır

18:59 İrəvanda tutulan etirazçıların sayı 217-yə çatdı

18:53 İran nüvə sazişindən çıxmaqla hədələdi

18:47 Rusiyanın iqtisadi inkişaf naziri Azərbaycana səfərə gəlir

18:41 “Bu, futbol terrorundan betərdi” - Ərdoğan

18:38 Sahil qəsəbə sakinləri ilə növbəti səyyar görüşü keçirilib - Fotolar

18:35 Prokuror Ziya Məmmədovun qardaşı oğlunun məhkəməsində cəza istəyib

18:32 “Nar”dan autizmli uşaqlara dəstək aksiyası

18:29 Türkiyənin baş nazirindən ABŞ-a sərt mesaj: “Öz işinlə məşğul ol”

18:23 Şenol Günəşin başını yaran şəxs: “Qapıçı bizi təhqir etdi, gərginlik yarandı”

18:17 Seçkilərdə iştirak edən partiyalara büdcədən 135,2 milyon dollar ayrılacaq

18:11 Bakıda metronun deposundan əl qumbarası tapılıb

18:05 Tramp yüksək neft qiymətlərinə üsyan etdi

18:00 Əri qəhvə hazırlamasa, xanımı ondan boşana bilər

17:55 “ABŞ-ın Türkiyə ilə bağlı mövqeyini şantaj hesab edirik” – Lavrov

17:49 Arsen Venger “Arsenal”ı tərk edir

17:44 Dənizə düşən 17 yaşlı qız xilas edildi

17:39 “Dağlıq Qarabağa getməyə razılıq verməmişəm“ - Hollivud ulduzu

17:34 Sərkisyan tələbələrə qarşı əlavə qüvvə göndərdi

17:29 ABŞ-da ölüm hökmünə məhkum olunmuş ən yaşlı qatil edam edilib

17:24 Sərkisyanı heç kim təbrik etmir – Erməni mediası

17:18 Britaniya hökuməti: Skripal olayından sonra rusiyalı botlar fəallaşıb

17:14 Yunanıstanda mafiyanın xaç atası öldürüldü

17:09 Azərbaycanda yeni xalça emalatxanaları tikilir

17:05 Yıldırm ABŞ-a: “Öz işinlə məşğul ol, Türkiyədəki seçkilərlə yox”

17:00 Eldar Mahmudov məhkəməyə verildi

16:55 “Bakcell” əlil uşaqlar üçün inklüziv təhsil və bərabər hüquqları təşviq edir

16:50 Dörd ay ərzində Azərbaycanda 2 min zəlzələ qeydə alınıb

16:45 Qəza zamanı avtomobilə dəymiş zərər belə hesablanacaq - Yeni qayda

16:39 Sumqayıtda 18 yaşlı gənc itkin düşüb

16:34 Səudiyyə Ərəbistanı kralı Azərbaycan prezidentini təbrik edib

16:29 İranda başörtüsü qalmaqalı

16:25 “Gördüm “Allah-Allah” deyir, əzab çəkir, boğub öldürdüm”

16:20 Prezident İlham Əliyev yeni metro qatarlarında yaradılan şəraitlə tanış olub

16:15 Tramp: “Qiyməti süni şəkildə qaldırırlar, bu qəbuledilməzdir”

16:10 Əli Həsənov ordenlə təltif olunub

16:06 Prezidebt İlham Əliyevin ünvanına təbriklər gəlməkdə davam edir

16:01 Cənubi Afrikada iğtişaşlar - 23 nəfər saxlanıldı

15:55 Geomaqnit qasırğası olub

15:50 At minmək iranlı deputata baha başa gəldi

15:46 Elif Şafakdan yeni kitab

15:41 Mətbuat Şurasının sədri Ombudsmanın fəaliyyətinə iradını bildirib

15:35 Sabah Azərbaycanda yeni baş nazir seçiləcək

15:30 Faciə: Tovuzda aprel qazisi özünü asdı

15:25 “20 ildir kirayədə yaşayıram” - Anar Nəcəfli

15:20 Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsində Ombudsmanın hesabatı dinlənilib

15:13 1sinfə qəbul üzrə 55 minə yaxın sorğu yerləşdirilib

15:07 Trampın müşaviri Rusiya səfiri ilə görüşdü, şərtləri açıqladı

15:00 Bakıda “Formula-1”lə bağlı iki xəstəxana ayrılıb

14:55 Böyük yük maşınları ilə İrəvanda prospektlər bağlandı

14:50 Bakıda yataqxana binasında yanğın olub, sakinlər təxliyə edilib

14:44 Azərbaycanda KİV-də sponsor reklamı ilə bağlı qaydalar dəyişir

14:39 Murad Aslının şərtini qəbul etmədiyi üçün ayrılıbmış

14:34 Bayılda ziyan çəkmiş 6 evə görə sakinlərə pul verildi - Rəsmi

14:30 Kamran İmanov: “Jurnalistlərin yazıları oğurlanılır və oğurlanacaq”

14:25 “Facebook” çip istehsalına hazırlaşır

14:20 Gözəl Bayramlı həbsdən buraxılmadı

14:15 Zakir Həsənov NATO komandanı ilə görüşdü



MÜSAHİBƏ

...

“ABŞ həddən artıq Türkiyənin üzərinə gəlir, qıcıqlandırır...“

Tarix 19.12.17, 16:20

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Sülhəddin Əkbərdən Trampın yeni strategiyasına şərh


ABŞ Prezidenti Donald Trampın açıqladığı milli təhlükəsizlik strategiyası hazırda ciddi müzakirə mövzusudur. 

Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Sülhəddin Əkbər sözügedən konsepsiya, onun başlıca hədəf və məqsədləri haqda Teleqraf.com-un suallarına cavab verib.

PİA.AZ həmin müsahibəni təqdim edir:

– Sülhəddin bəy, ABŞ Prezidenti Donald Tramp təhlükəsizlik strategiyasını açıqlayıb. Bu sənədlə bağlı ilkin təəssüratınız nədən ibarətdir?

– Söhbət 70 səhifəlik sənəddən gedir. Hələlik bu sənədin ana xəttləri və başlıca istiqaməti ilə tanışıq. Görünən odur ki, Tramp seçki öncəsi verdiyi vədlərin milli təhlükəsizlik strategiyası sənədində əks etdirilməsinə çalışıb. Sənəddə hər şeydən öncə ABŞ-ın milli maraqlarının qorunması ön plana çəkilib və bu da təbiidir. Hər bir dövlət ilk növbədə öz milli maraqlarını öndə tutur.

İkincisi, Tramp seçkiqabağı kampaniyasında “Hər şeydən öncə Amerika” şüarını səsləndirirdi, deyirdi ki, Amerikanı böyük etmək niyyəti var. Bu mənada çalışıb ki, milli təhlükəsizlik strategisiyasında da bu şüar öz əksini tapsın.

Üçüncüsü, ABŞ-ın oturuşmuş milli təhlükəsizlik konsepsiyası var. Bu mənəda Trampın təhlükəsizlik strategiyasında Rusiya və Çinin başlıca qlobal təhdid kimi göstərilməsi də gözləniləndir. Eyni zamanda İran və Şimali Koreyanın təhdid kimi qeyd edilməsi də başa düşüləndir. Prinsipcə, Trampın yeni adlandırdığı təhlükəsizlik strategiyasında əslində yeni bir şey yoxdur. Nəzərə almaq lazımdır ki, Mark Master bu sənəd elan edilməzdən əvvəl əsas ana xətləri elan etmişdi. Düşünürəm ki, Tramp hakimiyyətə gəldikdən sonra apardığı siyasətin başlıca xətləri yeni sənəddə öz əksini tapıb. Başlıca təhdid olaraq Rusiya və Çin, regional təhdid olaraq İran və Koreya göstərilib. Eyni zamanda sənəddə qlobal təhdidlər sırasında beynəlxalq terrorizm göstərilir.

Dördüncüsü, ABŞ-ın əvvəlki təhlükəsizlik konsepsiyasında ABŞ və müttəfiqlərinin birgə hərəkətinə, beynəlxalq və regional təşkilatlarla əməkdaşlığa xüsusi önəm verilirdi. Trampın strategiyasında isə buna rast gəlinmir. Trampın sənədində daha çox ABŞ-ın tək hərəkət edəcəyi, öz maraqlarına daha çox önəm verəcəyi hiss edilir. Deyərdim ki, Trampın təhlükəsizlik strategiyası ilə əvvəlki prezidentlərin qəbul etdiyi təhlükəsizlik strategiyaları arasında əsas fərqlər taktikilarla bağlıdır, strateji hədəflərdə ciddi dəyişiklik yoxdur.

– Prezident Obamanın təhlükəsizlik strategiyasında Çin Amerikanın portniyoru kimi təqdim edilirdi. Tramp isə Çini ABŞ-ın zəifləməsinə çalışan dövlət kimi təqdim edir…

– Bunun konkret səbəbi var. Çin Kommunist Partiyasının sonuncu qurultayında partiyanın rəhbəri bəyan etdi ki, Çin dövləti 2030-cu ildə qlobal liderlik iddiasını ortaya qoymağa çalışır. 2030-cu ilə də çox qalmayıb və strateji baxımdan 12 illik müddət böyük zaman hesab edilmir.

– Trampın strategiyasında Misir və Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ-ın əsas müttəfiqi kimi göstərilir, ancaq Türkiyədən bəhs edilmir. Sizcə, niyə?

– Bir daha qeyd edim ki, bu sənəddə yenilik yoxdur. Trampın hakimiyyətə gəldiyi gündən indiyə qədər apardığı siyasətin ana xəttləri strategiyada öz əksini tapıb. Trampın İranı hədəfə çıxarması, anti-İran koalisiyasını yaratması və burada Misirlə Səudiyyə Ərəbistanını əsas müttəfiq kimi görməsi əslində bəllidir. Bu ilin may ayından əslində bu siyasətin reallaşdırılmasına strat verilib. Deməyim odur ki, faktiki olaraq reallaşdırılan bu siyasətin təhlükəsizlik strategiyasına salınması “yenilik” hesab oluna bilər.

– Türkiyənin adının çəkilməməsi məsələsi haradan qaynaqlanır?

– Türkiyənin adının çəkilməməsi Ankara-Vaşinqton gərginliyindən doğur. Bir tərəfdən ABŞ administrasiyası Türkiyəyə əvvəllər olduğundan fərqli olaraq indi səmimi müttəfiq kimi yanaşmır. Çünki yeni dünya nizamının qurulmasında, xüsusilə, Orta Şərqdə Ankara və Vaşinqtonun maraqları toqquşur. Digər tərəfdən, ABŞ həddən artıq Türkiyənin üzərinə gəlir, Ankaranı qıcıqlandırır. Milli təhlükəsizlik strategiyası isə milli təhükəsizlik sahəsində əsas fundamental sənəddir. NATO müttəfiqinin adının bura salınması ola bilsin ki, siyasi-diplomatik və etika baxımından doğru olmazdı. Yəni bu durum real siyasi vəziyyəti əks etdirir.

– Bu strategiya ilə sanki ABŞ inteqrasiya prosesinə yox deyir, immiqrasiya məsələləri ilə əlaqədar sərhədlərini qapayaraq 50 il əvvələ gedir. Buna səbəb nədir?

– Məncə, bu sənədi dərindən analiz etsək görərik ki, Tramp və komandasının Rusiya ilə münasibətləri dərin qatlarda yatır. Sənəddəki taktiki dəyişikliklər, onun kökləri Tramp və komandasının Rusiya ilə münasibətlərinə gedir.

– Fikirlərinizi genişləndirə və əsaslandıra bilərsinizmi?

– Diqqət edirsinizsə, Trampın təhlükəsizlik strategiyası Amerika liderliyinə dəstək və yardımçı olan bütün institutlara qarşı çıxır. Əvvəlcə bunu daha açıq ifadə edirdi. Təzyiqlərdən sonra ritorikasında bir qədər geri çəkilib, amma hərəkətlərində geri çəkilmiş kimi görünmür. NATO-ya, Avropa Birliyinə, Trans Atlantik məsələlərə münasibət, Asiya-Sakit okean zonasında Azad Ticarət və Sənaye anlaşmasından çıxmaq kimi məqamları nəzərdə tuturam. Sonuncu müqaviləyə oxşar bir razılaşmanın ABŞ-Avropa Birliyi arasında əldə edilməsi gözlənilirdi. Bunların hamısı ABŞ-ın dünya liderliyinə dəstəyi və yardımçı xarakter daşıyırdı. İndi isə dünya liderliyinə idda edən Rusiya və Çin dövləti var. Trampın məlum hədəfləri əslində Rusiya və Çinin hədəfləri ilə üst-üstə düşür. Mənə elə gəlir ki, Trampın ABŞ milli maraqlarına vurduğu başlıca zərbə bundan ibarətdir. Düşünürəm ki, ABŞ-ın özün də bu məsələlərin üstü nə zamansa açılacaq.

– Tramp strategiyasında iqlim kimi mühüm məsələyə də yer ayrılmayıb…

– Bəli. Bir dövlətin qlobal liderliyinin göstəricisi həmin dövlətin dünyada sülh, sabitlik, təhlükəsizlik, eyni zamanda qlobal məsələlərdə aktiv iştirak etməsidir. Trampın tutduğu xətt isə tam olaraq bunun əksidir. Bu da Rusiya və Çinin, eyni zamanda qlobal liderlik iddiasında olan, amma hələlik bu iddiasını ortaya qoymayan güc mərkəzlərinin, ABŞ-ın qlobal liderliyindən narazı olan dövlətlərin maraqları ilə üst-üstə düşür.

– Əgər dedikləriniz ciddi təhlilin nəticəsidirsə, bu zaman ABŞ-da siz dediklərinizi nəzərə almırlarmı?

– Amerika dərin dövləti Trampın hakimiyyətdən uzalaşdırılması proseduruna başlayıb. Həm Respulikaçılar, həm də Demokratlar partiyasından olan dərin dövlətin nümayəndələri bunun ciddi müzakirəsini aparırlar və bu istiqamətdə addımlar atmağa hazırlaşırlar. Yəqin ki, yaxın aylarda mətbuat bu haqda daha geniş yazacaq.

– Yeri gəlmişkən, Trampın təhlükəsizlik konsepsiyanın açıqlaması ilə paralel olaraq ABŞ-ın Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Mayk Pompey Səudiyyə Ərəbistanına səfər edib. Bu səfəri necə qiymətləndirmək olar?

– Bu sadəcə olaraq, ABŞ-ın Yaxın Şərq siyasəti, eləcə də bu siyasətin müsəlmanlar arasında yaratdığı reaksiya ilə bağlıdır. Bütün müsəlman dünyasında Tramp administrasiyası və Amerikaya münasibət pisləşib. Bu daha çox Qüds qərarı ilə bağlıdır. ABŞ isə öz niyyətindən geri durmaq niyyətində deyil. Odur ki, yaxın müttəfiqi olan Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, Birləşmiş Ərəb Əmirliyi və İsraillə birgə hərəkət etməyə davam edəcək. Görünür, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbərliyi də Qüds qərarından sonra vəziyyəti yerində öyrənmək üçün regiona səfər edib.

– ABŞ-ın vitse-prezidenti Mayk Pencenin yanvarda baş tutacaq Misir və İsrail səfərindən nə gözlənilir?

– Mayk Pensin bu səfəri əvvəlcədən nəzərdə tutulurdu. Sadəcə olaraq, Vaşinqtonun Qüds qərarından sonra bu səfər ertələndi. Səfər 2018-ci ildə baş tutacaq. Hesab edirəm ki, bu səfərə də ABŞ-ın müsəlman ölkələri və İsraillə münasibətləri kontekstində baxmaq lazımdır.

pia.az










Bu xəbərə şərh yaz

Şərh əlavə olunmayıb


MÜSAHİBƏ

design-img

Vernisaj

“Time” jurnalı dünyanın nüfuzlu şəxslərinin siyahısını açıqlayıb

bitmap-img3

Rakurs

Falçının zorladığı qızlardan dəhşətli açıqlamalar - Video

bitmap-img3

Seçmələr

Bakıdakı İsrail səfirliyində dialoq: “Rədd ol! Bura İsraildir!..”

bitmap-img3


Arxiv
Poliqon Informasiya Agentliyi

Powered by BizimHost - Designed by Camil.I




Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru